AB Kadernota Partij voor Teylingen

Joep Derksen Algemene beschouwingen van de Partij voor Teylingen bij de Kadernota 2026–2029 (Datum: 10 juli 2025 – uitgesproken in de gemeenteraad van Teylingen) Voorzitter, De Partij voor Teylingen dankt het college voor het opstellen van deze Kadernota. Het is een belangrijk ijkmoment: we kijken vooruit en bepalen de richting voor de komende jaren. Voor de Partij voor Teylingen is die richting helder: minder geld naar ambtelijke overhead, meer ruimte voor inwoners, ondernemers en verenigingen. We willen een overheid die dienstbaar is. Niet log, stroperig of verkokerd, maar wendbaar, betrouwbaar en efficiënt. De structurele kosten zijn te hoog. De schulden lopen op. En het vertrouwen van inwoners staat onder druk. Dat moet anders. Wij hebben steeds tegen lastenverzwaringen voor onze inwoners en bedrijven gestemd. De afgelopen jaren hebben vrijwel alle andere partijen hier aanwezig gestemd vóór hogere belastingen. Hierdoor zijn de OZB-lasten met 27,81% gestegen. De rioolheffing ging met 16,75% omhoog. De afvalstoffenheffing steeg met bijna 40%. De totale woonlasten gingen voor Teylingen omhoog van 682 euro per huishouden naar 1.101 euro per huishouden: ruim 38% hoger! Maar, laten we vooral doorgaan met het inhuren van allerlei adviesbureaus en externe partijen om nog meer plannen te bedenken!

1. Een gemeente die kiest voor lastenverlichting Wij vinden dat de gemeente moet beginnen bij zichzelf. Terwijl inwoners elk dubbeltje moeten omdraaien, zijn onze lasten sinds 2021 fors gestegen. OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing – alles is duurder geworden. Daar komt nu de dreiging van een nieuwe lastenverzwaring bij. De Partij voor Teylingen wil dat voorkomen. Daarom stellen wij voor: •

Geen lastenverzwaringen voor onze inwoners en ondernemers. Hiervoor hebben wij onze probegroting opgesteld en ingediend, waaruit duidelijk blijkt, dat de gemeente Teylingen wel degelijk het financieel tekort kan dekken, zonder dat de belastingen voor inwoners en ondernemers omhoog gaan. Dan kan door te snijden in eigen vlees. Hoe? Door:

•

De externe inhuur fors terug te brengen en te normeren

•

De ambtelijke kosten – nu al ruim 28 miljoen euro – te verlagen

Met deze keuzes maken we ruimte voor een structurele lastenverlaging voor inwoners en ondernemers.

2. Koers houden op onze kernwaarden De Partij voor Teylingen staat voor vier kernwaarden: Vrijheid – voor inwoners en ondernemers om hun leven in te richten zonder overmatige bemoeienis van de overheid.

Verantwoordelijkheid – van de gemeente om haar financiën op orde te hebben en geen schulden naar toekomstige generaties door te schuiven. Vertrouwen – in verenigingen, vrijwilligers, ondernemers en inwoners. Geef ze de ruimte, geef ze het vertrouwen. Vooruitgang – door te investeren in slimme, gerichte oplossingen: in digitale dienstverlening, veiligheid en leefbaarheid. We willen geen duurzaamheidsbeleid met allerlei ideologische tunnelvisies!

3. Concrete keuzes voor de toekomst Wij willen geen vage ambities, maar concrete maatregelen. Denk aan: •

Het realiseren van reclame-inkomsten langs de A44. Dit is trap 1 in de viertrapsraket uit het raadsprogramma ‘Samen maken we Teylingen’: als eerste verwerven van extra inkomsten.

•

Hieronder valt dan ook de invoer van de verblijfsbelasting; deze extra inkomsten gaan ook niet ten koste van onze inwoners en ondernemers.

•

Dit gemeentebestuur moet projecten zonder structurele dekking terugdringen: geen taken zonder knaken

•

We moeten voorzieningen beschermen, die er wél toe doen, zoals het zwembad en ten minste één volwaardige bibliotheekvestiging

We staan voor een gemeente die haar kerntaken goed uitvoert, en die stopt met taken waar ze niet voor is opgericht.

4. Een realistische overheid in onzekere tijden We leven in een onzekere tijd. Oorlog, inflatie, demografische druk. Juist nu is het van belang om als overheid realistisch te zijn. Niet alles kan. En niet alles hoeft van de overheid te komen. We mogen inwoners en ondernemers vertrouwen. We mogen ook zeggen: hier stopt onze verantwoordelijkheid. De Partij voor Teylingen staat pal voor een kleinere, efficiëntere en dienstbare overheid. Die richting geven wij vandaag mee bij deze kadernota.

Onze dank gaat uit naar alle ambtenaren die de afgelopen maanden hard hebben gewerkt aan de financiële stukken. Wij rekenen op een college dat keuzes durft te maken. Ook keuzes, die lastig kunnen vallen binnen de gemeentelijke organisatie, maar wel het belang dienen van de Teylingse gemeenschap. En wij bieden aan om, samen met andere partijen, die keuzes vorm te geven. Voorzitter, de rode lijn in onze voorstellen is helder: een structureel sluitende begroting zonder lastenverhoging voor inwoners en ondernemers, door: •

scherpe keuzes te maken in ambtelijke organisatie en externe inhuur;

•

verkoop van niet-strategisch vastgoed;

•

stoppen met niet-effectieve subsidies;

Reactie Partij voor Teylingen op het collegeadvies bij onze moties en amendementen inzake de Kadernota 2026–2029 Dank voor de voorliggende collegeadviezen op de ingediende moties en amendementen. Als Partij voor Teylingen constateren wij dat het college in veel gevallen technische bezwaren aanvoert, terwijl de essentie van een kadernota juist politiek is: richting geven, prioriteren en keuzes maken. Hier volgt onze inhoudelijke reactie op de opmerkingen van het college bij onze voorstellen:

Amendementen 🟩 A1 – Structurele sluiting zonder belastingverhoging College: Ontraden – dekking onrealistisch; stapeling van maatregelen. Onze reactie: Het college gaat hier volledig voorbij aan het politieke karakter van de kadernota. Wij doen concrete voorstellen voor structurele besparingen die juist wél realistisch zijn, mits het college bereid is keuzes te maken in taken en uitgaven. De combinatie van natuurlijk verloop (10 fte) en afbouw van externe inhuur is verdedigbaar, zeker met oog op het financiële perspectief vanaf 2026. Dit amendement dwingt tot herijking, niet tot verslechtering van dienstverlening. 🟩 A4 – Structurele korting op budgetten college en fracties College: Oordeel raad – bedrag is al volledige representatiebudget. Onze reactie: We hebben de opmerking van het college meegenomen, dat de verlaging van het budget van het college naar rato naar beneden wordt bijgesteld. Daarom wordt voorgesteld niet alleen de fractiebudgetten, maar ook het collegebudget met 50% te verlagen. Dit voorstel maakt duidelijk dat ook de raad en het college verantwoordelijkheid nemen in financieel krappe tijden. 🟩 M2 – Structureel sluitende begroting zonder belastingverhoging College: Ontraden – Berenschot heeft dit al gedaan. Onze reactie: Berenschot heeft opties gepresenteerd, maar géén keuzes gemaakt. Dat is de taak van de raad.

🟩 M3 – 6% korting op verbonden partijen College: Oordeel raad – staat al in zienswijzen. Onze reactie: Prima. Deze motie geeft politieke kracht aan de ingezette lijn. Wij vragen het college hier expliciet een harde eis van te maken bij nieuwe GR-afspraken. 🟩 M4 – Stoppen met De Groene Uitdaging College: Ontraden – samenwerking met maatschappelijk veld.

Onze reactie: Wij zijn niet tegen duurzaamheid, maar wel tegen het inefficiënt inzetten van gemeenschapsgeld. De Groene Uitdaging kost €50.000 per jaar voor de gemeente Teylingen, zo bleek uit de beantwoording van onze vragen in december 2024. Terwijl de feitelijke opbrengst bestaat uit een website en het plaatsen van online berichten. Dat is geen daadwerkelijke verduurzaming, maar promotie zonder meetbaar effect. Dit geld zou veel beter besteed kunnen worden aan concrete groene maatregelen, zoals het aanplanten van jonge bomen, het stimuleren van mussenvides en extra isolatiesubsidies voor onze ondernemers en inwoners. De Groene Uitdaging is een goed voorbeeld van ‘duurzame schijn’, en past niet in een tijd waarin elke euro telt. Er zijn talloze manieren om duurzaamheid zichtbaar, tastbaar en effectief te maken. Zonde dus om €50.000 uit te geven aan een website vol groene praat, terwijl we er concrete vergroening, isolatie of biodiversiteit voor terug kunnen krijgen. 🟩 M5 – Hernieuwde beoordeling reclame-opbrengsten A44 College: Ontraden – geen nieuwe inzichten. Onze reactie: Het college ontraadt onze motie over reclame-opbrengsten langs de A44 en andere zichtlocaties met de opmerking dat er “geen nieuwe inzichten” zouden zijn. Maar sinds 2022 is er wél veel veranderd. Daarom hebben we een amendement ingediend hierover.

De reclamemarkt is volop in beweging, digitale zuilen zijn rendabeler dan ooit, en de noodzaak om structurele inkomsten te vinden is groter dan ooit. In 2022 werd al aangegeven dat deze vorm van exploitatie structureel €50.000 per jaar kan opleveren. Gezien de inflatie van de afgelopen jaren, zal dat bedrag waarschijnlijk nog hoger komen te liggen. Wat we nu doen, is geen vrijblijvende verkenning meer — we nemen het bedrag op als structurele inkomstenpost, en we geven het college de opdracht om dit ook daadwerkelijk te realiseren. Voorzitter, dit is ordentelijk begrotingsbeleid. Geen lastenverhoging, wél opbrengst. Daarom vragen we uw steun voor dit amendement. 🟩 M6 – Raadsbrede werkgroep kerntaken en efficiency College: Ontraden – Berenschot heeft dit al gedaan. Onze reactie: Ook hier verwart het college analyse met politieke afweging. Berenschot biedt input; de raad stelt de kaders. Een raadswerkgroep zorgt voor democratisch eigenaarschap en heldere keuzes richting begroting 2027. 🟩 M7 – Geen taken zonder knaken College: Al onderdeel VNG-standpunt. Onze reactie: De VNG voert geen lokaal beleid uit. Wij willen dit principe expliciet in Teylingen vastleggen, daarom willen we dit laten terugkomen in de vakcommissie van september. Juist om te voorkomen dat we structureel opdraaien voor rijksbezuinigingen zonder compenserende middelen. Voor nu houden we deze motie aan.

🟩 M8 – Halvering externe inhuur HLTsamen College: Ontraden – HLT is al bezig. Onze reactie: Mooi dat HLT werkt aan een analyse, maar dat is géén reden om geen kader te stellen. Het college moet gestuurd worden om in 2025 met een voorstel te komen. Deze motie is dus juist ondersteunend én versnelt het proces. Wij horen van het college namelijk geen termijn,

wanneer deze analyse van HLT afgerond is. Kan het college deze termijn alsnog laten weten? Als we een concrete termijn krijgen, trekken we deze motie in. 🟩 M25 – Verlaging ambtelijke kosten en externe inhuur HLTsamen College: Oordeel raad – lijkt op M24. Onze reactie: M25 is breder en sterker dan M24: het richt zich op overheadkosten, werkgeverschap, ziekteverzuim én structurele bezuiniging. Deze motie biedt een routekaart voor een slankere én sterkere organisatie.