Bijlage 3 Beleidsplan Schuldhulpverlening 2017-2021 Teylingen.pdf

schulden te voorkomen. Dit is een vorm van langdurige stabilisatie en is erop gericht om een inwoner niet verder te laten afglijden.

7. Financiële context In de kadernota 2018 is een bedrag van € 50.500 opgenomen om activiteiten in het kader van preventie en vroegsignalering uit te voeren, samenwerkingen te versterken en nieuwe samenwerkingen aan te gaan. Extra formatie bij ISD Bollenstreek is toegezegd en de rol van de netwerkpartners zal vervuld worden in het kader van bestaande en eventueel nieuwe subsidieafspraken. Voor het implementeren van de nieuwe werkwijze zal ongeveer 0,5 extra fte nodig zijn wat in de begroting voor 2018 meegenomen zal worden. Extra inkomsten zullen gegenereerd worden door een schuldeisersbijdrage in te voeren. Naar schatting zal dit jaarlijks € 5.500 opleveren. Over het inhouden van de 9% van de gereserveerde gelden ten behoeve van de schuldeisers, zegt de NVVK het volgende (artikel 5 Gedragscode Schuldhulpverlening): “Voor het opzetten en uitvoeren van schuldregelingen kunnen NVVK-leden vergoedingen in rekening brengen, met inachtneming van de vigerende wet- en regelgeving in het kader van de Wet op het consumentenkrediet. De vergoeding voor een schuldregeling wordt steeds ten laste gebracht van de door de schuldenaar, in het kader van een schuldregeling, gespaarde maximale afloscapaciteit zoals uit te keren aan de schuldeisers.

De Algemene Ledenvergadering van de NVVK stelt een percentage vast van het gespaarde bedrag dat als vergoeding maximaal in rekening mag worden gebracht. Het percentage is nu vastgelegd op 9% van de doorbetaalde bedragen aan de schuldeisers.” Bij het inhouden van de 9% betaalt de schuldenaar niet meer dan in de huidige situatie. Een voorbeeld. De aflossingscapaciteit van de schuldenaar is vastgesteld op € 100 per maand. Gedurende de schuldbemiddeling van 36 maanden, kan er € 3.600 worden gereserveerd voor de schuldeisers. De schuldeisers ontvangen in totaal € 3.600 in de huidige situatie. Bij het inhouden van de schuldeisersbijdrage, ontvangen de schuldeisers € 3.276 en betalen zij € 324 mee aan het traject. De vergoeding die op deze manier bij schuldeisers in rekening wordt gebracht, kan worden geïnvesteerd in preventie en vroegsignalering en het scholen van netwerkpartners en vrijwilligers. De verdeling zal er naar verwachting als volgt uit komen te zien: Begroting 2018: 

Implementatie schuldhulpverlening in de sociale teams € 55.000

Kadernota 2018:    

Vroeg Eropaf/outreachend werken € 31.000 Communicatie € 4.000 Samenwerkingsverbanden € 3.500,00 Invoering Papierwinkel € 12.000

Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021 26

Schuldeisersbijdrage: 

Voorlichting en training € 5.500

Daarnaast zal het invoeren van Mobility Mentoring kosten met zich meebrengen. Op dit moment is nog niet aan te geven hoeveel dit bij benadering zal zijn. Naar verwachting zijn de kosten voor implementatie eenmalig. Bij de evaluatie omstreeks juli 2018 zal worden bezien of er na de periode van een jaar nog extra inzet nodig zal zijn. De kosten voor outreachend werken, de Papierwinkel, communicatie, training en voorlichting zijn structureel en zullen ook in de evaluatie worden meegenomen. Schuldhulpverlening levert de gemeente ook iets op. Uit onderzoek (Hogeschool Utrecht en Regioplan, 2011) blijkt dat elke euro die een gemeente besteedt aan schuldhulpverlening, ongeveer het dubbele bespaart op andere terreinen waardoor schuldhulpverlening loont.

8. Verantwoording Zoals in de inleiding genoemd, heeft de Nationale Ombudsman een aantal aanbevelingen gedaan aan gemeenten om schuldhulpverlening voor iedereen toegankelijker te maken. Bij de nieuwe aanpak, voldoet gemeente Teylingen aan al deze aanbevelingen. Hieronder worden deze aanbevelingen nog een keer benoemd:      

Ondersteun en begeleid minder zelfredzame burgers tijdens en na het schuldhulptraject; Stel de (hulpvraag van de) schuldenaar centraal: kijk naar maatwerkoplossingen als een reguliere aanpak niet volstaat; Zorg voor persoonlijke aandacht, regelmatig contact en duidelijkheid zodat iemand weet waar hij voor wat moet zijn; Zet direct stappen na toelating tot de schuldhulpverlening: korte doorlooptijden verhogen de kans op succesvolle schuldhulp; Bied (voorlopige) hulp bij een dringende situatie ook als de schuldenaar nog niet is toegelaten tot de schuldhulpverlening; Geef iemand bij afwijzing/beëindiging van de schuldhulpverlening een besluit zodat hij gebruik kan maken van rechtsmiddelen.

Het rapport van WRR schetst drie beleidsrichtingen, namelijk: 



Probeer allereerst te voorkomen dat mensen nodeloos in financiële problemen komen door keuzes zo in te richten dat mensen relatief makkelijk zullen uitkomen bij de optie die voor hun financiële situatie waarschijnlijk het beste is. Dat kan bijvoorbeeld door het aanbieden van goede default-opties bij financiële keuzes; Als mensen toch problematische schulden (dreigen te) ontwikkelen, zorg dan dat sneller dan nu het geval is contact wordt gelegd tussen schuldenaar en hulpverlener. Dat kan door de drempel voor schuldhulpverlening te verlagen en door meer werk te maken van vroegsignalering;

Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021 27



Mochten mensen hun schulden aan de overheid niet meer afbetalen, zet de bijzondere bevoegdheden van de overheid dan zoveel mogelijk pas in nadat is vastgesteld dat de betreffende schuldenaren ook beschikken over voldoende afloscapaciteit. Anders kan het gevolg zijn dat schuldenaren onder het bestaansminimum uitkomen, en daardoor welhaast gedwongen zijn om nieuwe schulden te maken.

Door ons te richten op communicatie, preventie en vroegsignalering, te kijken naar het eigen incassobeleid en te dereguleren waar mogelijk, sluit de nieuwe aanpak aan op deze drie beleidsrichtingen van de WRR.

8.1 Doorlooptijden De gemeente Teylingen houdt zich aan de wettelijke doorlooptijden die in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en Wgs zijn bepaald. De ISD Bollenstreek die de technische schulddienstverlening uitvoert, is lid van de NVVK en moet zich houden aan doorlooptijden van de NVVK. Door activiteiten in de voorfase door netwerkpartners te laten uitvoeren, zijn deze doorlooptijden niet altijd van toepassing. In het plan van aanpak dat met de hulpvrager wordt opgesteld, zullen altijd realistische termijnen worden gesteld die aan de hulpvrager kenbaar worden gemaakt.

8.2 Kwaliteitsborging Door te werken met professionele organisaties die aan voor de branche geldende kwaliteitseisen voldoen, wordt de kwaliteit van de integrale schuldhulpverlening geborgd. Voorbeelden van keurmerken zijn ISO, NEN, NVVK en lidmaatschap BPBI. Omdat de toegang tot schuldhulpverlening geregeld wordt via het sociaal team, zal de kwaliteitsbewaking daar plaatsvinden door de kwartiermaker.

8.3 Monitoring Onder paragraaf 4.1.1 is aangegeven wat we de komende beleidsperiode willen bereiken, namelijk:   



Het aantal hulpvragen, door het bieden van een laagdrempelige toegang, verhogen met minimaal 20%. Dit komt neer op 118 hulpvragen per jaar; Door het inzetten van vroegsignalering, verwachten we daarnaast nog eens 50 huishoudens te bereiken in een vroeg stadium; Het eerste jaar zal er naar verwachting een toename zijn van het aantal curatieve trajecten. De verwachting is dat er in 2018 in totaal 55 curatieve trajecten ingezet zullen worden. Dit aantal zal in de jaren daarna sterk moeten afnemen. Het uitvalpercentage is maximaal 5%.

Door goede registraties van alle betrokken organisaties en het genereren van managementinformatie, worden de aantallen gemeten en kan hierop worden bijgestuurd als dat nodig blijkt te zijn. Er zullen registraties worden gedaan van NAW-gegevens12, contactmomenten, verwijzingen, ingezette trajecten, doorlooptijden, resultaten en uitstroom voorzien van een reden. Het registreren en verwerken van de gegevens gebeurt binnen de geldende privacywet- en

12

Naam, adres, woonplaats

28 Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021

regelgeving.

8.4 Implementatie, evaluatie en vervolg Dit beleidsplan geldt over de periode juli 2017 tot juli 2021. Het neerleggen van de taak schuldhulpverlening in de sociale teams heeft implementatietijd nodig en zal niet in 2017 gerealiseerd zijn. Omstreeks juli 2018 zal geëvalueerd worden hoever het staat met de uitvoering van dit beleidsplan. Per 1 juli 2021 zal een volgend nieuw beleidsplan in gaan. Voordat dit nieuwe beleidsplan wordt opgesteld, zal een evaluatie plaatsvinden om te bezien of de doelstellingen zijn behaald en of er bijsturing nodig is voor het nieuwe beleidsplan 2021-2025.

Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021 29

Bijlage 1 Uitleg begrippen processchema13 1. Aanmelding en intake Het doel van de Aanmelding is de registratie van de hulpvraag van de klant bij het NVVK-lid. De aanmelding leidt tot informatie die noodzakelijk is voor intake/crisisinterventie. Het doel van de Intake is het toetsen van de zelfredzaamheid van de klant en het vaststellen van het probleem van de klant om een plan van aanpak te ontwikkelen. 2. Crisisinterventie Het doel van crisisinterventie is het afwenden van een crisis en daarmee de mogelijkheid creëren om de schuldenaar te helpen via de reguliere schuldhulpverlening. Indien er sprake is van een bedreigende situatie vindt binnen 3 werkdagen na de aanmelding het eerste gesprek plaats waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. 3. Informatie en advies Doel is het geven van Informatie en Advies over het zelfstandig bereiken van duurzaam financieel evenwicht zonder gebruik te maken van de producten Stabilisatie, Betalingsregeling, Herfinanciering, Schuldregeling, Budgetbeheer, Budgetcoaching of Duurzame Financiële Dienstverlening. Door het geven van informatie en advies kan ook een beroep op andere vormen van financiële dienstverlening worden voorkomen. 4. Stabilisatie Het doel van Stabilisatie is het in evenwicht brengen en houden van inkomsten en uitgaven van de schuldenaar.

Hierbij is van belang dat de inkomsten worden gemaximaliseerd, de uitgaven tot het minimum worden beperkt, er geen crisis is en de beslagvrije voet wordt gegarandeerd. Als bovenstaande is bereikt kan een Betalingsregeling, Herfinanciering of een Schuldregeling worden opgezet. 5. Duurzame Financiële Dienstverlening Het doel van Duurzame Financiële Dienstverlening (DFD) is het in evenwicht brengen en houden van inkomsten en uitgaven van de schuldenaar, waarbij is vastgesteld dat het bestaande schuldprobleem door in of bij die persoon gelegen omstandigheden nog niet duurzaam opgelost kan worden. 6. Betalingsregeling Het doel van de betalingsregeling is het volledig (100%) betalen van de vordering in een aantal termijnen. 7. Herfinanciering Herfinanciering heeft tot doel een financieringsovereenkomst tot stand te brengen tussen de schuldenaar en de kredietverstrekker, waarmee de vastgestelde vordering(en) ineens en voor 100% wordt(en) voldaan.

13

Volgens NVVK en https://www.zelfjeschuldenregelen.nl/over-schulden/extra-informatie/begrippen-a-z/

30 Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021

8. Schuldregeling Het doel van de schuldregeling is het bewerkstelligen van een minnelijke regeling van de totale schuldenlast. De module Schuldregeling bestaat uit twee submodules: Schuldbemiddeling en Saneringskrediet. Schuldbemiddeling Schuldbemiddeling is het oplossen van schulden, door het bemiddelen tot een regeling met schuldeisers, zonder krediet te verlenen. De schuldenaar reserveert maandelijks bij de schuldbemiddelende instantie het inkomen boven het Vrij Te Laten Bedrag, die de bedragen vervolgens doorbetaalt aan de schuldeisers. Schuldbemiddeling wordt door de gemeentelijke kredietbank, gemeenten en door de wet aangewezen instanties. Saneringskrediet Een schuldsanering is het oplossen van schulden door het verstrekken van een saneringskrediet. Met dit krediet worden de schuldeisers direct afbetaald. De schuldenaar moet dit nieuwe krediet gedurende de looptijd van de schuldregeling aflossen bij de schuldhulpverlenende instantie. 9. Budgetbeheer Budgetbeheer beheert de inkomsten en doet betalingen voor de klant, volgens een vastgesteld budgetplan. Het doel van budgetbeheer is zorgdragen dat betalingen tijdig gedaan worden en voorkomen van (nieuwe) schulden of betalingsachterstanden. 10.

Budgetcoaching Doel van budgetcoaching is het bieden van ondersteuning bij het opdoen van kennis en vaardigheden, waardoor de klant leert op een verantwoorde manier met zijn geld om te gaan. Dit kan inhouden het inzicht krijgen in de inkomsten en uitgaven, het op orde brengen van een overzichtelijke administratie, en klanten helpen bij het afstemmen van de uitgaven op het beschikbare budget, zodanig dat de schulden kunnen worden afgelost en er in de toekomst geen nieuwe schulden ontstaan. 11. Beschermingsbewind Beschermingsbewind is mogelijk voor mensen die wegens een lichamelijke of geestelijke beperking niet in staat zijn om hun eigen vermogen te beheren. Het bewind zegt dus niets over de vermogenspositie van iemand, maar wel over het onvermogen om de eigen financiën te regelen. Beschermingsbewind wordt in principe aangevraagd door de klant zelf maar kan ook door familieleden (tot in de 4e graad) worden aangevraagd. Is er niemand die de aanvraag kan doen en is bewind voering toch noodzakelijk, dan kan een verzoek bij de officier van Justitie in worden gediend. 12. Flankerende hulp Met de inzet van flankerende hulp wordt de schuldenaar zodanig ondersteunt dat het mogelijk is om te komen tot een duurzame oplossing of beheersing van de financiële problemen. 13.

Wsnp De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp) is een aanvulling op de Faillissementswet en biedt burgers met financiële problemen een extra perspectief op een schuldenvrije toekomst. De Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021 31

rechter beslist hierin over de toelating tot deze regeling, de hoogte van de afloscapaciteit en de duur van de sanering. Voorwaarde voor toelating is, dat de schulden te goeder trouw zijn ontstaan en dat een vrijwillig akkoord over afbetaling niet meer mogelijk is. Dit wettelijke traject kan pas in werking treden, als eerst is geprobeerd in het minnelijke traject tot een oplossing te komen. 14. Nazorg Doel van Nazorg is het voorkomen van herhaling in de zin van het voorkomen dat personen opnieuw met problematische schulden te maken krijgen.

Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021 32

Bijlage 2 Bronvermelding

Armoedebeleid gemeente Teylingen 2017 [Beleidsnota]. (2017). Geraadpleegd van DecosJoin HLT: zaaknr. Z-17-001804 BELEIDSPLAN Schuldhulpverlening ISD BOLLENSTREEK 2012-2013 [Beleidsnota]. (2012). Geraadpleegd van http://ibabsonline.eu/Agenda.aspx?site=teylingen&agendaid=e1a36093-47ed-4a27-a6d0720de4f7550a&FoundIDs= Hogeschool Utrecht. (2011). Schuldhulpverlening loont!. Geraadpleegd van https://www.divosa.nl/sites/default/files/onderwerp_bestanden/schuldhulp_loont.pdf Jungman, N., & Wesdorp, P. (2017). Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Geraadpleegd van http://www.platform31.nl/publicaties/mobility-mentoring Mullainathan, S., & Shafir, E. (2015). Schaarste. Hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen. ?, ?: Times Books. Nationale Ombudsman. (2016, 11 mei). Burgerperspectief op Schuldhulpverlening [Rapport]. Geraadpleegd van https://www.nationaleombudsman.nl/onderzoeken/2016050burgerperspectief-op-schuldhulpverlening Nibud. (2016, 7 november). Kans op financiële problemen 2016 [Rapport]. Geraadpleegd van https://www.nibud.nl/wp-content/uploads/Nibud-Rapport-Kans-op-geldproblemen2016.pdf NVVK. (2017). Jaarverslag 2016. Geraadpleegd van http://jaarverslag2016.nvvk.eu/cijfers/index.html Panteia. (2014, 30 april). Amsterdam: Vroeg Eropaf [Rapport].

Geraadpleegd van http://businesscases.effectieveschuldhulp.nl/?page_id=16 Rijksuniversiteit Groningen (RUG), Kredietbank Nederland en Syncasso. (2016). AFGELOST = OPGELOST. Geraadpleegd van https://www.kredietbanknederland.nl/afgelost-is-opgelost WRR. (2016). Eigen Schuld? [Rapport]. Geraadpleegd van http://www.effectieveschuldhulp.nl/files/1014/6736/6634/Een_gedragswetenschapelijk_pe rspectief_op_problematische_schulden_onderzoek_WRR2016.pdf

Beleidsnota schuldhulpverlening gemeente Teylingen 2017-2021 33