7. NIEUW 2. getekend Teylingen programmabegroting Begroting 2027-2030 def versie
Tekst van het document
Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur | 2.964 | 2.609 | 2.628 | 2.628 | 2.628 | 2.628 0.3 Beheer overige gebouwen | 774 | 859 | 725 | 724 | 724 | 724 en gronden 5.6 Media | 60 | 60 | 60 | 60 | 60 | 60 Totaal 3. Bestuur en | 3.798 | 3.528 | 3.413 | 3.412 | 3.412 | 3.412 ondersteuning Totaal lasten | 10.461 | 11.985 | 8.921 | 8.920 | 8.920 | 8.920 Baten | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Thema 1. Samenwerkende overheid 0.1 Bestuur | -63 | -58 | -58 | -58 | -58 | -58 6.1 Samenkracht en | -1.831 | -1.914 | -175 | -175 | -175 | -175 burgerparticipatie Totaal 1. Samenwerkende | -1.894 | -1.972 | -233 | -233 | -233 | -233 overheid Thema 2. Openbare orde en veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en | -232 | -244 | -244 | -244 | -244 | -244 brandweer 1.2 Openbare orde en | -54 | -64 | -64 | -64 | -64 | -64 veiligheid Totaal 2. Openbare orde en | -286 | -308 | -308 | -308 | -308 | -308 veiligheid Thema 3. Bestuur en ondersteuning 0.3 Beheer overige gebouwen | -179 | -212 | -226 | -214 | -214 | -214 en gronden Totaal 3.
Bestuur en | -179 | -212 | -226 | -214 | -214 | -214 ondersteuning Totaal baten | -2.359 | -2.492 | -767 | -755 | -755 | -755 109 Saldo van baten en lasten | 8.101 | 9.492 | 8.153 | 8.165 | 8.165 | 8.165 Reserves | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Toevoegingen reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | -130 | -42 | -900 | 0 | 0 | 0 Totaal reserves | -130 | -42 | -900 | 0 | 0 | 0 Saldo na | 7.971 | 9.450 | 7.253 | 8.165 | 8.165 | 8.165 resultaatbestemming 110 2.5 Algemene dekkingsmiddelen Alle baten en lasten die samenhangen met de programma’s worden direct op het desbetreffende programma geboekt. De baten algemene middelen bestaan uit doeluitkeringen, specifieke rijksvergoedingen, huuropbrengsten en dergelijke. Dit onderdeel van de begroting volgt uit artikel 8 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen bestaat uit de volgende onderwerpen: • | lokale heffingen • | algemene uitkering uit het gemeentefonds • | dividenden • | saldo financieringsfunctie • | overige algemene dekkingsmiddelen Verder heeft de gemeente diverse inkomsten waarvan de besteding niet gebonden is. Dit zijn de zogenoemde algemene dekkingsmiddelen. Deze baten zijn niet aan een concreet programma toe te rekenen.
Artikel 8 van het BBV schrijft voor dat, naast de begroting van baten en lasten per programma, ook een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien wordt opgenomen. Lokale heffingen Dit zijn gemeentelijke belastingen die geen directe relatie hebben met een bepaalde gemeentelijke taak, de besteding is niet geoormerkt. De onroerendezaakbelasting en de precariobelasting vallen hieronder. Dit geldt niet voor de rioolrechten, afvalstoffenheffing, leges, en marktgelden. Deze worden op de desbetreffende programma’s verantwoord en zijn geoormerkt voor deze lasten. We verwijzen naar de paragraaf Lokale heffingen voor een uitgebreidere toelichting. Algemene uitkering uit het gemeentefonds In de begroting is rekening gehouden met de effecten van de meicirculaire 2026 Voor de berekening van de algemene uitkering 2027 is rekening gehouden met de verwachte stijging van het aantal inwoners en woningen in 2026. De decentralisaties zijn voor een deel opgenomen in de algemene uitkering, op termijn worden alle decentralisaties opgenomen in de berekeningen van de algemene uitkering. Dividenden We ontvangen dividend van Alliander en de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). Bedragen x €1.000 Dividenden | Begroting | Begroting 2026 | 2027 e.v.
Alliander | 720 | 720 Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG) | 135 | 135 Totaal dividend | 855 | 855 Saldo financieringsfunctie In de vernieuwde BBV zijn de regels over rentetoerekening gewijzigd. De notitie Rente van de Commissie BBV geeft in een stellige uitspraak aan, dat er niet méér rente mag worden toegerekend dan de werkelijke rentelasten. Er is geadviseerd geen rente meer toe te rekenen aan eigen vermogen (voorheen bespaarde rente). We berekenen in Teylingen over investeringen. Het renteresultaat in 2025 bedraagt € 0. Mutatie reserves Per programma is vermeld wat de mutaties op de reserves zijn. Een aantal mutaties is niet toe te wijzen aan een programma en wordt daarom hier verantwoord. 111 2.5.1 Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Thema 2. Lokale heffingen besteding niet gebonden 0.64 Belastingen overig | 443 | 541 | 661 | 661 | 661 | 661 Totaal 2. Lokale heffingen | 443 | 541 | 661 | 661 | 661 | 661 besteding niet gebonden Thema 3. Overhead 0.4 Overhead | 13.943 | 14.482 | 14.983 | 14.887 | 14.883 | 14.882 Totaal 3. Overhead | 13.943 | 14.482 | 14.983 | 14.887 | 14.883 | 14.882 Thema 4. Saldo financieringsfunctie 0.5 Treasury | 278 | 261 | 261 | 261 | 261 | 261 Totaal 4.
Saldo | 278 | 261 | 261 | 261 | 261 | 261 financieringsfunctie Thema 5. Overige algemene dekkingsmiddelen 0.8 Overige baten en lasten | -35 | 194 | 524 | 1.078 | 1.018 | 1.018 0.9 Vennootschapsbelasting | 219 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 5. Overige algemene | 184 | 194 | 524 | 1.078 | 1.018 | 1.018 dekkingsmiddelen Totaal lasten | 14.848 | 15.478 | 16.429 | 16.887 | 16.823 | 16.822 Baten | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Thema 1. Algemene uitkering 0.7 Algemene uitkeringen en | -68.102 | -68.484 | -71.414 | -68.054 | -67.122 | -68.118 overige uitkeringen gemeentefonds Totaal 1. Algemene | -68.102 | -68.484 | -71.414 | -68.054 | -67.122 | -68.118 uitkering Thema 2. Lokale heffingen besteding niet gebonden 0.61 OZB woningen | -7.110 | -7.660 | -8.128 | -8.275 | -8.275 | -8.275 0.62 OZB niet-woningen | -3.599 | -4.391 | -4.715 | -4.715 | -4.715 | -4.715 0.63 Parkeerbelasting | -17 | -13 | -13 | -13 | -13 | -13 0.64 Belastingen overig | -312 | -292 | -342 | -342 | -342 | -342 Totaal 2. Lokale heffingen | -11.038 | -12.356 | -13.198 | -13.345 | -13.345 | -13.345 besteding niet gebonden Thema 3. Overhead 0.4 Overhead | -113 | -91 | -91 | -91 | -91 | -91 Totaal 3. Overhead | -113 | -91 | -91 | -91 | -91 | -91 Thema 4.
Saldo financieringsfunctie 0.5 Treasury | -1.345 | -1.455 | -1.455 | -1.455 | -1.455 | -1.455 112 Totaal 4. Saldo | -1.345 | -1.455 | -1.455 | -1.455 | -1.455 | -1.455 financieringsfunctie Thema 5. Overige algemene dekkingsmiddelen 0.8 Overige baten en lasten | -4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 5. Overige algemene | -4 dekkingsmiddelen Totaal baten | -80.602 | -82.386 | -86.158 | -82.945 | -82.013 | -83.009 Saldo van baten en lasten | -65.754 | -66.909 | -69.731 | -66.059 | -65.192 | -66.188 Reserves | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Toevoegingen reserves | 13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | -184 | -148 | -148 | -148 | -148 | -148 Totaal reserves | -171 | -148 | -148 | -148 | -148 | -148 Saldo na | -65.925 | -67.057 | -69.879 | -66.207 | -65.340 | -66.336 resultaatbestemming 113 114 2.5.2 Overhead In het gewijzigde BBV is onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten het uitgangspunt. Daarom heeft de wetgever ervoor gekozen om de kosten van overhead op één taakveld te laten registreren en op één centrale plaats in de begroting te vermelden. Door deze systematiek gaan gemeenten op dezelfde wijze om met kostentoerekening, waardoor de vergelijking van kosten van producten/diensten volgens de wetgever ook zuiverder is.
Om dit effect te versterken, is voor het eerst ook een uniforme definitie van overhead gegeven. De centrale presentatie heeft als neveneffect dat het zicht op de integrale kostprijs in de programma’s verloren gaat. Het opnemen van het totaalbedrag aan ondersteunende activiteiten zegt daarnaast weinig zonder de relatie met het primaire proces te leggen/kennen. In dat verband houden wij conform de financiële beheersverordening extra comptabel ook nog zicht op de integrale kostprijs, zodat we daarop kunnen sturen. In 2027 bedraagt de totale overhead afgerond € 14.983.000. Dit is 12,5% van de totale begroting De overhead bestaat uit: Onderdeel (bedragen x €1.000) Bedrag Bijdrage HLTsamen (overhead-deel) 12.984.000 Huisvesting 677.000 Overige overhead 1.322.000 Totaal 14.983.000 5.3 Vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 zijn overheidsondernemingen verplicht om vennootschapsbelasting af te dragen over winstgevende activiteiten. Gemeenten zijn onder de nieuwe wet in principe belastingplichtig voor vennootschapsbelasting over alle werkzaamheden die als een ondernemingsactiviteit kunnen worden aangemerkt. Voor de gemeente Teylingen is de verwachting dat de verschuldigde vennootschapsbelasting over deze jaren nihil of zeer gering zal zijn.
115 3 Paragrafen 116 3.1 Paragraaf Lokale heffingen Inleiding Algemeen De paragraaf lokale heffingen bevat, overeenkomstig het BBV, een overzicht van het beleid inzake de lokale heffingen, de relevante ontwikkelingen die van invloed zijn op de tarieven en een verantwoording over de mate van kostendekkendheid van tarieven inclusief de uitgangspunten die daarbij zijn gehanteerd. Daarnaast wordt een overzicht op hoofdlijnen gepresenteerd van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. In de Gemeentewet en een aantal bijzondere wetten is geregeld welke heffingen (belastingen en retributies) een gemeente mag opleggen. De gemeenteraad bepaalt de hoogte van het tarief en welke van die heffingen ook daadwerkelijk worden geheven. Belastingen De Gemeentewet geeft een limitatieve opsomming van de belastingen die een gemeente mag heffen. Tegenover een belasting staat geen rechtstreekse individuele tegenprestatie van de overheid; de opbrengsten dienen als algemeen dekkingsmiddel. Onze gemeente heft de volgende belastingen: onroerende zaakbelastingen (OZB), roerende zaakbelastingen (RZB), forensenbelasting, verblijfsbelasting en precariobelasting. De gemeente Teylingen maakt geen gebruikt van de wettelijke mogelijkheden om hondenbelasting te heffen. Rechten Rechten zijn betalingen voor een geleverde of een bewezen dienst.
Hiervan zijn de tarieven in principe volledig kostendekkend. Het is niet toegestaan een meer dan kostendekkend tarief te hanteren. In Teylingen worden afvalstoffenheffing, rioolheffing, havengeld, leges en marktgeld als rechten geheven. In de raadsvergadering van december 2026 worden de belastingverordeningen 2027 voor de bijstelling van de tarieven voorgelegd. Ontwikkelingen/Actualiteiten Belastinghervormingen Het Rijk werkt aan een herziening van de financiële verhoudingen tussen het Rijk en gemeenten en onderzoekt daarbij ook de mogelijkheden om gemeenten meer ruimte te geven voor eigen inkomsten. Eerdere voorstellen voor een groter gemeentelijk belastinggebied, waaronder de invoering van nieuwe gemeentelijke belastingen en een mogelijke begrenzing van de OZB-stijging, hebben nog niet geleid tot concrete wetgeving. De aandacht richt zich momenteel vooral op de verdere ontwikkeling van het verdeelmodel van het Gemeentefonds. De gemeente volgt de landelijke ontwikkelingen en beoordeelt de gevolgen voor het gemeentelijke belastingbeleid zodra hierover meer duidelijkheid bestaat. Financiële uitgangspunten Overeenkomstig de Kaderbrief 2027 is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: - Verhoging van de OZB voor woningen eigenaren, niet-woningen eigenaren en niet-woningen gebruikers met 2,6% - Verhoging overige belastingen met 2,6 % indexatie.
- Invoering verblijfsbelasting vanaf 2027. De tariefstelling en de uitvoering moet nog door de raad worden vastgesteld - Voor de heffingen geldt dat een compensatie alleen aan de orde is als dit binnen de grenzen van kostendekkendheid blijft. Voor de retributies geldt het uitgangspunt dat deze 100 procent kostendekkend zijn. Bij de berekening van de overhead wordt de maximaal toegestane opslag toegepast. De overhead bestaat uit de kosten voor piofach (personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting). De direct toe te rekenen kosten worden verantwoord op de taakvelden. Kostendekkendheid Voor het bepalen van de kostendekkendheid mogen extra comptabel de volgende zaken worden meegerekend: a. | De directe lasten van personeel HLTsamen zijn verantwoord op het taakveld en zijn gebaseerd op de geraamde lasten uit de begroting van HLTsamen. De overhead, de kosten voor leidinggevend personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting (piofach), zijn gerelateerd aan de totale lasten van de bedrijfsvoering (zie het onderdeel Overhead bij de Algemene dekkingsmiddelen). b. | De lasten in het prestatieveld zijn exclusief btw. Omdat het Btw–compensatiefonds (bcf) wordt gevoed uit het gemeentefonds, is toerekening van de btw geoorloofd. c.
| Bij de berekening van de baten wordt een derde van de kosten van het prestatieveld Straatreiniging toegerekend aan de heffing afvalstoffenheffing en het rioolrecht. De kosten van straatreiniging worden mede gemaakt om het zwerfvuil te verminderen en om verstoppingen in het rioolstelsel te voorkomen. d. | Het is geoorloofd om het bedrag aan gegeven kwijtscheldingen te compenseren in het tarief. e. | De kosten, gemaakt voor inning en invordering door de gemeenschappelijke regeling Belastingen Bollenstreek mogen worden toegerekend aan de rechten. Deze zijn gerelateerd aan de kostentoerekening van Belastingen Bollenstreek en ondergebracht bij het taakveld. f. | De kapitaallasten worden zonder rente verantwoord op het betreffende taakveld. Het is geoorloofd (om bedrijfseconomische redenen) om rente toe te rekenen tot de rechten. Overzicht lokale heffingen In het volgende overzicht worden de opbrengsten van de lokale heffingen weergegeven.
Lokale heffingen | Rekening | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Belastingen OZB | 10.709 | 12.051 | 12.688 RZB | 14 | 10 | 10 Forensenbelasting | 212 | 185 | 215 Precariobelasting | 229 | 101 | 201 Verblijfsbelasting | 88 | 400 11.164 | 12.435 | 13.514 Rechten Marktgelden | 31 | 32 | 32 Parkeerbelasting | 17 | 13 | 15 Haven- en kadegelden | 12 | 27 | 12 Leges | 871 | 1.076 | 1.106 Bouwleges | 1.350 | 1.138 | 1.068 Leges OOV | 126 | 156 | 143 Afvalstoffenheffing | 6.345 | 6.599 | 6.581 Rioolrechten | 3.761 | 3.901 | 4.012 12.513 | 12.942 | 12.969 Totaal | 23.677 | 25.377 | 26.483 Wet waardering onroerende zaken (WOZ) De vastgestelde WOZ-waarde vormt de grondslag voor de onroerendezaakbelastingen (OZB), de Waterschapsomslag gebouwd (geheven bij woning- of bedrijfspandbezitters in het gebied van het 117 waterschap) en het huurwaardeforfait voor de inkomstenbelasting. De WOZ-administratie is een basisregistratie. De waarden worden op grond van de WOZ jaarlijks herzien. De waarden worden op grond van de WOZ jaarlijks herzien. De Waarderingskamer schat de marktontwikkeling voor woningen op een stijging van 6,5 procent. Voor niet-woningen wordt de waardeontwikkeling geschat op een stijging van 2,75 procent. Onroerende zaakbelastingen De tarieven 2027 van de OZB worden gebaseerd op de WOZ-waarde en de geraamde opbrengsten in de begroting.
De aanslag OZB wordt berekend over de waardebepaling per 1 januari 2026. De marktontwikkeling wordt gevolgd door Belastingen Bollenstreek. Bij het bepalen van de tarieven wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van de WOZ-waarde. De tarieven voor woningen en niet-woningen zijn verhoogd met het inflatiepercentage van 2,6 procent. De ontwikkeling van de onroerende zaakbelasting tarieven van de afgelopen jaren waren: % van de WOZ-waarde % van de WOZ-waarde | 2025 | 2026 | 2027 Woningen | Eigenaar | 0,0863% | 0,0853% | 0,0875% Niet-woningen | Eigenaar | 0,1934% | 0,2761% | 0,2833% Niet-woningen | Gebruiker | 0,2086% | 0,2254% | 0,2313% Bij de vaststelling van de OZB-verordening, medio december, wordt de laatste prognose van de waarde per 1 januari 2026 bepaald om zodoende een juist percentage van de heffingsmaatstaf te kunnen vaststellen en de geraamde opbrengsten, inclusief de uitgangspunten, te garanderen. Roerende zaakbelasting Belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimte wordt geheven over roerende zaken. Woonboten worden in de heffing betrokken, de waarde van de objecten is de heffingsgrondslag. De tarieven en voorwaarden zijn gelijk aan die van de onroerende zaakbelastingen. Forensenbelasting Bij de heffing van forensenbelasting worden mensen belast die niet in de gemeente wonen, maar wel gebruik maken van allerlei voorzieningen.
Bijvoorbeeld personen die een gemeubileerde (recreatie)woning ter beschikking hebben. De tarieven worden geïndexeerd met 2,6%. WOZ-waarde | 2025 | 2026 | 2027 a. | minder dan € 10.000 | € 334,00 | € 375,00 | € 385,00 b. | € 10.000 tot € 25.000 | € 456,00 | € 512,00 | € 525,00 c. | € 25.000 tot € 100.000 | € 534,00 | € 599,00 | € 615,00 d. | € 100.000 of meer | € 869,00 | € 975,00 | € 1.000,00 Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het innemen of gebruiken van openbare grond. De precariobelasting is verhoogd met het inflatiepercentage 2,6 %. Marktgeld Voor het innemen van een standplaats op de markten worden rechten geheven. Voor Sassenheim en Voorhout marktgeld, voor Warmond precariobelasting. In Warmond geldt de marktverordening niet vanwege de geringe omvang van de markt, waardoor er geen marktgeld kan worden geheven. 118 119 In plaats hiervan wordt precariobelasting geheven voor het gebruik van gemeentegrond. De tarieven worden geïndexeerd met 2,6%. Parkeerbelasting Teylingen heft alleen parkeerbelasting over het gebruik van het vrachtwagenparkeerterrein. De tarieven worden geïndexeerd met 2,6 %. Havengeld Voor het gebruik van de gemeentelijke haven en aanlegsteigers aan de Kagerplassen wordt havengeld in rekening gebracht. Hiermee wordt het onderhoud en beheer van de steigers gedeeltelijk gefinancierd.
Het tarief is verhoogd naar € 1,40 per strekkende meter. Leges In overeenstemming met de beleidsuitgangspunten zijn de leges waar nodig verhoogd met 2,6%. De tarieven voor de reisdocumenten en rijbewijzen zijn aangepast aan de vastgestelde maximum tarieven. Hieronder geven we inzicht in de kostendekking van de leges. In de begroting 2027 is opnieuw gekeken naar de opzet van de kostendekkendheid leges. Ook is gebruik gemaakt van de “Handreiking kostentoerekening leges en tarieven” (opgesteld in opdracht van het ministerie van Binnenlandse zaken) en van het kostenmodel van de VNG. Kostendekkendheid leges Bij het heffen van leges geldt als uitgangspunt dat de geraamde opbrengsten van de leges niet hoger zijn dan de geraamde kosten van de dienstverlening waarvoor de leges worden geheven. De kostendekkendheid wordt beoordeeld op het niveau van de verordening als geheel. Daarbij worden de kosten en opbrengsten van de verschillende hoofdstukken binnen de legesverordening in samenhang beschouwd. De legesverordening is opgebouwd uit drie hoofdstukken: 1. Hoofdstuk 1 – Algemene dienstverlening Dit hoofdstuk omvat onder andere leges voor algemene gemeentelijke dienstverlening, zoals rijbewijzen, paspoorten en verklaringen. 2.
Hoofdstuk 2 – Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet Dit hoofdstuk heeft betrekking op dienstverlening en besluiten op grond van de Omgevingswet, waaronder aanvragen voor omgevingsvergunningen. 3. Hoofdstuk 3 – Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn Hieronder vallen onder andere leges voor vergunningen en andere vormen van dienstverlening op het gebied van onder meer horeca en evenementen. Voor de berekening van de kostendekkendheid worden zowel de directe als de indirecte kosten die samenhangen met de dienstverlening meegenomen. De geraamde legesopbrengsten worden afgezet tegen deze geraamde kosten. Kruissubsidiëring Binnen de legesverordening wordt kruissubsidiëring toegepast. Dit betekent dat een hogere kostendekking bij bepaalde diensten kan worden gebruikt om een lagere kostendekking bij andere diensten binnen de legesverordening te compenseren. Hierdoor hoeft niet iedere afzonderlijke dienst kostendekkend te zijn, zolang de geraamde opbrengsten van de leges op het niveau van de gehele verordening niet hoger zijn dan de geraamde kosten.
Bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Jaarrekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Kosten taakvelden Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening | 1.218 | 1.313 | 1.482 Hoofdstuk 2 Omgevingswet | 1.208 | 1.295 | 1.299 Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn | 51 | 52 | 53 Totaal kosten taakvelden | 2.477 | 2.660 | 2.834 Toe te rekenen kosten Overhead | 355 | 429 | 349 BTW | 473 | 523 | 457 Totale kosten | 3.305 | 3.612 | 3.640 Opbrengsten taakvelden Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening | 871 | 1.076 | 871 Hoofdstuk 2 Omgevingswet | 1.350 | 1.138 | 1.068 Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn | 31 | 32 | 32 Totaal opbrengsten taakvelden | 2.252 | 2.246 | 1.971 Dekkingspercentage | 68% | 62% | 54% Afvalstoffenheffing Met ingang van 2021 is het Afval- en grondstoffenbeleid gemeente Teylingen 2020 | -2024, "De betere afvalscheider wordt beloond", van kracht. A | ls een minicontainer of ondergrondse container minder wordt aangeboden of geopend | wordt een korting verleend op het vaste bedrag.
Woningen | 2025 | 2026 | 2027 Meerpersoonshuishouden | € 456,84 | € 439,68 | € 422,18 Eenpersoonshuishouden | € 316,08 | € 304,20 | € 292,09 Inzamelen grof huishoudelijk afval | € 45,00 | € 45,00 | € 45,00 Kortingsregeling Minicontainer | Verzamelcontainer 0 tot en met 2 | 0 tot en met 5 keer | -€ 60,00 keer 3 tot en met 5 | 6 tot en met 12 keer | -€ 40,08 keer 6 tot en met 9 | 13 tot en met 21 keer | -€ 20,04 keer De kosten stijgen door inflatie en de nieuwe aanbestedingen in het taakveld. Daarnaast zijn de baten en lasten aangepast aan de huidige inzichten bij de afvalinzameling. Hieronder geven we inzicht in de kostendekkendheid van de afvalkosten. (Bedragen x € 1.000) Berekening kostendekkendheid afval Taak- | Rekening Begroting | Begroting veld | Afval | 2025 | 2026 | 2027 Kosten van prestatieveld, inclusief | 4.826 | 4.765 | 4.936 120 kortingsregeling Baten van prestatieveld | 358 | 372 | 400 Netto kosten | 4.468 | 4.394 | 4.536 Toe te rekenen kosten a. | Overhead | 630 | 707 | 615 b. | Btw | 1.005 | 1.051 | 1.074 c. | Afvoeren veegafval | 255 | 240 | 191 d. | Kwijtschelding | 174 | 165 | 165 Totale kosten | 6.532 | 6.556 | 6.581 Opbrengsten heffingen | 6.532 | 6.556 | 6.581 Kostendekkendheidspercentage | 100% | 100% | 100% Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven ter bestrijding van de kosten van de gemeentelijke watertaken (afvalwater, hemelwater en grondwater).
Uitgangspunt is dat de opbrengst van de rioolheffing 100% dekkend is; het tarief is hierop aangepast. De heffing bedraagt: Woningen | 2025 | 2026 | 2027 Rioolheffing vastrecht | €191,28 | € 192,26 | € 200,53 Variabel recht (bij verbruik boven 300 m3, per m3) | € 1,10 | € 1,11 | € 1,15 121 Het BBV schrijft voor dat er een duidelijk overzicht is van de kostendekkendheid. Hieronder geven we inzicht in de kostendekkendheid van de rioolkosten. (Bedragen x € 1.000) Berekening kostendekkendheid Riolering Taak- | Rekening2 | Begroting | Begroting veld | Omschrijving | 025 | 2026 | 2027 Riolering | Kosten van het prestatieveld | 2.516 | 2.599 | 2.791 Baten van het prestatieveld | 43 | 0 | 0 Netto kosten | 2.473 | 2.599 | 2.791 Toe te rekenen kosten a. | Overhead | 329 | 386 | 348 b. | BTW | 582 | 596 | 603 c. | Afvoeren veegafval | 255 | 240 | 191 d. | Kwijtschelding | 88 | 80 | 80 Totale kosten | 3.727 | 3.901 | 4.012 Opbrengsten heffingen | 3.727 | 3.901 | 4.012 Kostendekkendheidspercentage | 100% | 100% | 100% Kwijtschelding Voor mensen met een laag inkomen bestaat de mogelijkheid om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van betaling van belasting te verzoeken. Het beleid met betrekking tot kwijtschelding is grotendeels landelijk ontwikkeld en vastgelegd in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.
De gemeenteraad heeft een beperkt aantal keuzen waaronder de criteria voor de kosten van bestaan. Er is gekozen voor de maximale norm van 100% van de genormeerde bijstandsuitkering. In de Regeling kwijtschelding Teylingen is bepaald dat kwijtschelding kan worden verleend voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Waar mogelijk wordt een automatische toets voor kwijtschelding uitgevoerd. Van mensen die in een jaar kwijtschelding hebben gekregen wordt het volgend jaar getoetst of de inkomens | - en vermogenssituatie is gewijzigd. Bij gelijkblijvende omstandigheden wordt dan automatisch kwijtschelding verleend. (Bedragen x € 1.000) Rekening2 | Begroting | Begroting Kwijtschelding | 025 | 2026 | 2027 Afvalstoffenheffing | 174 | 165 | 165 Onroerende zaakbelasting | 0 | 0 | 0 Rioolrechten | 88 | 80 | 80 Totaal kwijtschelding | 262 | 245 | 245 122 Woonlasten regiogemeenten In onderstaand overzicht staan de woonlasten van Teylingen en een aantal regio- en omliggende gemeenten van het afgelopen begrotingsjaar. De OZB is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning per gemeente en een meerpersoonshuishouden.
Woonlasten Regio 2026 Gemeente | OZB- | OZB- niet | OZB niet | Reinigings | Riool- | Woonlasten | Woonlasten woningen woningen woningen | -heffing | heffing | huurder | eigenaar eigenaar | gebruiker | (afval en | OZB riool en riool) | afval Haarlemmermeer | 0,0649% | 0,2914% | 0,2505% | € 523 | € 199 | € 723 | € 1.121 Teylingen | 0,0853% | 0,2761% | 0,2254% | € 440 | € 192 | € 632 | € 1.152 Hillegom | 0,0794% | 0,2211% | 0,1375% | € 523 | € 255 | € 778 | € 1.225 Katwijk | 0,1064% | 0,6185% | 0,1829% | € 398 | € 184 | € 582 | € 1.225 Noordwijk | 0,0858% | 0,2391% | 0,1744% | € 521 | € 224 | € 745 | € 1.309 Lisse | 0,1012% | 0,2688% | 0,2633% | € 569 | € 190 | € 759 | € 1.313 Leiden | 0,1053% | 0,6213% | 0,6206% | € 506 | € 220 | € 725 | € 1.367 Heemstede | 0,0778% | 0,2819% | 0,2361% | € 449 | € 317 | € 766 | € 1.473 Oegstgeest | 0,117% | 0,7073% | 0% | € 525 | € 277 | € 801 | € 1.677 Bloemendaal | 0,1085% | 0,4688% | 0,2729% | € 654 | € 347 | € 1.001 | € 2.279 Tabel kengetallen woonlasten Overeenkomstig regelgeving (BBV) is de verplichte tabel belastingcapaciteit opgenomen.
Woonlasten | 2025 | 2026 | Begroting 2027 OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ | - A | waarde | € 483 | € 520 | € 534 Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ | - B | waarde | € 191 | € 192 | € 201 C | Afvalstoffenheffing voor een gezin | € 457 | € 440 | € 422 Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde E | WOZ-waarde (A+B+C-D) | € 1.131 | € 1.152 | € 1.157 Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin F | ( t-1) | € 994 | € 1.094 | € 1.095 Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde v. | 114% | 116% | 106% jaar ervoor (E/F) x 100% De jaren 2025 en 2026 zijn gebaseerd op de definitieve overzichten gemeentelijke woonlasten van Coelo: Atlas lokale woonlasten. 123 124 3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in de actuele risico’s en het vermogen om deze risico’s op te kunnen vangen. De grondslag van deze paragraaf is vastgelegd in artikel 11 van het BBV. Inleiding en achtergrond Teylingen omschrijft een risico als een onzekere gebeurtenis die effect heeft op het kunnen behalen van een doelstelling. Een risico onderscheidt zich van een probleem omdat een probleem een zekerheid is. In de raadsvergadering van 2 juli 2026 is door de Raad van de gemeente Teylingen de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen vastgesteld. In deze nota is onderstaande kernboodschap opgenomen.
Voor een organisatie is het normaal om een zekere mate van risico te lopen, bij het uitvoeren van taken komen vrijwel altijd risico’s kijken. Als er geen risico’s gelopen worden, worden er ook geen doelen behaald. Hoe wordt omgegaan met deze risico’s is daarom binnen het risicobeheer van belang. De kern van bovengenoemde vragen is om een gedegen afweging te maken tussen effectiviteit en efficiency. Het sturen op risico’s is een ontwikkeling binnen Teylingen die zich de komende jaren verder zal uitbreiden. In het huidige begrotingsjaar ligt de nadruk op het inventariseren van de risico's. Hierbij wordt gekeken naar de netto risico’s. Dit zijn de risico’s na het inrichten van de beheersmaatregelen. In de komende jaren zal de nadruk worden gelegd op het vergroten van risicobewustzijn. De huidige opzet ten aanzien van risicomanagement is weergegeven in onderstaand figuur. Statement/kernboodschap risicomanagement Goed openbaar bestuur vraagt om een voortdurende balans tussen de leefwereld waarin inwoners de effecten van beleid ervaren en de systeemwereld van regels, procedures en verantwoording. Binnen gemeente Teylingen handelen bestuurders en ambtenaren vanuit gestelde normen en waarden, met oog voor zowel het belang van onze inwoners, als wet- en regelgeving.
In de uitoefening van hun publieke taak streven bestuurders en ambtenaren naar een zo volledig mogelijk inzicht in de bijbehorende risico’s. Zij beoordelen deze risico’s op uniforme wijze, met inachtneming van maatschappelijke impact. Ook treffen zij passende maatregelen om de risico’s te beheersen. Dit proces is een gezamenlijke verantwoordelijkheid die de bestuurders en ambtenaren oppakken door continu te leren en te verbeteren. 125 Omvang risico en weerstandscapaciteit De omvang van het risico is berekend door inzichtelijk te maken wat de belangrijkste risico’s zijn, hoe groot de kans wordt ingeschat dat het risico zich door de jaren heen zal voordoen en hoe groot de impact (in euro) naar inschatting zal zijn indien dit plaatsvindt. Op basis van de bruto risicoscore wordt het risico ingedeeld in één van vijf categorieën: • Lichtgroen (1): Zeer laag risico: reguliere monitoring van het risico, verantwoordelijkheid bij de teammanager/projectleider. • Groen (2–3): Laag risico: specifieke monitoring van het risico, verantwoordelijkheid bij de teammanager/projectleider. • Geel (4–6): Gemiddeld risico: beheersmaatregelen gewenst, verantwoordelijkheid bij teammanager.
• Oranje (8–16): Hoog risico: beheersmaatregelen formuleren en implementeren, verantwoordelijkheid bij teammanager en directeur • Rood (20–25): Zeer hoog risico: direct ingrijpen, beheersplan en monitoring verplicht, verantwoordelijkheid bij de directie Deze indeling helpt bij het prioriteren van acties en het bepalen van verantwoordelijkheden.
126 Bij het inschatten van kans en impact wordt rekening gehouden met de beheersmaatregelen die zijn getroffen (of worden getroffen) om het risico en/of de impact te verkleinen, bijvoorbeeld een verzekering om de schade na een brand te beperken. Op deze manier wordt het netto risicobedrag berekend. Het netto risicobedrag wordt toegevoegd aan de benodigde weerstandscapaciteit. De risico’s zijn geïnventariseerd door de managers die sturen op beheersing van het risico en de daarmee verbonden doelstellingen. Daarnaast zijn risico's onder andere opgehaald tijdens het spelen van een risicospel per team en het opstellen van de frauderisicoanalyse. Bij het inschatten van kans en impact is gebruik gemaakt van standaardtabellen en/of het maken van eigen beoordeling. Alle risico’s met hun risicoscore worden vastgelegd in het risicoregister. De top 10 risico's voor Teylingen zijn apart opgenomen in de tabel hieronder. Hierbij is een drempelbedrag van €100.000 gehanteerd op basis van het gewogen financiële risico (kans x impact); risico’s met een lagere omvang worden niet afzonderlijk opgenomen in deze paragraaf. Indien minder dan 10 risico’s boven deze grens uitkomen, is de tabel aangevuld met de eerstvolgende risico’s op basis van de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit.
De drempel van €100.000 geldt uitsluitend voor opname in deze paragraaf; alle risico’s blijven opgenomen in het risicoregister en tellen mee bij het berekenen van de benodigde weerstandscapaciteit. In Teylingen gaat het om de volgende risico's: Omschrijving risico Omschrijving impact Beheersmaatregelen Financiee l risico € Risicos core Samenleven Stijging van de vraag naar zorg en ondersteuning binnen open-einde- regelingen Jeugd. Hogere declaraties van zorgaanbieders. Monitoring op kostenontwikkeling. Implementeren maatregelen uit het programmaplan Jeugd en taskforce jeugd. 500.000 16 Leefomgeving Bij inspecties/groot onderhoud constateren dat er gebreken zijn aan civiele kunstwerken. Onvoorziene kosten voor herstellen van civiele kunstwerken. Professionaliseren beheersplanmethodiekI k 250.000 8
127 Leefomgeving Versneld vervangen of groot onderhoud uitvoeren door wijzigingen in o.a. het klimaat Het klimaat is aan het veranderen daarbij ontstaat de kans dat de huidige inrichting niet meer voldoet of sneller slijt dan voorzien. Met regelmaat inspecties uitvoeren en daarnaast bijvoorbeeld zaken als de klimaatstresstest. 158.000 6 Leefomgeving Bij facilitaire projecten in initiatieffase wordt toegewerkt naar een anterieure overeenkomst. Wanneer het tot een overeenkomst komt worden deze kosten, naar verwachting, volledig verrekend met de ontwikkelaar. Het risico bestaat dat deze projecten worden gestaakt en de kosten niet kunnen worden verrekend op de ontwikkelaar. Niet verrekenbare kosten worden uiteindelijk afgeboekt ten laste van het rekeningresultaat Monitoring op kostenontwikkeling. 100.000 6 Overkoepelend risico Risico op procedurefouten tijdens het aanbestedingstraject . Bij een gerechtelijke procedure kan de gemeente veroordeeld worden tot het betalen van de financiële schade. Tevens kan achteraf blijken dat de aanbesteding niet op rechtmatige wijze heeft plaats gevonden. Interne controle proces monitoren en verder opleiden van medewerkers 100.000 6 Leefomgeving Ziekten en plagen in de buitenruimte nemen toe door o.a. klimaatverandering. We zien steeds meer ziekten en plagen in de buitenruimte ontstaan waartegen we maatregelen moeten nemen.
Essentaksterfte, Kastanjebloedingsziekte, Eikenprocessierups. Hierdoor moeten vaker onvoorziene kosten worden gemaakt om de negatieve gevolgen hiervan te bestrijden. We accepteren het risico. 150.000 6 Overkoepelend risico Risico's in de bedrijfsvoering van een verbonden partij. Hierdoor is de verbonden partij onvoldoende in staat om haar opdracht uit te voeren en/of schade (euro) wordt doorbrekend aan de gemeente. We nemen naar rato een financieel risico op voor de verbonden partij. In accountgesprekken met verbonden partijen de risicoparagraaf bespreken. 2.352.000 5 De afgelopen jaren zien wij een groei in de digitale dreiging voor gemeenten. Gemeenten worden doelbewust aangevallen door zowel statelijke, criminele en activistische actoren. De impact van een succesvolle aanval kan enorm zijn. De continuïteit van onze dienstverlening kan stil komen te liggen en privacygevoelige gegevens van onze De digitale dreiging | inwoners kunnen op van cyberaanvallen | straat belanden. Een is aanwezig. Het | succesvolle hack brengt | Digitale beveiliging risico van geslaagde | vervolgens ook zware | optimaliseren en cyberaanval is hier | financiële gevolgen met | inzetten op Overkoepelend risico | gekwantificeerd. | zich mee. | bewustwording.
| 502.000 | 4 Risico dat directe tegenpartijen stoppen met betalen waardoor leningen | Dit heeft een negatief niet of deels | effect op de terugbetaald | exploitatieruimte van de | Jaarlijkse toetsing van Overkoepelend risico | worden. | gemeente. | jaarstukken. | 370.000 | 4 De economische omstandigheden hebben ook hun weerslag op onze gemeentelijke financiën Risico op | en op onze begroting. onvoorziene | Ook wij hebben te maken Overkoepelend risico | prijsstijgingen | met prijsstijgingen. | 300.000 | 4 Overig | Overige risico's | 331.000 Totaal | 5.113.000 Op basis van bovengenoemde risico-inventarisatie is gebleken dat de omvang van het netto risico van Teylingen € 5.113.000 bedraagt. Dit bedrag zal als ondergrens worden gehanteerd voor de omvang van de incidentele weerstandscapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit kan worden ingezet om niet geraamde (onvoorziene) lasten van substantiële aard mee te dekken. De structurele weerstandscapaciteit geeft de omvang aan van de maximale ruimte om de belastingen te verhogen om structurele lasten mee te dragen. - Weerstandsvermogen Weerstandscapaciteit (x € 1.000) | Begr. 2027 | Begr. | Begr. | Begr.
2028 | 2029 | 2030 Totaal van risico's | 5.113 | 5.113 | 5.113 | 5.113 Weerstandscapaciteit 128 Algemene reserve | 16.164 | 16.164 | 16.164 | 16.164 Stille reserve | - | - | - | - Onbenutte belastingcapaciteit | 3.828 | 3.828 | 3.828 | 3.828 Totaal van de weerstandscapaciteit | 19.992 | 19.992 | 19.992 | 19.992 Ratio weerstandsvermogen | 3,91 | 3,91 | 3,91 | 3,91 De ratio voor het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Voor Teylingen komt de ratio (afgerond) uit op 3,91 (19.992 miljoen euro /5.113 miljoen euro) en valt daarmee in niveau A (>2). Op basis van de waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor risicomanagement is dit ‘Uitstekend’. Conclusies en Kengetallen De risico’s waarvan de impact incidenteel is, kunnen worden opgevangen binnen de incidentele weerstandscapaciteit. Hetzelfde geldt voor de risico’s waarvan de impact structureel is. Schuldpositie en solvabiliteit Het BBV schrijft een aantal kengetallen voor ter opname in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicomanagement.
Kengetallen | Rekeni | Begroti | Begroti | Begroti | Begroti | Begroti ng | ng | ng | ng | ng | ng 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 13,1% | 68,4% | 43,4% | 63,0% | 71,7% | 66,4% Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte | 1,5% | 56,8% | 32,1% | 51,3% | 59,6% | 54,7% leningen Solvabiliteitsratio | 55,4% | 43,5% | 49,7% | 42,8% | 40,3% | 41,3% Grondexploitatie | 5,4% | 5,5% | 5,5% | 7,1% | 7,1% | 8,1% Structurele exploitatieruimte | 3,5% | 0,2% | 0,3% | -1,8% | -3,1% | -1,4% Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde jaar | 111,9% | 105,3% | 105,7% | 105,7% | 105,7% | 105,7% ervoor Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Overigens hanteert de VNG een signaalwaarde van 100%, waarboven waakzaamheid is geboden. Een netto schuldquote van hoger dan 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. Teylingen zit daar aanzienlijk onder.
Netto schuldquote | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vaste schulden | + | 39.840 | 77.302 | 53.167 | 69.563 | 78.247 | 74.431 Netto vlottende schuld | + | 2.656 | 9.762 | 9.937 | 14.732 | 13.080 | 13.907 129 Overlopende passiva | + | 13.414 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Fin. activa (uitsluitend art. 36, d, e, f)* | - | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Uitzettingen < 1 jaar | - | 34.386 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 Liquide middelen | - | 288 | 500 | 500 | 500 | 500 | 500 Overlopende activa | - | 5.690 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Totaal | 15.546 | 75.564 | 51.604 | 72.795 | 79.827 | 76.838 Totale baten, excl. mutaties reserves | 118.840 | 110.490 | 118.876 | 115.563 | 111.290 | 115.762 Netto schuldquote | 13,1% | 68,4% | 43,4% | 63,0% | 71,7% | 66,4% * Betreft art. 36 BBV d. uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; e. uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; f. overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in | - als exclusief doorgeleende gelden weergegeven.
Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vaste schulden | + | 39.840 | 77.302 | 53.167 | 69.563 | 78.247 | 74.431 Netto vlottende schuld | + | 2.655 | 9.762 | 9.937 | 14.732 | 13.080 | 13.907 Overlopende passiva | + | 13.414 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Fin. activa (uitsluitend art. 36, | - | 13.743 | 12.809 | 13.466 | 13.466 | 13.466 | 13.466 b,c,d,e,f)* Uitzettingen < 1 jaar | - | 34.386 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 Liquide middelen | - | 288 | 500 | 500 | 500 | 500 | 500 Overlopende activa | - | 5.690 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Totaal | 1.803 | 62.755 | 38.138 | 59.329 | 66.361 | 63.372 Totale baten, excl. mutaties reserves | 118.840 | 110.490 | 118.876 | 115.563 | 111.290 | 115.762 Netto schuldquote | 1,5% | 56,8% | 32,1% | 51,3% | 59,6% | 54,7% * Betreft art. 36 BBV b. leningen aan: 1.
| openbare lichamen als bedoeld in artikel 1, onderdeel a, van de Wet financiering decentrale overheden; 2. | woningbouwcorporaties; 130 3. | deelnemingen; 4. | overige verbonden partijen; c. overige langlopende leningen; d. uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; e. uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd van één jaar of langer; f. overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Solvabiliteitratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd is door het eigen vermogen en in hoeverre de gemeente aan de financiële verplichtingen kan voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves en het eventuele resultaat uit het overzicht baten en lasten. Voor de solvabiliteitsratio geldt: hoe hoger hoe beter.
Solvabiliteitsratio | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eigen vermogen | 88.627 | 83.326 | 83.875 | 78.524 | 75.550 | 75.733 Balanstotaal | 160.090 | 191.504 | 168.860 | 183.385 | 187.584 | 183.243 Solvabiliteit (ev/balanstotaal) | 55,4% | 43,5% | 49,7% | 42,8% | 40,3% | 41,3% Grondexploitatie | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal activa bouwgronden in exploitatie | 6.398 | 6.069 | 6.555 | 8.204 | 7.927 | 9.414 Totaal baten exclusief mutaties van reserves | 118.840 | 110.490 | 118.876 | 115.563 | 111.290 | 115.762 Kengetal grondexploitatie | 5,4% | 5,5% | 5,5% | 7,1% | 7,1% | 8,1% Structurele exploitatieruimte | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A Totale structurele lasten | 115.575 | 111.411 | 118.824 | 118.915 | 116.483 | 119.063 B Totale structurele baten | 118.781 | 110.490 | 117.076 | 115.563 | 111.290 | 115.762 Totale struct. toevoegingen aan de C reserves | 43 | 15 | 235 | 235 | 235 | 235 Totale struct. onttrekkingen aan de D reserves | 1.038 | 1.126 | 2.304 | 1.492 | 1.942 | 1.942 Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus E excl.
mutaties reserves) | 118.840 | 110.490 | 118.876 | 115.563 | 111.290 | 115.762 Structurele exploitatieruimte ((B | - A)+(D-C))/(E) x 100% | 3,5% | 0,2% | 0,3% | -1,8% | -3,1% | -1,4% 131 132 De uitwerking van het kengetal "Woonlasten Teylingen t.o.v. landelijk gemiddelde jaar ervoor"" staat vermeld in de paragraaf Lokale heffingen. 133 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente beheert een groot deel van de openbare ruimte. Hier vindt een groot aantal activiteiten plaats, zoals wonen, werken en recreëren. Daarbij maken we gebruik van kapitaalgoederen die eigendom zijn van de gemeente: • infrastructuur (wegen, water, riolering, kunstwerken, openbare verlichting) • voorzieningen (groen, sportfaciliteiten) • gebouwen. Deze paragraaf behandelt, conform artikel 12 uit het BBV, de belangrijkste kapitaalgoederen die de gemeente in eigendom en/of beheer heeft. De middelen die beschikbaar worden gesteld worden ingezet om het door de raad vastgestelde beleid uit te voeren. Infrastructuur is er voor iedereen die gebruikt maakt van de leefomgeving, voorzieningen zijn er voor meer specifiek gebruik en gebouwen zijn veelal in gebruik voor specifieke doeleinden en gebruikers. Gebouwen vormen in de basis geen kerntaak van de gemeente, waar infrastructuur en voorzieningen dit wel doen. Hieronder wordt eerst nader ingegaan op infrastructuur en voorzieningen.
Aan het eind van dit hoofdstuk wordt extensief ingegaan op gebouwen sq vastgoed. In beleidsplannen maken we afspraken over de wijze waarop we onderhoud doen en wat de ambities zijn voor deze kapitaalgoederen. In begroting worden deze beleidsplannen niet expliciet herhaalt, maar de financiële gevolgen wel opgenomen. Daar waar er ambities zijn op specifieke beleidsvelden is dit opgenomen in de programma hoofdstukken hierboven. Nadere inleiding mbt infrastructuur en voorzieningen In 2026 is in de gemeenteraad aandacht geweest voor de staat van de kapitaalgoederen en de personele inzet om zorg te dragen voor een voldoende staat van de kapitaalgoederen. Hierin is het beeld gedeeld dat de komende jaren bijzondere aandacht en inzet moet worden gegeven aan de kapitaalgoederen om ook in de toekomst gebruik te kunnen maken van een prettige openbare ruimte. Diverse kapitaalgoederen zijn aan het einde van de levensduur, wat maakt dat er komende jaren (grootschalige) investeringen nodig zijn. Ook is gesteld dat de diverse beleids- en beheerplannen herijking verdienen of nog vast te stellen zijn. Waar vanaf 2024 gewerkt is aan het in kaart brengen van de kansen, compleet maken van arealen en inzichtelijk krijgen van uitdagingen wordt vanaf 2026 gewerkt aan het formaliseren van een versterking op het gebied van onderhoud aan kapitaalgoederen.
De koers is ingezet om te werken met assetmanagementplannen en zogeheten uitvoeringsprogramma's/plannen. Daarmee worden beleids- en beheerplannen vervangen, alsmede zorg gedragen voor een completer overzicht van projecten en activiteiten rond een bepaald kapitaalgoed sq asset. Dit ligt in lijn met de in Omgevingswet, die vanaf 1 januari 2024 van kracht is geworden. In assetmanagementplannen wordt met name een meerjarige strategische afweging vastgelegd. Zoals het vaststellen van (diversiteit in) kwaliteitsniveau's, risico-afwegingen en afschrijvingstermijnen. In uitvoeringsprogramma's wordt concreet uiteengezet welke activiteiten er gedaan worden (zoals investeringsprojecten, inspectiemomenten, groot en klein (cyclisch) onderhoudswerkzaamheden). De overgang vraagt tijd en inzet. Dit maakt dat diverse beleids- en beheerplannen in titel verlopen zijn, maar wel richting geven in deze overgangsperiode. Verwachting is dat in 2027-2028 alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte voorzien zijn van een assetmanagementplan. Een nota kapitaalgoederen, waarin een integrale uiteenzetting wordt gegeven van de staat van en (financiële) consequenties kan hierin helpend zijn. 134 Welke ontwikkelingen spelen er? • In 2026 is er besluitvorming geweest over de versterking van de personele inzet om zorg te dragen voor de kapitaalgoederen.
• Naast het onderhoud aan kapitaalgoederen wordt er gewerkt aan versterking van de functionele waarde van kapitaalgoederen, bijvoorbeeld door de aanpak van de centra en parken. Hiervoor lopen diverse (investerings-)projecten. • Diverse kapitaalgoederen (met name in de infrastructuur) lopen tegen het einde van de levensduur. Dit maakt dat er de komende jaren geïnvesteerd zal moeten worden ter vervanging of levensduurverlengend onderhoud. Dit vereist niet allen voldoende slagkracht en gevoel van urgentie in de organisatie en ook bij het bestuur. • Afgelopen jaren is er meer aandacht gegeven aan het in beeld brengen van objecten en arealen. Hieruit blijkt dat er diverse objecten niet volledig in beeld waren bij de gemeente, dit vraagt om herijking van plannen en budgetten. • Er is een noodzaak tot het opstellen van assetmanagementplannen en doorkijk naar de (verre) toekomst. Een nota kapitaalgoederen kan hierin een bijdrage leveren. Hierbij moet ook extra aandacht worden gegeven aan de kennis en kunde van de interne organisatie. • De samenleving wordt mondiger en daagt de gemeente vaker uit om ruimte te bieden aan vernieuwing. Dit maakt dat er een wens is om minder behoudend te beheren en meer ontwikkelend om te gaan met wensen. Het is een spanningsveld wat maakt dat het lastiger is om voorzieningen te treffen voor een instandhouding op lange termijn.
Ook vraagt dit om meer integraal te kijken naar zaken en ruimte op te nemen voor participatie in de beheerplannen. De complexiteit neemt hierdoor toe. • Veranderingen in het klimaat maken dat er veranderingen nodig zijn het onderhouden, aanpassen (en gebruiken) van kapitaalgoederen. Zo worden materialen blootgesteld aan andere omstandigheden dan voorzien, wat andere maatregelen vraagt dan voorzien of begroot. Wat willen wij bereiken? We willen bijdragen aan de doelen van de gemeente in het beheren en onderhouden van onze kapitaalgoederen. Met GOED beheer dragen we bij aan een toekomstbestendige leefomgeving en een positieve beleving van onze inwoners. Het niveau van onderhoud is vastgelegd in beleid maar wordt momenteel in veel gevallen niet gerealiseerd. Om grote wisselingen in de exploitatie te voorkomen, werken we onder andere met onderhoudsvoorzieningen. Daaraan voegen we jaarlijks een vast bedrag toe. De uitname kan per jaar verschillen. Het is wenselijk te komen tot een meer concrete programmering van meerjarig onderhoud aan kapitaalgoederen. Dit vraagt voldoende organisatorische slagkracht en politieke keuzes. Door de komende jaren te komen tot vaststelling van assetmanagementplannen en uitvoeringsprogramma's wordt hierin expliciet gemaakt hoe zorg gedragen wordt voor de kapitaalgoederen.
Wat gaan wij daarvoor doen? Onderstaande tabellen laten de activiteiten voor het onderhoud van de kapitaalgoederen zien. Per discipline geven we aan wat we in een aangegeven tijdsbestek gaan doen. Ook geven we conform wens van de gemeenteraad een jaarlijkse weergave van de staat van de openbare ruimte. Riolering Naam Beleidsplan Integraal waterketenplan Vastgesteld 2022 Looptijd 2022-2026 Actualisatie | 2026 Vastgesteld kwaliteitsniveau | n.v.t. Naam Beheer- en onderhoudsplannen | n.v.t. Looptijd | n.v.t. Actualisatie | n.v.t. Is er sprake van achterstallig onderhoud? (zo ja, toelichting opnemen in paragraaf) | Nee Naam voorziening/reserve | Voorziening vervangingsreserve Riolering Onderwerp | (x € 1.000) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investeringen | 0 | 0 | 0 | 0 Bedragen t.l.v. exploitatie | 632 | 632 | 632 | 632 Bedragen t.l.v.
voorziening | 2.312 | 1.983 | 1.825 | 2.592 Voorziening vervangingsreserve riolering | (x € 1.000) (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 6.026 | 4.838 | 4.041 | 3.472 Storting | 1.123 | 1.186 | 1.256 | 1.256 Uitname | 2.312 | 1.983 | 1.825 | 2.592 Stand per 31 december | 4.838 | 4.041 | 3.472 | 2.136 Uitvoering in 2027 Periodieke inspectie, onderhoud, renovatie en vervanging van vrijvervalriolering, kolken, drukriolering, gemalen en voorzieningen Opstellen systeemoverzicht stedelijk water Aanpak wateroverlast Bomenbuurt (Sassenheim) Teylingen | Onderzoek functioneren persleidingstelsel zuidzijde Kagerplassen (Warmond) Onderzoek overstorten gemaal Loosterweg ter hoogte van Auto Cors (Voorhout) Toelichting: In het integraal waterketenplan staat het gemeentelijk beleid beschreven voor het stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Met het oog op de bescherming van de volksgezondheid, het tegengaan van wateroverlast en de bescherming van het milieu, zijn hiervoor speciale voorzieningen nodig. Het waterketenplan is afgestemd op het riolerings-, zuiverings- en drinkwaterbeleid in de Bollenstreek en vormt de basis voor de integrale toetsing aan de geldende wet- en regelgeving in de regio.
Daarnaast biedt het beleidskaders in de waterketen, wat leidt tot 135 136 betere afstemming binnen de waterketen van drinkwaterproductie, -distributie en -levering, de riolering en de afvalwaterzuivering. Het plan is opgesteld door de Cluster Bollenstreek in samenwerking met de gemeenten Katwijk, Noordwijk en Lisse, het hoogheemraadschap van Rijnland en waterleidingbedrijf Dunea. Het is voor de gemeente van belang een goede integrale beleidsafweging te maken op het gebied van de rioleringszorg, de bodem- en waterkwaliteit en de gemeentelijke infrastructuur. Het afvalwaterketenplan helpt hierbij. Daarnaast heeft de gemeente de zorgplicht voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, de doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater, en het treffen van maatregelen om nadelige gevolgen van de grondwaterstand te voorkomen of te beperken. Op basis van de financiële consequenties van het plan stellen we de hoogte van de rioolheffing vast. Systeemoverzicht stedelijk water In 2027 laten wij een systeemoverzicht stedelijk water opstellen, waarin het functioneren van de riolering, het grondwatersysteem en oppervlaktewater wordt doorgerekend en beoordeeld. Dit geeft benodigd inzicht in de risicolocaties binnen de gemeente voor wateroverlast bij zware neerslag, of waar verbetering doorgevoerd kunnen of moeten worden.
Aan de hand hiervan kan aan de hand van de benodigde werkzaamheden een meerjarig investeringsprogramma opgesteld worden, wordt duidelijk welke investeringen dit vraagt in de komende decennia en de fasering/ prioritering van locaties/ buurten binnen de dorpskernen. Omgeving Lindenlaan en Platanenlaan De kruising Lindenlaan/ Platanenlaan is een bekende locatie van wateroverlast. In navolging op de regenbuien van 2024 is onderzoek uitgevoerd naar de effecten van maatregelen in de riolering, inrichting van de openbare ruimte en het watersysteem. Ten aanzien van de riolering is in 2025 een ontwerp afgerond voor een hemelwaterrioolstelsel voor dit deel van Sassenheim (Bomenbuurt, Kooibuurt en Planetenbuurt). Aan de hand daarvan wordt in 2027 in concept een masterplan voor een eerste fase (Lindenlaan/ Platanenlaan, Acacialaan, Berkenlaan, Meidoornlaan, Adelborst van Leeuwenlaan) voorgelegd, wat als zelfstandig deel rioolstelsel binnen het totale gebied kan functioneren. Aan de hand van dit masterplan kunnen diverse deelprojecten in voorbereiding en in uitvoering gaan. De beoogde start uitvoering van de eerste werkzaamheden (Lindenlaan/ Platanenlaan) is 2029 of 2030.
Omgeving Sweilandpolder, Vennemeer en Boekhorsterweg Het drukrioolstelsel aan de zuidoostzijde van de Kagerplassen (omgeving Vennemeer, Sweilandpolder en Boekhorsterweg) loost op het drukrioolstelsel van de gemeente Kaag en Braassem. De druk die dit geeft op de beschikbare capaciteit van hun drukrioolstelsel en overstorten op open water die zij ervaren hebben geleid tot een gezamenlijk onderzoek naar de hoeveelheid afvalwater dat daadwerkelijk naar hun drukrioolstelsel afgevoerd wordt, hoe beide drukrioolstelsel functioneren en welke verbeteringen hierin mogelijk gerealiseerd moeten worden. Omgeving Loosterweg Bij zware regenval vinden overstorten naar open water plaats vanuit het gemaal nabij Auto Cors. Er vindt onderzoek plaats naar de capaciteit en het functioneren van het gemaal en het drukrioolstelsel in dit deel van het buitengebied van Voorhout. Hierin wordt ook gekeken naar het lozingsgedrag van diverse percelen in deze omgeving.
Water Naam Beleidsplan | Programma Water en Klimaatadaptatie Vastgesteld | februari 2024 Looptijd | 2024-2028 Actualisatie | 2028 Voldoen aan de dwarsprofielen die zijn opgenomen Vastgesteld kwaliteitsniveau | in de legger (diepte en talud onder water) Naam Beheers- en onderhoudsplannen | Programma Water en Klimaatadaptatie Looptijd | 2024-2028 Actualisatie | 2028 de beschikbaar gestelde middelen zijn voldoende Is er sprake van achterstallig | om aan de zorgplicht te voldoen. onderhoud? (zo ja, toelichting opnemen in paragraaf) Naam voorziening/reserve | Voorziening waterwegen Het programma water en klimaatadaptatie (PWKA) is in 2023 vastgesteld. Hiermee zijn de budgetten voor de komende jaren vastgesteld. De werkmethode is om in HLT-verband het baggerwerk aan te besteden. De gemeente heeft opdracht gegeven voor het maken van een Meerjarige Onderhousplan (MJOP) omdat er nu duidelijkheid welke budgetten de komende jaren beschikbaar om op de markt te zetten. De MJOP heeft geleid to een aanbesteding voor een meerjarig uitvoeringscontract (2025-2028) met een vaste aannemer. Uitgangspunt blijft dat het baggeren in de perioden oktober - maart wordt uitgevoerd in verband met de flora en fauna. Voor oeverbescherming (beschoeiingen) en aanleg natuurvriendelijke oevers is de MJOP gereed. Eind 2026 is de aanbesteding afgerond, hierdoor zijn diverse activiteiten zichtbaar in 2027.
Onderwerp | (x € 1.000) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investeringsbedragen | 655 | 655 | 0 | 0 Bedragen t.l.v. exploitatie | 0 | 0 | 0 | 0 Bedragen t.l.v. voorziening | 181 | 181 | 181 | 181 Voorziening Baggeren | (x € 1.000) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 105 | 105 | 105 | 105 Storting | 151 | 151 | 151 | 151 Uitname | 151 | 151 | 151 | 151 Stand per 31 december | 105 | 105 | 105 | 105 Voorziening Beschoeiing | (x € 1.000) 137 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari | 30 | 30 | 30 | 30 Storting | 30 | 30 | 30 | 30 Uitname | 30 | 30 | 30 | 30 Stand per 31 december | 30 | 30 | 30 | 30 Groen Naam Beleidsplan | Omgevingsvisie Teylingen Vastgesteld | 2024 Looptijd | 2024-2026 Actualisatie | verwachte actualisatie medio 2026 Vastgesteld kwaliteitsniveau | Basis Naam Beheers- en onderhoudsplannen | Groenbeheerplan Teylingen 2022-2031 Looptijd | 10 jaar Actualisatie | 2031 Is er sprake van achterstallig onderhoud? (zo ja, toelichting opnemen in paragraaf) | Nee Naam voorziening/reserve | N.v.t. Onderwerp | (x € 1.000) 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedrag vanuit exploitatie | 1.353 | 1.340 | 1.340 | 1.340 Uitvoering in 2026 Groenvervanging Uit de groeninspectie 2024 blijkt dat 79% van het openbaar groen in goede staat verkeert. Circa 13% van het areaal dient echter binnen vijf jaar te worden hersteld of vervangen.
De voornaamste knelpunten zijn kale plekken, overgroeiende beplanting en de incidentele aanwezigheid van woekeronkruid, waaronder de Japanse duizendknoop. De werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd, waarbij per kern wordt gewerkt volgens de volgende planning: Voorhout (2027-2028), Warmond (2028- 2029) en Sassenheim (2029-2030). Bij het herstel en de vervanging wordt nadrukkelijk ingezet op het vergroten van de biodiversiteit en het klimaatbestendig inrichten van het groen. De financiële dekking voor deze werkzaamheden is opgenomen in het investeringsplan. 138 Omvorming gazon naar bermvegetatie In 2027 wordt het ecologisch beheer en onderhoud van bermen en plantsoenen verder uitgebreid, met behoud van het kwaliteitsniveau zoals vastgelegd in het Groenbeheerplan. Hierbij wordt gefaseerd maaibeheer toegepast en wordt het gebruik van inheemse beplanting gestimuleerd. Daarnaast wordt ingezet op de verdere omvorming van circa 10% van het gazonareaal naar ecologisch beheerde bermen, ter versterking van de biodiversiteit en klimaatadaptatie. In woonwijken betekent deze ontwikkeling dat op een aantal locaties het intensief gemaaide gazon plaatsmaakt voor een meer natuurlijk ingerichte leefomgeving. Dit kan vragen om een periode van gewenning bij bewoners.
Door middel van tijdige en transparante communicatie over de doelstellingen en meerwaarde van deze aanpak wordt gestreefd naar het bereiken van een breed maatschappelijk draagvlak. Naam Beleidsplan | Bomenbeleidsplan Vastgesteld | 2014 Looptijd | 10 jaar Actualisatie | 2028 Vastgesteld kwaliteitsniveau Opgenomen in het groenbeheerplan Teylingen Naam Beheer- en onderhoudsplannen | 2022-2031 Looptijd | 10 jaar Actualisatie | 2031 Is er sprake van achterstallig onderhoud? (zo ja, toelichting opnemen in paragraaf) | Nee Naam voorziening/reserve | N.v.t. Onderwerp | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (€ 1.000) Investeringsbedragen | 958 | 500 | 500 | 500 Uitvoering in 2027 Boomveiligheidscontrole (BVC) Jaarlijks wordt een derde van de gemeentelijke bomen visueel gecontroleerd op veiligheid. De inspectie richt zich op zichtbare gebreken die op korte termijn risico’s kunnen opleveren; bevindingen worden vastgelegd in het beheersysteem GRIB en gebruikt voor het onderhoudsbeheer. In 2027 vindt de controle plaats in Sassenheim, met circa 5200 bomen, plus 475 ‘Attentiebomen’ in heel Teylingen die jaarlijks worden herkeurd vanwege verhoogd risico. Elke boom wordt minimaal eens per drie jaar gecontroleerd.