CConstaterende datTeylingen
Koppel je AI →
Document · PDF

7. NIEUW 2. getekend Teylingen programmabegroting Begroting 2027-2030 def versie

Gemeenteraad 5 november 2026, gemeente TeylingenBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting Teylingen 2027 - 203070.402 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 9

In de Maatschappelijke agenda Teylingen Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Ouders zijn - samen met hun netwerk - voldoende toegerust voor de opvoeding van hun kinderen. • Kinderen groeien op in een gezonde en veilige omgeving. • Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen via onder meer inclusieve kinderopvang, onderwijs en vrije tijd. • Kinderen en gezinnen die dat nodig hebben helpen we om hun leven weer in eigen hand te nemen. Wat willen we bereiken? Doel: Ouders zijn samen met hun netwerk voldoende toegerust voor de opvoeding van hun kind. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving A1 We zetten samen met Voor ieder 1 (Vi1) acties in om het voorveld in het sociaal domein te versterken. In de eerste helft van het jaar verduidelijken en borgen we de werkprocessen, zodat de inzet van de acties in de tweede helft effectief en structureel is. Wat willen we bereiken? Doel: Kinderen groeien op in een gezonde en veilige omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving 31 B1 We implementeren vanaf Q1 2027 de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) samen met partners uit onderwijs, opvang, zorg, welzijn, ouders en jeugdigen.

B2 In de eerste helft van 2027 verbeteren we, via de Zorg- en veiligheidstafels, de jeugdaanpak door de samenwerking te verbeteren en betere afspraken te maken over rolverdeling en verantwoordelijkheden, informatie-uitwisseling en escaleren en op- en afschalen. Wat willen we bereiken? Doel: Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen, via onder meer inclusieve kinderopvang, onderwijs en vrije tijd. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving C1 In de eerste helft van 2027 ontwikkelen we samen met minimaal acht maatschappelijke partners een samenhangend en vrij toegankelijk aanbod dat bijdraagt aan het versterken van de pedagogische basis en het vergroten van kansengelijkheid. C2 In 2027 dragen we, in samenhang met de pijler Werk en Inkomen, bij aan het verkleinen van voortijdig schoolverlaten en de toeleiding naar duurzaam werk. Na regionale vaststelling vertalen we de maatregelen uit het regionaal programma voortijdig schoolverlaten en duurzaam werk naar lokaal uitvoerbare acties, met als doel het aantal voortijdig schoolverlaters te verminderen en meer inwoners perspectief op een zelfstandig inkomen te bieden. C3 In Q3 2027 maken we een impactanalyse van de verordening 2026 leerlingen- en jeugdhulpvervoer. Wat willen we bereiken? Doel: De meest kwetsbare kinderen en gezinnen helpen we om hun leven weer in eigen hand te nemen.

Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving D1 In 2027 implementeren we samen met Voor ieder 1 een veranderstrategie binnen het Programmaplan Jeugd, waarbij we de werkwijze van het lokale team versterken. We zetten actief in op normaliseren, het zoveel mogelijk dichtbij en in het netwerk oplossen van hulpvragen en het voorkomen van onnodige medicalisering. Tegelijkertijd organiseren we waar nodig regie op complexe casuïstiek en zorgen we voor integrale ondersteuning, zodat jeugdigen en gezinnen tijdig passende hulp ontvangen en meer grip krijgen op hun eigen situatie. D2 Na regionale vaststelling vertalen we in 2027 de taskforce maatregelen naar lokaal uitvoerbare acties en implementeren deze binnen het Programmaplan Jeugd. We verwachten onder meer acties op casusregie en het werken met beschikkingen.

Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Service Organisatie Zorg Holland Rijnland ISD Bollenstreek Hecht Hollands Midden Regionaal Bureau Leerrecht (onderdeel van Voor ieder 1 Kinderopvang/aanbieders VE Samenwerkingsverbanden Scholen 32 Holland Rijnland) Centrum voor Jeugd en Gezin Aanbieders preventie, zoals Villa Pinedo, Home Start, Brijder, GGZ Rivierduinen Combibrug Kwadraad Stichting MEE Welzijnskwartier Praktijkondersteuners huisartsen Aanbieders jeugdhulp, jeugdbescherming – en reclassering Noot leerlingenvervoer Ouderklankboordgroep leerlingenvervoer Sportaanbieders en verenigingen Politie Jeugd Preventie Team Veiligheidshuis Veilig Thuis Bibliotheek Duin & Bollenstreek Woningbouwcoöperatie STEK Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. 2.1.5 Thuis als basis Onze inwoners hebben een woning die past bij hun situatie en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen Wij willen dat inwoners zich thuis voelen en beschikken over een passende woning. Een stabiele woonsituatie is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen in de samenleving. Steeds meer inwoners wonen langer zelfstandig, ook als zij ondersteuning nodig hebben. Dit vraagt om een omgeving waarin wonen, welzijn en zorg goed op elkaar aansluiten. We zetten in op het versterken van de voorwaarden die dit mogelijk maken.

Daarbij zijn een toegankelijke leefomgeving, sociale veiligheid en de nabijheid van voorzieningen van belang. Ook stimuleren we ontmoeting, zodat inwoners elkaar kunnen blijven helpen en ondersteunen. We werken samen met onze strategische partners, zoals woningcoöperaties, zorg- en welzijnsorganisaties en de ISD Bollenstreek. Samen zorgen we voor passende oplossingen voor inwoners die ondersteuning nodig hebben bij wonen en dagelijks functioneren. Trends en ontwikkelingen Langer thuis wonen onder druk Het aantal inwoners dat langer zelfstandig thuis woont neemt toe. Tegelijkertijd zien we dat dit steeds meer onder druk komt te staan door vergrijzing, een groeiend aantal mensen met dementie, krapte op de woningmarkt en tekorten in de zorg. Ook worden mantelzorgers zwaarder belast en eenzaamheid neemt toe. Dit vraagt om gerichte keuzes in hoe we ondersteuning organiseren en prioriteren. Groei van de ondersteuningsvraag en noodzaak tot andere inzet Door bovenstaande ontwikkelingen groeit de vraag naar ondersteuning. Tegelijkertijd is de financiële ruimte beperkt. Dit vraagt om, waar mogelijk, een verschuiving van individuele maatwerkvoorzieningen naar meer algemene en preventieve voorzieningen. Hiermee ondersteunen we inwoners eerder en laagdrempeliger en proberen we zwaarder zorg te voorkomen.

33 Programma Maatschappelijke zorg We werken in Holland Rijnland vanuit de visie dat niemand aangewezen zou moeten zijn op Maatschappelijke Opvang. Iedere inwoner heeft recht op een veilige en passende woonplek, met ondersteuning als dat nodig is. In de Ethos-telling Dak- en Thuisloosheid van 2024 werden in Teylingen 27 dak- en thuisloze volwassenen geteld. Maatschappelijke Opvang zien we als tijdelijk en zo kort mogelijk. De nadruk ligt steeds meer op preventie en ondersteuning dichtbij huis. We zetten de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis door. Daarbij combineren we regionale samenwerking met lokale uitvoering, zodat ondersteuning dichtbij de inwoner en op maat kan worden georganiseerd. We werken toe naar het principe van Wonen Eerst: eerst een stabiele woonplek, daarna passende ondersteuning. In de huidige woningmarkt is dat een flinke uitdaging. Gemeenten nemen hierin samen de regie en werken nauw samen met woningcorporaties, zorgaanbieders en wijkpartners. Belang van ontmoeting en voorzieningen in de wijk Laagdrempelige ontmoetingsplekken en voorzieningen in de wijk worden steeds belangrijker om eenzaamheid te verminderen en sociale netwerken te versterken. De voorziening dragen bij aan zelfredzaamheid en kunnen een zwaardere zorgvraag helpen voorkomen.

In Teylingen zien we deze ontwikkelingen terug in verschillende initiatieven, zoals De JoJo in Sassenheim, de Spelewey in Voorhout, De Geest in Warmond, de buurtsoos en de buurtkamers. Deze plekken bieden inwoners de mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, ondersteuning te vinden en actief te blijven deelnemen aan de samenleving. We zetten in op het verder versterken en benutten van dit soort voorzieningen, samen met onze partners binnen net netwerk van Wonen, Welzijn en Zorg, maar bijvoorbeeld ook met bewonersinitiatieven. In de Maatschappelijke agenda Teylingen Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities en benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • De leefomgeving is veilig, toegankelijk en leefbaar voor iedereen. • Er is voldoende toegankelijk aanbod verspreid over de wijken/kernen, gericht op ontmoeting, dag-invulling en vervoer er naartoe. • Inwoners kennen de mogelijkheden en nemen zelf de verantwoordelijkheid om zo zelfstandig mogelijk te kunnen blijven wonen. • Er zijn voldoende woonplekken voor specifieke doelgroepen die vragen om wonen met zorg. • Iedereen heeft een dak boven het hoofd. Wat willen we bereiken? Doel: De woonomgeving is veilig, toegankelijk en leefbaar voor iedereen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving A1 In 2027 starten we geen nieuwe acties.

We werken continu aan deze ambitie, onder andere met het programma maatschappelijke zorg. Daarmee investeren we in een goed werkende zorg- en veiligheidsketen en werken we preventief aan een veilige omgeving door het vroegtijdig signaleren van overlast en zorgen. Wat willen we bereiken? 34 Doel: Er is voldoende aanbod verspreid over de wijken/kernen gericht op ontmoeting, dag- invulling en vervoer ernaartoe. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving B1 In 2027 werken wij continu aan een evenwichtige spreiding van laagdrempelige ontmoetingsplekken in alle wijken. In de eerste helft van 2027 onderzoeken wij samen met partners binnen het lokale Wonen-Welzijn-Zorg netwerk waar kansen liggen voor het (verder) openstellen en benutten van ontmoetingslocaties en is een actueel overzicht beschikbaar van ontmoetingsplekken en kansen voor uitbreiding. Op basis hiervan maken wij gedurende 2027 afspraken over uitbreiding en toegankelijkheid van het aanbod. 35 Wat willen we bereiken? Doel: Inwoners kennen de mogelijkheden en nemen zelf de verantwoordelijkheid om zo zelfstandig mogelijk te kunnen blijven wonen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving C1 Er is geen specifieke nieuwe activiteit in 2027. Aan deze ambitie wordt continu gewerkt via het Wonen-Welzijn-Zorg programma en ondersteuningsaanbod via de ISD Bollenstreek en Voor ieder 1.

Wat willen we bereiken? Doel: Er zijn voldoende woonplekken voor specifieke doelgroepen die vragen om wonen met zorg. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving D1 We breiden in 2027 het aanbod van Scheve Huisjes uit met 2 woningen in de Duin- en Bollenstreek, zodat meer inwoners met een zorgbehoefte zelfstandig en passend kunnen wonen. Wat willen we bereiken? Doel: Iedereen heeft een dak boven het hoofd. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E1 Het aantal plekken in de Duin- en Bollenstreek voor inwoners die dak- en thuisloos zijn breidt uit met 4 extra plekken van 32 naar 36, waarvan 7 flexibel. Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners 36 Bureau Leerrecht (onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) Hecht Hollands Midden Holland Rijnland Onderwijsveld CJG Voor ieder 1 Kinderopvang organisaties Bedrijfsleven Sportaanbieders, sportstichtingen, Combibrug, Welzijn Teylingen en onderwijs Stichting Welzijn Teylingen Welzijnskwartier SO-Zorg en aanbieders Jeugdhulp Culturele organisaties en -verenigingen, basisscholen, Bibliotheek Bollenstreek, woningbouwcoöperatie STEK Informele ondersteuning; bijv.

De Zonnebloem / Humanitas Maatschappelijke zorg zorgaanbieders (contract): Stiching De Brug, Stichting De Binnenvest, Silhouet Coaching, Stiching Arkin, Stichting Cardea, Stichting De Steenrots, Stichting Rivierduinen, Stichting 's Heeren Loo Zorggroep, Podeba BV, Stichting De Haardstee, Stichting Limor, Stichting Leger des Heils Welzijns- en Gezondsheidszorg. Stichting Lumen Brijder De Jojo Huisartsen Holland Rijnland Wonen Zorgkantoor Zorg en Zekerheid Politie Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. 2.1.6 Passende ondersteuning Onze inwoners redden zich zoveel mogelijk zelf en krijgen ondersteuning wanneer dat nodig is Wij zorgen dat inwoners die ondersteuning nodig hebben, snel en eenvoudig op de juiste plek terechtkomen. De toegang tot hulp is laagdrempelig, duidelijk en overzichtelijk. Eenvoudige vragen worden snel afgehandeld en bij complexe situaties kijken we samen met de inwoner naar een passende oplossing. Ondersteuning organiseren we zo veel mogelijk integraal, zodat inwoners niet steeds opnieuw hun verhaal hoeven te doen en ondersteuning goed op elkaar aansluit. Wij bieden ondersteuning via algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Daarbij geldt: licht waar mogelijk en zwaar waar nodig.

We bieden ondersteuning aan inwoners om, waar dat kan, (weer) zelfstandig verder te gaan. Onze strategische partners spelen een belangrijke rol in de uitvoering. De ISD Bollenstreek voert onder andere de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit en zorgt voor toegang tot maatwerkvoorzieningen. Voor ieder 1 - ook wel de sociale wijkteams - is de centrale plek voor hulpvragen en biedt voor vragen op verschillende leefgebieden passende ondersteuning. Samen 37 zorgen we voor een samenhangend systeem waarin inwoners passende ondersteuning krijgen op het moment dat dat nodig is. Trends en ontwikkelingen Druk op snelle en toegankelijk ondersteuning Inwoners verwachten steeds vaker dat ondersteuning snel, duidelijk en eenvoudig beschikbaar is. Tegelijkertijd worden vragen complexer en is de capaciteit beperkt. Dit vraagt om duidelijke keuzes in de toegang en om efficiënte inrichting van processen, zodat inwoners snel op de juist plek terechtkomen. Toename van complexe en samenhangende problematiek Ondersteuningsvragen spelen zich vaker af op meerdere leefgebieden tegelijk. Dit vergroot het risico dat inwoners niet direct op de juiste plek terechtkomen. Het vraagt een integrale toegang en goede samenwerking tussen organisaties, zodat inwoners sneller passende ondersteuning krijgen.

Versterken van signalering en aanpak van onveiligheid Huiselijk geweld en onveilige situaties blijven vaak lang verborgen. Tegelijk is de impact hiervan groot en langdurig. Er wordt steeds meer nadruk gelegd op vroegsignalering, samenwerking tussen partners en het duurzaam doorbreken van onveiligheid. Dit vraagt om een alerte en goed georganiseerde keten, waarin signalen snel worden opgepakt en doorgezet. In de Maatschappelijke Agenda Teylingen ‘Leven Lang Meedoen’ staan de meerjarige ambities benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Inwoners die professionele ondersteuning nodig hebben, komen op de juiste plek terecht. • Er is zo snel en zo eenvoudig mogelijk passende ondersteuning beschikbaar. • Huiselijk geweld wordt zo vroeg mogelijk gesignaleerd, er wordt adequaat gereageerd en het wordt duurzaam gestopt. Wat willen we bereiken? Doel: Inwoners die professionele ondersteuning nodig hebben komen op de juiste plek terecht. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving A1 Voor Ieder 1 (Vi1) verkent een uitbreiding van de ondersteuning aan volwassenen, met als doel het terugdringen van de inzet van Wmo maatwerkvoorzieningen zoals individuele ondersteuning. Voor ieder 1 doet dit in samenwerking met de ISD Bollenstreek en welzijn. Q3 2027 is helder wat dit vraagt aan extra financiën en personele inzet.

Wat willen we bereiken? Doel: Er is zo snel en zo eenvoudig mogelijk passende ondersteuning beschikbaar. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving B1 Voor ieder 1 pakt hulpvragen zo snel als mogelijk op. De afspraak in de uitvoeringsovereenkomst is een wachttijd van maximaal 3 maanden. Dit wordt nu vaak niet gehaald. We maken in Q1 2027 met Voor ieder 1 een plan om de bezetting op orde te krijgen en de wachtlijsten terug te dringen. 38 B2 Voor ieder 1 is gestart met het ontwikkelen van een capaciteitsmodel. In 2027 moet dit model onderbouwd duiding kunnen geven aan de wachtlijsten, het minimaal benodigde FTE en mogelijke oplossingsrichtingen zoals efficiënter werken, collectivisering en samenwerking met het preventieve veld. Met deze informatie kunnen we beter sturen op de wachtlijsten. B3 Voor ieder 1 start in 2027 met het inzetten van casusregie bij meervoudige complexe problematiek om zo beter aan te sluiten bij wat een gezin nodig heeft. Wat willen we bereiken? Doel: Huiselijk geweld wordt zo vroeg mogelijk gesignaleerd, er wordt adequaat gereageerd en het wordt duurzaam gestopt.

Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving C1 In 2027 geven we uitvoering aan de regiovisie voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling door middel van campagnes, het versterken van de samenwerking tussen ketenpartners en het lokaal uitrollen van diverse activiteiten. C2 We versterken de samenwerking tussen Veilig Thuis en Voor ieder 1 door te stimuleren dat Veilig Thuis kan aansluiten bij de lokale teams waar nodig, zodat meldingen van huiselijk geweld tijdig en zorgvuldig worden opgepakt. Daarnaast starten we in 2027 met het herijken van de regionale samenwerkingsafspraken tussen Veilig Thuis en de lokale teams. Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) Service Organisatie Zorg Holland Rijnland en aanbieders specialistische jeugdhulp Hecht Hollands Midden (GGD) Voor ieder 1 Onderwijsveld CJG Welzijn Teylingen Welzijnskwartier Veilig Thuis Meldpunt zorg en overlast Zorg en Veiligheidshuis Hollands Midden Politie Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. 2.1.7 Burgerzaken Trends en ontwikkelingen Binnen de dienstverlening van Burgerzaken zien we een aantal belangrijke trends: - Snelle ontwikkelingen in digitalisering en veiligheidsrisico’s. - Landelijk is een toename te zien van (poging tot) identiteitsfraude.

- Landelijk is een toename te zien van onjuiste in- en uitschrijvingen op adressen in de basisregistratie personen (BRP). - We hebben tevens in 2027 te maken met de zogeheten Reisdocumentenpiek 39 Digitalisering en veiligheidsrisico's: De digitalisering betekent dat steeds meer contacten tussen inwoners en gemeente online gebeuren en steeds meer producten online kunnen worden aangevraagd. Dat vraagt om een andere vorm van dienstverlening. Daarnaast heeft digitalisering ook invloed op de veiligheid en fraudegevoeligheid van de persoonsgegevens die de gemeente beheert en verstrekt. Hiervoor dienen nieuwe scanners te worden aangeschaft die de veiligheid en fraude kunnen toetsen. Landelijk is een toename te zien van (poging tot) identiteitsfraude: Deze ontwikkeling vraagt om verbetering van de middelen en manieren om die fraude bijtijds te ontdekken. Landelijk is er een toename te zien aan onjuiste in- en uitschrijvingen op adressen in de basisregistratie personen (BRP): Samenwerking met andere overheidsinstanties en externe partijen is cruciaal voor het leveren van een juiste en correcte BRP. Reisdocumentenpiek: We kennen in heel Nederland momenteel het fenomeen “reisdocumenten-piek”. In 2014 werd het paspoort en de ID-kaart voor het eerst 10 jaar geldig, voorheen was dat 5 jaar.

In de periode 2024 t/m 2028 worden al die toen aangevraagde documenten vervangen, ten opzichte van de periode 2019 t/m 2023 betekent dat meer dan een verdubbeling van het aantal aanvragen. Adequate maatregelen met betrekking tot een tijdelijk budget voor flexibel extra personeel, verruiming van openingstijden en balies garanderen een vlotte dienstverlening aan de inwoners. Provinciale Statenverkiezingen en Waterschapsverkiezingen 17 maart 2027: In opdracht van de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen is HLTsamen verantwoordelijk voor de organisatie en uitvoering van alle bijbehorende werkzaamheden. Dit omvat onder meer de inrichting en bemensing van circa 50 stembureaus en 3 centrale tellocaties. We dragen zorg voor de inrichting van de bijbehorende processen en de stroom van documenten en informatie. Daarnaast vervult de gemeente bij deze verkiezingen zelf de rol van Centraal Stembureau. Dit brengt extra verantwoordelijkheden met zich mee, waaronder de registratie van politieke partijen en kandidaten. Het project Verkiezingen wordt centraal aangestuurd, en uitgevoerd door de hele organisatie van HLTsamen. Daarnaast is ook inzet van inwoners nodig voor bemensing van de stembureaus en de centrale tellocatie. Het doel is het waarborgen van eerlijke, transparante en goed georganiseerde verkiezingen.

Wij hanteren de volgende 4 uitgangspunten ten aanzien van onderwerpen op het vakgebied burgerzaken. 1. Wij stellen de identiteit van personen zorgvuldig vast. Het vaststellen en vastleggen van identiteit is een primaire taak van onze afdeling Burgerzaken. Wij zorgen voor een nauwkeurige en zorgvuldige uitvoering, als fundament voor al onze dienstverlening. 2. Wij verzorgen de aanvraag en uitgifte van identiteitsmiddelen. Dit is onze tweede kerntaak. We streven hierbij naar snelle, klantgerichte processen met maximale aandacht voor veiligheid en het voorkomen van identiteitsfraude. 3. Wij bieden service op maat: digitaal waar mogelijk, persoonlijk waar nodig. We digitaliseren onze dienstverlening waar dat kan, maar verliezen de menselijke maat niet uit het oog. Inwoners die liever of noodgedwongen fysiek langskomen, faciliteren we goed: met klantgerichte balieprocessen, korte wachttijden en medewerkers die ondersteuning bieden bij digitale stappen. Zo zorgen we voor toegankelijke dienstverlening voor iedereen. 40 4. Processen zijn eenduidig en efficiënt ingericht. Wij werken met uniforme processen die zijn afgestemd op landelijke standaarden en continu worden geactualiseerd aan de hand van het beveiligingshandboek. Het beveiligingshandboek bevat de richtlijnen voor de BRP, reisdocumentenprocessen en bijhorende werkprocessen.

Om onze processen zo klantgericht en efficiënt uit te kunnen voeren zetten we in op continue opleiding van Burgerzakenmedewerkers. Onze ambitie: wat willen we bereiken? • We zetten ons in voor service op maat, zodat iedere inwoner op een passende manier geholpen wordt. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het nodig is. • We zorgen voor betrouwbare persoons- en adresgegevens in de BRP en het voorkomen van identiteitsfraude. • We organiseren een soepel verlopende Reisdocumentenpiek waarbij het ons tijdelijk ter beschikking gestelde extra budget adequaat wordt ingezet. • We waarborgen een eerlijke, transparante en goed georganiseerde Waterschaps- en Provinciale Statenverkiezing in maart 2027. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We zetten ons in voor service op maat, zodat iedere inwoner op een passende manier geholpen wordt. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het nodig is. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1 We gaan door met het uitbreiden van het E loket. Tevens wordt Q1 2027 gestart met het maken van een groeiplan ten behoeve van het verhogen van de digitale aanvragen van de 3 de belangrijkste E diensten. A2 Dit doen we door onze balieprocessen klantvriendelijk en efficiënt in te richten. Daarnaast trainen we medewerkers in het herkennen van bijv. dementie en huiselijk geweld.

Burgerzaken bied de mogelijkheid tot het doen van een huisbezoek in geval inwoners slecht ter been zijn. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We zorgen voor betrouwbare persoons- en adresgegevens in de BRP en het voorkomen van identiteitsfraude. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1 We zorgen ervoor dat onze technische hulpmiddelen aan de nieuwste standaarden voldoen. In 2027 betekent dat de aanbesteding is afgerond en de implementatie van de zelfscanners is gestart. 41 B2 We zorgen voor de doorontwikkeling van Adreskwaliteit. In 2027 wordt gestart met het verhogen van het aantal huisbezoeken bij woningen die als leegstaand geregistreerd staan. Hiermee willen we de leegstand verminderen en illegale bewoning tegengaan. B3 De gevolgen van de doorontwikkeling van adreskwaliteit zullen leiden tot intensivering van samenwerking met ketenpartners (OOV, Politie, Leerplicht, Belastingen, Handhaving BWT, Voorieder1 etc.). Datgene wat wordt aangetroffen bij een huisbezoek wordt doorgesproken met het betreffende onderdeel.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We organiseren een soepel verlopende Reisdocumentenpiek waarbij het ons tijdelijk ter beschikking gestelde extra budget adequaat wordt ingezet WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1 We monitoren continu op voldoende capaciteit zodat de inwoners van onze gemeente altijd binnen wettelijk gestelde termijnen geholpen worden. We zetten in Q2 2027 inop het maximaliseren van digitale (rijbewijs en paspoorten) aanvragen. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We waarborgen een eerlijke, transparante en goed georganiseerde Waterschaps- en Provinciale Statenverkiezingen in maart 2027. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1 We zetten voldoende intern personeel en inwoners van de gemeente in om een adequate voorbereiding op en soepele uitvoering van de verkiezingsdagen te garanderen Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Ministerie van Binnenlandse Zaken/Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) Kiesraad Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

2.1.8 Beleidsindicatoren Onderstaande beleidsindicatoren komen uit de landelijk verplichte uniforme basisset van beleidsindicatoren voor de begroting en jaarrekening (Besluit Begroting en Verantwoording). Eind 2025 is de eerste versie van de MAG-monitor gereed. Daarin staan indicatoren voor alle ambities uit de Maatschappelijke agenda. Deze zullen waar mogelijk worden gebruikt bij de concretisering van de activiteiten in deze begroting. Naar verwachting wordt de MAG-monitor opgenomen in volgende programmabegrotingen. Realisati | Realisati | Begrotin | Begrotin Indicator | Eenheid | e | e 2025 | g | g 2027 | NL | Bron 2024 | 2026 Banen | Aantal per 1.000 | 2024: inwoners in de leeftijd | 704,4 | nb* | A | A | 850,2 | LISA 15 – 74 jaar Kinderen in | % kinderen tot | 3 | nb* | B | B | 2024: | CBS uitkeringsgezin | 18 jaar | 6 | Jeugd Netto | % werkzame beroeps- | 2025: arbeidsparticipatie | bevolking t.o.v.

totale | 76,7 | 76,7 | C | C | 73,2 | CBS beroeps-bevolking Werkloze jongeren | % 16 t/m 22 jarigen | 1 | nb* | D | D | 2024: | CBS 2 | Jeugd Personen met een | Aantal per 10.000 | 113 | 106,7 | E | E | 2025: | CBS bijstandsuitkering | inwoners | 281,2 Lopende aantal re- | Aantal per 10.000 | 2024: integratievoor- | inwoners van 15 – 64 | 90,3 | nb* | F | F | 203,1 | CBS zieningen | jaar Jongeren met een | % 12 t/m 21-jarigen | 2023: | CBS delict voor de | 1 | nb* | G | G | 1 | jeugd rechter Jongeren met | % van alle jongeren | 15,2 | 15,4 | H | H | 2025: | CBS jeugdhulp | tot 18 jaar | 13,7 Jongeren met | % van alle jongeren | 1 | 1 | I | I | 2025: | CBS jeugdbescherming | tot 18 jaar | 1 Jongeren met | % van alle jongeren | 0,2 | 0,2 | J | J | 2024: | CBS jeugdreclassering | van 12 tot 23 jaar | 0,4 Cliënten met een | Aantal per 10.000 | 2025: maatwerkarrange- | inwoners | 510 | 500 | K | K | 720 | GMSD ment Wmo A: In samenwerking met diverse partners binnen de arbeidsmarktregio Holland Rijnland werken we aan het snel en doeltreffend verbinden van vraag en aanbod. B: Streven is dat kinderen door de inzet van voorzieningen vanuit onder andere bijstand en minimabeleid kunnen meedoen in de samenleving.

42 43 C: Streven is het hoge niveau van arbeidsparticipatie vast te houden en verder te verhogen door inwoners met en zonder arbeidsbeperking de mogelijkheid te bieden zich (door) te ontwikkelen en onbenut arbeidspotentieel in kaart te brengen en (terug) te verleiden naar werk. D: Het jongerenpunt zet zich in tegen jeugdwerkloosheid van jongeren zonder werk- en/of startkwalificatie, door goed en laagdrempelig vindbaar en toegankelijk te zijn en deze jongeren actief te benaderen. Streven is hen (terug) te begeleiden naar werk en/of opleiding. E: De ontwikkeling van mensen in de bijstand komt mede voort uit autonome (landelijke) ontwikkelingen. Streven is deze terug te dringen door sociale activering en, zodra er sprake is van arbeidsvermogen, actieve bemiddeling naar het sociaal ontwikkelbedrijf. F. Streven is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via diverse ontwikkeltrajecten toe te leiden naar de arbeidsmarkt. Het sociaal ontwikkelbedrijf bedrijf geeft hieraan invulling, samen met de sociale dienst en het Werkgeversservicepunt Holland Rijnland. G: Met de integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen streven we ernaar het aantal jongeren te verminderen dat na een delict voor de rechter komt. H: Streven is het percentage jongeren met jeugdhulp terug te dringen door de inzet van preventie, normalisering, vroegsignalering en het organiseren van passende zorg.

I: Jeugdbeschermingsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is de voorliggende zorg en hulp en de nazorg aan gezinnen te optimaliseren, waardoor het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen afneemt. J: Jeugdreclasseringsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is integrale zorg voor en begeleiding van jeugdigen die in aanraking komen met de politie. Daardoor neemt het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel af. K: Samen met inwoners bekijken we welke beperkingen ze ondervinden. en in welke mate ze in staat zijn om zelf oplossingen te vinden voor die beperkingen. Dit kan door het inschakelen van het eigen netwerk (familie, vrienden, kennissen, kerk, vereniging etc.) en algemene voorzieningen die in de omgeving aanwezig zijn. Is de conclusie dat de inwoner de beperkingen niet zelf kan oplossen, dan wordt onderzocht of een maatwerkarrangement de oplossing is. Toelichting indicator Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit gaat zowel om fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen met een baan per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar. Toelichting indicator Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar in een gezin dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

Een bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Met bijstand bedoelen we uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWb, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz). Toelichting indicator Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. 44 Toelichting indicator Werkloze jongeren Mensen van 16 tot en met 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en volgens de polisadministratie geen baan hebben als werknemer. Toelichting indicator Personen met een bijstandsuitkering Het aantal mensen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWb, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan mensen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Toelichting indicator Lopende re-integratievoorzieningen Het aantal re-integratie-voorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Toelichting indicator Jongeren met delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Toelichting indicator Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Toelichting Jongeren met jeugdbescherming Dit gaat over jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Toelichting indicator Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.

Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Toelichting indicator Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend.

Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/besluit-begroting-en-verantwoording-- bbv- Realisatie | Realisatie | Begrotin | Begrotin Indicator | Eenheid | 2024 | 2025 | g | g 2027 | NL | Bron 2026 Absoluut verzuim | Aantal per 1.000 | 7,5 | nb* | L | L | 2024: | DUO leerlingen | 6,7 Relatief verzuim | Aantal per 1.000 | 16 | nb* | L | L | 2024: 28 | DUO leerlingen Voortijdig | % deelnemers schoolverlaters zonder | aan het VO en | 1,5 | nb* | L | L | 2024: | DUO startkwalificatie (vsv'- | MBO onderwijs | 2,3 ers) L: Onze ambitie is om leerlingen in samenwerking met onderwijs, Voor ieder 1 en jeugdhulp optimaal te begeleiden en daarmee het aantal verzuimers en vsv-ers verder terug te dringen. Toelichting indicator Absoluut verzuim Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school of instelling en ook niet is vrijgesteld van de inschrijvingsplicht. Toelichting indicator Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatieplichtige jongere ongeoorloofd afwezig is.

Toelichting indicator Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv'-ers) Het percentage van het totale aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. *nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Realisati | Realisati | Begrotin | Begrotin Indicator | Eenheid | e | e 2025 | g | g 2027 | NL | Bron 2024 | 2026 Niet- | Percentage niet- sporters | sporters op het | 38,9 | nb* | nb* | nb* | 2024: | Gezondheidsenquê totaal aantal | 42,5 | te (CBS, RIVM) inwoners. Toelichting indicator Niet sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters (minstens één keer per week) t.o.v. de totale bevolking van 19 jaar en ouder. 45 46 2.1.9 Kaderstellende stukken Gemeente Teylingen: Maatschappelijke agenda (MAG) Programmaplan Jeugd Voorzieningennota Teylingen Regiovisie en inkoopplan - Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Geweld thuis samen aanpakken.

Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Hollands Midden 2024 – 2028 Verordening Jeugdhulp Teylingen 2026 | Lokale wet- en regelgeving Verordening maatschappelijke ondersteuning 2020 | Lokale wet- en regelgeving Verordening inburgering Teylingen 2022 | Lokale wet- en regelgeving Verordening leerlingenvervoer Teylingen 2026 | Lokale wet- en regelgeving Algemene subsidieverordening Teylingen 2025 | Lokale wet- en regelgeving Subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie Teylingen 2025 Subsidieregeling Energiearmoede Teylingen 2026-2027 | Lokale wet- en regelgeving Gemeenschappelijke Regeling ISD Bollenstreek 2024 | Lokale wet- en regelgeving Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin en Bollenstreek (GR KDB) | Lokale wet- en regelgeving Gemeenschappelijke Regeling Hecht | Lokale wet- en regelgeving Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland 2.1.10 Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Thema 1.

Vitaliteit 5.1 Sportbeleid en activering | 950 | 2.277 | 2.121 | 2.221 | 2.221 | 2.221 5.2 Sportaccommodaties | 2.562 | 2.547 | 2.079 | 1.984 | 2.008 | 1.936 5.3 Cultuurpresentatie, | 432 | 860 | 749 | 659 | 659 | 659 cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media | 1.186 | 1.126 | 1.038 | 1.038 | 1.038 | 1.038 6.1 Samenkracht en | 288 | 375 | 329 | 329 | 329 | 329 burgerparticipatie 7.1 Volksgezondheid | 3.175 | 3.037 | 3.146 | 3.146 | 3.146 | 3.146 Totaal 1. Vitaliteit | 8.593 | 10.222 | 9.462 | 9.377 | 9.401 | 9.329 Thema 2. Zorg voor elkaar 6.1 Samenkracht en | 1.359 | 1.465 | 1.448 | 1.448 | 1.448 | 1.448 burgerparticipatie Totaal 2. Zorg voor elkaar | 1.359 | 1.465 | 1.448 | 1.448 | 1.448 | 1.448 Thema 3. Werk en inkomen 6.3 Inkomensregelingen | 9.860 | 10.400 | 10.342 | 10.342 | 10.342 | 10.342 6.4 WSW en beschut werk | 3.409 | 3.399 | 3.417 | 3.120 | 2.834 | 2.742 6.5 Arbeidsparticipatie | 690 | 682 | 831 | 818 | 830 | 842 Totaal 3. Werk en inkomen | 13.959 | 14.481 | 14.590 | 14.280 | 14.006 | 13.926 Thema 4.

Opgroeien en opvoeden 4.1 Openbaar basisonderwijs | 305 | 311 | 311 | 311 | 311 | 311 4.2 Onderwijshuisvesting | 2.223 | 2.530 | 2.490 | 2.485 | 3.219 | 3.218 4.3 Onderwijsbeleid en | 1.651 | 1.389 | 1.449 | 1.449 | 1.449 | 1.449 leerlingzaken 6.1 Samenkracht en | 775 | 892 | 917 | 917 | 917 | 917 burgerparticipatie 6.22 Toegang en | 2.635 | 3.151 | 3.460 | 3.460 | 3.460 | 3.460 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.752 Jeugdhulp ambulant | 8.119 | 8.032 | 7.701 | 7.179 | 7.179 | 7.179 regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant | 356 | 568 | 553 | 553 | 553 | 553 landelijk 6.762 Jeugdhulp met verblijf | 2.058 | 2.940 | 3.128 | 2.851 | 2.851 | 2.851 regionaal 6.792 PGB Jeugd | 565 | 599 | 615 | 615 | 615 | 615 6.821 Jeugdbescherming | 652 | 649 | 881 | 881 | 881 | 881 6.822 Jeugdreclassering | 91 | 81 | 99 | 99 | 99 | 99 6.92 Coördinatie en beleid | 93 | 487 | 232 | 232 | 232 | 232 Jeugd Totaal 4. Opgroeien en | 19.523 | 21.629 | 21.836 | 21.032 | 21.766 | 21.765 opvoeden 47 Thema 5. Thuis als basis 6.811 Beschermd wonen | 922 | 1.358 | 1.440 | 1.404 | 1.404 | 1.404 (WMO) 6.812 Maatschappelijke- en | 220 | 209 | 181 | 181 | 181 | 181 vrouwenopvang (WMO) Totaal 5. Thuis als basis | 1.142 | 1.567 | 1.621 | 1.585 | 1.585 | 1.585 Thema 6.

Passende ondersteuning 6.1 Samenkracht en | 1.713 | 1.872 | 1.165 | 1.165 | 1.165 | 1.165 burgerparticipatie 6.23 Toegang en | 1.195 | 1.711 | 1.780 | 1.780 | 1.780 | 1.780 eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.60 Hulpmiddelen en diensten | 1.075 | 1.117 | 1.213 | 1.213 | 1.213 | 1.213 (WMO) 6.711 Huishoudelijke hulp | 3.140 | 3.228 | 3.358 | 3.025 | 3.025 | 3.025 (WMO) 6.712 Begeleiding (WMO) | 2.487 | 2.577 | 2.669 | 2.669 | 2.669 | 2.669 6.713 Dagbesteding (WMO) | 857 | 890 | 921 | 921 | 921 | 921 6.714 Overige | 80 | 100 | 103 | 103 | 103 | 103 maatwerkarrangementen (WMO) 6.791 PGB Wmo | 259 | 221 | 300 | 300 | 300 | 300 6.91 Coördinatie en beleid | 114 | 112 | 113 | 113 | 113 | 113 Wmo Totaal 6. Passende | 10.920 | 11.828 | 11.622 | 11.289 | 11.289 | 11.289 ondersteuning Thema 7. Burgerzaken 0.2 Burgerzaken | 1.662 | 1.738 | 1.955 | 1.901 | 1.901 | 1.901 7.5 Begraafplaatsen en | 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 crematoria Totaal 7. Burgerzaken | 1.664 | 1.743 | 1.960 | 1.906 | 1.906 | 1.906 Totaal lasten | 57.160 | 62.935 | 62.539 | 60.917 | 61.401 | 61.248 Baten | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Thema 1.

Vitaliteit 5.1 Sportbeleid en activering | -200 | -367 | -162 | -162 | -162 | -162 5.2 Sportaccommodaties | -405 | -479 | -279 | -279 | -279 | -279 5.3 Cultuurpresentatie, | -195 | -177 | -177 | -177 | -177 | -177 cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media | -175 | -40 | -30 | -30 | -30 | -30 6.1 Samenkracht en | -51 | -54 | -54 | -54 | -54 | -54 burgerparticipatie 7.1 Volksgezondheid | -461 | -364 | -224 | -224 | -224 | -224 Totaal 1. Vitaliteit | -1.487 | -1.481 | -926 | -926 | -926 | -926 Thema 2. Zorg voor elkaar 6.1 Samenkracht en | -56 | -2 | -2 | -2 | -2 | -2 burgerparticipatie 48 Totaal 2. Zorg voor elkaar | -56 | -2 | -2 | -2 | -2 | -2 Thema 3. Werk en inkomen 6.3 Inkomensregelingen | -7.767 | -8.247 | -7.785 | -7.785 | -7.785 | -7.785 6.5 Arbeidsparticipatie | -32 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 3. Werk en inkomen | -7.799 | -8.247 | -7.785 | -7.785 | -7.785 | -7.785 Thema 4.

Opgroeien en opvoeden 4.2 Onderwijshuisvesting | -49 | -49 | -49 | -49 | -109 | -109 4.3 Onderwijsbeleid en | -336 | -272 | -307 | -307 | -307 | -307 leerlingzaken 6.1 Samenkracht en | -223 | -236 | -236 | -236 | -236 | -236 burgerparticipatie 6.22 Toegang en | 0 | -3 | -3 | -3 | -3 | -3 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.72 Maatwerkdienstverlening | 0 | -18 | -18 | -18 | -18 | -18 18- 6.752 Jeugdhulp ambulant | -19 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 regionaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf | -25 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 regionaal Totaal 4. Opgroeien en | -652 | -578 | -613 | -613 | -673 | -673 opvoeden Thema 5. Thuis als basis 6.811 Beschermd wonen | -880 | -1.004 | -1.095 | -1.230 | -1.230 | -1.230 (WMO) 6.812 Maatschappelijke- en | -225 | -236 | -144 | -144 | -144 | -144 vrouwenopvang (WMO) Totaal 5. Thuis als basis | -1.105 | -1.240 | -1.239 | -1.374 | -1.374 | -1.374 Thema 6. Passende ondersteuning 6.1 Samenkracht en | -568 | -1.346 | -587 | -587 | -587 | -587 burgerparticipatie Totaal 6. Passende | -568 | -1.346 | -587 | -587 | -587 | -587 ondersteuning Thema 7. Burgerzaken 0.2 Burgerzaken | -871 | -1.076 | -1.106 | -1.030 | -1.030 | -1.030 Totaal 7.

Burgerzaken | -871 | -1.076 | -1.106 | -1.030 | -1.030 | -1.030 Totaal baten | -12.538 | -13.970 | -12.258 | -12.317 | -12.377 | -12.377 Saldo van baten en lasten | 44.620 | 48.963 | 50.279 | 48.599 | 49.022 | 48.869 Reserves | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 na | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 wijziging Toevoegingen reserves | 1.511 | 10 | 235 | 235 | 235 | 235 Onttrekkingen reserves | -636 | -2.600 | -1.187 | -494 | -944 | -944 Totaal reserves | 875 | -2.590 | -952 | -259 | -709 | -709 Saldo na | 45.495 | 46.373 | 49.327 | 48.340 | 48.313 | 48.160 resultaatbestemming 49 50 2.2 Programma 2. Leefomgeving Teylingen staat de komende jaren voor een aantal samenhangende ruimtelijke opgaven. De behoefte aan woningen, een veilige en aantrekkelijke leefomgeving, een goede bereikbaarheid en de gevolgen van klimaatverandering vragen om zorgvuldige keuzes in de inrichting van onze dorpen. Daarbij streven wij naar een evenwichtige ontwikkeling van Sassenheim, Voorhout en Warmond, met behoud van hun eigen identiteit en kwaliteiten. De Omgevingsvisie vormt de basis voor de beleidsinzet binnen ons programma. Ruimte voor wonen en leefkwaliteit De druk op de woningmarkt blijft groot. Daarom werken wij aan voldoende en passende woningen voor verschillende doelgroepen.

Daarbij zetten wij in op het zorgvuldig benutten van de beschikbare ruimte en op ontwikkelingen die bijdragen aan aantrekkelijke woonomgevingen met ruimte voor groen, ontmoeten, bewegen en voorzieningen. Nieuwe woningbouw moet niet alleen bijdragen aan de woningbehoefte, maar ook aan de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit van onze dorpen. Integraal werken aan de leefomgeving Woningbouw, mobiliteit, groen, water en duurzaamheid hangen nauw met elkaar samen. Door ruimtelijke ontwikkelingen integraal te benaderen, zorgen wij voor een zorgvuldige afweging van belangen en een kwalitatief hoogwaardige inrichting van de leefomgeving. Hierbij hebben wij oog voor een goede balans tussen ontwikkeling, leefbaarheid, bereikbaarheid en de kwaliteit van de openbare ruimte. Groen, klimaat en duurzaamheid Wij werken aan een toekomstbestendige leefomgeving door te investeren in vergroening, biodiversiteit, klimaatadaptatie, energiebesparing, duurzame energie en circulariteit. Wij richten de openbare ruimte steeds vaker zo in dat deze beter bestand is tegen hitte, droogte en wateroverlast en tegelijkertijd aantrekkelijk blijft om in te wonen, verblijven en te recreëren. Dit doen wij samen met onze inwoners, ondernemers en verenigingen. Wij werken samen aan de verduurzaming van onze gemeente waarbij betaalbaarheid voor ons allemaal een belangrijk uitgangspunt is.

Bereikbaar en verkeersveilig Een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid blijven belangrijke aandachtspunten. Daarom investeren wij in veilige fiets- en wandelverbindingen, verkeersveilige woonomgevingen en een mobiliteitsnetwerk dat bijdraagt aan de bereikbaarheid en leefbaarheid van onze dorpen. Daarbij stimuleren wij duurzame vormen van mobiliteit en werken wij samen met regionale partners aan het verbeteren van zowel lokale als regionale verbindingen. Een aantrekkelijke openbare ruimte De openbare ruimte vormt een belangrijk onderdeel van de leefkwaliteit in onze gemeente. Wij zetten in op een goed onderhouden, veilige en toegankelijke leefomgeving waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten, bewegen en recreëren. Groenvoorzieningen, speelplekken, wandelroutes en recreatieve voorzieningen dragen bij aan gezonde en aantrekkelijke dorpen voor inwoners en bezoekers. Samenwerking en dienstverlening Met dit programma werken wij aan een gemeente waarin voldoende ruimte is voor wonen en mobiliteit, waarin de leefomgeving aantrekkelijk, gezond en veilig blijft en waarin duurzaamheid en klimaatbestendigheid vanzelfsprekend onderdeel zijn van ruimtelijke ontwikkelingen. Door integraal samen te werken en toekomstgericht te investeren bouwen wij aan een Teylingen waar inwoners, ondernemers en bezoekers prettig kunnen wonen, werken, recreëren en verblijven.

51 2.2.1 Mobiliteit Onze ambities op het gebied van mobiliteit hebben we vastgelegd in een Mobiliteitsvisie: • ambitie 1: prettig wonen en bewegen voor iedereen; • ambitie 2: goede bereikbaarheid voor een ondernemend Teylingen; • ambitie 3: duurzame mobiliteit voor een duurzame toekomst. De Mobiliteitsvisie is uitgewerkt in het Mobiliteitsplan Teylingen, met daarin de speerpunten (doelstellingen) die de gemeente nastreeft, en het daarbij bijbehorende Uitvoeringsprogramma. Het Uitvoeringsprogramma biedt overzicht van de verschillende maatregelen. Het Mobiliteitsplan én het Uitvoeringsprogramma vormen de basis voor de uitvoering van het mobiliteitsbeleid en voor de keuzes die in deze begroting zijn opgenomen. In 2027 zetten we de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan om naar de instrumenten die de Omgevingswet voorschrijft. Hiermee verankeren we het mobiliteitsbeleid in het stelsel van de Omgevingswet en zorgen we ervoor dat mobiliteit in samenhang wordt afgewogen met andere aspecten van de fysieke leefomgeving. Wat willen we bereiken? Doel: Beperken van het aantal verkeersslachtoffers tot een minimum. Elke aanpassing aan de infrastructuur moet tevens als doel hebben om de verkeersveiligheid te verbeteren.

In 2027 moet het aantal verkeersslachtoffers met 25% gedaald zijn ten opzichte van 2020, uitgaande van een driejaarlijks gemiddelde Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving A1 Een verkeersveiligheidsanalyse maakt onderdeel uit van elke wegreconstructie en elk onderhoudsproject. A2 In Q2 2027 wordt de tweejaarlijkse ongevallenrapportage opgeleverd. Onderdeel van de ongevallenrapportage is een top tien van de meest gevaarlijke kruispunten en wegvakken gebaseerd op een cross analyse (combinatie ongevallen en oorzaken) A3 Voor locaties die voor het eerst op de ongevallenrapportage staan wordt in Q3 en/of Q4 een verkeersveiligheidsanalyse opgeleverd. A4 Op basis van het in 2026 vastgestelde kader "30 km/h-zones" leveren we in afstemming met het beheerplan wegen in Q2 een planning op voor realisatie 30 km/h zones tot 2030. Deze "30 km/h-zones" krijgen een herkenbare inrichting en duidelijke bebording. A5 In Q2 en Q3 voeren we een verkeersveiligheidsanalyse voor de 60 km/h wegen in de gemeente uit. A6 Op basis van het onderzoek naar de veiligheid van de Voetgangersoversteekplaatsen (VOP's) in 2025 en 2026 stellen we een definitief ontwerp op voor de aanpassing van 5 VOP's en starten we de uitvoering voor 3 VOP's. A7 We voeren een verkeersveiligheidsscan uit in de omgeving van 3 scholen.

A8 We voeren de gedragscampagnes uit conform de regionale agenda opgesteld door Holland Rijnland. 52 Wat willen we bereiken? Doel: Lopen en fietsen op 1 en 2. In 2027 gebruikt 60% van de inwoners de fiets meerdere keren per week en loopt 80% van de inwoners meerdere keren per week naar hun bestemming. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving B1 In Q4 2027 leveren we een verkeersveiligheidsanalyse op van het loop- en fietsnetwerk. B2 Coalitieakkoord: We prioriteren de uitvoering van het Actieplan Fiets 2020. Wat willen we bereiken? Doel: Verbetering bereikbaarheid Teylingen met het openbaar vervoer. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving C1 Bij de ter inzagelegging van de dienstregeling van Qbuzz vragen wij aandacht voor de bereikbaarheid per openbaar vervoer van de drie kernen. Wat willen we bereiken? Doel: In goede banen leiden van (vracht) verkeer om trilling- en/of geluidsoverlast door (vracht) verkeer te verminderen en de logistieke bereikbaarheid van het centrum te waarborgen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving D1 We actualiseren de wegcategorisering uiterlijk Q1 2027 als basis voor een goede weginrichting passend bij de functie van de weg. D2 In 2027 voeren we een verkenning uit naar de mogelijkheden om vrachtverkeer te laten rijden via wegen die daartoe geschikt zijn.

D3 In 2027 maken we een plan van aanpak, in samenwerking met Zuid-Holland Bereikbaar om inwoners en medewerkers van bedrijven in Teylingen te stimuleren te kiezen voor een alternatief vervoermiddel voor de auto. Doel: Stimuleren van elektrisch vervoer: in 2030 maakt 32% van de bevolking gebruik van elektrisch vervoer. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving E1 We gaan elektrisch rijden stimuleren door de laadinfrastructuur uit te breiden met 81 laadpalen in 2027 en 2028. E2 Uiterlijk Q1 2027 stellen we beleidsregels op voor (elektrische) deelmobiliteit, waarin staat omschreven wat we willen faciliteren en wat we willen tegengaan. 53 Wat willen we bereiken? Doel: Omzetten mobiliteitsplan en bijbehorend uitvoeringsprogramma naar instrumenten omgevingswet Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving F1 Uiterlijk Q4 2027 stellen we een omgevingsprogramma mobiliteit vast, gebaseerd op de omgevingsvisie. Wat willen we bereiken? Doel: uitvoering geven aan programmaplan Mobiliteit Noordelijke Duin- en Bollenstreek & Haarlemmermeer Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving G1 Deelname aan projectgroepen binnen het project Mobiliteitsaanpak Noordelijke Duin- en Bollenstreek en Haarlemmermeer om de belangen van Teylingen daarin te vertegenwoordigen.

Deze projectgroepen zijn gericht op onderzoek en realisatie van regionale doorfietsroutes en nieuwe oost-westverbindingen voor autoverkeer op basis van de eind 2026 vast te stellen aanpak 'Op weg tussen duin, bollen en polder'. Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Gemeenten Duin- en Bollenstreek Gemeente Haarlemmermeer Provincie Zuid-Holland Provincie Noord-Holland Holland Rijnland Vervoerregio Amsterdam Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. 2.2.2 Gebiedsontwikkeling Gebiedsontwikkeling is een samenhangende aanpak om gebieden toekomstbestendig te maken. We hebben veel wensen voor Teylingen, zoals wonen, werken en leefbaarheid. Omdat de ruimte beperkt is, vragen deze wensen om keuzes. Gebiedsontwikkeling brengt deze opgaven bij elkaar. Zo ontstaat ruimte om gericht te sturen op kwaliteit en samenhang. Gebiedsontwikkeling richt zich op een gezonde en veilige leefomgeving. Het gaat om betaalbaar wonen, sterke woon- en werklocaties en passende voorzieningen. Ook veranderingen in winkelgebieden, het landelijk gebied en de Greenport horen hierbij. Thema’s als mobiliteit, energie, klimaat en groen worden integraal afgewogen. Water en bodem zijn hierbij leidend. Goede programmering is nodig om plannen haalbaar te maken.

Gebiedsontwikkeling vraagt om een duidelijke en realistische programmering. Deze verbetert de 54 kwaliteit van de leefomgeving en vergroot de financiële haalbaarheid. Ook helpt zij om projecten sneller te realiseren en de lokale economie te versterken. De programmering sluit aan op de behoeften van bewoners en bedrijven. Externe ontwikkelingen maken gebiedsontwikkeling complexer. Stijgende bouwkosten en rente hebben invloed op plannen. Ook netcongestie, drinkwatervoorziening, stikstof en waterkwaliteit spelen een rol. Deze ontwikkelingen liggen vaak buiten de invloed van de gemeente, maar bepalen wel de haalbaarheid. Flexibiliteit en wendbaarheid zijn daarom noodzakelijk. De gemeente stuurt op de hoogst haalbare kwaliteit binnen veranderende omstandigheden. Professionele gebiedsontwikkeling biedt ruimte om in te spelen op risico’s en onzekerheden. Zo blijft uitvoering mogelijk en wordt gewerkt aan een toekomstbestendig Teylingen. Wat willen we bereiken? Doel: Integrale duurzame gebiedsontwikkeling in lijn met de Omgevingsvisie Teylingen, een florerende toekomst voor Teylingen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving A1 De ambities uit de Omgevingsvisie zijn leidend voor een integrale, duurzame gebiedsontwikkeling en worden proactief toegepast in de diverse projecten. Dit is een continue activiteit.

Voor de drie dorpscentra zijn de ambities (nader) vastgelegd in de centrumvisie. De raad wordt periodiek (per trimester) geïnformeerd over de stand van zaken en voortgang van de projecten. A2 Het Programma Landelijk Gebied en Duurzame Greenport (PLGDG) is in december 2025 vastgesteld. In 2027 (Q1) wordt op basis van de bestuursopdracht de uitvoeringsagenda vastgesteld. Parallel vindt onderzoek naar omgevingseffecten en haalbaarheid plaats naar mogelijke woningbouwlocaties. We doen dit samen met andere gemeenten (Hillegom, Lisse, Noordwijk en Katwijk). A3 In Nieuw-Boekhorst ontwikkelen we tot 2030 een aantrekkelijke en duurzame woonwijk van circa 1300 woningen met een grote verscheidenheid aan koop- en huurwoningen, van sociale huur en bereikbare koopwoningen tot luxe twee-onder-een-kapwoningen, villa's en vrije kavels. In Q1 van 2027 wordt de aanleg van Het Boekenburgerbos afgerond. In Q2 van 2027 wordt de realisatie van Deelplan 1 - De Vijver afgerond. Vooruitlopend op de bouw van de 425 woningen in Deelgebied 2 - Dorpse Hoven + Waterrijk wordt de voorbereidingsfase in Q2 afgerond en starten we met de aanleg van de riolering voor het deelgebied, die we in Q3 opleveren. Medio 2027 start de bouw van de woningen, terwijl de bouwwerkzaamheden van de school en de sporthal het hele jaar doorlopen.

A4 De centrumplannen voor Voorhout, Sassenheim en Warmond zijn in december 2025 vastgesteld. De centrumplannen worden verder uitgewerkt tot inrichtingsplannen met begroting. In Q2 van 2027 worden de inrichtingsplannen met begroting en uitvoeringsplanning aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. A5 Er wordt in Q4 van 2027 een verdichtingsvisie gepresenteerd, die inzicht geeft waar binnen de kernen ruimtelijke en stedenbouwkundig verantwoord verdichting met woningbouw mogelijk is door bijvoorbeeld compacter en/of hoger te bouwen, woningen op te toppen, locaties te transformeren e.d. Projecten Gemeente Teylingen staat voor een periode waarin ruimtelijke keuzes meer dan ooit bepalen hoe onze dorpen en wijken zich ontwikkelen. In deze begroting schetsen we daarom niet alleen de financiële kaders, maar ook de koers die we varen om groei en kwaliteit samen te brengen. Dat vraagt om samenwerking met ontwikkelaars, corporaties, buurgemeenten en natuurlijk onze inwoners. Die samenwerking vormt de basis voor de keuzes die we maken. Om inzichtelijk te maken waar die samenwerking concreet vorm krijgt, volgt hieronder een overzicht van een aantal woningbouwontwikkelingen waarbij de gemeente direct betrokken is. Dit overzicht laat zien hoe we stap voor stap bouwen aan een gemeente die klaar is voor de toekomst, met ruimte voor iedereen die hier wil wonen, leven en werken.

Met het overzicht richten we ons specifiek op een aantal projecten en initiatieven die in 2027 (naar verwachting) in uitvoering zijn of | in dat jaar meer vorm krijgen. | Het gaat om ontwikkelingen die al in voorbereiding zijn en waarvan de planvorming, besluitvorming of realisatie een volgende fase bereikt. Daarmee bieden we een helder beeld van waar onze inzet het komende jaar zichtbaar wordt en welke projecten bijdragen aan het realiseren van onze ambities. Sassenheim Project | Woningbouwprogramma* Dr. de Visserlaan 2-8 | 8 woningen Hortusplein Sassenheim | 54 woningen en nieuwe supermarkt Hoofdstraat 147 (Oude Tol) | 43 woningen Langeveld | 150 woningen (waaronder een knarrenhof met 36 appartementen). Kagerpark | Circa 124 woningen Charbonlaan-Westerstraat | 48 woningen Woonzorgcomplex Bernardus | Sloop en nieuwbouw woonzorgcomplex Bernardus Teylingerlaan 67-69 | 4 woningen en restauratie en functiewijziging rijksmonument Voorhout Project | Woningbouwprogramma* Fuchsiastraat 1-3 | 56 woningen en een zorggebouw met 24 eenheden Nieuw Boekhorst | Circa 1300 woningen Julianalaan-Beatrixstraat | Circa 70 woningen Herenstraat 124-132 | (Onderzoek naar de) herontwikkeling van de panden tot bibliotheek en wonen. Stationslocatie | (Onderzoek naar de) ontwikkelmogelijkheden op de stationslocatie in Voorhout.

Teydelijk II | Haalbaarheidsstudie voor de mogelijke ontwikkeling van tijdelijke woningen Warmond Project | Woningbouwprogramma* Leerpad 9, locatie voormalige basisschool De | 17 woningen Waaier * Hier wordt het aantal woningen weergegeven dat nieuw wordt gebouwd. In geval van sloop van bestaande woningen zijn deze niet op dit aantal in mindering gebracht. 55 56 Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. (GOM) GGD Veiligheidsregio Hollands Midden Provincie Zuid-Holland Hoogheemraadschap van Rijnland Woningbouwcorporaties Projectontwikkelaars Bedrijven Particuliere initiatiefnemers Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. 2.2.3 Openbare ruimte Inleiding De openbare ruimte is van iedereen en kent vele vormen van gebruik. Zelfs op dezelfde plek kunnen verschillende gebruikers een andere beleving hebben en daarmee zeer uiteenlopende wensen hebben. Denk maar eens aan een plein wat in de avond en nacht wordt gebruikt om te parkeren en overdag ruimte biedt voor een weekmarkt. Er kan ook gekeken worden naar functies van de openbare ruimte: een weg om over te rijden, maar ook om hemelwater over af te voeren naar een kolk of berm.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://teylingen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/815a875c-3b32-4e42-8042-765fed481520?agendaItemId=069200e7-bcc8-417a-aabd-55033cbf9675