Bijlage Stand van zaken Regionale Investeringsagenda - Algemeen Bestuur 28 juni 2023

HEWES D.C.

HOLLAND RIJNLAND Stand van zaken Regionale Investeringsagenda

28 juni 2023

Introductie Samen zijn wij Holland Rijnland Holland Rijnland is een aantrekkelijke regio om te wonen, te werken en te recreëren. En dat is niet voor niets: de dertien gemeenten in de regio hebben veel te bieden. Zo geven Leiden, Oegstgeest, Noordwijk en Katwijk onderdak aan topsectoren als health sciences, sensorgerelateerde technologieën en ruimtevaart op het Leiden Bio Science Park, Unmanned Valley en de NL Space Campus. In de regio bevinden zich mondiaal opererende bedrijven, waaronder AkzoNobel in Teylingen, Zeeman in Alphen aan den Rijn en Heineken in Zoeterwoude. De regio is dan ook een aantrekkelijke vestigingsplaats voor uiteenlopende sectoren. De combinatie van groen en de Hollandse Plassen in de sterk verstedelijkte Randstad is uniek. Waardevolle natuur en cultuur-historische locaties, zoals het landgoed Duivenvoorde in Voorschoten en het plassengebied in onder meer Nieuwkoop en Kaag en Braassem, liggen naast agrarische gebieden en de kust. Economisch sterke steden gaan hier samen met attractieve dorpen zoals Hillegom en Leiderdorp. Toeristische trekpleisters kent de regio ook. Zo trekken de Keukenhof in Lisse en Corpus in Oegstgeest jaarlijks 2,5 miljoen bezoekers. De strategische ligging ten opzichte van luchthaven Schiphol en steden als Amsterdam, Den Haag en Rotterdam dragen verder bij aan de aantrekkingskracht van de regio.

Samenwerken aan regionale opgaven vraagt inzet vanuit de organisatie Holland Rijnland én vanuit de dertien gemeenten. Het werk dat wij doen is van, voor en door de gemeenten. Samen geven we invulling aan onze ambities en zorgen we dat Holland Rijnland een bloeiende regio blijft waar het fijn is om te wonen, te werken en te recreëren.

DE DRIJFVEREN ACHTER ONZE SAMENWERKING Wat zijn de drijfveren achter de samenwerking middels een regionale Investeringsagenda? Het verleden heeft bewezen dat het hebben van gezamenlijk geld, méér geld oplevert. Die succesgedachte moeten we vasthouden in het opstellen van de nieuwe regionale investeringsagenda. Waar wil de regio naartoe? En wat is nodig om dat voor elkaar te krijgen in de toekomst, met een passende financiële bijdrage en gemeentelijke inzet? We vertalen dit naar een krachtig verhaal waar het Rijk en de provincie niet omheen kunnen. De Regionale Investeringsagenda vormt een belangrijk middel om onze regio goed te positioneren. Met deze investeringsagenda vergroten we de kansen voor cofinanciering vanuit andere bestuurslagen en organiseren we een multiplier op onze eigen middelen. Die middelen zijn nodig voor de aanpak van uitdagingen rondom bijvoorbeeld volkshuisvesting, de transitie van het landelijk gebied en de opwek van duurzame energie. Hoe gerichter wij aangeven wat er nodig is, hoe toegankelijker het wordt voor andere overheden om hierin mee te gaan. Zo pakken we regie op ontwikkelingen in onze regio.

Om de gezamenlijke ambities daadwerkelijk te realiseren in de regio is gerichte actie nodig.

CONCEPT REGIONALE INVESTERINGSAGENDA

HET VERHAAL VAN DE REGIO EN OPBRENGST WERKATELIERS De investeringsagenda is een belangrijk instrument om cofinanciering bij de provincie en het Rijk los te krijgen. Om dat voor elkaar te krijgen is een inspirerend en overtuigend verhaal opgesteld. Tevens hebben we de mooie opbrengst van de sessies met stakeholders, portefeuillehouders, het Algemeen Bestuur en ambtenaren verwerkt in een aantal kaarten.

In het verhaal beschrijven we de potentie van de regio en wat onze regio zo kenmerkend maakt. Holland Rijnland is Nederland in het klein. We hebben een stedelijk gebied en een landelijk gebied. Deze gebieden zijn wederkerig aan elkaar. Wij horen graag uw reflectie.

HET VERHAAL: DE KRACHT VAN EEN VEELZIJDIGE REGIO Investeren in Holland Rijnland

Welkom in Holland Rijnland. Een regio met een gevarieerd Hollands landschap en een rijke cultuur in het centrum van de Randstad én het Groene Hart. En daarmee een aantrekkelijke regio om in te leven, te werken en te recreëren. In onze regio kan je wonen nabij zee, in een bruisende en historische stad of in het groen. Kan je werken in de kenniseconomie, in een innovatief mkb, een agrarisch of een internationaal opererend bedrijf. Kan je recreëren op het strand, in het grootste plassengebied van Nederland, in het Groene Hart en in de stad. De regio kent een grote mate van veelzijdigheid voor wat betreft landschappen, economische ontwikkelingen, woonmilieus en recreatiemogelijkheden. Stedelijke en landelijke gebieden zijn hier aan elkaar verbonden en versterken elkaar. En dit alles centraal gelegen tussen de Metropoolregio Amsterdam en Rotterdam-Den Haag, Schiphol en Utrecht. Door als dertien gemeenten samen te werken, versterken we onze kracht. We dragen bij aan een goede brede welvaart in de toekomst door het bouwen van woningen, het creëren van banen en door het gebied duurzaam en toekomstbestendig in te richten. Urgentie Eenvoudig is dat niet. De kernen in de regio kampen met verschraling door het wegtrekken van zorgvoorzieningen en het afschalen van het openbaar vervoer. Onze energievoorziening is nog niet toekomstbestendig.

De effecten van klimaatverandering vragen om meer ruimte voor groen en blauw, zowel buiten als binnen de stedelijke gebieden. We moeten kijken naar de problematiek van bodemdaling en grondwaterstanden. De regio moet bereikbaar en verbonden blijven voor verplaatsingen binnen en buiten de regio. Ook moeten we onze mobiliteit verduurzamen. De economie moeten we verder innoveren, zodat die mee kan gaan met de ontwikkelingen in de snelle, onzekere en complexe wereld.

Deze opgaven stoppen niet bij de gemeentegrenzen. Daarom gaan we als dertien gemeenten gezamenlijk deze uitdagingen aan. We bundelen onze krachten en trekken samen op richting Provincie en Rijk. Dit doen we via een regionale investeringsagenda waarin we de regionale samenhang verder versterken. Zo zorgen we dat onze regio een prettige blijft om te leven, te werken en te recreëren. Ambities vertalen naar uitvoering We zien de kracht van onze veelzijdige regio. Daarom zetten we in deze investeringsagenda in op het versterken van de regionale samenhang. We gaan 30.500 woningen bouwen, 20.000 banen toevoegen en onze regio klaarmaken voor een groene, duurzame toekomst. Dat kan door krachten te bundelen. We vertalen onze ambities naar vier opgaven: 1. Een economisch sterke en innovatieve regio We hebben in de regio een sterk kennis- en innovatiecluster. Op het Leiden Bio Science Park, Unmanned Valley en de NL Space Campus wordt veel kennis opgedaan. Daarnaast is een divers mkb actief in de regio. De verbinding tussen de kennisintensieve en meer uitvoerende sectoren kunnen versterkt worden. Dat gaan we doen met een fonds. Daarnaast is vraag en aanbod op de arbeidsmarkt niet goed op elkaar aangesloten. Dit pakken we aan via een human capitalfonds. 2. Een groene en klimaatbestendige regio De regio moet toekomstbestendig worden.

De ruimte moet klimaatbestendig ingericht worden en de natuur versterkt. Steeds vaker kampen we met lange periodes van droogte en extreme regenval. Dat maakt het noodzakelijk dat de regio water beter gaat vasthouden in tijden van droogte en opvangt bij hevige neerslag. De biodiversiteit loopt steeds verder terug en er spelen grote opgaven op het gebied van waterkwaliteit en toekomstige drinkwatervoorziening. De beperkte ruimte vraagt om meervoudig gebruik, waarbij opgaven op het gebied van natuur, biodiversiteit, water, klimaatadaptatie en energie samenkomen. Dit vraagt om ontwikkeling van de groene en blauwe opgaven. De inzet is om het Groenprogramma door te zetten, met biodiversiteit, gezond en energiek en klimaatadaptatie als pijlers. Eerste ideeën zijn ecologische corridors, uitbreiden van groenblauwe dooradering en de uitbreiding van het wandelnetwerk. 3. Een bereikbare en verbonden regio Door de verstedelijkingsopgave neemt het aantal verplaatsingen in de regio toe. Daarnaast is een hoogwaardige verbinding tussen stad en dorpen noodzakelijk om een goed verbonden regio te zijn. Enerzijds zijn directe infrastructurele maatregelen nodig op plekken waar verkeer vastloopt of waar woningbouwplannen vragen om (betere) bereikbaarheid, zoals de N206-corridor en verbetering van doorstroming op de N207 bij Leimuiden.

Anderzijds moet worden ingezet op fijnmazigere, hoogfrequentere OVverbindingen als alternatieven voor de auto. Deelmobiliteit en pilots als zelfrijdende bussen kunnen hierbij helpen, net als het verbeteren van fietsverbindingen.

4. Een duurzaam energiezekere regio In de RES is als doel gesteld om in 2050 een energieneutrale regio te zijn. De opgave is enorm en vraagt energiebesparing en de opwek van lokale warmte en elektriciteit. De opgave groeit verder door nieuwe gebiedsontwikkeling en elektrificatie. Uitbreiding van de energie-infrastructuur is noodzakelijk, ook op het gebied van warmte. Bovenlokale warmte, zoals WarmtelinQ, en grote energieprojecten, zoals de Energylane Holland Rijnland en 150kV-onderstations in de Barrepolder en Sassenheim, dragen hieraan bij. Dit vraagt van Holland Rijnland om te investeren in infrastructuur en gemeenten financieel te ondersteunen bij projecten die economisch niet uitkunnen maar maatschappelijk wel van regionale meerwaarde zijn. Daarom investeren in Holland Rijnland In Holland Rijnland weten we wat we willen. En ook wat er nodig is om dat te bereiken. Door onze succesvolle samenwerking zijn al grote resultaten bereikt, zoals de RijnlandRoute. De regio is groot genoeg om van betekenis te zijn om nationale doelen dichterbij te brengen en klein genoeg om de verbinding met de samenleving te behouden. De colleges en raden van de dertien gemeenten weten wat inwoners nodig hebben. Met de Regionale Investeringsagenda laten we zien dat we stappen willen zetten.

We nodigen hiermee de Provincie, het Rijk en alle andere partners uit om ook te investeren in de regio Holland Rijnland. Voor een sterke, veerkrachtige en vitale regio, waar de nationale opgaven een plek krijgen en we groene, open ruimte houden om fijn te leven, te werken en te recreëren.

Holland Rijnland is een regio van 13 gemeenten in de Randstad, van de kust tot in het Groene Hart. We werken samen aan opgaven op het gebied van ruimte, wonen, economie, groen, energie, mobiliteit en maatschappij. Holland Rijnland heeft ook een aantal uitvoerende taken rondom leerplicht, voortijdig schoolverlaten, woonurgenties en regiotaxi. Samen werken we aan de toekomst van de regio. We doen dat voor, met en in opdracht van de dertien samenwerkende gemeenten. We kennen de regionale ambities van de gemeenten en helpen hen deze te realiseren. We versterken de gemeenten door regionale samenwerking.

www.hollandrijnland.nl