3. iWKp module Kringmaatregelen Noordwijk 2022-2026_concept dd 2022-04-04.pdf.pdf
Tekst van het document
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
INTEGRAAL WATERKETENPLAN BOLLENSTREEKERKINGSVERBAND Module maatregelen zuiveringskring NOORDWIJK 4 APRIL 2021
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 1
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Bijschrift figuren op het voorblad:
1
2
3
4
Gemeentehuis Noordwijkerhout Zuivering Noordwijk Stedelijk gebied Voorhout Vuurtorenplein te Noordwijk
(bron: gemeente Noordwijk) (bron: waterschap Rijnland) (bron: gemeente Teylingen) (bron: gemeente Noordwijk)
COLOFON Samenwerkingspartners bij de totstandkoming van dit document:
Rijnland
Claus van de Zalm Anne Koenis Jelle de Lange
Teylingen
Harry van der Ark Gareth Gerritse
Noordwijk
Loek Verkleij Michiel Hierck Debbie Wiedijk
Arcadis
Rick Gerritsen Yoeri Klok Glenn Morvan
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 2
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
INHOUDSOPGAVE 1
2
INTEGRAAL WATERKETENPLAN (IWKP)
10
1.1
De veranderende wereld
10
1.2
Planopbouw
12
1.3
Grondbeginselen samenwerking waterketen Bollenstreek
12
1.4
GRP nieuwe stijl
13
1.5
Inwerkingtreding, duur, beëindiging of wijziging
13
1.6
Leeswijzer
14
ZORGPLICHT STEDELIJK AFVALWATER
16
2.1
Beschrijving Zuiveringskring
16
2.1.1
Beschrijving gemeentelijke riolering
16
2.1.2
Beschrijving transportsysteem Rijnland
18
2.1.3
Beschrijving AWZI
19
2.1.4
Aansluitpunten op de AWZI
20
2.1.5
Bijzondere aspecten binnen de zuiveringskring
21
2.2
Riolering
21
2.2.1
Ongerioleerde percelen
21
2.2.2
Nieuwbouw en aanpassingen
21
2.2.3
Functioneren systeem en verbetermaatregelen – Noordwijk (beheergebied voormalige gemeente Noordwijk)
22
2.2.4
Functioneren systeem en verbetermaatregelen – Noordwijk (beheergebied voormalige gemeente Noordwijkerhout)
24
2.2.5
Functioneren systeem en verbetermaatregelen – Teylingen
26
2.2.6
Technische staat
28
2.2.7
Onderzoeksmaatregelen
30
2.3
Afvoer naar de AWZI
31
2.3.1
Afvalwaterhoeveelheden
31
2.3.2
Functioneren
35
2.3.3
Technische staat
37
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 3
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
3
4
2.3.4
Onderzoeksmaatregelen
38
2.4
AWZI
39
2.4.1
Technologische toets AWZI
39
2.4.2
Technische staat
41
2.4.3
Onderzoeksmaatregelen
43
ZORGPLICHT HEMELWATER
44
3.1
Invulling gemeente Noordwijk
44
3.1.1
Maaiveld
44
3.1.2
Riolering
45
3.1.3
Oppervlaktewatersysteem
47
3.1.4
Voorkomen van afvoer oppervlaktewater naar de AWZI en veiligheid
47
3.2
Invulling gemeente Teylingen
47
3.2.1
Maaiveld
47
3.2.2
Riolering
51
3.2.3
Oppervlaktewatersysteem
52
3.2.4
Voorkomen van afvoer van oppervlaktewater naar de AWZI en veiligheid
52
3.3
Onderzoeksmaatregelen
52
ZORGPLICHT GRONDWATER
54
4.1
Invulling gemeente Noordwijk
54
4.1.1
Inleiding
54
4.1.2
Grondwater (problemen) in Noordwijk
56
4.1.3
Doelmatigheid grondwatermaatregelen
60
4.1.3.1
Doelmatigheid
60
4.1.3.2
Er is een probleem (A)
60
4.1.3.3
De maatregel heeft nut (B)
61
4.1.3.4
De maatregel is kosteneffectief (C)
61
4.1.4
Voorkeursvolgorde grondwatermaatregelen
61
4.1.5
Voorkomen grondwaterproblemen bij nieuwbouw
62
4.1.5.1
Streefwaarden
62
4.1.5.2
Bestemmingsplan en exploitatieovereenkomsten
62
4.1.6
Grondwateronderzoek bij overlastmeldingen
63
4.1.7
Grondwater bij openbare werken
64
4.1.8
(On) mogelijkheden infiltreren afstromend regenwater
65
4.1.9
Grondwater bij werken door derden en op particuliere terreinen
65
4.1.10
Beheer gemeentelijke drainagesystemen
66
4.1.11
Beheren grondwaterdata en –informatie
66
4.1.12
Actieplan
67
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 4
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
4.1.13
Bijlage achtergrond grondwater streefwaarden
70
4.2
Invulling gemeente Teylingen
70
4.2.1
Inleiding
70
Stedelijk grondwater en definities
71
4.2.2
Grondwater(problemen) in Teylingen
72
4.2.3
Doelmatigheid grondwatermaatregelen
74
4.2.3.1
Doelmatigheid
74
4.2.3.2
Er is een probleem (A)
75
4.2.3.3
De maatregel heeft nut (B)
76
4.2.3.4
De maatregel is kosteneffectief (C)
76
4.2.4
Voorkeursvolgorde grondwatermaatregelen
76
4.2.5
Voorkomen grondwaterproblemen bij nieuwbouw
77
4.2.5.1
Streefwaarden
78
4.2.5.2
Omgevingsplan en exploitatieovereenkomsten
78
Watertoets alleen is onvoldoende
79
Omgevingsplannen
79
Exploitatieovereenkomst
79
4.2.6
Grondwateronderzoek bij overlastmeldingen
79
Reageren buurt- of wijkgerichte overlast
80
Reageren op veranderingen
80
4.2.7
81
Grondwater bij openbare werken
Uitvoeringsfase
81
Afstemming met waterschap en drinkwaterbedrijf
81
4.2.8
(On)mogelijkheden infiltreren afstromend water
81
4.2.9
Grondwater bij werken door derden
82
4.2.10
Beheer gemeentelijke drainage- en infiltratiesystemen
83
Ontwerp en aanleg
83
Beheer en onderhoud
83
Ervaringen met rioolbeheer
84
4.2.11
Beheren grondwaterdata en -informatie
84
4.2.12
Achtergrond streefwaarden
84
Nieuwbouw
85
4.2.13
85
Actieplan
4.2.13.1 Acties binnen huidige werkzaamheden en budgetten van werken
86
4.3
Voortgang invulling grondwaterzorgplicht bij waterpartners Bollenstreek
87
4.4
Onderzoeksmaatregelen
88
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 5
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
TABELLEN Tabel 1 - ontwerpgegevens afvalwatertransportgemalen (bron: OBS, tenzij anders aangegeven)
18
Tabel 2 - gegevens afvalwatertransportleidingen (bron: OBS, tenzij anders aangegeven)
19
Tabel 3 - kritieke tijd en ledigingstijd (bronnen: Geoweb en calamiteitenplan)
19
Tabel 4 - maatregelen gemeente Noordwijk voor Noordwijk aan Zee en Noordwijk-Binnen
24
Tabel 5 - maatregelen gemeente Noordwijkerhout
26
Tabel 6 - maatregelen gemeente Teylingen
27
Tabel 7 – individuele onderzoeksmaatregelen riolering
31
Tabel 8. Afnameafspraken per aansluitpunt in de huidige en toekomstige situatie.
32
Tabel 9. Afvalwaterhoeveelheden per aansluitpunt in de huidige en toekomstige situatie.
32
Tabel 10. Discrepantie tussen meting en prognose/heffing
33
Tabel 11- capaciteitstoets
36
Tabel 12 – Onderzoeken aanvoer naar zuivering
38
Tabel 13 – Onderzoeken afvalwatertransportsysteem
39
Tabel 14 - capaciteitstoets AWZI Noordwijk
39
Tabel 15 - Zuiveringsprestaties AWZI Noordwijk 2010-2014
40
Tabel 16. Projecten en daarvoor opgenomen bedragen uit het MJP.
43
Tabel 17 – Onderzoeken afvalwaterzuivering
43
Tabel 18 –Maatstaven voor de riolering in de gemeente Noordwijk.
44
Tabel 19 - maatregelen hemelwatersystemen in de gemeente Noordwijk
47
Tabel 20 – maatregelen hemelwatersystemen in de gemeente Teylingen
51
Tabel 21 - individuele onderzoeksmaatregelen hemelwater
52
Tabel 22. iAWKp onderzoeksmaatregelen hemelwater.
53
Tabel 23: Streefwaarde minimale ontwateringsdiepte openbaar gebied in wijken.
61
Tabel 24: Kosten acties waarvoor budget nodig is
69
Tabel 25. Streefwaarde minimale ontwateringsdiepte openbaar gebied in wijken.
75
Tabel 26. Kosten acties waarvoor budget nodig is.
86
Tabel 27: iAWKP onderzoeksmaatregelen Grondwater
88
Tabel 28 - objecten binnen de gemeente Noordwijk
95
Tabel 29 – hoeveelheid aangesloten verhard oppervlak per type stelsel van de gemeente Noordwijk
95
Tabel 30 - jaar van aanleg riolering gemeente Noordwijk
96
Tabel 31- type objecten (mechanisch) binnen de gemeente Noordwijk
96
Tabel 32 - opgave grondwatervoorzieningen gemeente Noordwijk
96
Tabel 33- objecten vrij verval riolering binnen gemeente Teylingen
97
Tabel 34 – hoeveelheid aangesloten verhard oppervlak per type stelsel in Sassenheim
97
Tabel 35 – hoeveelheid aangesloten verhard oppervlak per type stelsel in Voorhout
97
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 6
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Tabel 36 – hoeveelheid aangesloten verhard oppervlak per type stelsel in Warmond
97
Tabel 37 - jaar van aanleg riolering Teylingen
98
Tabel 38 - objecttypen mechanische riolering gemeente Teylingen
98
Tabel 39 - opgave grondwatervoorzieningen gemeente Teylingen
98
Tabel 40. Aanpassingen prognoses gemeente Noordwijk (Noordwijk en Noordwijkerhout).
107
Tabel 41. Aanpassingen prognoses gemeente Teylingen (Sassenheim, Warmond en Voorhout).
108
Tabel 42 - woningbouwprogramma en aanpassingen gemeente Teylingen (Voorhout en Warmond)
109
Tabel 43- niet aangesloten panden binnen gemeente Noordwijk
118
Tabel 44- Aantal panden per kern waarvan aansluiting wordt onderzocht in gemeente Noordwijk
119
Tabel 45 – Niet aangesloten panden binnen de gemeente Teylingen
119
FIGUREN Figuur 1- Indeling in modules
12
Figuur 2- Aanvoergebied awzi Noordwijk.
16
Figuur 3 - transportsysteem naar AWZI Noordwijk
18
Figuur 4 - luchtfoto AWZI Noordwijk
20
Figuur 5 – gemeten biologische belasting AWZI Noordwijk
40
Figuur 6. Bouwjaar/jaar laatste renovatie per installatieonderdeel.
42
Figuur 7: Onderwerpen in het operationeel grondwaterbeheer (bron iconen: Freepik, Flaticon)
55
Figuur 8: Principeschets van hydrologische begrippen
56
Figuur 9: Schematische doorsnede grondwatersystemen Noordwijk aan Zee tot Noordwijk Binnen (met geel: zand, grijs:kleilagen) 57 Figuur 10: Kaart met Noordwijkerhout en De Zilk. In groen strandwallen en in bruin strandvlakten
58
Figuur 11: Een doorsnede van het Oosterduinse kanaal met zijn omgeving. Zichtbaar zijn de Hollandveen lagen en, met blauwe peilen aangegeven, de lokale grondwater stroom richting 59 Figuur 12: Schematische weergave streefwaarde grondwaterstand onder kruipruimtebodem bij nieuwbouwwoningen met dikke constructievloeren.
62
Figuur 13: Voorbeeld van het verloop van de grondwaterstand bij openbaar terrein ten opzichte van particuliere percelen, in zandige gebieden.
70
Figuur 14. Onderwerpen in het operationeel grondwaterbeheer (bron iconen: Freepik, Flaticon)
71
Figuur 15. Schematisatie van enkele hydrologische begrippen.
72
Figuur 16. Overzichtskaart van grondwateraandachtsgebieden in Teylingen. In blauw de aandachtsgebieden voor hoge grondwaterstanden, in groen/oranje de gebieden die kwetsbaar zijn bij het voorkomen van lage grondwaterstanden 74 Figuur 17. Streefwaarde voor maximale grondwaterstanden beneden het straatpeil ten opzichte van de kruipruimte en signaleringswaarde voor de minimale grondwaterstand beneden het oppervlaktewaterpeil, in bestaand bebouwd gebied met veenlagen (met een gangbaar profiel van de openbare weg ten opzichte van de woninghoogte). 76 Figuur 18. Schematische weergave streefwaarde grondwaterstand onder kruipruimtebodem bij nieuwbouwwoningen met dikke constructievloeren.
78
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 7
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Figuur 19. Schematische weergave verschillende methodes voor de toepassing van infiltratie. Links op kleine diepte (bijvoorbeeld waterbergende wegfundering of infiltratiekratten, waar nodig gecombineerd met drainage). Rechts op grotere diepte (bijvoorbeeld met een IT-riool, of diepte-infiltratie met urban water buffer), eventueel gecombineerd met berging aan maaiveld. 82 Figuur 20. Voorbeeld van het verloop van de grondwaterstand bij openbaar terrein ten opzichte van particuliere percelen, in zandige gebieden.
85
BIJLAGEN BIJLAGE A EVALUATIE MAATREGELEN UIT VORIG GRP / BZP
89
BIJLAGE B KENGETALLEN GEMEENTELIJKE AREALEN
95
BIJLAGE C STROOMSCHEMA EN PROGNOSESCHEMA’S AFVALWATERSYSTEEM
99
BIJLAGE D VRAAGOVERZICHT NIEUWBOUWPLANNEN EN UITBREIDINGEN
107
BIJLAGE E OVERZICHTSTEKENINGEN RIOLERINGSTELSELS GEMEENTEN
110
BIJLAGE F OVERZICHTSTEKENING WATERSYSTEEM EN RIOLERING RIJNLAND
115
BIJLAGE G OVERZICHT LOZINGSPUNTEN GEMENGDE EN VERBETERD GESCHEIDEN STELSELS
116
BIJLAGE H NIET AANGESLOTEN PERCELEN PER GEMEENTE
118
BIJLAGE I (MEER)JAARLIJKSE BEHEERACTIVITEITEN PER GEMEENTE
120
BIJLAGE J VERVANGINGEN, RENOVATIES EN REPARATIES PER GEMEENTE
125
BIJLAGE K KETENSCHOUW (ONDERZOEKSMAATREGELEN) BOLLENSTREEK
141
BIJLAGE L DASHBOARD
147
BIJLAGE M AANVULLENDE INFORMATIE OVER TRANSPORTSYSTEEM
148
BIJLAGE N ONTWERPGRONDSLAGEN EN DIMENSIES PROCESONDERDELEN AWZI
150 INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 8
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
BIJLAGE O PROCESBESCHRIJVING AWZI MET PROCESSCHEMA´S
153
BIJLAGE P TOELICHTING AANBOD ANALYSE SHEETS BZP’S BOLLENSTREEK
156
BIJLAGE Q ANALYSE BZP’S AWTS NOORDWIJK
158
BIJLAGE R OVERZICHT CONTACTPERSONEN BINNEN DE ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
164
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 9
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
1
INTEGRAAL WATERKETENPLAN (IWKP)
Het integrale Waterketenplan (iWKp) Bollenstreek is geschreven door de waterpartners binnen het samenwerkingsverband Bollenstreek. De waterpartners zijn de gemeenten Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen, het hoogheemraadschap van Rijnland en het drinkwaterbedrijf Dunea. De module Beleid beschrijft het beleid van de betrokken partijen voor de waterketen: de drinkwaterproductie en -distributie, de riolering én de AWZI. Dit is de beleidsbasis voor de modules met kringmaatregelen waarin de maatregelen voor de zorgplichten drinkwater, stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater zijn uitgewerkt. Een beschrijving van de verschillende zorgplichten en systemen is weergegeven in Bijlage A van de Beleidsmodule. Het waterketenplan is integraal, om de volgende redenen: • • • •
Het betreft de drinkwaterproductie met transport naar woningen en bedrijven, de riolering van meerdere gemeenten én de Afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI) Maatregelen voor volksgezondheid, droge voeten en leefomgeving en milieu worden in dit plan nader op elkaar afgestemd; In het plan worden maatregelen benoemd, maar ook de financiële kanten geborgd door een bestuurlijke vaststelling van de budgetten; Vergunningen die betrekking hebben op de afvalwaterketen zijn hierdoor overbodig
1.1
De veranderende wereld
De waterketen is onderhevig aan en wordt beïnvloed door de veranderingen in de wereld. Veranderingen in de omgeving, de maatschappij, het vakgebied, het klimaat, de energietransitie en wetgeving verlangen dat ook de waterketen zich moet blijven ontwikkelen. Door deze veranderingen komt er veel af op de gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven. Binnen de waterwereld worden landelijk en internationaal een aantal speerpunten die betrekking hebben op veranderingen of aanpassingen in het speelveld onderkend:
Klimaatadaptatie De klimaatverandering kenmerkt zich door een geleidelijke gemiddelde temperatuurstijging. Dit heeft diverse gevolgen. We worden meer en meer geconfronteerd meer en heftigere regenbuien alsmede langere warme en droge periodes. Het gevolg is, dat we ons moeten voorbereiden op waterstress/overlast door heftige regen én ook op een tekort aan (grond)water in langdurige warme perioden. Andere gevolgen van klimaatverandering zijn hittestress, zeespiegelstijging en bodemdaling. Gemeenten en het hoogheemraadschap (zie het rapport “De Blauwe Lens”) ontwikkelen beleid en formuleren opgaven voor een klimaatbestendige ruimtelijke inrichting. Deze ruimtelijk inrichting zal zich als gevolg van de klimaatontwikkeling meer en meer moeten voegen naar de randvoorwaarden vanuit zowel het stedelijk als het regionaal-landelijke watersysteem inclusief drinkwater. De circulaire economie en duurzaamheid Ook in de waterketen is het in het kader van de ontwikkeling van de circulaire economie gewenst bij te dragen aan het circulaire gebruik van materialen. Ook het ontvlechten van schoon regenwater, grondwater en afvalwater maakt hier onderdeel van uit. Ook voor het drinkwater staat aan de vooravond van nieuwe ontwikkelingen. Uit warm afvalwater kan herwinbare energie worden teruggewonnen voor warmte én zelfs nieuw drinkbaar water te maken.
Het beperken van de drinkwatervraag is recentelijk ook vastgelegd in wetgeving. Deze opdracht is ingegeven op het voorkomen van een tekort. Het verlagen van de drinkwatervraag zal in het bijzonder gekoppeld zijn aan de introductie van het hergebruik van licht verontreinigd drinkwater en/of het introduceren van vervangers zoals bijvoorbeeld regenwater. Beperken, bewust en zuinig omgaan met drinkwater is tevens opgenomen als randvoorwaarden van nieuwe sanitatie concepten. Omgevingswet (op nader te bepalen datum in te voeren) Wij zijn vanuit de waterketen voorwaardenscheppend voor de (stedelijke) waterbalans en de ruimtelijke inrichting. Daarbij voelen wij ons eigenaar voor de bereiding, inzameling en transport van hemelwater, afvalwater, grondwater en drinkwater én het zuiveringsbeheer. Onze invloed zit op het bieden van inzicht in deze stedelijke waterbalans. Wat gebeurt er bij bepaalde maatregelen en wat zijn onze mogelijkheden geredeneerd vanuit de watertaken. Het ontwikkelen van de klimaat adaptieve buitenruimte vereist een sturende bijdrage uit de waterketen. INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 10
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Warmtetransitie De waterketen heeft grote bestaande belangen in de ondergrondse ruimte en effecten op de leefomgeving. Gemeenten, Rijnland en Dunea hebben een omvangrijk areaal aan ondergrondse en bovengrondse ruimte. Een ruimte die beperkt is en waarop een claim komt voor de energie- en warmtetransitie. Gemeenten staan voor de opdracht sturing te geven aan een optimaal gebruik van de ondergrondse ruimte. Voorkomen moet worden dat de waterketen wordt geconfronteerd met onnodige en buitensporige extra kosten door de afstemming bij de uitvoering van de maatschappelijke opgaven schoon (zoet)water, voldoende drinkwater, ordening in de ondergrond, klimaat, energie- en warmtetransitie. Burgerparticipatie Tot slot hebben ook de veranderende verhouding tussen burger en overheid én de omgang met materiaal, energie en afval met de invoering van de Omgevingswet en Nederland Circulair in 2050 een rol in de wijze waarop we ons werk doen. Al heeft het geen directe invloed op de productie, transport en zuivering van stedelijk water. Het bieden van inzicht en betekenisvolle informatie, is cruciaal in de communicatie onderling, naar collega’s intern en naar onze omgeving. Het biedt stevigheid bij afwegingen bij ruimtelijke ontwikkeling, wegbeheer en groenbeheer en kansen om het watervraagstuk zichtbaar te maken voor de samenleving (bewoners, bedrijven, etc.).
Vanuit deze veranderende wereld werken de vier gemeenten binnen de Bollenstreek met het hoogheemraadschap van Rijnland en drinkwaterbedrijf Dunea samen vanuit de 3 verschillende zuiveringskringen binnen deze regio. Vanuit de eigen autonomie van gemeenten, drinkwaterbedrijf en hoogheemraadschap zijn de strategische doelen meerledig: • •
Het versterken van de onderlinge samenwerking op gemeentelijk en regionaal niveau; Het verdiepen van de samenwerking tussen gemeenten en hoogheemraadschap binnen de verschillende zuiveringskringen. Nadruk in deze samenwerking ligt bij het vergroten van de Kwaliteit en het verminderen van de Kwetsbaarheid op een Kosteneffectieve wijze. Gebaseerd op onderling afgestemde maatregelen is dit iWKp een katalysator om de onderlinge samenwerking te versterken. Deze voor Nederland unieke vorm van samenwerking heeft meerdere speerpunten die zijn gebaseerd op het delen van gezamenlijke kennis en als cluster en waterpartner gezamenlijk stroomlijnen en regisseren van deze maatregelen. Er is bij de samenwerkingspartners een sterke ambitie om verder te gaan dan enkel een investering in waterkwaliteit en de zorgplichten. In dit beleidsstuk worden twee sporen gevolgd: Het optimaliseren van de waterketen in relatie tot het watersysteem en de leefomgeving. Het streefbeeld is het zo min mogelijk vermengen van relatief schoon water met afvalwater en het loskoppelen van de waterketen van het watersysteem. Het bevorderen van het doelmatig functioneren van de waterketen. Het streefbeeld is een zo groot mogelijke doelmatigheid en klantgerichtheid. We geven hierbij invulling aan de Rijksvisie, zoals opgenomen in het Nationaal Waterplan (NWP).
Door de grote lokale verschillen op bestuurlijk en geografisch vlak is het niet eenvoudig te komen tot een gezamenlijk visie op beleid. Dit iWKp geeft aanzet tot het ontwikkelen van een gezamenlijk visie. Lokale verschillen kunnen door samenwerken daarbij op natuurlijke wijze worden omgevormd tot gezamenlijk beleid of accenten per organisatie. Binnen het beheergebied van Rijnland bestaan 4 regio’s die allen op hun eigen manier een iWKp kunnen ontwikkelen. De diverse regio’s zullen elkaar versterken in de zoektocht naar die gezamenlijke visie.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 11
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
1.2
Planopbouw
Het iWKp bestaat uit drie modules: Beleid, Kringmaatregelen en Financiële Verankering. De modules zijn ieder op zich zelfstandig leesbaar en dienen ieder hun eigen doel.
Figuur 1- Indeling in modules
In de beleidsmodule staat het beleid van drinkwaterbedrijf Dunea, de gemeenten Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen en van Rijnland voor de afvalwaterketen, opgesplitst in zowel de doelen volksgezondheid, droge voeten en leefomgeving als zorgplichten en bedrijfsvoering. Veel is al in de wet geregeld met de algemene regels. De wetgever heeft bewust de eindregie lokaal bij de beheerders van de afvalwaterketen gelegd. De Beleidsmodule volgt een raamwerk van logische checks en beschrijft het bijbehorende toetsingskader van doelen, functionele eisen, maatstaven en meetmethoden (DoFeMaMe). In de module Kringmaatregelen zijn per zuiveringskring (de rioolwaterzuivering en de daarop aangesloten gemeentelijke rioolstelsels) de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater uitgewerkt in maatregelen. Alle investeringen, vervangingen, onderhoudsmaatregelen, inventarisaties en onderzoeken en de (kosten)planning hierbij zijn samenhangend weergegeven. De module geeft ook aandacht aan de bedrijfsvoering aspecten waarmee het mogelijk wordt de afvalwaterketen te beheren ‘als ware het één systeem’. In de module Financiële Verankering zijn de hooflijnen van het iWKp samengevat. Elke partij (gemeenten en hoogheemraadschap) heeft zijn eigen document voor zijn aandeel in de afvalwaterketen. Deze module is het vertrekpunt én sluitstuk van het iWKp.
Hierin staan de lokale ambities voor kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid (KKK) maar ook de benodigde heffing voor het realiseren van deze ambities.
1.3
Grondbeginselen samenwerking waterketen Bollenstreek
Tussen 2011 en 2021 hebben Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven in het Bestuursakkoord Water (BAW) gewerkt aan maatregelen voor een doelmatig waterbeheer. Deze doelmatigheid bestond uit het verbeteren van de kwaliteit, het beheersen van de kostenontwikkeling en het verlagen van de kwetsbaarheid door samen te werken. In 2021 is geconcludeerd dat de doelmatigheidswinst ruim is bereikt. Naast de behaalde doelmatigheidsdoelstellingen heeft de minister ook de verwachting INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 12
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
uitgesproken dat de samenwerking in de waterketen zich zal voortzetten.
Via dit integrale Waterketenplan Bollenstreek zetten de waterpartners in de Bollenstreek de samenwerking door. De toekomstvisie en samenwerking blijft daarbij gefundeerd op twee strategische pijlers die ook in het vorige plan golden: •
We optimaliseren de waterketen: voorkomen dat schoon water wordt vermengd met afvalwater en ontvlechten de waterketen (riolen e.d.) en het watersysteem (regenwater, oppervlaktewater, grondwater e.d.) en we ontwikkelen de waterketen voor het beperken van het drinkwatergebruik. • Met doelgerichtheid en klantgerichtheid beschermen we de publieke belangen, kennende de natuurlijke monopolies van de drinkwater- en afvalwatersector. Uitgangspunt voor deze samenwerking en visie is een samenhangend en doelmatig waterbeheer en beleid.
1.4
GRP nieuwe stijl
Gemeenten en het hoogheemraadschap van Rijnland maken in dit iWKp afspraken op lokaal niveau en werken volgens deze procedures. • • • •
De procedure voor afvalwaterprognoses. Zie hiervoor Bijlage J van de Beleidsmodule. De procedure voor de het waterkwaliteitsspoor overstorten toetsing 1. Zie Bijlage I van de Beleidsmodule. De toets op de provinciale normering voor wateroverlast, werknaam droge-voeten- toets. Zie Bijlage G van de Beleidsmodule. De toets voor ongerioleerde lozingen draagt bij aan doelmatige zorgplicht voor stedelijk afvalwater en vervangt, na wetswijziging, de ontheffingsaanvraag bij Gedeputeerde Staten. Zie Bijlage H van de Beleidsmodule.
Dit iWKp volgt de landelijke trend en is daarmee een ‘vGRP nieuwe stijl’. De landelijke trend is dat wetgeving wordt vereenvoudigd en publieke belangen in lokaal toegesneden afspraken worden geborgd in gezamenlijk opgestelde plannen. Deze vereenvoudiging zal in de toekomst verder worden ingevuld door het inwerking treden van de Omgevingswet. Gevolg van deze Omgevingswet is dat de GRP-verplichting per 2021 is vervallen. Het is de bedoeling om de verschillende watertaken op te nemen in een door de gemeente te ontwikkelen omgevingsvisie, te vertalen in een omgevingsplan en daaruit voortkomend een programma. De rioolheffing blijft als omslagbelasting bestaan voor het onderhoud en beheer van het gemeentelijk rioleringsstelsel. Een dergelijk heffing is vastgelegd in de verordening rioolheffing. Met de opbrengst rioolheffing financiert de gemeente de kosten voor inzameling, transport en zuivering van afvalwater. Ook de kosten voor het beheer van hemelwater en grondwater worden gedekt door de rioolheffing. Deze gemeentelijke heffing is alleen mogelijk als de gemeente beschikt over een door de raad vastgesteld beleidsplan met een financiële onderbouwing van de tarieven. Dit iWKp heeft voor de deelnemende gemeenten ook tot doel en opzet de rioolheffing voor de periode 2022-2026 te onderbouwen.
In de GRP’s wordt waar gewenst en mogelijk rekening gehouden met de belangen van de partner Dunea.
1.5
Inwerkingtreding, duur, beëindiging of wijziging
In het iWKp en in de verschillende bestuurlijke samenwerkingsovereenkomsten wordt naar de waterpartners uitgesproken dat er een meerwaarde wordt gezien in onderlinge samenwerking. Ter versterking van deze onderlinge samenwerking is het iWKp opgesteld, waarin de verschillende partijen vanuit de eigen autonomie het eigen waterbeleid in onderlinge samenhang vastleggen en vanuit deze samenhang kijken naar verbeteringen in de afvalwaterketen. Dit heeft geleid tot een beleidsmodule, kringmaatregelen (per zuiveringskring 1) en een financiële vastlegging per waterpartner. Het iWKp treedt in werking voor een individuele partij na vaststelling door de gemeenteraad of het algemeen bestuur van het hoogheemraadschap van Rijnland. Bij de vaststelling worden de drie modules gezamenlijk
1 Mits wordt voldaan aan de voorwaarden uit artikel 3.14 van het BLBI
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 13
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
vastgesteld. De looptijd van deze module is 5 jaar waarna nieuwe vaststelling plaats dient te vinden. Bij wijziging van inzicht kan tussentijds eventueel nieuwe vaststelling plaatsvinden en ook de kostendekkingsplannen kunnen na onderling overleg te allen tijde separaat worden vastgesteld, indien sprake is van vernieuwde inzichten. Op het iWKp is de Wet Milieubeheer van toepassing met bijbehorende advies- en vaststellingstermijnen.
1.6
Leeswijzer
Momentopname en dynamisch document Deze module is samengesteld op basis van informatie en inzichten die tijdens het opstellen van dit iWKp voorhanden waren en vormen een momentopname voor de bestaande situatie. In de komende jaren voeren de waterpartners in de Bollenstreek gezamenlijk de op de beleidsmodule gebaseerde en in deze module weergegeven maatregelen uit. Hierdoor ontstaan doorlopend nieuwe informatie en inzichten. Desgewenst kan deze module op basis van deze ontwikkelingen gedurende de komende planperiode actueel gehouden worden, en vormt daarmee een belangrijke bouwsteen voor het volgende iWKp in 2022.
Uitwerking zorgplichten per hoofdstuk In deze module wordt per hoofdstuk de technische aspecten van een zorgplicht behandeld; voor de waterstromen stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. De voorzieningen en activiteiten van de verschillende waterpartners die betrekking hebben op een zorgplicht zijn in het betreffende hoofdstuk beschreven. Ieder hoofdstuk beschrijft de aspecten van de zorgplicht in de volgorde van de betreffende waterstroom. Het hoofdstuk voor grondwater volgt een afwijkende indeling, wat is ingegeven door de grote lokale verschillen per gemeente en de mate waarin deze zorgplicht per waterpartner is uitgewerkt. Veel voorzieningen in de afvalwaterketen en beheeractiviteiten zijn niet toegeschreven naar één zorgplicht, maar dienen verschillende zorgplichten. Dit is uit oogpunt van efficiency, maar ook vanwege het feit dat verschillende waterstromen bedoeld of onbedoeld met elkaar vermengd zijn. De technische staat van alle rioleringsvoorzieningen is om deze reden centraal beschreven in het hoofdstuk voor de zorgplicht stedelijk afvalwater. Overzichten van voorzieningen en de beheeractiviteiten zijn centraal weergegeven in de bijlagen. In deze module heeft iedere zorgplicht betrekking op een specifieke waterstroom in pure of gemengde vorm.
(Als voorbeeld: de zorgplicht voor stedelijk afvalwater gaat over alle riolering waarmee afvalwater eventueel vermengd met hemelwater of grondwater wordt ingezameld. Dit omvat dus de gemengde riolering, vuilwaterriolering in gescheiden stelsels en mechanische riolering. De toetsing van het hydraulisch functioneren heeft in deze context alleen betrekking op droogweer omstandigheden en niet op maatgevende neerslagomstandigheden).
Toetsing aan DoFeMaMe De beheeractiviteiten van de waterpartners worden uitgevoerd volgens eigen beleid, wat verankerd is in de beleidsmodule van dit iWKp en de daaraan bijgevoegde DoFeMaMe. De toetsingen aan de DoFeMaMe en de resultaten daarvan als onderbouwing van de nieuwe beheeractiviteiten zijn niet in deze module integraal weergegeven.
Meerwaarde samenwerking – (Onderzoeks-) maatregelen op een rij Op operationeel niveau werken de waterpartners al langer samen in verbanden zoals SWWK, TKN++ etc, maar op strategisch niveau (beleid) en tactisch niveau (planvorming) is de samenwerking nog jong. Deze module van het iWKp is het eerste voor de Bollenstreek en legt voor de verschillende onderwerpen de werkwijzen van de verschillende waterpartners en de resultaten daarvan naast elkaar. Per onderwerp (paragraaf) is een samenvatting en overzicht gegeven van alle onderzoeksmaatregelen en uitdagingen op dat gebied. Dit biedt de waterpartners de mogelijkheid van elkaar te leren, aan elkaar op te trekken en waar mogelijk samen de schouders eronder te zetten. In 0 is het actuele onderzoeksprogramma van de Bollenstreek opgenomen. Deze geeft een overzicht van onderzoeken voor de afvalwaterketen voor de planperiode van dit iWKp. Dit overzicht is voortgekomen uit 3 raamwerken voor Volksgezondheid, Droge Voeten en Leefomgeving/milieu en is aangevuld en geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten die tijdens het opstellen van het vorig iAWKp en dit nieuwe iWKp zijn ontstaan. INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 14
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Contactgegevens operationeel niveau Voorafgaand en bij het opstellen van dit iWKp zijn vele processen, maatregelen en beleid op elkaar afgestemd. Voor nog af te stemmen onderwerpen en delen van nieuwe inzichten die tijdens de komende planperiode kunnen ontstaan is het van belang dat de verschillende medewerkers van de waterpartners elkaar weten te vinden. In Bijlage P is een overzicht met contactgegevens opgenomen.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 15
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
2
ZORGPLICHT STEDELIJK AFVALWATER
2.1
Beschrijving Zuiveringskring
De zuiveringskring van AWZI Noordwijk, zoals weergegeven in Figuur 2 ,omvat de kernen/rioleringsgebieden:
Kern Noordwijk (aansluitpunt: ontvangkelder AWZI Noordwijk) Kern Noordwijkerhout (aansluitpunt: ontvangkelder AWTG Noordwijkerhout) Kern Voorhout (aansluitpunt: ontvangkelder AWTG Voorhout).
In Figuur 2 is het totale aanvoergebied voor deze zuiveringskring weergegeven.
Figuur 2- Aanvoergebied awzi Noordwijk .(Rioken, mei 2015)
In de AWZI Noordwijk wordt het aangevoerde afvalwater uit de verschillende rioleringsgebieden gezuiverd, waarna het geloosd wordt in de Maandagsche Watering
2.1.1
Beschrijving gemeentelijke riolering
Onderstaand zijn per gemeente het areaal aan rioleringsvoorzieningen voor stedelijk afvalwater beschreven. In Bijlage B is een getalsmatig overzicht gegeven van de aanwezige voorzieningen voor inzameling en transport van het afvalwater en hemelwater. Het stroomschema van de zuiveringskring en de prognoseschema’s staan in Bijlage C. In Bijlage E zijn overzichtstekeningen opgenomen van de rioleringsstelsels van de gemeenten.
Noordwijk Kernen Noordwijk aan Zee en Noordwijk-Binnen INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 16
Met opmerkingen [MG1]: Hier zijn wel wat uitbreidingen / inbreidingen geweest. Nieuwe infiltratievoorziening Noordwijk aan Zee. Hoort ook Bijlage B bij. Navraag gedaan bij Michiel.
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Qua hoogteligging is de kern Noordwijk te verdelen in 2 gebieden; het hooggelegen Noordwijk aan Zee met niveaus aflopend van NAP+18,0 m naar NAP+7,0 m en Noordwijk-Binnen met een gemiddeld niveau van NAP+1,5 m. In het overgangsgebied tussen deze gebieden varieert de hoogte van NAP+2,0 m tot NAP+9,0 m. De in deze kernen aanwezige riolering staat in een open verbinding met elkaar, maar stuwen en een retentievoorziening beperken de afvoer van hemelwater naar Noordwijk-Binnen, zodat berging bovenstrooms wordt benut, vuilemissie wordt beperkt en wateroverlast in Noordwijk-Binnen wordt voorkomen. Het rioolstelsel van Noordwijk aan Zee en Noordwijk-Binnen voeren onder vrij verval af naar de AWZI Noordwijk. Het gezuiverde afvalwater wordt geloosd op de Maandagsche Wetering. In de duinen, noordelijk van Noordwijk aan Zee, zijn nog enkele omvangrijke bungalowparken met gescheiden stelsels aanwezig. Het afvalwater hiervan wordt geloosd op de riolering van de kern Noordwijkerhout via rioolgemaal De Witte Raaf. Vanuit de buitengebieden wordt via drukriolering geloosd op de vrijverval stelsels van de kern Noordwijk. Kern Noordwijkerhout en De Zilk De voormalige gemeente Noordwijkerhout bestaat uit twee grote kernen, Noordwijkerhout en De Zilk. Het gebied ten noorden van de Delfweg voert via De Zilk af naar zuivering Zwaanshoek.
Het gebied ten zuiden van de Delfweg voert af naar zuivering Noordwijk. De drukriolering langs de Delfweg is recent omgezet van noord naar zuid en kan desgewenst eenvoudig weer teruggekoppeld worden. De wijk De Boekhorst en delen van het Centrum van Noordwijkerhout liggen op circa 3m+NAP. In het overige gebied ligt het maaiveld op circa 0.50m+NAP.
Teylingen Kern Sassenheim De rioolstelsels in kern Sassenheim voeren het afvalwater af naar het hoofdgemaal aan de Schoonzorgseweg (van Rijnland). Deze brengt het afvalwater naar AWZI Katwijk. In Sassenheim is een verbinding met de riolering in Lisse. Tijdens bepaalde neerslagomstandigheden wordt overgestort op de riolering in Sassenheim Vanuit de buitengebieden wordt via drukriolering geloosd op de vrijvervalstelsels. Kern Voorhout De rioolstelsels in de kern Voorhout voeren het afvalwater af naar het hoofdgemaal aan de Boekenburglaan (van Rijnland). Deze brengt sinds 2012 het afvalwater naar AWZI Noordwijk. Op de gemengde rioolstelsels van Voorhout is de drukriolering van de buitengebieden aangesloten. Dit betreft de drukriolering in en rondom s’Gravendamseweg, Molentocht, Zuidelijke randweg, Sportlaan, Churchillaan, Rijnsburgerweg en de Torenlaan. Daarnaast voert een klein gemengd stelsel dat in particulier eigendom is af naar het gemende stelsel van Rijnsburgerweg. Dit particuliere gebied heeft een overstort. Kern Warmond De rioolstelsels in de kern Warmond voeren het afvalwater via het hoofdgemaal aan de Van den Woudestraat af naar de AWZI Leiden Noord. Op deze rioolstelsels is de drukriolering van de buitengebieden aangesloten.
Dit betreft de drukriolering in en rondom Koudehoorn, Zijldijk, Sweiland polder, Langebrug, Watertuin, Hofpolder Zwanenburg polder, en klein Hemmeerpolder.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 17
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
2.1.2
Beschrijving transportsysteem Rijnland
Er zijn binnen het afvalwatersysteem van de AWZI Noordwijk twee riooleindgemalen in beheer van Rijnland, AWTG Noordwijkerhout en AWTG Voorhout. Vanuit de twee Rijnlandse gemalen zijn er persleidingen naar AWZI Noordwijk. In Bijlage M is aanvullende informatie over het transportsysteem weergegeven.
Figuur 3 - transportsysteem naar AWZI Noordwijk
In onderstaande tabellen zijn de ontwerpgegevens van de transportwerken weergegeven.
AWTG
Bouwjaar
Laatste renovatie
Ingestelde maximale capaciteit [m3/h]
• Statische opvoerhoogte [m]
b.o.
b. [mNAP]
Noordwijkerhout
2010
n.v.t.
966
20
-3,70
Voorhout
2000
n.v.t.
onbekend
onbekend
-3,37
Tabel 1 - ontwerpgegevens afvalwatertransportgemalen (bron: OBS, tenzij anders aangegeven)
Uitgangspunt is dat het inslagpeil onder of gelijk aan B.O.B. is ingesteld. De inslagpeilen worden nog afgestemd met de gemeenten. Alleen in overleg met gemeenten kan hiervan worden afgeweken.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 18
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Lengte [m]
Diameter [mm]
Gietijzer/overig
7674
500/600/630
Beton/onbekend
3544
500
Afvalwatertransportleiding Bouwjaar
Materiaal
Noordwijkerhout
2010
Voorhout
Onbekend
Tabel 2 - gegevens afvalwatertransportleidingen (bron: OBS, tenzij anders aangegeven)
Op basis van de prognose gegevens (DWA), pompcapaciteit en de berging in het hoofdrioolstelsel achter het gemaal zijn de theoretische kritieke tijd en ledigingstijd bepaald. Theoretische
Werkelijke kritieke tijd (uur) 2
Kritieke tijd (uur)
Theoretische ledigingstijd (uur)
Noordwijk (influentgemaal)
18 uur
6 uur
Noordwijkerhout
9 uur
3 uur
Volgt
Voorhout
10 uur
6 uur
Volgt
AWTG
Volgt
Tabel 3 - kritieke tijd en ledigingstijd (bronnen: Geoweb en calamiteitenplan)
De kritieke tijd en ledigingstijd zijn in 2015 theoretisch berekend. Sindsdien wil Rijnland de gegevens updaten (compleet maken) en toetsen aan de praktijk. In 2021 is een proces beschreven om de kritieke tijd per AWTG te bepalen in een praktijk toets, ambitie is minimaal 15 AWTG`s per jaar te beproeven. Met de gegevens uit die toets kan ook de werkelijke onderdrempel berging van het stelsel getoetst worden, welke een indicatie is voor de werkelijke ledigingstijd. Het proces van praktijkproeven vindt per gemeente plaats in het samenwerkingsverband waarbij de statische en dynamische gegevens van het aanvoerend stelsel en AWTG gebruikt worden. De voorbereiding en uitvoering van deze praktijkproeven hebben daarnaast een meerwaarde omdat door de nauwe samenwerking het complete stelsel in samenwerking onder de loep wordt genomen. Fouten in gegevens of defecten in het stelsel (zoals bijvoorbeeld een onbekende inprikker, een grotere lozing of lekkende riolering) zijn voorbeelden van ‘bijvangst’ van het in praktijk bepalen van de kritieke tijd.
2.1.3
Beschrijving AWZI
AWZI Noordwijk is voor het eerst in bedrijf genomen in 1963. In 2011 is de nieuwbouw van de awzi opgeleverd om te voldoen aan strengere effluenteisen. Sindsdien wordt ook het afvalwater van de inmiddels gesloten AWZI Noordwijkerhout hier gezuiverd. De biologische ontwerpcapaciteit bedraagt 100.000 i.e. (à 150 g TZV/dag) en de hydraulische capaciteit 3.500 m3/h. De AWZI is ontworpen als een ultralaag belast actiefslib systeem met voordenitrificatie. Fosfaat wordt biologisch verwijderd volgens het m-UCT principe. In onderstaand figuur is de installatie weergegeven. In Bijlage N zijn de ontwerpgrondslagen en de dimensionering van de verschillende procesonderdelen opgenomen (bron: DO, Nieuwbouw AWZI Noordwijk, HH Rijnland i.s.m. Witteveen+Bos, 2007). Een uitgebreidere beschrijving met processchema is opgenomen in Bijlage O.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 19
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Figuur 4 - luchtfoto AWZI Noordwijk
De AWZI bestaat uit de volgende hoofdprocesonderdelen: Waterlijn: • • • • • • • • • • •
influentgemaal ontvangwerk roostergoedverwijdering en roostergoedwaspers zandvanger en zandwasser verdeelwerk 1 anaerobe tank beluchtingstanks (bestaande uit anoxische selector, voordenitrificatieruimte en nitrificatieruimte) nabezinktanks retourslibgemalen effluentgemaal effluentpersleiding
Sliblijn: • •
slibontwatering (verlengde zeefbandpers) slibverlading
2.1.4
Aansluitpunten op de AWZI
Noordwijk Het rioolwater van de kernen Noordwijk aan Zee en Noordwijk-Binnen wordt verzameld in het hoofdbemalingsgebied en via het aansluitpunt geloosd in de ontvangkelder van het influentgemaal van de AWZI Noordwijk. Het aansluitpunt is technisch gedefinieerd als de hoofdafsluiter aan de ontvangkelderwand. Het rioolwater vanuit de bemalingsgebieden van de kern Noordwijkerhout wordt verzameld in het hoofdbemalingsgebied en via de ontvangkelder van AWTG Noordwijkerhout afgevoerd naar AWZI Noordwijk. Het aansluitpunt is technisch gedefinieerd als de afsluiter in de rioolleiding voordat deze uitmonden in de ontvangkelder. Het rioolwater vanuit de bemalingsgebieden van de kern De Zilk wordt verzameld in het hoofdbemalingsgebied en via de ontvangkelder van AWTG De Zilk en via de riolering van gemeente Hillegom afgevoerd naar AWZI Zwaanshoek. Het aansluitpunt is technisch gedefinieerd als de afsluiter in de rioolleiding voordat deze uitmonden in de ontvangkelder van AWTG de Zilk.
Teylingen Het rioolwater van de bemalingsgebieden in Voorhout wordt via twee aansluitpunten geloosd in de ontvangkelder AWTG Voorhout en afgevoerd naar AWZI Noordwijk. De aansluitpunten zijn technisch gedefinieerd als de afsluiters in de rioolleidingen voordat deze uitmonden in de ontvangkelder.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 20
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Het rioolwater vanuit de bemalingsgebieden Sassenheim worden in het hoofdbemalinggebied verzameld en via de ontvangkelder van AWTG Sassenheim afgevoerd naar AWZI Katwijk. Het aansluitpunt is technisch gedefinieerd als de afsluiter in de rioolleiding voordat deze uitmonden in de ontvangkelder. Het rioolwater vanuit de bemalingsgebieden Warmond worden in het hoofdbemalinggebied verzameld en via de ontvangkelder van AWTG Warmond afgevoerd naar AWZI Leiden Noord. Het aansluitpunt is technisch gedefinieerd als de afsluiter in de rioolleiding voordat deze uitmonden in de ontvangkelder.
2.1.5
Bijzondere aspecten binnen de zuiveringskring
Naast de reeds genoemde stedelijke omgeving zijn er geen andere bijzondere aspecten van invloed op het zuiveringsproces.
2.2
Riolering
2.2.1
Ongerioleerde percelen
In deze paragraaf worden de al dan niet aangesloten panden op de riolering beschreven. Een algemene beschrijving is opgenomen in deze paragraaf, terwijl de opgave van de verschillende panden is opgenomen in Bijlage H. In de huidige situatie wordt nog gebruik gemaakt van de begrippen smalle en brede afvalwaterzorgplicht. In plaats daarvan wordt in de komende planperiode gewerkt volgens de procedure ongerioleerde lozingen zoals beschreven in de beleidsmodule.
Gemeente Noordwijk
Met opmerkingen [MG2]: In de laatste planperiode is volgens Michiel nog niet gewerkt volgens de procedure ongerioleerde lozingen.
Alle binnen de gemeente Noordwijk gelegen panden zijn aangesloten op de riolering, met uitzondering van 19 percelen. Hiervan zijn 13 percelen aangesloten op een septictank en 3 lozen op een IBA. De gemeente handhaaft dit. Bijlage H geeft een overzicht van alle niet op de riolering aangesloten percelen. In het GRP 2012-2016 van de voormalige gemeente Noordwijk staat beschreven dat er momenteel nog 3 percelen zijn die op de riolering aangesloten moeten worden. Dit zijn de woonboten aan de Hogeweg. Deze woonboten zullen bij de realisatie van Offem Zuid aangesloten worden. Door de verminderde vraag naar woningen is de aanleg van deze woningbouwlocatie vertraagd. Om deze reden zijn de drie woonboten nog niet op de riolering aangesloten. Onderzoek o.b.v. gecombineerde gegevens van belastingen wezen uit dat er vermoedelijk meer ongerioleerde percelen zijn dan tot nu toe bekend. Dit is nog in onderzoek. In het volgend iAWKp neemt de gemeente Noordwijk een aanpak hiervoor op. Daarnaast hanteert de gemeente Noordwijk een proactieve aanpak voor ongerioleerde panden met als doel het op een zo kort mogelijke termijn aansluiten. De gemeente Noordwijk hanteert de smalle zorgplicht.
Gemeente Teylingen Binnen de gemeente Teylingen zijn alle panden aangesloten op de riolering, behalve de panden genoemd in Bijlage H. De gemeente heeft aangegeven in de komende planperiode de panden aan te sluiten die zijn opgenomen in Bijlage H. De gemeente Teylingen hanteert de smalle zorgplicht.
2.2.2
Nieuwbouw en aanpassingen
De uitbreidingen en inbreidingen voor de komende planperiode, aanpassingen en de gevolgen voor de afvalwaterprognoses zijn tussen de gemeenten en Rijnland afgestemd. In deze module zijn de voor deze planperiode voorziene in- en uitbreidingen weergegeven en is aangegeven welke stelselkeuzes zijn gemaakt. Voor zover van toepassing zijn afwijkingen op het beleid beschreven. Bijlage C toont de prognoseschema’s per gemeente welke een overzicht geven van de totale afvalwaterhoeveelheden per bemalingsgebied in de nulsituatie (2021 of 2022). Bijlage D toont de afvalwaterprognoses als gevolg van aanpassingen aan de stelsels en door nieuwbouw bij in- en uitbreidingen die met Rijnland zijn afgestemd. Dit zijn de meest recente gegevens, welke nog volgens de procedure afvalwaterprognoses verwerkt worden in de afvalwaterprognoses.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 21
Met opmerkingen [MG3]: Aangepast op basis van input Loek.
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Aanvullende onderdelen Verbeterd gescheiden stelsels kunnen wellicht worden omgebouwd tot gescheiden stelsels. In onderstaande kaart zijn de kansen voor de zuiveringskring Noordwijk weergegeven
2.2.3
Functioneren systeem en verbetermaatregelen – Noordwijk (beheergebied voormalige gemeente Noordwijk) Met opmerkingen [MG4]: @Gerritsen, Rick, kan jij hierover een stukje tekst opnemen? Wat heb je hiervoor nodig?
Hydraulisch en vuiltechnisch functioneren In 2015 is het vuiltechnisch functioneren getoetst in het kader van de waterkwaliteitstoets voor overstorten en naar aanleiding van in de praktijk gesignaleerde problemen met de waterkwaliteit nabij overstorten. Voorafgaand aan deze toetsing is het hydraulisch rekenmodel geactualiseerd en gevalideerd.De uit deze toetsing volgende verbetermaatregelen (beschreven in het vorige iAWKp) zijn inmiddels volgens planning uitgevoerd. Op accenten zijn de verbeteringen anders uitgevoerd; de interne (beweegbare) drempel bij de INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 22
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Beeklaan heeft een kleinere drempellengte en de interne drempel van BBB Hogeweg is minder ver verlaagd. De consequenties hiervan zijn met een hertoets bepaald: resultaten studie Bernold Zandman erbij pakken. •
De uiteindelijk verwachte overstortvolumes bij de overstorten aan de Hogeweg zijn enkele procenten hoger dan oorspronkelijk gepland, maar ten opzichte van de begrote reductie te verwaarlozen. De gewijzigde uitvoering heeft geen nadelige invloed op het hydraulisch functioneren.
•
Op basis van meldingen van wateroverlast in de wijk Vinkenveld is het functioneren van de betreffende riolering onderzocht. De volgende constateringen zijn hierbij gedaan. • aanvullen o.b.v. studie door Astrid Aukema. Op basis van het onderzoek zijn inmiddels de volgende maatregelen uitgevoerd: • aanvullen o.b.v. navraag bij Astrid en evt. gemeente • B • C Voor het verder verbeteren van de afvoercapaciteit zijn aanpassingen nodig nabij de interne drempel in de Beeklaan. Hiermee is sprake van een raakvlak met het onlangs verbeterd vuiltechnisch functioneren, wat nader beschouwd dient te worden bij het samenstellen van het definitieve maatregelpakket. Met opmerkingen [MG5]: Gemeente heeft verdere maatregelen geïmplementeerd om vuilemissie te verminderen. @Gerritsen, Rick levert stukje tekst aan voor deze twee alinea’s.
.
Praktijkervaringen Nabij de overstorten langs de Hogeweg en het water langs de Schiestraat zijn meldingen bekend van stankoverlast. Sinds het verwijderen van enkele slibdrempels/stuwen door Noordwijk zijn er geen meldingen meer ontvangen van de woningen langs de Schiestraat. Rijnland heeft in het kader van het waterkwaliteitsspoor een TEWOR-toets uitgevoerd en heeft zuurstoftrajectmetingen uitgevoerd. Hierin waren op verschillende tijdstippen significante verlagingen van zuurstofgehalten gemeten, welke nog niet verklaard kunnen worden. Uit vergelijking met meetgegevens van het rioolmeetnet bleek dat op de betreffende momenten geen overstorten in werking waren. Rijnland en Noordwijk monitoren de watersituatie en hebben afgesproken dat Noordwijk in de laatste planperiode (2017-2021) verbetermaatregelen uitvoert. Een aantal maatregelen zijn in de laatste planperiode uitgevoerd en anderen zijn op moment van schrijven in uitvoering en als zodanig vermeld in Tabel 4.
Verbetermaatregelen De gemeente Noordwijk heeft in haar onderzoek naar beheersing van de vuilemissie samen met Rijnland gestuurd op zekerheid en doelmatigheid van de daarvoor benodigde maatregelen. Met elkaar is een fasering afgesproken, waarbij via monitoring van de oppervlaktewaterkwaliteit de effecten worden bewaakt en bepaald wordt in hoeverre alle maatregelen in hun volle omvang uitgevoerd moeten worden. Dit betreft vooral de mate waarin na de komende planperiode in het centrum van Noordwijk Binnen versneld afgekoppeld moet worden. Eind 2016 is op de polder het Vinkeveld via het nieuwe regenwaterriool onder de Oude Zeeweg in Noordwijk aan Zee gestart met het lozen van 500 m3/24 uur zoetwater uit de drainage van de Koningin Wilhelmina Boulevard. Hiermee is een permanente waterverversing ontstaan. Deze stroomt af via het Vinkeveld naar de Hogeweg waardoor deze structuur permanent ververst. Bij een overstort uit het riool aan de Hogeweg heeft deze verversing een gunstig effect hebben op de waterkwaliteit. Rijnland en Noordwijk onderzoeken het effect in de komende planperiode. Als hieruit niet het gewenste effect wordt verkregen, wordt er een aanpassing ontwikkeld in het rioolstelsel onder de Hogeweg of de Herenweg/Verlengde Beeklaan.
Met opmerkingen [MG6]: Nog in onderzoeksfase
In Tabel 4 zijn de gezamenlijk vastgestelde maatregelen in het kader van de zorgplicht voor afvalwater samengevat.
Maatregel
AWZI
Jaar
Effect svp alle effecten verbeteren
Met opmerkingen [GR7]: Projectenlijst Michiel Hierck dd 17-1-2022 hier opnemen
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 23
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
Aanleg parallelleiding naar BBB
Noordwijk
Gerealiseerd in 2019
betere benutting BBB
Afkoppelen centrum; NW-binnen en Boerenburg (14,5 ha; bestaande afkoppelplannen)
Noordwijk
Gerealiseerd in 2021
beperken vuilemissie
Aanvullende maatregelen beperken wateroverlast Noordwijk Hoofdstraat
Gerealiseerd in 2021
Wateroverlast op de Hoofdstraat beperken
verlagen drempels BBB Hogeweg
Noordwijk
Gerealiseerd
beperken vuilemissie
verhogen overstortdrempels Hogeweg
Noordwijk
Gerealiseerd
beperken vuilemissie
Aansluiten van DWA van 3 woonboten Hogeweg
Noordwijk
2022-2026 (bij realisatie Offem Zuid)
Doelmatige inzameling van afvalwater
2025-2035
beperken vuilemissie
Afkoppelen centrum; Noordwijk-binnen (4,5 ha)
Noordwijk
Met opmerkingen [MG8]: Aantal maatregelen bij Hoofdstraat uitgevoerd: Nieuw RWA riool aangelegd, Kolken afgekoppeld en lozing via boring in middengebied. Met opmerkingen [MG9]: Bypass. Hierdoor gaat minder water naar overstortdrempels benedenstrooms. Meer water naar bergbezinkbassin en Boezem waardoor vuilemissie beperkt wordt. Met opmerkingen [MG10]: Arcadis heeft hierover geadviseerd. Advies: verlaging. Nagaan of dit is uitgevoerd. Houdt verband met wateroverlast bij Vinkeveld. Kan zijn dat deze maatregel pas wordt uitgevoerd wanneer andere maatregelen bij Vinkeveld zijn uitgevoerd. Met opmerkingen [MG11]: Geel: niet bekend of gereed/uitgesteld/afgesteld. Navraag gedaan bij de gemeente
Tabel 4 - maatregelen gemeente Noordwijk voor Noordwijk aan Zee en Noordwijk-Binnen
2.2.4
Met opmerkingen [MG12]: Geupdate op basis van input Loek.
Functioneren systeem en verbetermaatregelen – Noordwijk (beheergebied voormalige gemeente Noordwijkerhout)
Met opmerkingen [MG13]: @Gerritsen, Rick, kan jij vanuit jouw ervaring dit stuk doornemen en updaten?
Hydraulisch en vuiltechnisch functioneren Het hydraulisch en vuiltechnisch functioneren van de riolering is in beeld gebracht en beschreven in het BRP uit 2012. Sindsdien wordt gewerkt met een dynamisch BRP. Mutaties worden periodiek verwerkt. Het stelsel van het beheergebied van de voormalige gemeente Noordwijkerhout voldoet aan de basisinspanning. Klachten over wateroverlast door capaciteitsgebrek van het riool zijn er niet. Er zijn ook geen recente klachten met betrekking tot lozingen en het effect daarvan op de waterkwaliteit. De verloren berging is, afgezien van een vijftal zinkers, nihil. Eind 2015 zijn in een overleg met het hoogheemraadschap in het kader van het smal waterkwaliteitsspoor overstorten en lozingspunten besproken. Op de locaties waarover (geringe aantallen) meldingen en klachten bekend waren bleek de situatie acceptabel of de afgelopen jaren sterk verbeterd. Uit het overleg zijn geen significante maatregelen gevolgd. Voor de voormalige gemeente Noordwijkerhout was het belangrijk dat de situatie rond RO5, een overstort aan de Parallelweg, door afwezigheid van recente klachten, een onderbouwing vanuit de hydraulische berekeningen en meetdata als acceptabel werd benoemd. Hierdoor was het niet nodig om de wijk De Boekhorst af te koppelen. Een besparing van bijna één miljoen euro!
Praktijkervaringen Knelpunten volgens het BRP worden in het veld niet herkend. Ondanks dat worden ze in de gaten gehouden. Ditzelfde geldt voor knelpunten uit andere bronnen zoals inspecties of klachten. Indien noodzakelijk wordt aanvullend onderzoek uitgevoerd en/of maatregelen genomen. Bij De Vlashoven is sprake van een gemaal met een te geringe capaciteit. Hierdoor vinden extra overstortingen plaats. De sanering van situatie door aanleg van gemaal Langelaan is in voorbereiding.
Raakvlakken binnen de zuiveringskring Een deel van het buitengebied in het beheergebied van de voormalige gemeente Noordwijkerhout loost op de riolering van de voormalige gemeente Noordwijk omdat deze oplossing doelmatiger was. Dit betreft de volgende gebieden: • • • •
Leidsevaart (50), 1 perceel met drukriolering, voert af naar Noordwijk Duinweg (44), 2 percelen met drukriolering, voeren af naar Noordwijk Recreatiepark Duinschoten (52), 31 woningen, voert af naar Noordwijk Gebied Kraaierslaan (43), 10 woningen, voert af naar Noordwijk
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 24
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
•
Het terrein van de voormalige instelling Sancta Maria (42) ligt voor een deel op voormalig Noordwijkerhouts grondgebied en voor een deel op voormalig grondgebied van Noordwijk. Het riool op voormalig Noordwijkerhouts grondgebied voert af naar het deel in Noordwijk.
Het afvalwater van de recreatiegebieden van Noordwijk (inclusief de aanvoer uit Noordwijkerhout) wordt via gemaal Witte Raaf via het rioolstelsel van Noordwijkerhout afgevoerd naar de zuivering. Deze lozing heeft ernstige aantasting van de Noordwijkerhoutse riolering tot gevolg. Via het Afvoerstructuurplan wordt een andere afvoerroute van het afvalwater uitgewerkt om mede dit probleem op te lossen. Het afvalwater van De Zilk wordt afgevoerd naar de zuivering Zwaanshoek. Aan het Houtvesterslaantje is nog een perceel met drukriolering dat naar Lisse afvoert.
Verbetermaatregelen Bij de voorbereidingen van de realisatie van gemaal Langelaan bleek het mogelijk om direct op de persleiding van Rijnland te lozen in plaats van de omweg door heel Noordwijkerhout naar het gemaal van Rijnland. Een voor de hand liggende uitbreiding is de combinatie met de lozing van Noordwijk zodat ook deze direct naar de persleiding wordt afgevoerd. Voor deze maatregelen, waarbij de fusie tussen Noordwijk en Noordwijkerhout meer ruimte biedt voor mogelijkheden, is in de laatste planperiode een Structuurvisie opgesteld door de gemeente Noordwijk. Het is hierdoor eenvoudiger zaken samen te voegen of te verplaatsen.
Met opmerkingen [MG14]: Hoe staat het met deze structuurvisie?
De structuurvisie geeft helderheid in knelpunten als:
Met opmerkingen [MG15R14]: Deze is uitgevoerd volgens tabel kringmaatregelen (aangeleverd door Loek)
• • •
Injectie vanuit Noordwijk/De Witte Raaf die nu aantasting geeft in het centrum van Noordwijkerhout; Oplossen overmatige lozingen De Vlashoven door realisatie van gemaal Langelaan met afvoer op de persleiding van Rijnland. Inkorten afvoerroute: de awtg van de kern Noordwijkerhout ligt nu ten oosten van deze kern. Verplaatsing van de awtg op lange termijn (> 10 jaar) naar het zuiden van Noordwijkerhout is zinvol. Feitelijk is dit een OAS-activiteit.
De maatregelen krijgen een nadere uitwerking in het nog op te stellen afvoerstructuurplan van de gemeente Noordwijk. De Structuurvisie van Noordwijkerhout is hierin een relevante basis.
INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 25
MAATREGELEN ZUIVERINGSKRING NOORDWIJK
In de begroting zijn de volgende maatregelen opgenomen. Maatregel
AWZI
Jaar
Effect
Aanpassen gemaal De Vlashoven voor de tijdelijke situatie waarin gemaal Langelaan nog niet is gerealiseerd.
Noordwijk
In 2017 gerealiseerd
Vermindering overstortingen
Realiseren gemaal Langelaan als onderdeel van de Structuurvisie (waarin de mogelijkheid tot saneren van de lozing van Noordwijk wordt besproken)
Noordwijk
Vermindering In overstortingen en planvoorbereiding aantasting riool in Noordwijkerhout
Uitwerken afvoerstructuurplan, waarin opgenomen de Structuurvisie Noordwijkerhout
Noordwijk/ Zwaanshoek
2021-2023
Maatregelen volgens de Structuurvisie Noordwijkerhout.
Noordwijk
2021-2023
Vermindering overstortingen en aantasting riool in Noordwijkerhout
Sanering van riolering Zilkerduinweg 78-110
Zwaanshoek
Uitgesteld
Instandhouding functie
Met opmerkingen [GR16]: Maatregelenlijst Michiel Hierck dd 17-1-2022 hier opnemen
Stip op de horizon, vergroten doelmatigheid op korte en lange termijn.
Met opmerkingen [MG17]: Nog niet uitgevoerd. Jaartallen geupdate
Met opmerkingen [MG18]: Navraag bij gemeente (geel) gedaan.
Tabel 5 - maatregelen gemeente Noordwijkerhout
2.2.5
Met opmerkingen [MG19]: Aangepast op basis van input gemeente.
Functioneren systeem en verbetermaatregelen – Teylingen
Hydraulisch en vuiltechnisch functioneren Het hydraulisch en vuiltechnisch functioneren van de riolering is in beeld gebracht en beschreven in het Masterplan riolering Teylingen uit 2019. In dit kader is zijn de basisgegevens (zowel het afvoerend oppervlak als de riolering) geactualiseerd en is het rekenmodel opnieuw opgebouwd. Aanvullend hierop is een stedelijk watersysteemmodel opgebouwd, waarin de onderdelen riolering, kolken, maaiveld (AHN3) en oppervlaktewater zijn geïntegreerd. Voor controle op betrouwbaarheid is het model gevalideerd aan de hand van gemeten waterstanden in de riolering en de door Rijnland in Hydronet beschikbaar gestelde neerslagdata en door Rijnland gemeten oppervlaktewaterstanden in Sassenheim en Warmond (in Voorhout is geen meetpunt). Het hydraulisch functioneren bij normale en extreme neerslag is beschreven in paragraaf 3.2. Voor specifiek de berekening van de vuiluitworp zijn de geactualiseerde afvoerende oppervlakken verdeeld over een 1D-strengenmodel. Uit de toets op het vuiltechnisch functioneren in 2019 blijken bij alle stelsels geen grote verschillen met de toets uit 2014. De berekeningen bevestigen dit. In Sassenheim vormt het BBB Essenplein door de grote overstorthoeveelheden nog steeds een knelpunt voor de waterkwaliteit. Het BBB Essenplein zelf functioneert naar behoren. Sassenheim: • Bij de Menneweg ontbreekt een gemengde overstort.
In het rekenmodel is op deze locatie een HWAoverstort. Vermoeden is dat bij de aanleg van het HWA-stelsel de gemengde overstort is opgeheven. • De overstort bij het Essenplein heeft veruit de grootste overstorthoeveelheden, wat in de praktijk ook een knelpunt vormt voor de waterkwaliteit en vraagt om een aanpak. Voorhout: • De overstort bij de Rijnsburgerweg stort volgens de nieuwe toets beduidend minder veel en vaak over. In de huidige situatie is het wegoppervlak niet meer op de gemengde riolering aangesloten, waardoor het aangesloten verhard oppervlak is gehalveerd. INTEGRAAL AFVALWATERKETENPLAN BOLLENSTREEK VERSIE NOORDWIJK 2020 26