CConstaterende datTeylingen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 5 Bestemmingsplan ‘Uitbreiding Spoorlaan 125-127, Voorhout – bijlagen bij de toelichting

Gemeenteraad 3 juli 2025, gemeente TeylingenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan 'Uitbreiding Spoorlaan 125-127, Voorhout'23.815 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Uitbreiding Spoorlaan 125 - 127, Voorhout

Inhoudsopgave

Bijlagen bij de toelichting

3

Bijlage 1

Kavelpaspoorten en beeldkwaliteitsregels

4

Bijlage 2

Akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127

13

Bijlage 3

Aanvullende notitie geluid

30

Bijlage 4

Hogere waardenbesluit geluid

39

Bijlage 5

Archeologische onderzoek plan Nieuw Boekhorst

83

Bijlage 6

Verkennend bodemonderzoek

115

Bijlage 7

Aanvullend bodemonderzoek

155

Bijlage 8

Verkennend bodemonderzoek achterzijde Spoorlaan 125-127

180

Bijlage 9

Verkennend bodemonderzoek Spoorlaan 127

393

Bijlage 10

Quickscan ecologie

467

Bijlage 11

Activiteitenplan

515

Bijlage 12

Stikstofonderzoek

602

Bijlage 13

Verhardingsberekening

637

Bijlage 14

Trillingsonderzoek plan Nieuw Boekhorst

639

Bijlage 15

Ontplofbare oorlogsresten onderzoek plan Nieuw Boekhorst

676

Bijlage 16

Nader onderzoek Ontplofbare Oorlogsresten plan Nieuw Boekhorst

789

2

Bijlagen bij de toelichting

3

Bijlage 1 Kavelpaspoorten en beeldkwaliteitsregels

4

15 mei 2025

Kavelpaspoorten Spoorlaan 125-127, Voorhout

Inleiding

Inhoudsopgave Inleiding2 Toekomstige situatie

Beeldkwaliteitsregels4

Voor u ligt het schetsontwerp voor het woonerf aan de Spoorlaan 125 - 127, de kavelpaspoorten voor 3 extra kavels op het achtererf en de bijbehordende beeldkwaliteitsregels. Dit document vormt tevens de basis voor een nieuw bestemmingsplan, die de ontwikkeling mogelijk moet maken.

Algemeen4 Oriëntatie4 Woning4

Aan de Spoorlaan 125 - 127 is het initiatief om 4 vrijstaande woningen op het achtererf te realiseren, ter plaatse van een kas. Op 8 juli 2021 is het bestemmingsplan “Spoorlaan 125-127, Voorhout” vastgesteld waarin reeds één van de 4 woningen mogelijk is gemaakt. Het woonerf wordt onafhankelijk van de nieuwbouwlocatie Nieuw Boekhorst ontwikkeld en richt zich op de Spoorlaan. De Spoorlaan wordt tevens verbreed als fietsstraat, waarvoor op het voorerf een hekwerk is geplaatst.

Bijgebouw, garages, aanbouwen

4

Duurzaamheid en energie

4

Kleur en materiaalgebruik

4

Erfafscheiding4 Opstelplaatsen en inritten

Al deze ontwikkelingen dienen meegenomen te worden in de ontwikkeling van het woonerf, alsmede het waarborgen van de landschappelijke waarde en straatbeeld aan de Spoorlaan. Hier is in het schetsontwerp, de kavelpaspoorten en de beeldkwaliteitsregels invulling aan gegeven.

_ Schetsverkaveling en kavelpaspoorten Spoorlaan 125-127, Voorhout

3

2

4

Kavelpaspoort kavel 1

5

Kavelpaspoort kavel 2

6

Kavelpaspoort kavel 3

7

A 5026

Ruimte voor groen (en waterberging)

Halfverharding

Toekomstige situatie

A 6346

A 6339

Het perceel aan de Spoorlaan 125-127 Voorhout wordt verkaveld om de ontwikkeling van 3 nieuwe woningen mogelijk te maken aan de achterzijde van het perceel. De ontwikkeling van de Spoorlaan 125 tot 127 wordt onafhankelijk van Nieuw-Boekhorst ontwikkeld, met een eigen uitstraling ten opzichte van de nieuwbouwwijk. In het schetsontwerp is het landelijke en groene karakter van de Spoorlaan versterkt en een nette entree naar de vrijstaande woningen toegevoegd. Ook is er nagedacht over de inpassing van planologisch reeds toegestane woning (kavel 4 in de tekening). En de inpassing van de bestaande schuur (die deels wordt gesloopt) k

A 6332

K3

Suggestie tuinmuur of vergelijkbaar (2m) afgeschermd door heesters

K2

A 4042

A 6343

A 6334

A 6344

k

Zo vindt de ontsluiting (1 ontsluiting vanaf de Spoorlaan) plaats via een verhard karrespoor, dat uitkomt op een centrale hoeve. Het karrespoor heeft een lichte knik als gevolg van de specifieke situatie, maar met een duidelijke zichtlijn naar de woning op kavel 1. Deze hoofdwoning vormt, samen met de bomenrij, een statige inleiding naar de hoeve. De overige woningen aan de hoeve zijn als schuurwoning vormgegeven. Bij kavel 3 is ook de berging en/of garage onderdeel van het schuurvolume. A 6345

K4

A 5024

50

K1

A 6335

48

Spoorlaan

A 6331

Het voorterrein heeft met het bestaande groen en schuur een informele en landelijke uitstraling. De blinde gevels van de schuur worden met klimplanten, heesters en kleine bomen omzoomd, terwijl naast de schuur ruimte is voor een grasweide. Hiermee wordt ook de bestaande ruimtelijke kwaliteit aan de Spoorlaan bewaard en dient de bestaande haag als mooie achtergrond. A 6325

46

k

44

A 6338

42

Er wordt, waar mogelijk, gebruik gemaakt van halfverharding en waterdoorlatende bestrating. Zo zijn de hoeve en de inrit naar de schuur halfverhard en is de middenberm van het karrespoor met grastegels uitgevoerd. Indien nodig kan de grasweide ook een waterbergende functie vervullen.

12

A 6342

7

40

A 6326

A 3820

Bestaande beplanting wordt behouden en verlengd met een hoge haag en bomenrij als begeleiding oprijlaan en groene scheiding met Nieuw Boekhorst

38

A 6329

36

A 6327

A 6337 34

k

A 6333

125

32

Suggestie voorpad met stapstenen of halfverharding

30

A 6328 A 2134

Opstelplaats brandweer voor het hekwerk

28

A 6330

Suggestie halfverharding of gras(tegels)

A 6336

26

*

wl

k

wl

De verkaveling ging nog uit van een situatie met demping van de sloot. Daar is niet langer sprake van. Kavel 1 is daarom anders ingedeeld (aansluitend op de sloot) en de ontsluitingsweg is iets verschoven (evenwijdig aan de sloot). Echter blijven de stedenbouwkundige visie en uitgangspunten van toepassing. De kavelpaspoorten zijn aangepast op de situatie met behoud van de sloot. A 6341

24

*

Schetsverkaveling Spoorlaan 125-127, Voorhout

wl

wl

bk

22

A 6340

wl

1:500

kk k

k

r

kk k

wg _ Schetsverkaveling en kavelpaspoorten Spoorlaan 125-127, Voorhout

3

k

Beeldkwaliteitsregels Algemeen Het algehele woonerf, inclusief de bestaande woning en schuur, heeft vanaf de Spoorlaan een groene en nette uitstraling. Het erf voegt zich aan het karakter van de Spoorlaan, met afwisseling van woningen en open grasvelden, omringd door hagen, en doorzichten. Dit wordt bereikt met de bestaande hoge haag, het voorliggende grasveld, het omzomen van de schuur en evt. tuinmuur of vergelijkbaar (k4). De oprijlaan wordt aan de buitenrand geflankeerd door het bestaande groen aangevuld met een formele bomenrij en hoge haag, als statige entree en afscherming tot Nieuw Boekhorst. Deze beeldbepalende elementen dienen in stand gehouden te worden.

•

Goot- en bouwhoogte woning kavel 4 blijft 4 meter (goothoogte) en 8 meter (bouwhoogte).

•

Op kavel 3 mag, waar aangegeven, een hoge haag (1,8 m hoog) geplaatst worden vóór de voorgevel.

Bijgebouwen en aanbouwen

Parkeerplaatsen en inritten

• • •

• • •

•

Bijgebouwen en aanbouwen zijn maximaal 1 laag met kap. Kap verplicht (geen platte daken). Op kavels 1 en 2 zijn bijgebouwen en aanbouwen toegestaan vanaf 1 m achter (het verlengde van) de voorgevel. Op kavel 3 is de garage onderdeel van het hoofdgebouw. Bijgebouwen en aanbouwen zijn verder niet toegestaan binnen het bouwvlak; De locatie van de planologisch toegestane garage op kavel 4 wordt overgenomen uit het vigerende bestemmingsplan. De locatie van de bestaande schuur (na sloop van een gedeelte van de schuur) wordt ook vastgelegd.

• •

Er worden minimaal 2 parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd; Parkeerplaatsen zijn minimaal 2,5 m breed en 5 m lang; Op kavels 1 en 2 staan de parkeerplaatsen volledig achter (het verlengde van) de voorgevel; Parkeerplaatsen staan minimaal 1 m uit de zijdelingse erfgrens; Parkeerplaatsen mogen de toegang tot de voordeur of garagedeur niet belemmeren: indien de voordeur of garagedeur zich achter, of naast de parkeerplaats(en) bevindt wordt minimaal 1 afstand gehouden tot de zijgevel alsmede de betreffende deur; De inrit voor voertuigen (= opening in erfafscheiding) bevindt zich op de voorerfgrens, binnen de zone ‘inrit toegestaan’; De inrit (opening in de erfafscheiding) is maximaal 5,5 meter breed.

Achter het groene voorerf ligt de hoeve met de woningen. Dit heeft een landelijk karakter met halfverharding en groene voortuinen. Het nieuwe woonerf dient in zijn geheel ruimtelijk te worden omkaderd door een groene rand waardoor dit erf zich positioneert aan de Spoorlaan.

•

Oriëntatie

Duurzaamheid en energie

•

•

• •

Eventuele afwijking op deze beeldregels is mogelijk, mits het leidt tot een vergelijkbare kwaliteit en identiteit. Dit wordt getoetst door de supervisor.

• •

•

De richting van de woningen op kavels 1 t/m 3 is evenwijdig of haaks aan de hoofdrichting van de kavel; De woningen op kavels 1 t/m 3 zijn met de voorgevel georiënteerd op de voorerfgrens; In het verlengde van de oprijlaan vormt de woning op kavel 1 een representatief aanzicht vanuit de Spoorlaan. Dit wordt o.a. bereikt met een architectonisch accent, zoals bijvoorbeeld een erker of dwarskap in de zichtlijn vanaf de Spoorlaan. De woning op kavel 4 is met de voorgevel richting de Spoorlaan georiënteerd. De garage bevindt zich aan de achterzijde van de woning (conform planologisch toegestane situatie).

Woning • • • • • • • •

De woningen zijn klassieke of moderne interpretaties van landelijke woningen en schuurvolumes. De woning en garage op kavel 3 worden alszijnde 1 hoofdvolume gerealiseerd, de garage bevindt zich aan de zijde van kavel 4. Aandacht voor architectonische uitwerking van de gevel(s) die gericht zijn op de Spoorlaan. Zadeldak of mansardekap verplicht; De dakhelling is tussen de 40 en 80 graden Ondergeschikte dwarskappen, wolfseinden en dakkapellen toegestaan; Geen afgeknotte kappen of platte daken. Op kavels 1 t/m 3 zijn woningen tot 3 bouwlagen mogelijk, maar het volume oogt bescheiden met een lage kap: 1,5 bouwlaag plus kap. De totale inhoudsmaat inclusief bijgebouwen bedraagt 750 m3 per woning De goothoogte is maximaal 5 meter; De bouwhoogte is maximaal 10 meter;

_ Schetsverkaveling en kavelpaspoorten Spoorlaan 125-127, Voorhout

•

PV-cellen in regelmatige, rechthoekige vlakken, geïntegreerd in het dakvlak; Installaties als warmtewisselaars en klimaatunits zijn mee-ontworpen in de woning, geen losse units in de voortuin of tegen de voorgevel.

Kleur en materiaalgebruik • • •

PV-cellen zijn in zwarte/antraciete kleur uitgevoerd; Dakvlakken met zonnepanelen hebben een vergelijkbare zwarte/antraciete kleur als de PV-cellen; Gehele materialisatie en kleurstelling is in balans met elkaar en de omgeving vormgegeven; geen extreme, gebiedsvreemde kleuren. Dit geldt zowel voor het hoofdgebouw als de bijgebouwen.

Erfafscheiding • • • • •

Geen bouwwerken toegestaan in het talud of boven het water. Taluds mogen beplant worden, met uitzondering van hagen. Hagen worden op bovenkant talud aangelegd, achter de insteek. Geen gebouwen en bouwwerken toegestaan aan de voorzijde van het plangebied (zijde Spoorlaan), behoudens de bestaande schuur. Alle erfscheidingen dienen als natuurlijke en wintergroene, bladhoudende haag van 50cm breed (aangeplant in 2 rijen) uitgevoerd te worden; De erfafscheiding is aan de voorkant, tot 1 m achter (het verlengde van) de voorgevel, maximaal 1 m hoog. Na 1 m achter (het verlengde van) de voorgevel is de erfscheiding maximaal 1,8 m hoog.

4

•

Kavelpaspoort kavel 1

P

P

Kaveloppervlak: 379 m2 Opp. bouwvlak: 169 m2

. 0m

A 7079

20

Bijzonderheden

Kavel 1 ligt in het verlengde van de oprijlaan en vormt daarmee de ruimtelijke beëindiging van de zichtlijn vanuit de Spoorlaan. Deze woning moet dus gezien worden als de hoofdwoning van het erf en heeft in het verlengde van de zichtas een representatieve voorgevel met architectonisch accent, waarmee het erf op een aantrekkelijke manier wordt geïntroduceerd. Om deze reden is in de zichtas geen inrit mogelijk en komt de inrit met evt. garage aan de oostzijde van de kavel.

11

.5m

3. 0

m

P

4.3 m

lo

14 .8m

ot

)

5 10 1.0

m 1.0

Legenda

Aan de achterzijde grenst de kavel ook aan het toekomstige Nieuw Boekhorst, mogelijk aan andere achtertuinen. Het woonerf onderscheidt zich hiervan met een groene rand en positioneert zich aan de Spoorlaan. De kavel draagt hier zo mogelijk aan bij.

4.0 m

23

.0m

Kavel

In het verlengde van de oprijlaan wordt ook de groene afscherming richting Nieuw Boekhorst doorgezet. Parallel aan deze erfgrens wordt in de nieuwbouwwijk een woonstraat gerealiseerd. Aan de zuidwestzijde is het, daarom verplicht over de gehele erfgrens een hoge haag (1,8 m) te plaatsen. Hiermee zet het kleinschalige woonerf zich af tegen de projectmatige nieuwbouwwijk.

m

1.0

m

(s

Aan de zuidwestzijde grenst de kavel aan een bestaande watergang. De koper zal zorg dragen voor het in stand houden van het talud. Zie ook beeldkwaliteitsregels omtrent waterkanten.

Talud (in stand houden)

12

P

Voorerfgrens

.0m

Bouwvlak

P

Verplichting hoge haag (1,8 m hoog en minimaal 0,5 m breed)

N

Inrit toegestaan

5

Goothoogte

10

Bouwhoogte

1:250 project naam

P

Spoorlaan 125-127, Voorhout

opdrachtgever Van Gent en Zwetsloot

tekening titel

Kavelpaspoorten

nummer

141801-T001-00

blad

01

status

Concept

schaal en formaat

1:250 A4

datum

7-6-2023

getekend door

Guillaume Veillat

revisie Spoorlaan 125-127, Voorhout _ Schetsverkaveling en kavelpaspoorten revisienummer 1

5

Kavelpaspoort kavel 2 Kaveloppervlak: 450 m2 Opp. bouwvlak: 163 m2

Bijzonderheden:

19

.5m

Kavel 2 ligt tussen kavel 1 en kavel 3 en voor een groot deel verscholen achter de bestaande woning. De indeling van de kavel is daarmee iets vrijer. De inrit, met evt. bijbehorende garage kan aan de zuidwestzijde of de noordoostzijde liggen, met inachtneming van de afstand tot de zijdelingse erfgrenzen. De woning en voortuin dragen bij aan de kwaliteit van het erf.

3.0 m

7.0

m

13

.5m

Aan de achterzijde grenst de kavel aan een bestaande weide, waar het toekomstige Nieuw Boekhorst wordt ontwikkeld. Het woonerf onderscheidt zich hiervan met een groene rand en positioneert zich aan de Spoorlaan. De kavel draagt hier zo mogelijk aan bij.

12

m

5 .0m

Legenda

m 2.6

4.0 m

10

3.0

23

.0m

Kavel

1.0

m

Bouwvlak Voorerfgrens

N

Inrit toegestaan

5

Goothoogte

10

Bouwhoogte

1:250 project naam

Spoorlaan 125-127, Voorhout

opdrachtgever Van Gent en Zwetsloot

tekening titel

Kavelpaspoorten

nummer

141801-T001-00

blad

02

status

Concept

schaal en formaat

1:250 A4

datum

7-6-2023

getekend door

Guillaume Veillat

12

revisie revisienummer 1 _ Schetsverkaveling en kavelpaspoorten Spoorlaan 125-127, Voorhout revisiedatum 26-6-2023

A 3820

6

7

Kavelpaspoort kavel 3 Kaveloppervlak: 507 m2 Opp. bouwvlak: 180 m2 A 5026

.1m

Bijzonderheden:

7.0

9.7

m

m

3.6 m

17

Kavel 3 ligt in de buitenhoek van het erf, met een klein deel van de erfgrens aan de hoeve. Dit is tevens de voorerfgrens, met inrit, waar de woning zich met de voorgevel op richt. Het hoofdvolume bestaat uit de woning en garage (gesitueerd aan de zijde van kavel 4). Het zijerf tussen het bouwvlak en kavel 2 ligt dus voor de voorgevel en dient vrij te zijn van bebouwing. Hierdoor komt de woning in één lijn te liggen met de woning op kavel 4 en wordt het transparante straatbeeld tussen de bestaande woning en kavel 4 in stand gehouden. Wel is het mogelijk, waar aangegeven, een hoge haag (1,8 m) voor de voorgevel te plaatsen. Dit is in samenspraak vanaf 1 m achter (het verlengde van) de voorgevel van kavel 2.

18

.6m

Kavel

10

28

9.7

m

.6m

Bouwvlak

5.0

Voorerfgrens

Bouwhoogte

m

m

Hoge haag (1,8 m) vóór de voorgevel toegestaan

10

3.0

5.5

Inrit toegestaan

Goothoogte

Aan de noordwestzijde grenst de kavel aan een bestaande weide, waar het toekomstige Nieuw Boekhorst wordt ontwikkeld. Het woonerf onderscheidt zich hiervan met een groene rand en positioneert zich aan de Spoorlaan. De kavel draagt hier zo mogelijk aan bij.

5.6 m

m

Talud en watergang (in stand houden)

5

4.0 m

5

4.0 m

Legenda

Op de achtererfgrens van de kavel ligt een bestaande watergang, deze dient vooralsnog in stand gehouden te worden. Zie ook beeldkwaliteitsregels van erfafscheidingen omtrent waterkanten.

N A 5024

1:250 project naam

Spoorlaan 125-127, Voorhout

opdrachtgever Van Gent en Zwetsloot

tekening titel

Kavelpaspoorten

nummer

141801-T001-00

blad

03

status

Concept

schaal en formaat

1:250 A4

datum

7-6-2023

getekend door

Guillaume Veillat

revisie revisienummer 1 _ Schetsverkaveling en kavelpaspoorten Spoorlaan 125-127, Voorhout revisiedatum 19-7-2023

7

Bijlage 2 Akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127

13

NOTITIE

Akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127 Spoorlaan 125-127

Onderwerp Project Opdrachtgever Projectcode Status Datum Referentie

138455 Concept 01 22 september 2023 138455/23-015.167

Auteur(s)

Gecontroleerd door Goedgekeurd door Paraaf

Bijlage(n)

Invoermodel Contouren wegverkeerslawaai

Aan Kopie

1

-

-

INLEIDING

Op de planlocatie Spoorlaan 125-127, ten noorden van Voorhout en aan de rand van de uitbreidingswijk Nieuw Boekhorst, zijn plannen om drie vrijstaande woningen te ontwikkelen. Momenteel zijn in het vigerende bestemmingsplan Spoorlaan 125-127 planologisch twee woningen vastgelegd, waarvan een woning bestaand is en de andere woning nog gerealiseerd dient te worden. De planlocatie is gelegen langs het doorgaande spoor Haarlem - Leiden. In 2019 is voor deze planlocatie akoestisch onderzoek1 uitgevoerd voor de bouw van één woning. Voor deze woning is een hogere waarden besluit2 genomen. De locatie van de woning waarvoor reeds een hogere waarden besluit is genomen wijzigt niet. In hoofdstuk 3 is een afbeelding van de ligging van de woningen weergegeven. De planlocatie grenst in de toekomst aan 3 zijden aan de nieuwe woonwijk Nieuw Boekhorst. Voor deze nieuwe woonwijk met circa 1300 woningen wordt een scherm geplaatst langs het spoor. De planlocatie is geheel gelegen achter dit toekomstige scherm. De realisatie van de nieuwe woonwijk en het scherm is nog niet onherroepelijk. Voor de planlocatie is daarom akoestisch onderzoek uitgevoerd waarbij 3 varianten zijn onderzocht: - variant 1: geen schermen; - variant 2: scherm van 2 meter hoog op eigen terrein van de planlocatie; 1

Akoestisch onderzoek ‘Ontwikkeling Spoorlaan 125 -127 te Voorhout’ uitgevoerd door Peutz d.d. 30 oktober 2019.

2

Document ‘Besluit hogere waarden’ van de Omgevingsdienst West-Holland met kenmerk D2021-109891 d.d. 18 mei 2021.

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V.

- variant 3: scherm langs spoor op basis van planontwikkeling Nieuw Boekhorst. In het onderzoek zijn de resultaten opgenomen van de 3 varianten. Daarbij is ook de woning waarvoor reeds een hogere waarde is verleend beschouwd. Er is een doorkijk gegeven naar het vervolg met betrekking tot aan te vragen hogere waarden en gevolgen voor de woningen. Hierdoor wordt in het vervolg van het onderzoek gesproken over 4 vrijstaande woningen.

2

WETTELIJK KADER

2.1

Wetgeving in hoofdlijnen

Spoorweglawaai De 4 vrijstaande woningen zijn gelegen binnen de geluidzone van het spoor zoals bedoeld in de Wet geluidhinder. De Wet geluidhinder is daarom van toepassing voor deze nieuwe woningen voor het geluid ten gevolge van het spoor. Voor spoorweglawaai geldt een voorkeursgrenswaarde van 55 dB. Bij een geluidsbelasting tot maximaal de voorkeursgrenswaarde van 55 dB op de gevels van de nieuwe woningen gelden er geen beperkingen / aanvullende voorwaarden uit de Wet geluidhinder. Indien de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden is het mogelijk om een hogere waarde aan te vragen. Een hogere waarde kan worden aangevraagd tot de maximale ontheffingswaarde van 68 dB. De hogere waarde dient door de initiatiefnemer van het plan te worden aangevraagd. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Teylingen is bevoegd tot het verlenen van een hogere waarde. Bij het verlenen van een hogere waarde kunnen aanvullende eisen (op basis van gemeentelijk beleid) door de gemeente worden gesteld. Bij een geluidsbelasting hoger dan de maximale ontheffingswaarde kan er geen hogere waarde worden verleend. In dat geval kan de gevel van toetsing aan de Wet geluidhinder worden uitgesloten door de zogenoemde ‘dove’ gevel. Een dove gevel betreft een gevel waarin alleen bij uitzondering te openen delen aanwezig zijn, mits die delen niet direct grenzen aan een geluidsgevoelige ruimte.

Wegverkeerslawaai De 4 vrijstaande woningen zijn gelegen binnen de geluidzone van de Bollendreef. Deze binnenstedelijke weg heeft een zonebreedte van 200 meter. De woningen zijn op circa 180 meter afstand van de weg gelegen. De Wet geluidhinder is daarom van toepassing voor deze nieuwe woningen ten gevolge van de Bollendreef. Voor wegverkeerslawaai geldt een voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Bij een geluidsbelasting tot maximaal de voorkeursgrenswaarde van 48 dB op de gevels van de nieuwe woningen gelden er geen beperkingen / aanvullende voorwaarden uit de Wet geluidhinder. Uit het akoestisch onderzoek bestemmingsplan Nieuw Boekhorst1 volgt dat de gecumuleerde geluidsbelasting (met de Bollendreef en 30 km/uur wegen Nieuw Boekhorst) van het wegverkeer, inclusief aftrek art. 110g Wgh, ter plaats van de 4 nieuwe woningen lager is dan de voorkeursgrenswaarde. In bijlage II zijn de geluidscontouren weergegeven vanwege het wegverkeer op een waarneemhoogte van 10,5 meter. Omdat de gecumuleerde geluidsbelasting, inclusief aftrek, ruim lager is dan de voorkeursgrenswaarde zijn er geen berekeningen vanwege het wegverkeer op de Bollendreef uitgevoerd. De 4 woningen zijn daarnaast gelegen in de nabijheid van diverse 30 km/uur wegen. Deze wegen hebben geen wettelijke zone. De Wet geluidhinder is daarom ook niet van toepassing op deze wegen. Deze wegen zijn kwalitatief beschouwd.

Hieruit volgt dat de 30 km/uur wegen rondom de woningen akoestisch niet relevant zijn. In paragraaf 3.1. is dit nader toegelicht.

1

Akoestisch onderzoek bestemmingsplan Nieuw Boekhorst, Witteveen+Bos, referentie 129862/23-010.440, d.d. 21 juni 2023.

2 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

2.2

Hogere waarden beleid ODWH

Voor het verlenen van hogere waarden kan het bevoegd gezag aanvullend beleid hebben opgesteld waarin voorwaarden voor het verlenen van hogere waarden zijn opgenomen. De gemeente Teylingen heeft zich aangesloten bij de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) en hanteert het door hen opgestelde hogere waarden beleid. Het hogere waarde beleid van de ODWH is verwoord in de (in 2013 herziene) 'Richtlijnen voor het vaststellen van hogere waarden Wet geluidhinder' vastgesteld op 4 maart 2013. Hierna worden de relevante richtlijnen voor railverkeerslawaai weergegeven. Specifieke criteria Een hogere waarde kan slechts worden verleend als: - de woningen ter plaatse noodzakelijk zijn om redenen van grond- of bedrijfsgebondenheid, of; - de woningen in een gemeentelijke structuurvisie worden opgenomen, of; - de woningen door de gekozen situering een open plaats tussen aanwezige bebouwing opvullen, of; - de woningen ter plaatse gesitueerd worden als vervanging van bestaande bebouwing, of; - het geprojecteerde of niet geprojecteerde woningen betreft die: a. in de directe nabijheid van een station worden gesitueerd; b. verspreid gesitueerd worden buiten de bebouwde kom; c.

door de gekozen situering of bouwvorm een doelmatige akoestisch afschermende functie gaan vervullen voor andere woningen - in aantal ten minste de helft van het aantal woningen waaraan de afschermende functie wordt toegekend - of voor andere geluidsgevoelige objecten. En onder voorwaarden: - bij een gevelbelasting hoger dan 58 dB wordt akoestische compensatie1 toegepast; - ten aanzien van nog niet geprojecteerde woningen kan alleen een hogere waarde dan 58 dB als de ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting worden vastgesteld, als voldoende verzekerd wordt, dat de verblijfsruimten, alsmede ten minste één van de tot de woning behorende buitenruimten, niet aan de gevel worden gesitueerd waar de hoogste geluidsbelasting optreedt, tenzij overwegingen van stedenbouw of volkshuisvesting zich daar tegen verzetten; in dat geval wordt de buitenruimte afsluitbaar uitgevoerd; - bij een waarde vanaf 58 dB wordt gestreefd naar ten minste een stille gevel (< 55 dB); - dove gevels worden bij voorkeur niet toegepast; indien toch noodzakelijk dan maximaal één dove gevel, bij voorkeur niet als voor- of achtergevel; - de hogere waarde bedraagt niet meer dan 63 dB. Omgevingsdienst West-Holland hanteert een maximum grenswaarde van 63 dB voor railverkeerslawaai, hiermee ligt deze grenswaarde 5 dB lager dan landelijk wettelijk is vastgelegd.

Bij hoge uitzondering kan worden overgegaan tot het verlenen van hogere dan deze waarden tot de, in de Wet geluidhinder vastgelegde, maximale ontheffingswaarde van 68 dB voor railverkeerslawaai. Voor deze situaties zal een uitgebreide motivering noodzakelijk zijn, waaruit moet blijken waarom de omstandigheden deze uitzonderlijke afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. In het geluidbeleid is niet het (volledige) kader opgenomen waaruit de uitgebreide motivering moet bestaan. Er zijn geen vastomlijnde omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. Ervaring op basis van eerder doorlopen procedures kan daarbij een handvat bieden.

1

Akoestische compensatie is compensatie van een hoge gevelbelasting in de vorm van bijvoorbeeld extra isolatie naar de buren,

creëren extra stille achtergevel/buitenruimte.

3 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

3

UITGANGSPUNTEN

3.1

Situatie Spoorlaan 125-127

Voor de planlocatie Spoorlaan 125-127 is het voornemen om 4 vrijstaande woningen te realiseren, waarvan 1 reeds planologisch is toegestaan. De woningen liggen op korte afstand van het spoor dat gelegen is aan de zuidoostzijde van de woningen. Deze woningen wordt aan 3 zijden omsloten door de nieuwe woonwijk Nieuw Boekhorst (initiatief gemeente Teylingen). In onderstaande afbeelding is de situatie weergegeven. In de abeelding zijn met k1 t/m k4 de onderzochte woningen weergegeven. Ten zuiden van kavel 4 (k4) is een bestaande woning en vrijstaande schuur gelegen. Deze woning en schuur (wordt wel deels gesloopt) blijven in de toekomstige situatie aanwezig.

Afbeelding 3.1 Situatie Spoorlaan 117-119 (bron: Wissing)

In 2019 is voor de locatie Spoorlaan 125-127 akoestisch onderzoek uitgevoerd. Destijds was het voornemen om 1 vrijstaande woning te realiseren (betreft kavel 4, ligging en bouw ongewijzigd). Op basis van het onderzoek zijn er hogere waarden verleend en gelden er aanvullende eisen met betrekking tot de realisatie van de woning. De vastgestelde hogere waarden en aanvullende eisen zijn beschreven in het document ‘Besluit hogere waarden’ Van de Omgevingsdienst West-Holland met kenmerk D2021-109891 d.d. 18 mei 2021. Hieruit volgt dat voor noordoost en zuidoost gevel voor kavel 4 sprake is van een dove gevel (onder voorwaarden) en er een hogere waarde geldt van 62 dB voor de zuidwestgevel.

4 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

De planlocatie wordt ontsloten door de Spoorlaan. Deze weg eindigt circa 100 meter ten noorden van de planlocatie (en gaat over in een langzaam verkeersverbinding). De geluidbelasting van deze weg is niet relevant op de nieuwe woningen. De toekomstige wegen voor de woonwijk Nieuw Boekhorst worden 30 km/uur wegen. De meest nabij gelegen 30 km/uur weg komt op circa 60 meter afstand aan de noordwestzijde van de planlocatie Spoorlaan 125-127. Een 30 km/uur weg heeft geen wettelijke zone zoals bedoeld in de Wet geluidhinder. Daarnaast kan gezien de afstand van deze weg en de toekomstige bebouwing tussen deze weg en de planlocatie de weg als akoestisch niet relevant worden aangemerkt. In bijlage II zijn de geluidscontouren weergegeven vanwege het wegverkeer (Bollendreef en 30 km/uur wegen Nieuw Boekhorst) op een waarneemhoogte van 10,5 meter. Hieruit volgt dat de gecumuleerde geluidsbelasting, inclusief aftrek, minder bedraagt dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Voor het wegverkeer zijn daarom geen berekeningen uitgevoerd.

3.2

Rekenmodel

De berekeningen zijn uitgevoerd in Geomilieu versie 2022.41. De berekeningen zijn conform Standaardrekenmethode 2 (SRMII) zoals genoemd in het RMG2012 Basismodel Voor de modellering van de rekenmodellen gebruiken wij als basis de opgestelde rekenmodellen voor het akoestisch onderzoek naar het weg- en railverkeerlawaai ten behoeve van het bestemmingsplan Nieuw Boekhorst1. Deze modellen bevatten alle benodigde (omgevings)gegevens als bebouwing, railverkeersintensiteiten en maaiveldhoogten. Bebouwing De planlocatie wordt omsloten door de voorgenomen woningbouw Nieuw Boekhorst. De voorgenomen bebouwing Nieuw Boekhorst is niet opgenomen in het model. In het rekenmodel is de te amoveren bebouwing ten gevolge van de ontwikkeling Nieuw Boekhorst eveneens niet opgenomen in het model. De aanwezige bebouwing in het rekenmodel is daarmee rondom de planlocatie de worst-case situatie en robuust voor eventuele planwijzigingen Nieuw Boekhorst. In bijlage I zijn de gebouwen en hoogten zoals opgenomen in het model weergegeven.

1

Akoestisch onderzoek bestemmingsplan Nieuw Boekhorst, Witteveen+Bos, referentie 129862/23-010.440, d.d. 21 juni 2023.

5 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Afbeelding 3.2 Bebouwing model en spoorlijn

Bodemgebieden De voorgenomen nieuwbouwwijk Nieuw Boekhorst rondom de planlocatie Spoorlaan 125-127 heeft een bodemfactor van 0 (akoestisch hard). Voor de planlocatie zijn de verharde delen als hard ingevoerd. De standaardbodemfactor in het model bedraagt 0,5 (half hard / half zacht). Scherm Nieuw Boekhorst Bij de ontwikkeling van de woningbouw Nieuw Boekhorst is het voornemen een scherm langs het spoor te plaatsen. Dit scherm heeft een hoogte van 3 meter ten opzichte van het lokale maaiveld. De planlocatie Spoorlaan125-127 is geheel gelegen achter dit scherm (zie paragraaf 3.3, variant 3). Toetspunten De toetspunten zijn gelegen op de randen van de bouwvlakken. Voor kavel 1 t/m 3 hebben de toetspunten een waarneemhoogte van 1,5; 4,5 en 7,5 meter. Voor kavel 4 zijn de waarneemhoogten overeenkomstig eerder uitgevoerd akoestisch onderzoek ‘Ontwikkeling Spoorlaan 125 -127 te Voorhout’ uitgevoerd door Peutz d.d. 30 oktober 2019.

3.3

Varianten

Voor de planlocatie zijn 3 varianten beoordeeld: - variant 1: geen schermen; - variant 2: scherm van 2 meter hoog op eigen terrein; - variant 3: scherm langs spoor op basis van planontwikkeling Nieuw Boekhorst. In onderstaande afbeelding is het scherm (blauwe lijn ten westen van het spoor) op eigen terrein (variant 2 weergegeven). Aan de oostzijde van het spoor is het bestaande scherm met een blauwe lijn weergegeven.

6 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Afbeelding 3.3 Situering scherm variant 2 en het bestaande scherm aan de oostzijde van het spoor

4

RESULTATEN

4.1

Variant 1 (geen schermen)

In onderstaande afbeelding zijn de resultaten van variant 1 opgenomen. In de labels is de geluidsbelasting in dB opgenomen ten gevolge van het spoor voor de verschillende waarneemhoogten. De waarneemhoogten betreffen 1,5; 4,5 en 7,5 meter. Voor kavel 4 zijn de waarneemhoogten 1,5 en 5,5 meter (indien 5,5 meter aanwezig).

7 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Afbeelding 4.1 Resultaten variant 1 - geen scherm

K3

K2

K4

K1

De resultaten variant 1 zijn samengevat in onderstaande tabel. In de tabel zijn 5 categorieën opgenomen: <=55: geluidsbelasting lager of gelijk aan voorkeursgrenswaarde <=58: hogere waarde nodig, maar geen compensatiemaatregelen cf. geluidbeleid <=63; hogere waarde nodig en compensatiemaatregelen cf. geluidbeleid <=68; hogere waarde nodig en compensatiemaatregelen en verzwaarde motivatie >68; hogere waarde is niet mogelijk, gevel dient doof te worden uitgevoerd Tabel 4.1 Resultaten variant 1 - geen scherm Gevel

Waarneemhoogte in meter*

Kavel 1

Kavel 2

Kavel 3

Kavel 4

zuidoostgevel

1,5

<=55

<=58

<=63

<=68

4,5

<=58

<=63

<=68

>68*

7,5

<=63

<=63

<=68

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=58

4,5

<=55

<=55

<=55

<=63*

7,5

<=55

<=55

<=58

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=55*

7,5

<=55

<=55

<=55

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=68

<=68

4,5

<=58

<=58

<=68

>68*

7,5

<=63

<=58

<=68

n.v.t.

zuidwestgevel

Noordwestgevel

noordoostgevel

* Voor kavel 4 betreft de waarneemhoogte 5,5 meter in plaats van 4,5 meter.

8 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Zonder maatregelen wordt voor kavel 1 t/m 3 de voorkeursgrenswaarde overschreden. De maximale ontheffingswaarde wordt voor deze kavels niet overschreden. Voor deze 3 woningen kan een hogere waarde worden aangevraagd. Akoestisch compensatie is een vereiste zoals opgenomen in het geluidbeleid. Voor kavel 3 wordt de 63 dB overschreden. Voor deze woning zal een uitgebreide motivering1 noodzakelijk waaruit blijkt dat er sprake is van uitzonderlijke omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid van de gemeente rechtvaardigen. Dove gevels zijn niet nodig voor deze woningen. Voor kavel 4 wordt op 2 gevels de maximale ontheffingswaarde overschreden. De maximaal berekende waarde op de noordoostgevel en de zuidoostgevel van 69 dB is gelijk aan het onderzoek van Peutz uitgevoerd in 2019. Voor de zuidwestgevel bedraagt de geluidsbelasting maximaal 59 dB. Dat is lager dan de eerder vastgestelde hogere waarde van 62 dB. De eisen met betrekking tot realisatie van deze woning zoals opgenomen in het hogere waarden besluit blijven van toepassing.

4.2

Variant 2 (scherm van 2 meter hoog op eigen terrein)

In onderstaande afbeelding zijn de resultaten van variant 2 opgenomen. Het scherm op eigen terrein is gedeeltelijk zichtbaar op de afbeelding. Het scherm heeft een hoogte van 2 meter en een lengte van circa 37 meter. Voor de absorptie is uitgegaan van een standaard absorberend scherm (ter voorkoming van reflecties van het geluid) aan beide zijden.

Afbeelding 4.2 Resultaten variant 2 - scherm op eigen kavel

K3

K2

K4

K1

1

In het geluidbeleid is niet het (volledige) kader opgenomen waaruit de uitgebreide motivering moet bestaan. Er zijn geen

vastomlijnde omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. Ervaring op basis van eerder doorlopen procedures kan daarbij een handvat bieden.

9 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Het effect van het scherm met een hoogte van 2 meter is zeer beperkt. Het afschermend effect is beperkt doordat het spoor ter hoogte van de woningen wat hoger is gelegen. Het scherm van 2 meter is daardoor te laag om effect te hebben op de bovenste bouwlagen. De lengte van het scherm is ook (te) beperkt voor kavels 1 t/m 3. De uitkomst is daarmee niet / nauwelijks onderscheidend in vergelijking met variant 1 (geen scherm). De resultaten variant 2 zijn samengevat in onderstaande tabel. Voor kavel 1 t/m 3 wordt de voorkeursgrenswaarde overschreden. De maximale ontheffingswaarde wordt voor deze kavels niet overschreden. Voor deze 3 woningen kan een hogere waarde worden aangevraagd. Akoestisch compensatie is een vereiste zoals opgenomen in het geluidbeleid. Voor kavel 3 wordt de 63 dB overschreden. Voor deze woning zal een uitgebreide motivering noodzakelijk waaruit blijkt dat er sprake is van uitzonderlijke omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid van de gemeente rechtvaardigen. Dove gevels zijn niet nodig voor deze woningen. Voor kavel 4 wordt op 2 gevels de maximale ontheffingswaarde overschreden. De maximaal berekende waarde neemt op geen enkele gevel af ten opzichte van variant 1. Het hogere waarden besluit uit 2021 blijft van toepassing.

Tabel 4.2 Resultaten variant 2 - scherm op eigen kavel Gevel

Waarneemhoogte in meter*

Kavel 1

Kavel 2

Kavel 3

Kavel 4

zuidoostgevel

1,5

<=55

<=55

<=63

<=68

4,5

<=58

<=58

<=68

>68

7,5

<=63

<=63

<=68

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=63

7,5

<=55

<=55

<=58

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=55

7,5

<=55

<=55

<=55

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=68

<=68

4,5

<=58

<=55

<=68

>68

7,5

<=63

<=58

<=68

n.v.t.

zuidwestgevel

Noordwestgevel

noordoostgevel

* Voor kavel 4 betreft de waarneemhoogte 5,5 meter in plaats van 4,5 meter.

4.3

Variant 3 (scherm langs spoor op basis van planontwikkeling Nieuw Boekhorst)

In onderstaande afbeelding zijn de resultaten van variant 3 opgenomen.

10 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Afbeelding 4.3 Resultaten variant 3 - scherm Nieuw Boekhorst

K3

K2 K4

K1

De resultaten variant 3 zijn samengevat in onderstaande tabel. Voor kavel 1 en 2 wordt de voorkeursgrenswaarde niet overschreden. Voor deze kavels is het aan vragen van een hogere waarde daarom niet aan de orde. Voor kavel 3 wordt de voorkeursgrenswaarde wel overschreden. De berekende waarde bedraagt maximaal 56 dB. Voor deze woning kan een hogere waarde worden aangevraagd er is geen sprake van akoestische compensatie zoals bedoeld in het geluidbeleid van de ODWH. De voorkeursgrenswaarde wordt voor kavel 4 overschreden op de zuidoostgevel en de noordoostgevel. Omdat de maximale ontheffingswaarde niet wordt overschreden bekent dat er geen dove gevels noodzakelijk zijn. Voor de zuidoostgevel en de noordoostgevel is niet eerder een hogere waarde vastgesteld. In het hogere waarde besluit betreffen dit dove gevels. Bij de realisatie van het scherm in het kader van bestemmingsplan Nieuw Boekhorst is dit niet langer noodzakelijk. Voor deze gevels is het dan alsnog nodig om een hogere waarde aan te vragen. De berekende waarde bedraagt maximaal 57 dB. Er geldt akoestische compensatie zoals bedoeld in het geluidbeleid van de ODWH.

11 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

Tabel 4.3 Resultaten variant 3 - scherm Nieuw Boekhorst Gevel

Waarneemhoogte in meter*

Kavel 1

Kavel 2

Kavel 3

Kavel 4

zuidoostgevel

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=58

7,5

<=55

<=55

<=58

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=55

7,5

<=55

<=55

<=55

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=55

7,5

<=55

<=55

<=55

n.v.t.

1,5

<=55

<=55

<=55

<=55

4,5

<=55

<=55

<=55

<=58

7,5

<=55

<=55

<=58

n.v.t.

zuidwestgevel

Noordwestgevel

noordoostgevel

* Voor kavel 4 betreft de waarneemhoogte 5,5 meter in plaats van 4,5 meter.

5

SAMENVATTING

In onderstaande tabel zijn per kavel de aspecten voor geluid samengevat.

Tabel 5.1 Samevatting Variant 1 - geen scherm

Variant 2 - scherm op eigen perceel

Variant 3 - scherm Nieuw Boekhorst

kavel 1

- aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen

- aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen

kavel 2

- aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen

- aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen

kavel 3

- aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen - uitgebreide motiveringsplicht* t.b.v. uitzondering op beleid

- aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen - uitgebreide motiveringsplicht* t.b.v. uitzondering op beleid

- aanvragen hogere waarde

kavel 4

- dove gevels noodzakelijk - aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen - uitgebreide motiveringsplicht* t.b.v. uitzondering op beleid

- dove gevels noodzakelijk - aanvragen hogere waarde - compenserende maatregelen - uitgebreide motiveringsplicht* t.b.v. uitzondering op beleid

- aanvragen hogere waarde

* In het geluidbeleid is niet het (volledige) kader opgenomen waaruit de uitgebreide motivering moet bestaan. Er zijn geen vastomlijnde omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. Ervaring op basis van eerder doorlopen procedures kan daarbij een handvat bieden.

Voor kavel 4 is reeds een hogere waarden besluit (met diverse voorwaarden) vastgesteld. De uitkomsten van variant 1 en 2 sluiten daarbij aan. In het geval van variant 3 is het zinvol een nieuwe aanvraag te doen voor kavel 4.

12 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

De dove gevels kunnen in dat geval vervallen indien voor deze gevels een hogere waarde wordt vastgesteld. Ook de voorwaarden waaronder de woning mag worden gerealiseerd zijn (veel) minder ingrijpend en biedt meer mogelijkheden voor de indeling van de woning. Vanuit akoestiek bezien is variant 3 de meest optimale variant met het oog op een goed woon-en leefklimaat en te realiseren geluidmaatregelen.

13 | 13

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Concept 01

I BIJLAGE: INVOERMODEL

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Bijlage I | Concept 01

03 - variant 1 - geen scherm

Witteveen+Bos

6.00

3.00

7.50

Banen Toetspunten Bodemgebieden, Thema: Bodemfactor 0 1 Gebouwen Schermen

0m

30 m schaal = 1 : 750

471900

10.00

4.50

10.00

8.00 10.00 471850

3.00

6.00

6.50

471800

4.50

93100 93150 93200 RMG-2012, railverkeer, [gebaseerd op basismodel Nieuw Boekhorst - 03 - variant 1 - geen scherm] , Geomilieu V2022.4 rev 1 Licentiehouder: Witteveen+Bos

II BIJLAGE: CONTOUREN WEGVERKEERSLAWAAI Afbeelding II.1 Geluidscontouren wegverkeer zonder maatregelen (onderzoek bestemmingsplan Nieuw Boekhorst)

In bovenstaande afbeelding is met lichtblauw het gebied aangegeven waar de geluidsbelasting maximaal 48 dB bedraagt ten gevolge van het wegverkeer. De planlocatie is aangegeven met de pijl.

Witteveen+Bos | 138455/23-015.167 | Bijlage II | Concept 01

Bijlage 3 Aanvullende notitie geluid

30

NOTITIE

Onderbouwing hogere waarde akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127 Spoorlaan 125-127

Onderwerp Project Opdrachtgever Projectcode Status Datum Referentie

138455 Concept 01 10 november 2023 138455/23-017.980

Auteur(s)

Gecontroleerd door Goedgekeurd door Paraaf

Bijlage(n)

-

Aan Kopie

1

-

INLEIDING

Op de planlocatie Spoorlaan 125-127, ten noorden van Voorhout en aan de rand van de uitbreidingswijk Nieuw Boekhorst, zijn plannen om drie vrijstaande woningen (kavel 1, 2 en 3) te ontwikkelen. Momenteel zijn in het vigerende bestemmingsplan Spoorlaan 125-127 planologisch twee woningen vastgelegd, waarvan een woning bestaand is en de andere woning (kavel 4) nog gerealiseerd dient te worden. Voor de nog te ontwikkelen woning kavel 4 is een akoestisch onderzoek1 uitgevoerd. Op basis van het akoestisch onderzoek en een aanvullende notitie2 met de motivering om af te wijken van het gemeentelijk geluidbeleid is een hogere waarde aangevraagd en verleend3 met betrekking tot het doorgaande spoor Haarlem - Leiden. In 2023 is voor deze planontwikkeling voor de realisatie van een drietal woningen (kavel 1, 2 en 3) een akoestisch onderzoek4 uitgevoerd. De geluidsbelastingen zijn hoger dan de voorkeursgrenswaarde vanwege het railverkeer. Voor deze woningen worden hogere waarden aangevraagd. Deze aanvraag moet op basis van het gemeentelijk geluidbeleid te worden onderbouwd. Deze notitie heeft tot doel deze onderbouwing te geven voor kavel 1 t/m 3, waarbij de basis voor de berekende geluidsbelastingen zijn beschreven in het eerder uitgevoerde akoestisch onderzoek (2023). 1

Akoestisch onderzoek ‘Ontwikkeling Spoorlaan 125 -127 te Voorhout’ uitgevoerd door Peutz d.d. 30 oktober 2019.

2

Notitie ‘Motivering afwijken gemeentelijk geluidbeleid’ uitgevoerd door Peutz d.d. 28 november 2019.

3

document ‘Besluit hogere waarden’ van de Omgevingsdienst West-Holland met kenmerk D2021-109891 d.d. 18 mei 2021.

4

Akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127, Witteveen+Bos, referentie 138455/23-015.167, d.d. 22 september 2023.

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V.

Voor deze onderbouwing wordt aangesloten bij de onderbouwing van kavel 4 waarvoor reeds de procedure is doorlopen. Deze onderbouwing is grotendeels ook van toepassing op de andere drie kavels (kavel 1 t/m 3). In hoofdstuk 3 is een afbeelding van de ligging van de woningen weergegeven.

2

WETTELIJK KADER

2.1

Wetgeving in hoofdlijnen en geluidbeleid

Spoorweglawaai De vier vrijstaande woningen (kavel 1 t/m 4) zijn gelegen binnen de geluidzone van het spoor zoals bedoeld in de Wet geluidhinder. De Wet geluidhinder is daarom van toepassing voor deze nieuwe woningen voor het geluid ten gevolge van het spoor. Voor spoorweglawaai geldt een voorkeursgrenswaarde van 55 dB. Bij een geluidsbelasting tot maximaal de voorkeursgrenswaarde van 55 dB op de gevels van de nieuwe woningen gelden er geen beperkingen / aanvullende voorwaarden uit de Wet geluidhinder. Indien de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden is het mogelijk om een hogere waarde aan te vragen. Een hogere waarde kan worden aangevraagd tot de maximale ontheffingswaarde van 68 dB. De hogere waarde dient door de initiatiefnemer van het plan te worden aangevraagd. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Teylingen is bevoegd tot het verlenen van een hogere waarde. Bij het verlenen van een hogere waarde kunnen aanvullende eisen (op basis van gemeentelijk beleid) door de gemeente worden gesteld. Bij een geluidsbelasting hoger dan de maximale ontheffingswaarde kan er, mits enkele uitzonderingssituaties, geen hogere waarde worden verleend. In dat geval kan de gevel van toetsing aan de Wet geluidhinder worden uitgesloten door de zogenoemde ‘dove’ gevel.

Een dove gevel betreft een gevel waarin alleen bij uitzondering te openen delen aanwezig zijn, mits die delen niet direct grenzen aan een geluidsgevoelige ruimte. Wegverkeerslawaai In het voorgaande akoestisch onderzoek (akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127, Witteveen+Bos, referentie 138455/23-015.167, d.d. 22 september 2023) is weergegeven dat er voor de beoogde nieuwbouwwoningen geen sprake is van een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde voor wegverkeer. Wegverkeerslawaai is derhalve geen beperking voor de ontwikkeling van het viertal nieuwe woningen.

2.2

Hogere waarden beleid ODWH

Voor het verlenen van hogere waarden kan het bevoegd gezag aanvullend beleid hebben opgesteld waarin voorwaarden voor het verlenen van hogere waarden zijn opgenomen. De gemeente Teylingen heeft zich aangesloten bij de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) en hanteert het door hen opgestelde hogere waarden beleid. Het hogere waarde beleid van de ODWH is verwoord in de (in 2013 herziene) 'Richtlijnen voor het vaststellen van hogere waarden Wet geluidhinder' vastgesteld op 4 maart 2013. Hierna worden de relevante richtlijnen voor railverkeerslawaai weergegeven.

2|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

Specifieke criteria Een hogere waarde kan slechts worden verleend als: - de woningen ter plaatse noodzakelijk zijn om redenen van grond- of bedrijfsgebondenheid, of; - de woningen in een gemeentelijke structuurvisie worden opgenomen, of; - de woningen door de gekozen situering een open plaats tussen aanwezige bebouwing opvullen, of; - de woningen ter plaatse gesitueerd worden als vervanging van bestaande bebouwing, of; - het geprojecteerde of niet geprojecteerde woningen betreft die: a. in de directe nabijheid van een station worden gesitueerd; b. verspreid gesitueerd worden buiten de bebouwde kom; c. door de gekozen situering of bouwvorm een doelmatige akoestisch afschermende functie gaan vervullen voor andere woningen - in aantal ten minste de helft van het aantal woningen waaraan de afschermende functie wordt toegekend - of voor andere geluidsgevoelige objecten.

En onder voorwaarden: - bij een gevelbelasting hoger dan 58 dB wordt akoestische compensatie1 toegepast; - ten aanzien van nog niet geprojecteerde woningen kan alleen een hogere waarde dan 58 dB als de ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting worden vastgesteld, als voldoende verzekerd wordt, dat de verblijfsruimten, alsmede ten minste één van de tot de woning behorende buitenruimten, niet aan de gevel worden gesitueerd waar de hoogste geluidsbelasting optreedt, tenzij overwegingen van stedenbouw of volkshuisvesting zich daar tegen verzetten; in dat geval wordt de buitenruimte afsluitbaar uitgevoerd; - bij een waarde vanaf 58 dB wordt gestreefd naar ten minste een stille gevel (< 55 dB); - dove gevels worden bij voorkeur niet toegepast; indien toch noodzakelijk dan maximaal één dove gevel, bij voorkeur niet als voor- of achtergevel; - de hogere waarde bedraagt niet meer dan 63 dB. Omgevingsdienst West-Holland hanteert een maximum grenswaarde van 63 dB voor railverkeerslawaai, hiermee ligt deze grenswaarde 5 dB lager dan landelijk wettelijk is vastgelegd. Bij hoge uitzondering kan worden overgegaan tot het verlenen van hogere dan deze waarden tot de, in de Wet geluidhinder vastgelegde, maximale ontheffingswaarde van 68 dB voor railverkeerslawaai.

Voor deze situaties zal een uitgebreide motivering noodzakelijk zijn, waaruit moet blijken waarom de omstandigheden deze uitzonderlijke afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. In het geluidbeleid is niet het (volledige) kader opgenomen waaruit de uitgebreide motivering moet bestaan. Er zijn geen vastomlijnde omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. Ervaring op basis van eerder doorlopen procedures kan daarbij een handvat bieden. Daarmee kan mogelijk worden aangesloten bij de motivering van voor het mogelijk maken van het vaststellen van een hogere waarde zoals is opgesteld voor kavel 4, waar de aan te vragen hogere grenswaarde hoger is dan voor de woningen waar nu een hogere waarde voor wordt aangevraagd.

1

Akoestische compensatie is compensatie van een hoge gevelbelasting in de vorm van bijvoorbeeld extra isolatie naar de buren,

creëren extra stille achtergevel/buitenruimte.

3|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

3

AAN TE VRAGEN HOGERE WAARDEN

3.1

Situatie Spoorlaan 125-127

Voor de planlocatie Spoorlaan 125-127 is het voornemen om vier (kavel 1 t/m 4) vrijstaande woningen te realiseren, waarvan één (kavel 4) reeds planologisch is toegestaan. De woningen liggen op korte afstand van het spoor dat gelegen is aan de zuidoostzijde van de woningen. Deze woningen worden aan drie zijden omsloten door de nieuwe woonwijk Nieuw Boekhorst (initiatief gemeente Teylingen). In onderstaande afbeelding is de situatie weergegeven. In de afbeelding zijn met k1 t/m k4 de onderzochte woningen weergegeven. Ten zuiden van kavel 4 (k4) is een bestaande woning en vrijstaande schuur gelegen. Deze woning en schuur (wordt wel deels gesloopt) blijven in de toekomstige situatie aanwezig.

Afbeelding 3.1 Situatie Spoorlaan 117-119 (bron: Wissing)

Op basis van het akoestisch onderzoek en aanvullende motivering om af te wijken van het gemeentelijk geluidbeleid uit 2019 zijn er hogere waarden verleend en gelden er aanvullende eisen met betrekking tot de realisatie van de woning (kavel 4). De vastgestelde hogere waarden en aanvullende eisen zijn beschreven in het document ‘Besluit hogere waarden’ Van de Omgevingsdienst West-Holland met kenmerk D2021-109891 d.d. 18 mei 2021. Hieruit volgt dat voor noordoost en zuidoost gevel voor kavel 4 sprake is van een dove gevel (onder voorwaarden) en er een hogere waarde geldt van 62 dB voor de zuidwestgevel.

4|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

4

GELUIDSBELASTING

4.1

Aangevraagde hogere waarde

In onderstaande afbeelding zijn de resultaten van de berekende geluidsbelasting opgenomen1. In de labels is de geluidsbelasting in dB opgenomen ten gevolge van het spoor voor de verschillende waarneemhoogten. De waarneemhoogten betreffen 1,5; 4,5 en 7,5 meter. Voor kavel 4 zijn de waarneemhoogten 1,5 en 5,5 meter (indien 5,5 meter aanwezig).

Afbeelding 4.1 Resultaten

K3

K2

K4

K1

Op basis van bovenstaande resultaten volgt voor kavels 1,2 en 3:: <=55: geluidsbelasting lager of gelijk aan voorkeursgrenswaarde, geldt voor kavel 1, 2 en 3 voor minimaal twee gevels op de begane grond; <=58: hogere waarde nodig, maar geen compensatiemaatregelen cf. geluidbeleid <=63; hogere waarde nodig en compensatiemaatregelen cf. geluidbeleid, geldt voor kavels 1, 2 en 3 <=68; hogere waarde nodig en compensatiemaatregelen en verzwaarde motivatie, geldt voor kavel 3; >68; hogere waarde is niet mogelijk, gevel dient doof te worden uitgevoerd. Deze situatie is voor kavels 1, 2 en 3 niet aan de orde.

Voor kavel 1 t/m 3 wordt de voorkeursgrenswaarde overschreden. De maximale ontheffingswaarde (Wgh) wordt voor geen van deze kavels overschreden. Dove gevels zijn niet nodig voor deze woningen (kavel 1, 2 en 3). Voor deze drie woningen kan een hogere waarde worden aangevraagd. Akoestisch compensatie is een vereiste zoals opgenomen in het geluidbeleid. Voor kavel 3 wordt de 63 dB overschreden. 1

Akoestisch onderzoek Spoorlaan 125-127, Witteveen+Bos, referentie 138455/23-015.167, d.d. 22 september.

5|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

Voor deze woning zal een uitgebreide motivering1 noodzakelijk waaruit blijkt dat er sprake is van uitzonderlijke omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid van de gemeente rechtvaardigen.

4.2

Toetsing hogere waarde beleid ODHW

De voorkeursgrenswaarde (55 dB voor railverkeer) wordt op meerdere posities overschreden (zie afbeelding 4.1). Voor deze posities dient een hogere waarde te worden aangevraagd. Een hogere waarde kan volgens het hogere waarden beleid van ODWH worden verleend voor woningen die een open plaats tussen aanwezige bebouwing opvullen. Deze woningen worden aan drie zijden omsloten door de nieuwe woonwijk Nieuw Boekhorst (initiatief gemeente Teylingen). Hogere waarden kunnen op grond van het hogere waarden beleid van Omgevingsdienst West-Holland slechts worden vastgesteld indien aan de ontheffingsvoorwaarden, zoals omschreven in paragraaf 3, wordt voldaan. Onderstaand wordt per voorwaarde aangegeven of wordt voldaan aan de voorwaarden uit het hogere waarden beleid.

4.2.1

Akoestische compensatie

Omdat de geluidbelasting in de voorliggende situatie hoger is dan 58 dB ter plaatse van de gevels van de beoogde woningen is akoestische compensatie benodigd. Hierbij kan gedacht worden aan het toepassen van een hogere geluidwering dan wettelijk wordt vereist. Verder geldt dat voor de drie kavels een geluidluwe zijde aanwezig is op minimaal twee gevels op de begane grond.

4.2.2

Ligging verblijfsruimten

Een hogere waarde hoger dan 58 dB kan in eerste aanleg alleen worden vastgesteld indien voldoende verzekerd wordt dat de verblijfsruimten, alsmede ten minste één van de tot de woning behorende buitenruimten, niet aan de gevel worden gesitueerd waar de hoogste geluidbelasting optreedt. Aan deze voorwaarde zal worden voldaan. Bij de situering van de verblijfsruimten en buitenruimte zal hier rekening mee gehouden worden. Het is aan te raden geluidgevoelige functies, zoals een slaapkamer, aan deze zijde te realiseren.

4.2.3

Geluidluwe gevel

Bij een waarde vanaf 58 dB dient volgens het beleid van de ODWH bovendien gestreefd te worden naar ten minste een stille gevel (< 55 dB). In voorliggende situatie is voor kavel 1 en 2 sprake van een tweetal stille gevels. Voor kavel 3 geldt dat ook, met uitzondering van de zolderverdieping (7,5 m) op de zuidwestgevel.

4.3

Maximale geluidbelasting 63 dB

Tot slot geeft het beleid van ODHW aan dat de hogere waarde maximaal 63 dB mag bedragen. In voorliggende situatie zal dat alleen gelden voor kavel 3, waarbij de noordoostgevel van de beoogde woning deze waarde van 63 dB overschrijdt. Voor de noordelijke helft van de zuidoostgevel wordt deze waarde alleen overschreden op de tweede (4,5 m) en derde bouwlaag (7,5 m). Bij uitzondering kan echter een waarde van 68 dB worden verleend, indien dit nader wordt gemotiveerd. 1

In het geluidbeleid is niet het (volledige) kader opgenomen waaruit de uitgebreide motivering moet bestaan. Er zijn geen vastomlijnde omstandigheden die een afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. Ervaring op basis van eerder doorlopen procedures kan daarbij een handvat bieden.

6|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

5

MOTIVERING AFWIJKEN VAN HOGERE WAARDE BELEID

Resumerend kan gesteld worden dat alleen voor kavel 3 niet volledig voldaan kan worden aan de voorwaarde van een maximale hogere waarde van 63 dB. Afwijken van het beleid is mogelijk wanneer uit een uitgebreide motivering blijkt waarom de omstandigheden deze uitzonderlijke afwijking van het geluidbeleid rechtvaardigen. Onderstaand wordt nader gemotiveerd waarom het afwijken van het geluidbeleid in voorliggende situatie acceptabel wordt geacht. Bovendien zal de beoogde ontwikkeling in de toekomst te midden van een nieuwe woonwijk zijn gelegen. Conform de Structuurvisie van gemeente Teylingen is het ruimtelijk beleid onder andere gericht op de verdere groei van de woningvoorraad. Deze nieuwe wijk zal hierop aansluiten en is reeds in de Structuurvisie aangegeven. In figuur 5.1 wordt het plangebied binnen de structuurvisie aangegeven van gemeente Teylingen.

Afbeelding 5.1 Structuurvisie

5.1

Maximale hogere waarde 63 dB

Er dient gemotiveerd te worden dat het in de voorliggende situatie gerechtvaardigd is om af te wijken van het gemeentelijk geluidbeleid waarin de voorwaarde is opgenomen dat de te verlenen hogere waarde maximaal 63 dB mag bedragen. De nodige inspanning zal verricht worden om te waarborgen dat sprake is van een akoestisch aangenaam woon- en leefklimaat. De beoogde woning zal voorzien in één volledige gevel die kan worden aangemerkt als stille zijde en een stille zijde waar enkel de geluidsbelasting op de zolderverdieping sprake is van een maximale geluidsbelasting van 56 dB. Alsmede betreft het slechts één gevelzijde alwaar de waarde van 63 dB wordt overschreden. Verder zullen geluidgevoelige ruimten zoveel mogelijk aan de minder geluidbelaste zijden gesitueerd worden, en niet-geluidgevoelige ruimten (zoals een badkamer, keuken, technische ruimte of trappenhuis) zullen juist gesitueerd worden aan de meest geluidbelaste zijde. Wat betreft het akoestisch binnenniveau zal bovendien worden voldaan aan de nieuwbouweisen conform het Bouwbesluit 2012. Hiermee wordt een goed woon- en leefklimaat gecreëerd.

7|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

5.2

Aanvullende motivering structuurvisie Teylingen en plangebied

Direct ten oosten van de beoogde ontwikkeling zijn reeds woningbouwgronden aangekocht voor de ontwikkeling deze nieuwe wijk, te weten Nieuw Boekhorst. In het gebied tussen de nieuwe wijk Hooghkamer en de gemeentegrens met Noordwijk zal deze nieuwbouwwijk worden gerealiseerd. Door de opdrachtgever is aangegeven dat in ruil voor een deel van de betreffende woningbouwgronden met de gemeente is overeengekomen dat de beoogde ontwikkeling een woonbestemming mag verkrijgen. Dit omdat de beoogde ontwikkeling in de toekomst toch te midden van een woongebied zal zijn gelegen. De gemeente is aldus reeds akkoord met woningbouw ter plaatse van het plangebied. Naar verwachting zullen de beoogde woningen die worden gesitueerd in deze nieuwe wijk tevens te maken krijgen met hoge geluidbelastingen ten gevolge van railverkeer. Het is dan ook te verwachten indien hier een geheel nieuwe wijk wordt gerealiseerd, maatregelen in de vorm van geluidschermen zullen worden getroffen. Voor een enkele woning is een dergelijke maatregel te omvangrijk. Ingeval meerdere woningen geconfronteerd worden met hoge geluidbelastingen is dit echter een realistische maatregel.

De situatie waarin sprake zal zijn van een hogere geluidbelasting dan 63 dB zal hiermee wellicht slechts van tijdelijke aard zijn, aangezien naar verwachting en volgens opgave van opdrachtgever, net zoals voor de woningen in de wijk Hooghkamer, een geluidscherm gerealiseerd gaat worden. Gezien voorgaande en onder andere het feit dat de beoogde woning voorziet in een stille zijde, zal sprake zijn van een prettig woon- en leefklimaat ter plaatse van de beoogde woning. De overschrijding van de waarde van 63 dB ter plaatse van één gevelzijde wordt hiermee als acceptabel geacht.

6

CONCLUSIE

Het voornemen bestaan om een drietal woningen naast de bestaande woning en reeds planologisch vastgestelde nieuwe woning aan de Spoorlaan 127 te realiseren. Ter plaatse van de gevels van deze woning is echter sprake van geluidbelastingen ten gevolge van railverkeer waardoor het niet mogelijk is om aan de voorwaarden uit het hogere waardenbeleid van ODWH te voldoen. Een hogere waarde van meer dan 63 dB wordt conform het hogere waardenbeleid van ODWH niet toegestaan. In de voorliggende notitie is hiertoe nader gemotiveerd waarom het in deze situatie acceptabel wordt geacht om af te wijken van het hogere waardenbeleid van ODWH. In de voorliggende situatie wordt inspanning verricht om een akoestisch prettig woon- en leefklimaat te waarborgen. Zo zal kavel 1 en 2 minimaal twee stille zijden verkrijgen en kavel 3 één zijde (NW) aangevuld met een extra stille zijde (ZW) op de begane grond. Verder zal het binnenniveau moeten voldoen aan de nieuwbouweisen conform het Bouwbesluit 2012. Ook zullen juist niet-geluidgevoelige ruimten zoveel mogelijk aan de hoogst geluidsbelaste zijden worden gerealiseerd.

Gezien voorgaande en het feit dat de gemeente reeds akkoord is met woningbouw (kavel 4) op de beoogde locatie en de beoogde ontwikkeling (met geluidsscherm) in de toekomst te midden van een woonwijk zal zijn gesitueerd, wordt het afwijken van het hogere waarden beleid van ODWH acceptabel geacht.

8|8

Witteveen+Bos | 138455/23-017.980 | Concept 01

Bijlage 4 Hogere waardenbesluit geluid

39

Datum: 24 mei 2024 Ons kenmerk: D2024-051994 Zaaknummer: 2023-014024 Bijlage(n): 3

Wet geluidhinder Besluit hogere waarden Uitbreiding Spoorlaan 125-127, Voorhout

Besluit namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Teylingen

Ons kenmerk: D2024-051994

1. ONDERWERP

In verband met de voorgenomen aanleg van de Noordelijke Randweg is een gedeelte van het perceel Spoorlaan 127 aangekocht. Onderdeel van de koopovereenkomst was een principemedewerking van de gemeente om een bouwkavel voor een woning te realiseren naast de woning Spoorlaan 127 en om de agrarische bestemming van de bestaande woning Spoorlaan 127 om te zetten naar een woonbestemming. De nieuwe woonbestemming is mogelijk gemaakt in het vigerende bestemmingsplan Spoorlaan 125 - 127, Voorhout . Bij de ontwikkeling van Nieuw Boekhorst zijn daarnaast afspraken gemaakt over de verdeling van verscheidene eigendomen. Daarbij is overeengekomen dat een gedeelte van de achterzijde van het perceel in eigendom blijft bij de Spoorlaan 125 - 127. Met deze overeenkomst is ook een principemedewerking verleend om drie vrijstaande woningen aan de achterzijde van Spoorlaan 125 - 127 te realiseren. Om de ontwikkelingen op het perceel planologisch mogelijk te maken is de gemeente voornemens het bestemmingsplan Uitbreiding Spoorlaan 125-127, Voorhout vast te stellen. Het bestemmingsplan heeft betrekking op het perceel met de beoogde drie nieuwe woningen, de reeds bestemde woningen en de schuur aan de voorzijde van het perceel. De bestaande kassen achter de bestaande woning worden gesloopt. Voor de ontwikkeling zijn ruimtelijke randvoorwaarden opgesteld die vertaald worden in het bestemmingsplan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Teylingen&id=d4133062-0a28-4a4f-9626-05d944644d10