6. Strategische Verkenningen 2022 - 2026 Teylingen

49

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

OPGAVE 7

Welzijn en zorg KOERSBEPALING

ONDERWERPEN DEEL 2

Kernvraag voor de toekomst van het sociaal domein gaat over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen burger en overheid. Welke rol heeft de gemeente bij het versterken van de veerkracht van burgers? Of is dat vooral een verantwoordelijkheid van burgers zelf? En welke basisinfraPOLARISATIE MA ATSCHAPPELIJK ONGENOEGEN

DIGITALISERING

WELZIJN EN ZORG ONDERWIJS

DUURZA AMHEID

ONDERWERPEN DEEL 1

VEILIGHEID

WERK EN ECONOMIE

structuur op het gebied van welzijn behoort tot de gemeentelijke taken?

HUIDIGE KADER

schappelijke agenda onder meer vormgegeven

In de maatschappelijke agenda Teylingen ‘Leven

rondom passend onderwijs en de uitvoering

Lang Meedoen’ heeft de raad ambities benoemd

van het VN-verdrag Handicap.

op het gebied van onder meer vitaliteit, zorg voor elkaar, thuis wonen en hulp bij meedoen.

Vanuit het programmaplan ‘Jeugdhulpaan-

Deze agenda sluit aan bij het begrip van ‘brede

bod Duin- en Bollenstreek’ werken we aan de

welvaart’ en ‘positieve gezondheid’ en staat voor

ambitie om passende en betaalbare jeugdhulp

een opgave gerichte en integrale aanpak. Daar-

mogelijk te maken voor jeugdigen die het écht

naast staat de agenda ook stil bij de verschillen-

nodig hebben. Dit doen we samen met onze

de overheidsrollen die daarmee samenhangen.

integrale toegang ‘Voor ieder 1’, de Service Organisatie Zorg Holland Rijnland en de andere

MAATSCHAPPELIJKE AGENDA TEYLINGEN

gemeenten in Holland Rijnland.

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Onze blik op welvaart is geleidelijk veranderd.

50

Aan de Vitaliteitstafel Teylingen werken orga-

Het gaat hierbij niet meer alleen om groei van

nisaties, bewoners en de gemeente samen

inkomen, maar ook om allerlei andere aspec-

aan de ambities rond vitaliteit en (positieve)

ten, zoals welzijn, onderwijs, gezondheid en

gezondheid. Inclusie wordt vanuit de maat-

duurzaamheid en raakt dus diverse opgaven 51

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

FIGUUR 18

De elf dimensies van brede welvaart Inkomen

Balans tussen werk en privé

Woontevredenheid

Werk

Sociale contacten

Subjectief welzijn

Milieu

Maatschappelijke betrokkenheid

Onderwijs

van deze verkenningen. Niet voor niets kennen

Het behouden van zelfstandigheid is hierbij een

we inmiddels het begrip ‘brede welvaart’ en de

belangrijk gegeven. Ouderen, mensen met een

Sustainable Development Goals van de Verenig-

fysieke handicap en mensen met een zorgvraag

de Naties, die wereldwijd worden gemonitord11.

wonen langer thuis en willen en moeten langer

Figuur 18

zelfstandig functioneren. Door verdorpsing van ons dorp kunnen we ervoor zorgen dat voor-

SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS

zieningen dichtbij blijven. Dat vraagt dan ook aanpassing van de fysieke leefomgeving. Door de voortschrijdende digitalisering komen

Gezondheid

Veiligheid

Toename eenzaamheid Teylingen % Eenzaamheid

2012

2016

2020

52

er steeds meer apps en gadgets die ons helpen

gebied van regionale welvaart12.

gezonder en langer zelfstandig te leven. Robots zullen straks niet alleen worden ingezet in de

Bron: Rabobank - Universiteit Utrecht

FIGUUR 18A

Vooralsnog scoort onze gemeente goed op het

37,0%

Gezondheid en vitaliteit

hoogtechnologische curatieve zorg, maar ook

Ook naar gezondheid wordt tegenwoordig

als gezelschap, voor geheugentraining of bewe-

breder gekeken en er wordt gesproken over

gingsprogramma’s (voor ouderen)13. Figuur 18a

“positieve gezondheid”. Naast een gezonde leefstijl, horen hier ook bij mentale gezondheid,

Kansengelijkheid

kansengelijkheid, economische gelijkheid en de

Ook kansengelijkheid past in deze brede kijk op

invloed van de fysieke leefomgeving. Gezond-

welvaart en gezondheid. Al voor de coronacrisis

heid draait dus niet enkel meer om niet ziek

groeide de ongelijkheid tussen verschillende

zijn, maar om een betekenisvol leven.

groepen in de samenleving. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de kwaliteit van leven van

38,7% 40,6% 42,9% 41,7%

Dit sluit aan bij de groeiende groep ouderen in

individuele burgers, hun kansen en perspectief

onze regio. Zij leven steeds langer en zijn langer

in het leven, maar ook voor de samenleving als

vitaal. Zo werken zij steeds vaker door na hun

geheel. Dat komt doordat het vertrouwen van

pensioen en blijven een belangrijke maatschap-

Nederlanders in de overheid en de toekomst

pelijke rol vervullen. Dit is belangrijk voor de

van ons land onder druk komt te staan. (Zie

omgeving en vooral ook als zingeving voor de

deel 2 Politiek - bestuurlijke thema’s, maat-

ouderen zelf.

schappelijk ongenoegen)

46,6%

Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD, CBS en RIVM

11 De zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen kunnen worden onderverdeeld in drie dimensies van duurzame ontwikkeling; sociaal, economisch en ecologisch. Achter deze doelen zijn ook nog 169 subdoelstellingen opgesteld om de doelen voor 2030 nog concreter te maken. 12 Van Mulligen ANP/Binnenlands bestuur. 13 Toekomstverkenning gemeente Almere, ‘Tijd voor Toekomst’.

53

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

Regelingengebruik

FIGUUR 19

WMO, Participatiewet en Jeugdzorg in 2020 Aantal cliënten

In % bevolking

3.200

8,6%

-

De leefsituatie verschilt sterk tussen groepen en

De trend is dat er een verschuiving plaatsvindt

is beduidend slechter bij mensen met minder

van aanbodsturing naar vraagsturing en van

opleiding, minder inkomen, een niet-westerse

curatieve zorg naar preventie. Dit heeft gevol-

migratieachtergrond en/of gezondheidsbeper-

gen voor de mensen die een beroep doen op de

kingen. Ook mensen met een middelbaar oplei-

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo),

dingsniveau ervaren een toenemende mate van

de Participatiewet en op de jeugdzorg (Jeugd-

ongelijkheid. Knelpunten op de arbeidsmarkt

wet, Wet op de jeugdhulp). Figuur 19

en woningmarkt maken dat zowel starters als

12,1%

mensen na bijvoorbeeld een echtscheiding,

Opmerkelijk is dat onze gemeente een relatief

hun zelfstandige leven moeilijk kunnen opbou-

hoog gebruik van speciaal onderwijs en jeugd-

wen. Naast het inkomensverschil valt vooral

hulp heeft ten opzichte van de landelijke cijfers.

het oplopende verschil in vermogen op tussen

Figuur 20 In de jeugdhulp worden momenteel

huurders en woningeigenaren, een- en twee-

verschillende voorzieningen geboden, variërend

persoonshuishoudens, jongeren en ouderen en

van pleegzorg, specialistische jeugd-ggz en

werkenden met een vast en flexcontract .

jeugdreclassering tot huiswerkbegeleiding en

14

Jeugdhulp

FIGUUR 20

opvoedondersteuning. Al deze activiteiten val-

% jeugdigen met jeugdhulp tot 18 jaar

10

9,7

10,4

12,5

12,2 10,6

10,4

10,1

0

54

tweede halfjaar 2018

eerste halfjaar 2019

tweede halfjaar 2019

Bron: Waarstaatjegemeente.nl

biedt gemeenten slechts beperkt de mogelijk-

mensen met een andere culturele achtergrond

heid hierin keuzes te maken15.

eerste halfjaar 2020

en zorg doen een beroep op de gemeente. De

Landelijke wetgeving beperkt de ruimte voor

behoefte aan eigen regie op het type zorg groeit.

gemeenten om te sturen op de uitgaven voor

10,3

5

eerste halfjaar 2018

len onder de Wet op de jeugdhulp, maar de wet

De vraag naar zorg verandert. Steeds meer en mensen met een eigen visie op gezondheid

13,5

12,9

12,7

11,4

Zorg

tweede halfjaar 2020

de Wmo en jeugdhulp. Steeds luider klinkt echGemeenten hebben de decentralisaties in de

ter de roep om meer gemeentelijke sturings-

zorg achter de rug en staan nu op het punt van

mogelijkheden. Mogelijk komt er meer ruimte

de transformatie van de zorg. Het doel hiervan

voor gemeenten om zelf te besluiten welke

is de participatie te verhogen, een integraal

vormen van jeugdhulp en Wmo zij bieden

en samenhangend beleid in te richten en een

en om de toegang voor bepaalde groepen te

verschuiving te realiseren van de tweede- naar

beperken. Er is ook meer regie mogelijk op

de eerstelijnszorg. Het normaliseren van de

doorstroom en uitstroom uit voorzieningen. Het

zorgvraag is belangrijk. Hierbij is het perspectief

rapport ‘Het verschil durven maken’ uit 2020

van de burger leidend.

van de VNG gaat in op deze vraagstukken voor

14 Toekomstverkenning gemeente Almere, ‘Tijd voor Toekomst’. 15 Strategische verkenningen 2022-2026 gemeente Leiden, ‘Een ambtelijke inventarisatie van maatschappelijke opgaven en politiek-bestuurlijke uitdagingen’.

55

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

de Wmo. Het staat ook stil bij andere mogelijke oplossingen in de toekomst zoals reablement: een manier om ouderen zo onafhankelijk mogelijk te maken van zorg.

RAPPORT HET VERSCHIL DURVEN MAKEN

HANDELINGSPERSPECTIEVEN TER OVERWEGING Algemeen: • Zet in op preventie. Zorg is nu nog te veel gericht op behandelen in plaats van op preventie. Dit is hét model om op langere termijn kosten te besparen. • Zoek en regisseer samenwerking met kennisinstellingen en zorgverstrekkers. (Zie deel 2 Netwerksamenwerking) • Stel de mens centraal: meer digitalisering van de standaardprocessen creëert ruimte voor experimenteerruimte, creativiteit en maatwerk waar het nodig is. Experimenteerruimte leidt tot dynamiek en innovatie. • Begeleidt inwoners bij het zelf bepalen wat welbevinden is/hoort te zijn voor hen persoonlijk. Dit helpt mensen hun eigen welzijn actief te verbeteren. Het aanbod van zorg, voorzieningen en diensten sluit zo beter aan op de vraag en behoefte van de veranderende bevolking. • Zet wijkprofielen en datagedreven werken in om beter wijkgericht, integraal en gebiedsgericht te kunnen werken

Inclusie en kansengelijkheid: • Zorg voor kansengelijkheid door te investeren in jongeren (12-27 jaar), migranten en internationale werknemers, achterstanden aan te pakken en te zorgen voor een optimale verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Circa 25 procent van de internationale werknemers verblijft nog in de regio na vijf jaar. • Zet in op de randvoorwaarden om mee te kunnen doen in de samenleving zoals, ontmoeting, bestaanszekerheid, gezondheid en het tegengaan van armoede en kansenongelijkheid. Kies voor een sterke basis (sport, recreatie, welzijn, voorschoolse educatie, cultuur) en wees duidelijk over wat voor Teylingen tot deze basisinfrastructuur behoort. • Bij het investeren in een goede basisinfrastructuur hoort ook het investeren in duurzame arbeidsparticipatie, met voldoende sociale zekerheden en het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt.

56

57

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

• Zorg voor voldoende passende (betaalbare, kleinere) woningen en een gezonde inrichting van de fysieke ruimte die ontmoeting en gezond gedrag stimuleert.

Gezondheid en vitaliteit: • Verbind de sociale en fysieke elementen zo met elkaar dat een nog gezondere omgeving ontstaat.

• Blijf de toegankelijkheid van de gemeente, zowel fysiek, digitaal als in communicatie versterken. Denk

Richt de omgeving in met groen waardoor mensen zich goed voelen en ontmoeting en bewegen in het

hierbij aan evt. laaggeletterdheid en het daarmee samenhangende gebrek aan digitale vaardigheden.

groen wordt gestimuleerd. Maak bijvoorbeeld samen met zorgorganisaties gebruik van de handvatten

• Bied samen met de inzet van maatschappelijke partners, woningcorporaties, bedrijfsleven en onderwijsinstellingen perspectief aan de kwetsbaren in onze samenleving. Investeer in een betrokken en inclusieve samenleving, waar mensen naar elkaar omkijken en mensen die in eenzelfde schuitje zitten elkaar weten te vinden.

van positieve gezondheid. • Pak als gemeente een meer sturende rol door gezond gedrag te stimuleren en ongezond gedrag te ontmoedigen. Denk aan nog meer stimuleren van actief bewegen en rookvrije zones. • Stimuleer de overgang naar een emissieloze en residuvrije bollenteelt. • Faciliteer als gemeente een gezonde leefstijl én een gezonde leefomgeving. Regisseer samenwerking

Zorg: • Stimuleer iedereen om er een gezondere leefstijl op na te houden, onder meer door meer te bewegen en door een gezonder gewicht te hebben. Doe dit o.a. door de openbare ruimte veilig in te richten. Een openbare ruimte die uitnodigt tot spelen, bewegen en sporten. De Omgevingswet biedt nadrukkelijk de mogelijkheid om dit mee te laten wegen in het afwegingskader bij aanvragen en initiatieven. • Zorg voor algemeen toegankelijke voorzieningen waar iedereen terecht kan als het even wat minder

met kennisinstellingen en zorgverstrekkers om achterliggende sociale problemen zoals schulden en stress weg te nemen. • Overweeg de ambitie ‘Gezondste regio van Nederland’. Denk hierbij ook aan alle mogelijkheden tot verbinding met ontwikkelingen op dit gebied in Leiden (bioscience) en Noordwijk (wellness). • Benut de ruimte die de nieuwe Omgevingswet biedt om gezondheid te verankeren in het fysieke domein, door bij elke gebiedsontwikkeling het aspect gezondheid mee te wegen.

gaat of als er wat extra’s nodig is, zoals de ondersteuning van jeugd- en gezinsteams. • Door preventief te investeren in kansengelijkheid voor jongeren neemt naar verwachting op langere termijn de vraag naar duurdere hulp en ondersteuning af, omdat ze passend werk vinden en tijdig geholpen worden te kiezen waar ze goed in zijn (talentontwikkeling). • Maak van het schoolgebouw een multifunctionele maatschappelijke voorziening inclusief maatschappelijke voorzieningen zoals jeugdzorg en kinderopvang. • Normaliseer de problematiek in jeugdzorg waar te veel (dure) behandelingen zijn bedacht voor ieder (klein) probleem van jeugdigen. De maatschappelijke gevolgen van corona versterken deze noodzaak. We zien grotere en nieuwe leerachterstanden ontstaan door de sluiting van scholen, alsook grotere psychosociale problematiek, zoals een toename van eenzaamheid. • Verstevig en verbreed de samenwerking met onderwijs en partners in de gemeente op het gebied van jeugd. • Door de extramuralisering wonen er steeds meer kwetsbare mensen in de wijken. Dit leidt tot een groter belang van leefbaarheid en een sterke basis in de wijken.

58

59

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

OPGAVE 8

Veiligheid en leefbaarheid KOERSBEPALING

ONDERWERPEN DEEL 2

Veiligheid vormt de basis voor een aantrekkelijke, veerkrachtige en weerbare gemeente. Een effectieve aanpak van veiligheid en leefbaarheid is een integrale aanpak in samenwerking met diverse partners en de regio. POLARISATIE

DIGITALISERING

DESINFORMATIE

Voor deze samenwerking is een duidelijke focus noodzakelijk, omdat de

INDIVIDUALISATIE

veiligheidstaken die bij de gemeente worden belegd, steeds complexer en diverser worden.

VEILIGHEID EN LEEFBAARHEID INRICHTING OPENBARE RUIMTE ENERGIETRANSITIE

ARBEIDSMIGRANTEN

ONDERWERPEN DEEL 1

60

INCLUSIE VITALE KERN

ONDERWIJS/JEUGD

HUIDIGE KADER

jeugd en veiligheid en de aanpak van ondermij-

Het integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Teylin-

nende criminaliteit. Zo werken de gemeenten

gen ‘Samen houden we Teylingen veilig’ geeft

Hillegom, Lisse en Teylingen nauw samen met

inzicht in en kaders voor de manier waarop wordt

politie en het openbaar ministerie in de aanpak

gewerkt om de veiligheid in de gemeente te

van ondermijnende criminaliteit. Deze integrale

bevorderen, de leefbaarheid te verhogen en de

aanpak is zo succesvol dat hier landelijke aan-

veiligheidsbeleving van inwoners te vergroten.

dacht voor is.

INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID 2020-2023 TEYLINGEN

ONDERMIJNING

Het integraal veiligheidsbeleid is een strategisch

Het college van burgemeester en wethouders

veiligheidsplan dat de regierol van de gemeen-

bepaalt de concrete uitwerking van het beleid

te versterkt. De vijf prioriteiten zijn verkeers-

door de acties en doelstellingen op te nemen

veiligheid, tegengaan van huiselijk geweld,

in een jaarlijks uitvoeringsprogramma (veilig-

(woon)overlast en maatschappelijke onrust,

heidsjaarplan). 61

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

opeenvolgende technologische ontwikkelingen

De veiligheidsbeleving in de gemeente is met

heeft online criminaliteit een vlucht genomen.

een 7,8 hoger dan het landelijke gemiddelde.

Er is sprake van doorlopende ‘criminele innova-

We zijn aantrekkelijk gelegen en relatief veilig.

tie’ op dit vlak.

Totaal aantal geregistreerde misdrijven in HLTsamen 12.000

Toch zijn er verschillende trends en thema’s die onze aandacht nodig hebben16.

Misdrijven

FIGUUR 21

Het landelijke aantal cybercrime-meldingen bij de politie loopt op. Het beeld in onze gemeente

Zo staat de capaciteit van de politie al jaren

komt overeen met dit landelijke beeld. Figuur 22

zowel landelijk als bij ons in de regio, onder

Uit de veiligheidsmonitor Teylingen blijkt dat

druk. Als gemeente hebben we geen grip op de

een op de vijf inwoners wel eens slachtoffer is

omvang van de politiecapaciteit en kunnen we

geweest van cybercriminaliteit. Dat is hoger dan

beperkt sturen op de focus van de inzet van de

welke andere vorm van criminaliteit dan ook. Dit

politie (uitsluitend op het gebied van openbare

roept de vraag op in hoeverre de overheid een

orde en veiligheid).

rol heeft om burgers online te beschermen.

Ook hier zien we dat het Rijk de taken niet

De kwetsbaarheden van mensen en de samen-

afdoende belegt of middelen beschikbaar stelt

leving zijn door de coronacrisis alleen maar

aan gemeenten om dit alsnog te doen. De

toegenomen. Het aantal overlastmeldingen van

gemeente compenseert dit door middel van

personen met verward gedrag neemt al langer

eigen inzet van middelen en in dit geval steeds

toe, maar in de praktijk zien we ook burenruzies

vaker de inzet van Buitengewoon opsporings-

en andere spanningen in de woonomgeving.

ambtenaren (BOA’s). (Zie ook deel 3 Financiële

Figuur 23 en 24 In een complexe, geïndividua-

ontwikkelingen).

liseerde en steeds meer digitale samenleving

10.000

8.000

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2019

2020

Cybercrime

FIGUUR 22

Aantal geregistreerde misdrijven van cybercrime in HLTsamen 40

moet de komende jaren veel aandacht gaan

Onzichtbare criminaliteit

naar vraagstukken op het snijvlak van zorg en

Het lijkt goed te gaan in de regio: de welvaart

veiligheid. De samenwerking tussen het sociaal

groeit, de werkloosheid neemt af, het gevoel

domein en veiligheidsdomein wordt dus nog

van veiligheid neemt toe en de meeste crimi-

belangrijker.

naliteitscijfers dalen. Figuur 21 Zowel regionale

62

als lokale beelden laten echter zien dat sprake is

Onrust en ongenoegen kunnen leiden tot po-

van een verschuiving naar onzichtbare crimina-

larisatie in de samenleving en een verminderd

liteit, zoals bijvoorbeeld naar criminaliteit in het

vertrouwen in de overheid en de democratie.

digitale domein. Door de coronapandemie en

Sociale media spelen hierbij ook een belangrij-

16 Veiligheidsmonitor 2020/Veiligheidsjaarplan 2021.

20

0

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

63

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

Overlast

FIGUUR 23

Aantal geregistreerde Meldingen van overlast in HLTsamen 18.000

ke rol en de normen en waarden die we met el-

goedbranche gebruikt wordt door criminelen

kaar delen. De samenleving verruwt en respect

om (drugs)geld wit te wassen. Zij investeren in

voor openbaar bestuur en hulpdiensten is niet

vastgoed en hanteren dekmantelbedrijven voor

langer vanzelfsprekend. (Zie deel 2 Polarisatie)

ondermijnende activiteiten. Ook in onze gemeente is steeds meer zicht aan het ontstaan

16.000

14.000

12.000 2012

2014

2016

2018

2020

De energietransitie en andere innovatieve ont-

op dergelijke activiteiten. De horecabranche is

wikkelingen brengen nieuwe technologische

landelijk een van de sectoren met een relatief

ontwikkelingen met zich mee, met daaruit voort-

grote constante geldstroom. Dit maakt de

vloeiende effecten en nieuwe fysieke risico’s als

horeca extra gevoelig voor witwassen. Uit het

gevolg van bijvoorbeeld elektrificatie in verband

lokale beeld blijkt dat de horeca ook in onze

met energieopslag in accu’s. Ook de verkeersvei-

gemeente vatbaar is voor criminele activiteiten.

ligheid verandert door de diversiteit aan vervoer-

Het is veelal de plek waar onder- en boven-

smiddelen. Daarnaast brengen de klimaatveran-

wereld bijeenkomen en waar drugs worden

deringen ook diverse veiligheidsaspecten met

gebruikt en gedeald.

zich mee, zoals extreme hitte of overstromingen. Ondermijnende criminaliteit tast de fundamen-

Overlast

FIGUUR 24

Aantal geregistreerde meldingen van overlast in Nederland 500.000

400.000

300.000

2012

2014

2016

2018

2020

Jongeren

ten en geloofwaardigheid van de rechtstaat

Jongeren bevinden zich in een kwetsbare

aan. Uit het regionale en lokale ondermijnings-

positie. Ook in onze gemeente zijn jongeren

beeld blijkt dat bedrijventerreinen, recreatiepar-

betrokken bij criminaliteit, bijvoorbeeld bij

ken en de transportsector kwetsbaar zijn voor

drugshandel in de gemeente. Uit onderzoek

ondermijnende criminaliteit, met name in rela-

van onderzoek- en adviesbureau Beke blijkt

tie tot drugs. Zo zijn er terreinen en parken waar

landelijk gezien dat een derde van criminele en

weinig zicht is op wie er onderneemt of verblijft.

overlastgevende jeugdgroepen later deel uit-

Dat geeft ruimte aan criminelen om onder de

maakt van netwerken in middelzware en zware

radar te blijven en activiteiten te ontplooien. Zij

criminaliteit. Jeugdgroepen worden daarmee

houden zich bezig met de productie en handel

een ‘kraamkamer voor de georganiseerde

van hennep, cocaïne en synthetische drugs.

misdaad’. Daarbij geldt: wie er eenmaal instapt,

Witwassen van crimineel geld gebeurt veelal

komt er niet gemakkelijk meer uit.

via aankoop van vastgoed en horecapanden. Ook zetten criminelen zelf bedrijven op.

Ondermijning

64

Verschillende lokale ondermijningsbeelden in

Het veelal agrarische werk in onze regio biedt

de eenheid Den Haag geven aan dat de vast-

werkgelegenheid aan buitenlandse arbeids65

DEEL 1 - Maatschappelijke Opgaven

krachten. Soms gaat dit gepaard met arbeids-

alleen beleidsmatig, maar ook een actieve rol

• Stimuleer de gewenste ontwikkelingen en mobiliseer positieve krachten om te voorkomen dat in de

uitbuiting. In heel Nederland wordt de komende

in het signaleren en aanpakken van deze vorm

toekomst criminele activiteiten en misstanden (blijven) plaatsvinden. Een gezonde voedingsbodem

jaren steeds meer inzet verwacht van gemeen-

van criminaliteit.

en positieve dynamiek zorgen voor aantrekkingskracht op nieuwe inwoners en ondernemers die deze

ten op het gebied van mensenhandel. Niet

weer verder kunnen versterken. Dit verstoort zo de relatieve rust en duisternis waarbij (ondermijnende) criminaliteit gebaat is. • Zet in op maatschappelijke weerbaarheid als wapen. Een betrokken en inclusieve samenleving kan door vroegsignalering en aanspreken op ongewenst gedrag van grote waarde zijn bij het bestrijden van

HANDELINGSPERSPECTIEVEN TER OVERWEGING

crimineel gedrag. Dit leidt tot afname van criminele kansen. Minstens zo belangrijk als het aanpakken van criminaliteit is het voorkomen ervan. Dit vraagt om een brede inzet op thema’s als datagedreven

Algemeen:

sturen, arbeidsmigranten, jeugd, voorzieningen, inrichting van de fysieke leefomgeving, vastgoed,

• Werk met duidelijke prioriteiten en focus: waarvan is de lokale overheid wel en waarvan niet?

ondernemersklimaat, bedrijventerreinen en recreatieparken. We moeten gezamenlijk kijken naar de

• Faciliteer de verbinding van verschillende disciplines en netwerken, waarbij alle betrokkenen vanuit hun

gewenste impulsen en barrières, mogelijke structurele oplossingen en coalities met inwoners, bedrijven

eigen rol en expertise een essentiële bijdrage leveren aan de sociale stabiliteit in de gemeente en werk zo aan preventie. • Versterk de preventieve aanpak en de verbinding tussen repressie en preventie voor een toekomstbe-

en maatschappelijke instellingen. • Leg de nadruk op de samenwerking tussen het sociaal domein en veiligheidsdomein. Veel vraagstukken spelen op het snijvlak van zorg en veiligheid waardoor deze samenwerking nog belangrijker wordt.

stendige aanpak van (ondermijnende) criminaliteit. Een aanpak die focust op zowel de (ondermijnende)

• Zet voor jongeren in op vroegsignalering en de combinatie van repressie en het bieden van perspectief,

criminaliteit zelf als op de daarvoor aanwezige gelegenheid en voedingsbodem. Zo ontstaat een aanpak

met extra aandacht voor de verbinding tussen ouders en zorg/onderwijs en de verbinding tussen onder-

‘meer aan de voorkant’ met een brede(re) coalitie aan samenwerkingspartners. Het doel is de aantrek-

wijs en (preventie) jeugdhulp.

kingskracht van criminaliteit te verminderen en het vertrouwen in de overheid te vergroten. • Ga met elkaar als bestuur de gedeelde (bestuurlijke) verantwoordelijkheid aan vanuit een integrale

• Blijf inzetten op een combinatie van maatschappelijke, bestuurlijke, justitiële en fiscale instrumenten om ondermijnende criminaliteit in de gemeente tegen te gaan.

benadering van leefbaarheid en veiligheid. • Investeer in verdere versterking van de informatiepositie, onder andere door het verder doorontwikkelen van datagedreven werken. Een goede informatiepositie vraagt continu onderhoud en in tegenstelling tot criminelen moet de gemeente zich daarbij houden aan allerlei wet- en regelgeving (bijvoorbeeld privacyverordening AVG). Leg hierbij de verbinding tussen politiek, bewoners, kennis, informatie en ervaring (delen). Maak gebruik van onderzoeksresultaten en benchmarks om te bepalen waar je met elkaar op moet of kan sturen. • Investeer in de gemeentelijke vitale digitale infrastructuur en digitale kennis om te voorkomen dat de gemeente zelf slachtoffer wordt of niet aan de wettelijke privacyvereisten voldoet (AVG).

66

67

68