3. DEF Gebieds en beeldkwaliteitsvisie NieuwBoekhorst vastgesteld 6 juli 2022 .pdf
Tekst van het document
De bebouwing langs de Randweg is hierop gericht en heeft ook een geluidswerende functie voor het achterliggende gebied. Het totale ensemble geeft uiting aan het dorpse karakter van de hele wijk. Nieuw Boekhorst presenteert zich hier richting de omgeving. De ‘frontale’ uitstraling is daarom erg belangrijk. 43
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Kernkwaliteiten •
Waterrijk woonmilieu, geënt op de voormalige slotenstructuur
•
Wonen aan intieme erven
•
Veel achtertuinen aan het water
Wonen aan het water
Erven binnen in de woonclusters
Waterrijk De tegenhanger van Dorpse Hoven is Waterrijk. Het water is hier dominant aanwezig door de brede Buurtvaart en smallere dwarsvaarten. De achtertuinen grenzen veelal aan het water, waardoor de buurt in zekere zin naar binnen is gekeerd. Een groot deel van de woningen richt zich op een informele en speelse manier aan de erven. Waar Dorpse Hoven stevige, eenduidige blokken heeft, kent Waterrijk een losse korrel. Laagbouw heeft overal een kap.
44
Waterrijk presenteert zich met voorkanten aan de Laan. Vanaf de Laan zijn diverse doorzichten, die doorlopen van de Buurtvaart tot de Molentocht. De bebouwing in Waterrijk is herkenbaar doordat natuurlijk gekleurd hout een aandeel vormt in het gevelbeeld.
•
Wonen aan erfjes, met achterkanten aan het water
•
Voorkanten richting de Laan en de parkzones
De principekaart hieronder in combinatie met de uitgangspunten in het gekleurde vlak rechts geven de basisprincipes aan voor de stedenbouwkundige opzet.
Verkeer en parkeren
Voor wat betreft de hoogtes van de appartementengebouwen geld een inspanningsverplichting om te onderzoeken of het ruimtelijk verantwoord is om nog een laag hoger te gaan.
Groen
appartementengebouw (max aantal bouwlagen)
•
Informeel en kleinschalig parkeren in de erven
•
Doorgaande zichtassen (blauw/groen/erven) haaks op de Buurtvaart
•
Groenplekken binnen de erven
•
Minimaal één boom 1e orde per erf
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Stedenbouwkundige principes
Bebouwing
Doorgaande watergang richting de Molentocht is verplicht. De twee gestippelde watergangen+doorzichten mogen optioneel worden samengevoegd tot één.
Kavel buiten ontwikkelgebied
5
5
45
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Losse korrel van woningen rondom een erf
Individualiteit
Verspringende rooilijn
De erven kennen een losse korrel, woningen zijn individueel afleesbaar door bv: • kapverdraaiing, muurkapellen • verspringing in de rooilijn • (subtiel) kleur- of materiaalverschil
De bebouwing ligt niet in één rooilijn, maar verspringt of knikt ten opzichte van elkaar.
Aan een erf Doel Het doel van de beeldregels voor de Erven is dat elk erfje een prettige samenhang gaat vormen. De erven zijn per stuk een eenheid. Tussen de erven onderling is variatie wenselijk, om daarmee elk erfje een eigen identiteit te geven. De erven zijn hybride ruimtes waar de auto kan komen, maar duidelijk te gast is. Het erf is daarmee ook een prettige speel- en verblijfsplek voor de omliggende bewoners. Elk erf heeft minimaal één boom van de 1e orde. De omliggende bebouwing is informeel rondom het erf gerangschikt. De individuele korrel is goed afleesbaar. 46
Erf als collectieve speel- en verblijfsplek
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Begeleiding in daklijst en plint
Massa
Horizontaliteit
•
Bebouwing begeleidt de Laan, door: • Doorlopende daklijst (over de verschillende eenheden) • Doorgaande plint (ca 50 cm) in afwijkende tint en/of metselverband
Overwegend 2 lagen + kap, incidenteel 1 laag + kap of 3 laags plat
Aan de Laan Doel Het doel van de beeldregels voor de Laan is dat deze zone een duidelijk geheel gaat vormen.
Begeleidende bebouwing in een fijne korrel
De woningen hebben voortuinjes met een haag, die meedoen in het groene profiel van de Laan.
De bebouwing van de Laan heeft een sterk begeleidend karakter. Juist die continuïteit moet zichtbaar zijn in de architectuur. De korrel van de bebouwing langs de Laan door Waterrijk is duidelijk kleiner en fijner dan in Dorpse Hoven.
47
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Kernkwaliteiten •
Interne, autoluwe groenstructuur met speelse verbredingen als openbare plekken
•
Traditionele buurtopzet met rug-aan-rug verkaveling en parkeerstraten
Groene woonstraat
Groene straatjes met plek voor programma zoals waterberging, speel- of sportplekken
Parkeren in het profiel en in pockets
De Gaard Kenmerkend voor de Gaard is de doorgaande interne groenstructuur. Deze zorgt voor een vriendelijke, informele verblijfskwaliteit waaromheen de woningen op een relatief traditionele manier verkaveld zijn. De buitenrand begeleidt de bocht van de Noordelijke Randweg en is tevens een voortzetting van de rand van Dorpse Hoven. Aan de spoorzijde is een doorkoppeling voor langzaam verkeer richting de Spoorlaan, die ook toegang geeft tot de Driehoek, aan de overzijde van de tunnel.
48
Het karakter van de Gaard wordt versterkt door een eigen materiaalgebruik waarin naast baksteen als hoofdmateriaal gewerkt wordt gekleurde geveldelen van een afwijkend materiaal (bv. hout).
De principekaart hieronder in combinatie met de uitgangspunten in het gekleurde vlak rechts geven de basisprincipes aan voor de stedenbouwkundige opzet.
•
Reguliere rug-aan-rugverkaveling
•
Voorkanten naar het openbaar gebied
Verkeer en parkeren •
Parkeren in (groene) woonstraten en kleine parkeerkoffers haaks op de straten
•
Geen doorgaand autoverkeer of parkeren in de groenstructuur
Groen •
Doorlopende groenzone van minimaal 15m openbaar gebied
•
Speelse verberedingen en versmallingen voor extra programma (wadi, groen, sporelaanleiding)
•
Groene zone langs de bestaande kavels
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Stedenbouwkundige principes
Bebouwing
6
groene zone
7
kavel buiten ontwikkelgebied
appartementengebouw (max aantal bouwlagen)
49
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Variatie in baksteen en accenten met dwarskappen
Massa • •
1 of 2 lagen + kap Geen 3laagse fronten richting de Dorpsweide
Veranda als voorbeeld voor overgang van privé naar openbaar gebied
Aan de groenzone Doel Het doel van de beeldregels voor de Groenzone is om deze ruimte een duidelijk geheel te laten vormen. De groenzone verbindt het Oeverpark met de Spoorlijn en de Laan. De groenzone is autoluw, de ruimte wordt speels gevormd door licht geknikte fronten, met smallere en bredere plekken. De groenzone is de centrale speel- en verblijfszone voor de Gaard. Interactie tussen woning en groenruimte is essentieel, zowel ruimtelijk als sociaal. Om dit laatste te bereiken hebben de woningen een open en uitnodigende uitstraling aan de voorzijde, voorzien van een privé verblijfsplek met veranda, pergola of luifel. 50
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Variatie tussen woningen met kap daken en platte daken
Massa
Horizontaliteit
•
Bebouwing begeleidt de Laan, door: • Doorlopende daklijst (over de verschillende eenheden) • Doorgaande plint (ca 50 cm) in afwijkende tint en/of metselverband
•
2 lagen + kap of 3 lagen plat (excl appartementen) Bebouwing begeleidt de Laan
Horizontaliteit wordt benadrukt door details
Aan de Laan Doel Het doel van de beeldregels voor de Laan is om de bebouwing in dit deel een eenduidige uitstraling te geven. Deze bebouwing is deels eenzijdig, gericht op de Noordelijke Randweg en deels tweezijdig. De bebouwing langs de Randweg heeft mede een geluidswerende functie voor het achterliggende gebied. De bebouwing aan de Laan heeft een sterk begeleidend karakter. Juist die continuïteit moet zichtbaar zijn in de architectuur. De woningen hebben voortuintjes met een haag, die meedoen in het groene profiel van de Laan. 51
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Kernkwaliteiten •
Hart van de wijk, met enkele voorzieningen
•
Besloten en luwe plek rondom een (openbaar) haventje
•
Ontmoetingsplek voor de wijk, met ruimte ontmoeting en kleine wijkevenementen
•
Trappartijen en vlonder aan het haventje
Zitten onder de bomen
Ruimte voor kleine wijkevenementen
Contact met het water
De Haven De Haven is een bijzondere plek binnen Nieuw Boekhorst. Waar de andere vier woonbuurten qua bebouwing ingetogen en rustig zijn, mag de Haven meer expressie krijgen. Dit wordt ook het levendige hart van de wijk, met onder andere een haventje en ruimte voor ca 1.500 m2 commercieel programma. De bebouwing omarmt het haventje en zorgt zo voor een luwe plek, met een zonnige kant op het zuidwesten. Binnen het blok is een centraal plein voor de wijk, met ruimte voor bijvoorbeeld een braderie en kleine wijkevenementen. De plint bevat grotendeels voorzieningen, met daarop 52
appartementen. Het bouwblok wordt als één massa vormgegeven, maar kent een sterk getrapte opbouw met verspringingen en verschil in bouwlagen. Het karakter van een dorps haventje krijgt tevens uiting in een gevarieerd gevelbeeld. Het kleur- en materiaalgebruik is hier relatief vrij in vergelijking tot de rest van Nieuw Boekhorst. Havenachtig karakter
•
Bebouwing vormt een U-vormig blok rondom de haven
•
Het gehele gebied vormt één duidelijke eenheid
Verkeer en parkeren •
Parkeren gebeurt centraal op een groen ingericht parkeerveld
Groen
Massa opbouw
Massa opbouw
Het gehele blok vormt een ruimtelijk geheel
Hoge deel verspringingen in de toplagen
Pandsgewijs
Openingen
Massa opdelen in afleesbare beuken, door verschil in kleur en/of materiaal
Raampartijen in de plinten beginnen vanaf het maaiveld.
•
Doorgaande groenzone langs de Buurtvaart
•
Rondom de haven relatief stenig gebied, maar met voldoende ruimte voor bomen en groenvakken
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Bebouwing
Grote raampartijen tot aan het maaiveld
Havenplein Doel Het havenplein vormt een eigen, bijzonder gebied in Nieuw Boekhorst, het hart van de wijk, dit speciale karakter komt tot uiting in de architectuur. Waarbij de rest van Nieuw Boekhorst een ingetogen karakter heeft, gaat deze plek meer bruisen en mag de architectuur zelf ook iets meer de aandacht vragen.
Het gevelbeeld op maaiveld is open, met bij het commerciële programma raampartijen die tot aan het maaiveld doorlopen. Tussen de gevels en het openbaar gebied is een overgangszone middels een stoepje, als privé buitenruimte of uitstalruimte voor het commerciële programma.
Verspringen in de massa van de appartementen
De bebouwing rondom de haven wordt als één ontwerpopgave beschouwd. Het karakter is havenachtig, met een duidelijke verticale geleding. 53
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
*
* 6
7 7 *
7
5
*
5
Appartementen aan de Randweg Appartementen aan de Buurtvaart Appartementen in Waterrijk Zichtlijn
Appartementen
Maximaal toegestane bouwlagen
*
Nadere studie max 5 of 6 bouwlagen
Locatie appartementen
Uitstraling rondom
Eenheden
Het aandeel appartementen op het totale woonprogramma is relatief groot, ruim 1/3e deel. Door een goede spreiding en zorgvuldige keuze van de hoogte in relatie tot de naastgelegen woningen wordt ervoor gezorgd dat het dorpse karakter gehandhaafd blijft. De locaties liggen daarmee op hoofdlijnen vast. Kleine verschuiving ten behoeve van een goede verkaveling en inpassing in het geheel is toegestaan.
De appartementengebouwen hebben rondom een goede uitstraling. Bij voorkeur door de woningen rondom een middenkern te plaatsen (corridor-typologie), maar een portiek- of gallerijtypologie mag ook, mits de gallerijen een goede uitstraling hebben en onderdeel van de architectuur van het hoofdvolume zijn.
De appartementengebouwen langs de Noordelijke Randweg hebben een vergelijkbaar silhouet. Zo vormen ze samen een herkenbare rand van Nieuw Boekhorst. De onderste 2 of 3 lagen reageren qua kleur/ materiaalgebruik op de buurt waar ze in staan.
De positionering is grotendeels bepaald doordat ze oriëntatiepunten vormen vanaf de Laan en/of de Buurtvaart.
Ingetogenheid Net zoals de grondgebonden woningen hebben de appartementen een ingetogen karakter en zijn het geen op zichzelf staande ‘landmarks’ die de aandacht opeisen.
Hoogte
54
6/7
Voor wat betreft de hoogtes van de appartementengebouwen geld een inspanningsverplichting om te onderzoeken of het op de aangegeven locaties ruimtelijk verantwoord is om naar 6 bouwlagen te gaan.
Silhouet versus onderbouw In algemene zin geldt dat de samenhang tussen de series appartementen in het silhouet zit. Vanaf maaiveld ervaar je de onderbouw als onderdeel van de buurt, doordat ze zich qua materiaalgebruik en kleurtint daarin voegen. Een goede uitstraling naar en aansluiting op het maaiveld is dan ook van belang. De schaal van het gebouw wordt visueel klein gehouden (dorps), bijvoorbeeld door variatie in tint of materiaalverschil binnen het volume.
De drie appartementengebouwen langs de Buurtvaart vormen bakens aan de groenzone, met een vergelijkbaar silhouet, door een verbijzondering in de kroon, bijvoorbeeld een setback. Dit is belangrijk om de massa te breken, omdat juist deze gebouwen vanaf maaiveld (Buurtvaart) ervaren worden. Het havenblok valt ook in deze zone, maar is een eigen eenheid binnen Nieuw Boekhorst, met een bijzonder karakter, zie ook bladzijde 53. De twee andere appartementengebouwen in de zichtas vanaf de rotonde worden in samenspel vormgegeven. De appartementengebouwen in Waterrijk markeren de bochten van de Laan. Juist de uitstraling van de hoeken van deze gebouwen is daarbij belangrijk. Qua kleur en materiaalgebruik voegen ze zich in de betreffende woonbuurt.
Gevel / materiaal
• •
•
Randweg
Eenvoudig, recht volume Herkenbare bakens langs de Noordelijke Randweg
•
Bovenenbouw verticale geleding Onderbouw doet qua kleur/ materiaal mee met de beteffende buurt
Silhouet
Gevel / materiaal
•
•
Buurtvaart
Verbijzondering in de kroon (bovenste 1 of 2 lagen), bijvoorbeeld door een setback
•
Onderbouw doet qua kleur/ materiaal mee met de beteffende buurt Bovenbouw mag (subtiel) afwijken qua kleur/materiaal
Silhouet
Gevel / materiaal
•
•
Eenvoudig, recht volume
Waterrijk
•
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Woonsferen
Silhouet
Uniform materiaal/kleur gebruik, afgestemd op de directe buurt Accenten op de hoeken
Appartementen algemeen
Alzijdigheid
Entree
Galerijen en balkons
•
•
•
Appartementengebouwen hebben een alzijdige uitstraling
Duidelijk zichtbaar en uitnodigend
Galerijen en balkons zijn onderdeel van de architectuur en hebben daarmee een goede uitstraling.
Galerij als onderdeel van de architectuur
55
56
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Hoofdstuk 6
Beeldkwaliteit.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Algemene beeldregels Om Nieuw Boekhorst tot een kwalitatieve wijk te maken, zijn er enkele overkoepelende beeldregels opgesteld, die gelden voor de gehele wijk. Deze moeten in de vervolgfase, samen met de stedenbouwkundige uitwerking per deelgebied nader uitgewerkt worden. Voor alle beeldregels geldt dat ze bedoeld zijn om de kwaliteit te borgen. Voortschrijdend inzicht kan ertoe leiden dat er betere of andere oplossingen gevonden worden, om hetzelfde doel en een vergelijkbare kwaliteit te behalen. De supervisor zal dit beoordelen en al dan niet toestaan.
57
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Gevels worden uitgevoerd in bakstenen in een zankleurige, rode of (donker)bruinige tint
Gevels worden uitgevoerd in bakstenen in een rode of bruinige tint
Gevels worden uitgevoerd in bakstenen in een grijzige, zandkleurige tot bruine tint, in combinatie met (naturel) hout.
De Vijver
Dorpse Hoven
Waterrijk
Kleur- en materiaalgebruik Materiaal en kleur De samenhang in het woongebied wordt voor een belangrijk deel gewaarborgd door het consequent toepassen van hoofdmateriaal voor de gevels, binnen een eigen kleurpalet per woonsfeer. Licht gemêleerde patronen zijn goed mogelijk, maar geen sterk contrastrerende variaties. Om de verschillende architectonische eenheden herkenbaar te maken is een zekere variatie binnen dit palet aan kleuren wenselijk. Binnen een architectonische eenheid zijn lichte tintverschillen mogelijk.
58
De appartementen voegen zich in de onderste 2 lagen in de buurt waarin ze staan; de bovenbouw mag meer variatie bevatten, om daarmee de schaal van het gebouw te breken.
Accenten Voor het aanbrengen van verbijzonderingen/accenten kunnen afwijkende materialen zoals hout of stucwerk worden toegepast, mits dit ondergeschikt is aan het hoofdmateriaal. Geen sterk contrastrerende vlakken die zelf de aandacht opeisen.
Detaillering De gevels zijn fijn en subtiel gedetailleerd, met bijvoorbeeld wisseldende metselverbanden, reliëf of lichte tintverschillen. Natuurinclusieve maatregelen worden geïntegreerd in de architectuur.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Gevels worden uitgevoerd in bakstenen in een zankleurige, oranje of bruinige tint
Hoofdmateriaal baksteen; kleurgebruik vrij
De Gaard
De Haven
Natuurinclusieve maatregelen - afgestemd op en geïntegreerd in de architectuur
59
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
PV-cellen in regelmatige, rechthoekige vlakken
Geen onregelmatige patronen
Antraciete, matte pannen en PV-cellen in regelmatige, rechthoekige vlakken
Dakkapellen integraal meeontwerpen
Hoekwoningen met een kop richting het openbare gebied hebben uitstraling in de kopgevel
Dakkapellen integraal meeontwerpen in de architectuur van de woning
Kopgevel met een open uitstraling naar het openbaar gebied
Kappen en kopgevels Kleur en materiaal
PV-cellen
Kopgevels
Een belangrijk deel van het beeld wordt bepaald door het dakenlandschap. PV-cellen vormen hier een belangrijk onderdeel van. Om het beeld rustig te houden bestaat de basiskleur van de kappen uit antraciet - zwarte matte dakpannen - in elk geval aan de bezonde kanten, waar PVcellen te verwachten zijn. Op die manier is het contrastverschil met de PV-cellen zo gering mogelijk.
PV-cellen zijn op een rustige manier geïntegreerd:
Kopgevels gericht naar het openbaar gebied zijn belangrijk voor de alzijdige uitstraling van een bouwblok. Blinde gevels zijn niet toegestaan, maar gevels heben een open uitstraling, bijvoorbeeld door middel van een:
Ligt het niet bezonde dakvlak aan de voorzijde van de woning, dan is een andere kleur mogelijk.
•
Regelmatige, rechthoekige vlakken
•
Geen onregelmatige patronen door ‘missende’ panelen, evt opvullen met gelijkgekleurde glasplaten
•
Zwarte panelen, rand in kleur van het paneel
•
Panelen bij voorkeur in het dakvlak integreren, geen zichtbare bevestigingsconstructie.
Dakkapellen Dakkapellen aan de voorzijde van de woning zijn architectonisch onderdeel van de woning.
60
•
erker
•
entreepartij
•
raampartijen
•
dwarskap
Overgang woning - openbaar gebied door middel van een stoepje
Overgang woning - openbaar gebied door middel van een voortuintje
Opengewerkte veranda met verticaal groen
Privéstoep met afwijkend materiaal van de openbare ruimte
Voortuinen als overgang openbaar privé
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Overgang woning - openbaar gebied door middel van een veranda, pergola of luifel
Veranda’s, stoepjes en voortuinen Om de sociale interactie te bevorderen, is het belangrijk om goede aandacht te geven aan de overgang privé-openbaar aan de voorzijde van de woning. Hiervoor zijn een drietal opties mogelijk:
Veranda’s, pergola’s of luifels Waar de woningen grenzen aan een autovrij gebied hebben de woningen een veranda, pergola of luifel. Dit geldt rondom de vijver, aan de Buurtvaart, langs de Dorpsweide en aan de groenzone in de Gaard. •
Veranda of pergola van ca 1 meter diep of een luifel
•
Onderdeel van de architectuur van de woning
Stoepjes
Voortuinen
Rijwoningen gericht op het hof hebben een privé stoepje. Deze kan optioneel worden aangevuld met een veranda, pergola of luifel. Voor het stoepje geld:
De overige grondgebonden woningen hebben een voortuin. Dit geld onder andere voor de woningen aan de Laan, aan de rand en aan de erven.
•
Ca 1 m breed
•
Voortuin van minimaal 2 meter diep
•
Materiaalverschil met het openbaar gebied
•
Haag van 50-100 cm hoog; afgestemde sooortkeus over gehele lengte en projectmatig aangeplant
•
Instandshoudingsverplichting haag
61
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Zijtuin/berging Dorpse hoven
Zijtuin/berging overig
Erfafscheiding achterzijde
Zijtuinen en bergingen architectonisch geheel met woning
Groene erfafscheiding grenzend aan het openbaar gebied
Groene erfafscheidng
Zijtuinen en erfafscheidingen De zijtuinen en erfafscheidingen richting het openbare gebied vragen aandacht om ook op lange termijn te zorgen voor een ordelijke en nette uitstraling.
Dorpse hoven Dorpse hoven is een relatief compact gebied. Juist daar is een degelijke oplossing nodig voor de zijtuinen. Zij- en achtertuinen richting het openbare gebied (hof, doorgang, doorgaande weg) hebben een robuuste, maar vriendelijke uitstraling richting het openbaar gebied. De erfafscheiding en zijgevel berging bestaat uit een uniform, constructief element met ruimte voor groen dat aansluiting heeft bij de architectuur van de woning. Deze beëindigd het bouwblok en vormt tegelijkertijd een goede erfafscheiding. 62
Overige zijtuinen richting het openbaar gebied Overige zijtuinen binnen richting het openbaar gebied hebben een stevige groene haag, welke vóór de berging langs loopt. De juiste zorg en aandacht bij het aanplanten is van belang, zodat binnen een jaar een dicht beeld ontstaat.
Erfafscheidingen achterzijde richting het openbaar gebied Erfafscheidingen van achtertuinen, grenzend aan de openbare ruimte worden projectmatig als groene afscheiding aangebracht.
Voor deze erfafscheidingen geld:
•
Dichte haag, op tenminste 1,5 m hoogte bij aanplant of
•
Aanplant als dichte haag, op tenminste 1,5 m hoogte
•
•
Instandshoudingsverplichting haag
Staafmathekwerk (of gelijkwaardig) icm volledige begroeiing
•
Zorgplicht vanuit de ontwikkelaar voor de 1e 2 jaar (onderhoud en inboet bij uitval)
Voor beide varianten geld: •
Instandshoudingsverplichting groene erfafscheiding
•
Zorgplicht vanuit de ontwikkelaar voor de 1e 2 jaar (onderhoud en inboet bij uitval)
Berging met groendak
Warmtewisselaar uit het zicht door meeontworpen afscheiding
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Warmtewisselaar ontworpen als schoorsteen
Referentie verbreed achterpad met minicontainers
Bergingen, rolcontainers, installaties Bergingen
Minicontainers (kliko’s)
Installaties
Met name bergingen die grenzen aan openbare verblijfsgebieden vragen bijzondere aandacht. Zie ook de vorige pagina.
Bij het ontwerp van de kavels en woningen wordt projectmatig een nette oplossing voor de minicontainers (kliko’s) gemaakt, zodat deze het beeld van het publieke domein niet verstoren. Minicontainers worden niet in de voortuin geplaatst, doordat er een goede oplossing aan de zij- of achterkant van de woning is, bijvoorbeeld:
Installaties zoals warmtepompen hebben invloed op de beeldkwaliteit. Daarom worden deze zorgvuldig meeontworpen met de woning.
De overige bergingen mogen eenvoudig en doelmatig worden uitgevoerd. Voor de platte daken geld een inspanningsverplichting om deze als groendak uit te voeren.
•
Verbrede achterpaden, zodat de rolcontainers daar gestald kunnen worden
•
Bouwkundige oplossing icm de berging
•
Afscherming met haag, groen hekwerk en/of een groenddak.
•
Geen losse installatie-units in de voortuin of tegen de voorgevel
•
Installaties in het zicht vanaf het openbaar gebied meeontwerpen met de woning.
63
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Buurtvaart - optie 1 (beschoeiing)
Buurtvaart - optie 2 privé-oever
Buurtvaart - optie 3 privé-oever
• • •
(vlonder met beschoeiing) • beschoeiing van maximaal 50 cm boven waterpeil • vlonder maximaal 50 cm uitkragen over water • gevolgd door een talud van minimaal 1:3 over de 1e 2 m • vlonder over maximaal 1/3 breedte van het kavel (3m mag altijd) • berging/schuur min 3 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf water groen bekleden
(vlonder en natuurlijk talud) • geen beschoeiing • talud van minimaal 1:2 over de 1e 2 m • vlonder over maximaal 1/3 breedte van het kavel (3m mag altijd) • vlonder maximaal 50 cm uitkragen over water • berging/schuur min 3 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf water groen bekleden
beschoeiing van maximaal 50 cm boven waterpeil gevolgd door een talud van minimaal 1:3 berging/schuur min 3 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf water groen bekleden
Molentocht
Overige oevers - optie 1
Overige oevers - optie 2
• • • •
• •
• • • •
beschoeiing van maximaal 50 cm boven waterpeil vlonder maximaal 50 cm uitkragen over water vlonder over maximaal 1/3 breedte van het kavel (3m mag altijd) berging/schuur min 2 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf het water groen bekleden
beschoeiing van maximaal 50 cm boven waterpeil berging/schuur min 2 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf water groen bekleden
Privé-oevers Doel
Privé-oevers vragen extra aandacht, om hier (ook op lange termijn) verrommeling te voorkomen. Door bij aanvang (projectmatig) een goede oplossing te maken, is de houdbaarheid op lange termijn ook beter. Door op de meest prominente plekken, zoals aan de Buurtvaart en aan de Molentocht een instandhoudingsverplichting op te leggen blijft ook het beeld op lange termijn goed. De oevers langs de Buurtvaart zijn het meest zichtbaar vanuit het openbare gebied, hierbij is een groene en nette uitstraling 64
het meest van belang. Voor alle privé-oevers geldt dat ze een vriendelijke, groene uitstraling hebben, in plaats van hoge damwanden. Om die reden ligt het eerste niveau gezien vanaf het water maximaal 50 cm boven het waterpeil.
Randvoorwaarden Randvoorwaarden voor de 3 typen oevers verschillen van elkaar (Buurtvaart, Molentocht, overige vaarten), zie de beschrijving hierboven.
beschoeiing van maximaal 50 cm boven waterpeil vlonder maximaal 50 cm uitkragen over water vlonder over maximaal 1/3 breedte van het kavel (3m mag altijd) berging/schuur min 2 m uit de waterlijn; zichtzijde vanaf water groen bekleden
Molentocht
Overige openbare oevers
• •
•
• • •
Natuurvriendelijke openbare oever Plasberm van minimaal 1 m breed
Natuurvriendelijke openbare oever
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Buurtvaart
Natuurvriendelijke openbare oever Talud minimaal 1:3 Plasberm van 1 m breed over minimaal 50% van de lengte Natuurvriendelijke oever
Haven, schaduwzijde
Haven, zonzijde
• •
• • •
Steiger op max 0.3 m boven het waterpeil Doorlopende tredes met zitrand
Havenkade met onderkade
Steiger op max 0.3 m boven het waterpeil Onderkade van minimaal 3m breed Doorlopende tredes naar pleinniveau
Openbare oevers en kades Openbare oevers
Haven
De openbare oevers in Nieuw Boekhorst zijn vriendelijk en veilig, zowel voor mens als dier. Dat betekent dat er - met uitzondering van de haven - geen steile oevers, beschoeiingen of damwanden in het openbaar gebied komen, maar groene en natuurvriendelijke. Bij een flauwe oever is het gevaar van het in het water vallen véél kleiner dan bij steile. In combinatie met een plasberm is het daarbij ook nog veel eenvoudiger om er weer uit te komen - mocht er een kind in vallen.
De Haven is een uitzondering op de verder groen ingerichte oevers. Deze heeft een warm karakter, bijvoorbeeld door hout te gebruiken. De inrichting van de kade maakt het aantrekkelijk om dicht bij het water te komen en daar te zitten of te lopen.
65
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Groene, doorlatende verharding in de parkeervakken
Voldoende groen tussen de bomen
Langsparkeren
Haakssparkeren (de Laan / woonstraten)
Parkeerkoffers
• • •
• • •
• • • •
Clusters van maximaal 3 plekken Minimaal 5 m tussen de clusters Bij tweezijdig parkeren clusters laten verspringen
Clusters van maximaal 8 plekken Minimaal 10 m tussen de clusters Bij tweezijdig parkeren clusters laten verspringen
Parkeerprincipes
66
Per 10 plekken ruimte voor één boom 1e orde Tussen 2 parkeerslagen minimaal 2 m groenzone Rondom parkeerveld ruimte voor een haag/groenvak (1m breed) Bomen laten verspringen ten opzichte van elkaar
Hagen rondom de parkeervelden
Doel
Verharding
Parkeren neemt een groot areaal van openbaar gebied in. Zowel vanuit het beeld als het klimaat is het wenselijk om deze zo groen en open mogelijk in te richten. De parkeerprincipes geven richting aan deze doelstelling. Voldoende bomen zorgen voor verkoeling en verminderen de hittestress. Daarnaast verzachten ze het beeld. Bij grotere parkeervelden is het belangrijk om zowel tussen als rondom het totale parkeerveld als tussen de parkeerrijen ruimte voor groenvakken te reserveren. Deze moeten voldoende maat hebben om ze daarmee ook robuust te maken.
De standaard verharding volgens het handboek van de gemeente bestaat uit (gesloten) elementverharding. Er zijn tegenwoordig meerdere goede oplossingen mogelijk om (in combinatie met een goede onderlaag) zowel een groene als waterpasserende oplossing te maken. De doelstelling is dan ook dat alle parkeervakken in het openbare gebied in een groene, doorlatende verharding worden uitgevoerd. Groene ‘matjes’ onder de parkeerplekken
Trafo’s bij voorkeur inpandig (app)
Nutskasten bij voorkeur inpandig
Nutskasten in groenstrook
Trafo’s niet in op zichtassen
Trafo’s in de parkeerhoven
Nutskasten in erfafscheiding
Geen vrijstaande nutskasten
Nutskasten bij voorkeur inpandig
Nutskasten in erfafscheiding
Trafo’s in metselwerk uitvoeren
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Beeldkwaliteit
Trafo’s niet in de hoofdstructuur
Containers omzomen met een haag
Groene bodemplaat
Haag rondom containers
Objecten en nutsvoorzieningen Een grote wijk vraagt ook om voldoende nutsvoorzieningen. Objecten zoals trafo’s, nutskasten en containers verdienen een zorgvuldige inpassing, zodat ze het prettige groene beeld van de wijk niet verstoren.
Trafo’s De meest in het oog springende elementen zijn trafo’s (Liander). Naar verwachting zijn er circa 12 nodig in Nieuw Boekhorst. De plaatsing hiervan gebeurt binnen de woonvelden, en wordt samen met het stedenbouwkundig plan bepaald. Spelregels voor de locatie van de trafo’s: •
Nooit in de hoofdstructuur (groen-blauwe raamwerk) of inautovrije verblijfsplekken, maar binnen de woonvelden.
•
Bij appartementen bij voorkeur inpandig oplossen
•
Trafo’s bij voorkeur in de parkeerkoffers plaatsen (achter de woningen).
•
Trafo’s niet in belangrijke zichtlijnen plaatsen
•
Trafo’s uitvoeren met een groendak en in metselwerk aansluitend bij de buurt.
Overige nutskasten
Containers
Voor de overige nutskasten (waaronder Ziggo, KPN) gelden de volgende spelregels:
Containers zijn (waarschijnlijk) alleen bij de appartementengebouwen nodig, bij grondgebonden woningen gebeurt afvalinzameling met minicontainers.
•
Nooit in de hoofdstructuur (groen-blauwe raamwerk), maar binnen de woonvelden.
•
Bij voorkeur inpandig, of verwerken in bouw- of tuinmuren.
•
Altijd ondergronds
•
Inpassen in groenstructuren, hagen (uit het directe zicht)
•
Containers clusteren en omzomen met een haag
•
Niet vrij in de ruimte.
•
•
Alle nutskasten in dezelfde RAL-kleur uitvoeren, zelfde kleur die ook voor het straatmeubilair wordt gebruikt.
Ondergrondse containers in dezelfde RAL-kleur uitvoeren, als die voor het straatmeubilair en lichtmasten wordt gebruikt.
•
Ondergrondse containers met ‘containertuintjes’ uitvoeren
Voor afvalcontainers gelden de volgende regels:
67
68
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Hoofdstuk 7
Thema’s.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
In dit hoofdstuk zijn een aantal structurerende thema’s die ten grondslag liggen aan dit plan in beeld gebracht. Deze structuren zijn altijd onderdeel van een grootschaliger netwerk. Hoe ze aansluiten en hoe dat netwerk uitstrekt over het plangebied wordt weergegeven.
69
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
belangrijk weidevogelgebied ecologische verbinding bestaande en nieuwe natuur bos grasland sport vaarroutes
Ecologie Natuurwaarde De locatie waar Nieuw Boekhorst zal worden gerealiseerd kenmerkt zich door een combinatie van grasland, bollengrond en voormalige tuinderskassengebied. Door in dit gebied een wijk te realiseren ontstaan er veel kansen om de natuurwaarde flink te laten stijgen. Met de aanleg van de Noordelijke Randweg heeft de gemeente reeds in de zone tussen de Randweg en de Haarlemmertrekvaart de NNN-zone (NatuurNetwerk Nederland) aangelegd. Met de te realiseren groenwaarde en biodiversiteit in de wijk wordt dit aan elkaar gekoppeld. Binnen de structuur van huidige graslanden en verrommelde 70
Nieuw Boekhorst als schakel in het grotere ecologische systeem
agrarische bebouwing is de rugstreeppad aangetroffen. Een paddensoort die gesteld is op rust en privacy. Om de populatie duurzaam te kunnen laten voortbestaan wordt deze overgeplaatst naar een nieuw en ideaal ingericht leefgebied in de Driehoek, aan de overzijde van Noordelijke Randweg (tussen de vaart en het spoor).
voor een goede biodiversiteit is daarom een kernwaarde voor Nieuw Boekhorst. Dit gebeurt zowel in het openbare gebied, maar ook door natuurinclusieve en klimaatadaptieve maatregelen op uitgeefbaar gebied.
Biodiversiteit
In de doorontwikkeling van de deelgebieden wordt dit nader vormgegeven, door het voorstellen en stimuleren van bijvoorbeeld de volgende maatregelen:
Door jarenlange intensieve landbouw in de Boekhorst polder is op de agrarische gronden een monocultuur ontstaan met een zeer arme biodiversiteit. Het voedingsrijke water zorgt voor een zeer eenzijdig flora met als gevolg dat er maar in beperkte mate dieren en insecten leven. Biodiversiteit is de basis van al het leven. De achteruitgang van de natuur heeft grote gevolgen voor ons allemaal. De voorwaarde scheppen
Maatregelen op privé gebied
•
Minimaal voor de helft groen uitvoeren van achtertuinen
•
Groene erfafscheidingen richting het openbare gebied
•
Waar mogelijk bergingen, garages etc. met groene daken uitvoeren
•
Structureel meenemen van nestgelegenheden voor vogels en vleermuizen, geïntegreed in de gebouwen.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Ecologische diversiteit in het groen-blauwe raamwerk van Nieuw Boekhorst
Doelsoorten Het groen en blauw in de openbare ruimte wordt zichtbaar verbeterd voor specifieke doelsoorten. Deze doelsoorten zijn geselecteerd op basis van uitgevoerd veld- en omgevingsonderzoek samen met de nationale databank Flora & Fauna. De doelsoorten bestaan uit diverse plant- en diersoorten die vanuit de aanwezige en te creëren gebiedseigenschappen een gevarieerd en evenwichtige nieuw natuurwaarde vormen, passend bij deze plek. Kenmerkend voor een doelsoorten is dat die bepaalde eisen stelt aan de leefomgeving. Daarmee is het leefgebied ‘automatisch’ ook goed voor andere, minder veeleisende soorten, zodat een breder palet aan plant- en diersoorten zich kan ontwikkelen binnen de wijk. Enkele van de doelsoorten die we kunnen en willen aantrekken zijn: egel, bruin zandoogje, vroege glazenmaker, oeverzwaluw, vleermuizen en huismus.
In de uitwerking is nader ecologisch onderzoek vereist om specifieke soorten en ecotopen te bepalen, die aansluiten op zowel de lokale biodiversiteit als de gewenste identiteit.
Openbaar gebied
•
De groenzones worden ingericht met bloemrijke grasmengsels en opgaande, inheemse, struiken en bomen. Dit trekt insecten aan, die vervolgens een bron van voedsel zijn voor vleermuissoorten, vogels en amfibieën.
Bij de inrichting van de openbare ruimte worden de volgende basismaatregelen geïmplementeerd:
Netwerk
•
De resultante van het groen-blauwe raamwerk is een interessant netwerk met verschillende biotopen en daarmee ook verschillende plant- en diersoorten.
Keuze van overwegend streekeigen bomen, heesters en kruiden die in verschillende seizoenen bloeien. Dit levert een aantrekkelijk seizoenbeeld op en is bovendien goed voor het insectenleven in de wijk.
•
Een gevarieerd palet aan bomen in de straten. Dit zorgt voor het vergroten van de biodiversiteit en maakt de kans op boomziektes kleiner doordat gelijke bomen nooit direct naast elkaar staan.
•
Extensief beheer van de groenvakken en toepassing van kruidenmengsels. Langs de hoofdontsluitingswegen worden soorten geplant die aantrekkelijk zijn voor bijen.
Bovenstaande kaart vat dit netwerk samen. Dit sluit aan diverse kanten aan op het Zuidhollandse landschap, onder meer via de NNN-zone langs de trekvaart. De diverse zones worden op de volgende pagina’s nader gespecificeerd.
71
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
F ie
t
tr ss
aa
t
Langzaam verkeer De plek waar je woont is niet persé de plek waar je ook werkt. Wonen is altijd verbonden met het vraagstuk hoe en waar naartoe je je wilt kunnen verplaatsen en hoe de mogelijkheden daartoe er uitzien op de plaats waar je kiest te wonen. De wijk wordt ingericht op dit gelaagd mobiliteitsprofiel. De auto rijdt alleen waar echt nodig is, voetgangers en fietsers krjgen de ruimte. Hierdoor is het voor de korte afstanden fijn om te wandelen of de fiets te gebruiken. De auto is dan te gast.
Regionale fietsstructuur Om fietsen ook aantrekkelijk te maken komen er goede aansluitingen op de bestaande regionale fietsnetwerken. Denk hierbij aan de fietsverbinding vanuit Noordwijk richting NSstation Voorhout en routes richting de Heerenstraat. Vanaf de Noordelijke Randweg zijn 3 plekken, waarvandaan 72
je met de fiets de wijk in kan, meer of minder gekoppeld aan de hoofd groenstructuur. Vanaf de rotonde is bewust geen aansluiting gemaakt, vanwege de relatief hoge auto-intensiteit op die plek. De exacte positie van de aansluiting in de buurt van de rotonde moet in samenhang met de betreffende buurtontwikkeling bepaald worden.
Voetgangers
Wijk fietsstructuur
De belangrijkste voetgangersverbindingen zijn weergegeven, dit netwerk wordt in de uitwerking verder verfijnd en aangevuld.
Door Nieuw Boekhorst ligt een stelsel van fietsroutes door de groenstructuur. Deze grotendeels vrijliggende fietspaden zorgen voor een veilige dooradering door de wijk. Ook is er een logische en snelle verbinding naar het centrum en station van Voorhout mogelijk, alsmede richting Noordwijk. De school ligt aan het begin van de Buurtvaart en is door deze interne (vrijliggende) fietsstructuur veilg bereikbaar voor ouders en kinderen.
Voor de korte afstand is de wijk gericht op wandelen en fietsen. OV en deelmobiliteit maakt het makkelijk om langere afstanden of incidentele verplaatsingen ook deels met de auto af te leggen.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Vrijliggende fietspaden
Fijnmazig en aantrekkelijk voetgangersnetwerk
Vrijliggende fietspaden
Fijnmazig en aantrekkelijk voetgangersnetwerk
73
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
HOV, Autoverkeer en parkeren Veilige wijk
Autobezit
Veiligheid speelt een belangrijke rol in de wijkbeleving van mensen. Het algemene gevoel van veiligheid wordt in de ontwerpfase geborgd door een veilig verkeersontwerp en een veilige inrichting van publieke ruimtes waarin aandacht wordt besteed aan het voorkomen van jeugd- en woonoverlast.
Een goede langzaamverkeersstructuur moet het 2e autobezit omlaag brengen. Door een parkeerplek voor deze 2e auto minder nabij te maken, de eigen fiets of e-scooter goed te kunnen stallen en een goed mobiliteitsalternatief te bieden, zal verandering plaatsvinden.
De wegen in Nieuw Boekhorst worden ingericht volgens de principes van Duurzaam Veilig Wegverkeer, met een maximale toegestane snelheid van 30km/h.
Het gelaagd mobiliteitsprofiel wordt gekoppeld aan een ‘Masterplan deelmobiliteit’ met als doel om in de hele wijk deelauto’s te kunnen aanbieden. Goed denkbaar is dat ook andere deel-vervoersmiddelen beschikbaar komen zoals bijvoorbeeld speed pedelecs, elektrische bakfietsen en scooters.
Openbaar vervoer Over de Noordelijke Randweg komt een HOV route. Vooralsnog is door de initiatiefnemer geen halte voorzien ter hoogte van Nieuw Boekhorst, maar is deze wel beschikbaar op wandel of fietsafstand. Dichtsbijzijnde haltes (ca 800m) zijn het NS-station of de halte aan de Componistenlaan-Hooghkamer.
74
Parkeernorm Ten opzichte van het beleid is de parkeernorm voor de soiale appartementen verlaagd van 1.5 naar 1.1 parkeerplek per woning. Voor de helft van het aantal parkeerplekken dat hiervoor minder wordt gerealiseerd wordt een reservering aangehouden in de openbare ruimte, zodat deze in geval van parkeernood in de toekomst alsnog als parkeerplekken kunnen worden gebruikt. Daarbij spant het college zich in om
de reservering van de ruimte van de parkeerplekken indien mogelijk elders te compenseren in de wijk. Middels jaarlijkse monitoring van de parkeersituatie achteraf kan worden bepaald of het parkeeraanbod voldoet aan de vraag, of dat enkele dan wel alle reserveringsplekken alsnog als parkeerplek moeten worden aangewend.
Hiërarchie Het autoverkeer voor Nieuw Boekhorst sluit op één plek aan op de Noordelijke Randweg, via een rotonde. De hele wijk wordt 30 km/u gebied. De hoofdstructuur voor de auto’s bestaat uit een doorgaande hoofdlus, die verkeerskundig ook zo is vormgegeven dat het logisch is om het rondje te rijden. De hoofdroute naar de Vijver en door de Gaard is dan een afslag van deze hoofdlus. Ruimtelijk wordt dit ook verder zichtbaar gemaakt door de hoofdlus met een andere mix aan bomen te beplanten dan het andere deel van de laan.
Parkeren Aan de Laan wordt ook geparkeerd (zie voorwaarden bij de profielen), ten behoeve van de aangrenzende woonvelden.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Auto-entree vanaf de rotonde
De Laan, buitenrand
•
Gescheiden rijbanen
•
•
Géén langs- of haaksparkeren
Haaksparkeren aan de buitenrand in clusters van max 8 plekken; per 30 m max 8 plekken
•
3 rijen bomen, onderlinge afstand maximaal 12 m
•
Langsparkeren aan de binnenkant in clusters van max 3 plekken, min 5 m afstand onderling
•
Bomen gebalanceerd aan weerszijden. Gemiddelde afstand maximal 12 m
Rijbaan 2 x 3 m
Rijbaan 5.8 m Rijbaan 4.8 m
Rijbaan 6 m
De Laan, dubbelzijdig langsparkeren
De Laan, enkelzijdig langsparkeren
•
Rijbaanbreedte, deels 5.8 m en deels 4.8 m
•
Rijbaanbreedte, deels 5.8 m en deels 4.8 m
•
Langsparkeren aan weerszijden in clusters van max 3 plekken, min 5 m afstand tussen de clusters
•
Langsparkeren aan één in clusters van max 3 plekken, min 5 m afstand tussen de clusters
•
Bomen aan weerszijden, gebalanceerd aan weerszijden. Gemiddelde afstand maximaal 12 m
•
Bij enkelzijdige bebouwing, langsparkeren tussen bebouwing en rijweg situeren
•
Bomen aan weerszijden, gebalanceerd aan weerszijden. Gemiddelde afstand maximaal 12 m
Rijbaan 5.8 m Rijbaan 4.8 m
75
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Doorvaarbare duiker onder de Noordelijke Randweg (reeds gerealiseerd)
Watersysteem Waternetwerk Een grote kwaliteit van Nieuw Boekhorst is dat het water grotendeels op boezempeil ligt, dat is hetzelfde peil als de Leidsevaart en Haarlemmertrekvaart. Het interne waternetwerk sluit op twee plekken hierop aan. De Molentocht (momenteel polderpeil) wordt deels ook op het hogere boezempeil gelegd. Op basis van het archeologisch onderzoek wordt de loop van de Molentocht ter plaatse van de voormalige molen aan de Leidsevaart teruggebracht naar de oorspronkelijke loop.
Buurtvaart en haven De Buurtvaart loopt als een ruggegraat centraal door Nieuw Boekhorst. In het midden ligt een openbaar haventje, bij het voorzieningencluster van de wijk.
Bruggen en doorvaarbare duikers Alle oversteken op de Buurtvaart vinden met bruggen plaats, met een minimale vrije doorvaart van 1.4 m hoog en de breedte 76
Eén (nader te bepalen) bruggenfamilie voor heel Nieuw Boekhorst
van de waterlijn. Hetzelfde geldt ook voor de brug die in het midden van De Gaard uitkomt. De overige overkluizingen van het doorvaarbare netwerk zijn met doorvaarbare duikers, maar een brug mag ook. Doorvaarbare duikers hebben een vrije doorvaart van minimaal 1.4 m hoog en 2.5 m breed.
maatregelen geïntegreerd: •
Veel groen oppervlak, om droogte te voorkomen. Groen oppervlak warmt minder snel op dan verhard oppervlak. Parkeervakken groen en/of waterdoorlatend uitvoeren.
•
Al het regenwater infiltreert in de bodem of stroomt af richting het oppervlaktewater. Water stroomt op een natuurlijke manier oppervlakkig af richting het groen, al dan niet ingericht als wadi.
Wadi’s
•
Platte daken zoveel mogelijk vergroenen, dit gaat opwarming tegen..
Ter compensatie van de toename van verhard oppervlak wordt extra water in het plan gebracht, conform de eisen van het waterschap. Maximaal 20% hiervan mag gecompenseerd in wadi’s.
•
Bomen langs wandelroutes en bij speelplekken zorgen voor schaduwrijke plekken. Bomen nemen vocht op uit de bodem en verdampen het weer via het loof. Dit zorgt voor verkoeling.
Klimaatbestendig
•
Bodemdaling wordt beperkt door de wijk grotendeels op boezempeil te realiseren. Het grondwaterpeil stijgt daardoor, waardoor er minder inklinking ontstaat.
Alle bruggen binnen Nieuw Boekhorst worden in een (nader te bepalen) familie vormgegeven, zodat hierin eenheid in de wijk ontstaat.
De inrichting van Nieuw Boekhorst speelt in op de verandering van ons klimaat (drogere zomers, grotere piekbuien, hittegolven). Nieuw Boekhorst wordt robuust ingericht, bestand tegen dit extreme weer. Hiervoor zijn klimaatadaptieve
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Buurtvaart
Dwarsvaart
•
Waterlijn van 20 m
•
Waterlijn van 14 m tussen Buurtvaart en Randweg
•
Doorlopende natuurvriendelijke oever aan de publieke kant, met plasberm
•
Overige waterlijn minimaal 9 m
•
Natuurvriendelijke oevers met plasberm
•
Privéoever met randvoorwaarden, zie hoofdstuk Waterrijk
Molentocht
Vaarten
•
Variabele breedte water, minimaal 8 m
•
•
Natuurvriendelijke oever aan de zijde van het Boekenburgse bos, met plasberm
Waterlijn van minimaal 8 m, waarvan minimaal 6 m doorvaarbaar
•
Privéoever met randvoorwaarden, zie hoofdstuk Waterrijk
•
Privéoever met randvoorwaarden, zie hoofdstuk de Vijver en Waterrijk
77
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Sport, spel en beweging Nieuw Boekhorst wordt zo ingericht dat er een gezonde en beweegvriendelijke leefomgeving ontstaat, waarin mensen verleid worden om te bewegen en elkaar te ontmoeten. In het raamwerk is ruimte gereserveerd voor aantrekkelijke wandelroutes door kwalitatief groen en voor ruime fietspaden door de hele wijk.
Georganiseerde sport Om het georganiseerd en recreatief sporten te stimuleren is hier 10.000 m2 gereserveerd, bestaande uit een sporthal met enkele velden, waar de school en een of meerdere sportverenigingen gebruik van kunnen maken. Deze sporthal met velden zijn gepositioneerd in de meest geluidsbelaste hoek, in de oksel van de N444 en de Noordelijke Randweg.
78
Ongeorganiseerde sport Daarnaast is er 20.000 m2 ‘ongeorganiseerde sport’, als een informeel, vrij toegankelijk sportprogramma. De ruimte hiervoor is gereserveerd in het Boekenburger bos en de Dorpsweide. De ongeorganiseerde sport kan bestaan uit een gevarieerd programma met bijvoorbeeld buiten-fitness toestellen, play-courts, bootcamp, hardlooptrails en andere formele en informele inrichtingselementen die aanleiding geven om te bewegen. De exacte inrichting is nader te bepalen, in een groene parkachtige uitstraling. Zie ook bladzijde 23 en bladzijde 24.
Speelplaatsen Voor spelen wordt de norm uit het Speelruimteplan Stichting Ruimte (1986) gevolgd. Deze normstelling gaat ervan uit dat kinderen in der loop der jaren een toenemende zelfstandige
mobiliteit ontwikkelen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen deze doelgroepen: •
0-6 jarigen, speelplek binnen een actieradius van 100m
•
6-12 jarigen, speelplek binnen 300 à 400m
•
12-18 jarigen, een speelplek binnen 800-1.000m
De laatste doelgroep valt ook samen met de ongeorganiseerde sport, zoals hiervoor beschreven.
Materiaalgebruik Voor de inrichting van de ongeorganiseerde sport en speelplekken wordt een natuurlijke stijl aangehouden, met houten toestellen (bv van robinia-hout), boomstammen, keien etcetera.
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Natuurlijke uitstralling en materialen (hout, robuust en natuurlijk)
Natuurlijke speelobjecten
Sportvoorzieningen
Speelvoorzieningen met natuurlijke uitstraling en materialen
Ruimte voor sporten in het groen
Speelvoorzieningen langs de routes
79
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Voorzieningen •
1.500 m2 kleinschalige voorzieningen (Haven)
•
2.500 m2 school
•
10.000 m2 georganiseerde sport
•
20.000 m2 ongeorganiseerde sport.
Kleinschalig programma, zoals een buurthuiskamer en 1e lijns zorg
Voorzieningen Combinatie van een school met woningen
Nieuw Boekhorst is in basis een woonwijk. Voor de meeste voorzieningen zijn de bewoners aangewezen op de omliggende kernen van bijvoorbeeld Voorhout of Noordwijk. Voor het volgende programma is wel ruimte binnen Nieuw Boekhorst, ten gunste van de woonkwaliteit in de wijk:
Kleinschalige voorzieningen De Haven wordt het hart van Nieuw Boekhorst; in dit gebied is totaal 1.500 m2 aan kleinschalige voorzieningen mogelijk, zoals een buurtsupermarkt, eerste lijns zorg (arts, fysio), kleine horeca (cafetaria, theetuin) of een buurthuiskamer. Juist in dit gebied krijgt de openbare ruimte rondom de haven een publiek karakter, met verblijfsplekken in de zon en aan het water. 80
School
Sport
In Nieuw Boekhorst wordt rekening gehouden met de komst van een basisschool, daarvoor is een ruimte van 2.500 m2 gereserveerd. De school wordt gerealiseerd in combinatie met een appartementengebouw. Dit zorgt zowel voor een levendige mix in programma als voor een efficiënt ruimtebeslag.
Binnen het plangebied wordt drie hectare sport gerealiseerd. 10.000 m2 daarvan is ‘georganiseerde sport’, bestaande uit een sporthal en enkele veldjes. Deze is gepositioneerd in de oksel van de N444 en de Noordelijke Randweg. Daarnaast is er 20.000 m2 ‘ongeorganiseerde sport’, als een informeel, vrij toegankelijk sportprogramma. De ruimte hiervoor is gereserveerd in het Boekenburger bos en de Dorpsweide.
De school is gepositioneerd aan de groene publieke zone langs de Buurtvaart. De doorgaande interne fietsroute langs de Buurtvaart vormt daarmee een veilige, autovrije toegang tot de school.
DGO - Duurzame GebiedsOntwikkeling
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
De methode DGO is bedoeld om uniforme duurzaamheidambities na te streven i projecten. Zo kan duurzaamheid efficiënt worden toegepast en ontstaat er gemeenschappelijke taal. De methode is uitsluitend bedoelt voor nieuwbouw in ondersta ontwikkelingen:
De methode DGO is opgebouwd in Excel, zodat deze jaarlijks eenvoudig geactualiseerd worden. De methode is verticaal onderverdeeld in zes inhoudelijke duurzaamheidthema horizontaal in drie typen ontwikkelingen (zie afbeelding 1). Natuurinclusieve maatregelen
Doel thema
Woningbouw
Maatschappelijk vastgoed
Indicator
Indicator
Openbare Ru
Indicato
1. Energietransitie 2. Duurzame mobiliteit
DGO - Duurzame GebiedsOntwikkeling 3. Water & klimaatadaptatie 4. CE & materialen 5. Natuur & milieu 6. Welzijn & gezondheid
Natuurinclusieve maatregelen
Gevelvergroening
Afbeelding 1: verticaal zes duurzaamheidthema’s en horizontaal de drie type ontwikkelinge kolommen en rijen met inhoud zijn hier dichtgeklapt voor een helder overzicht.
Duurzaam bouwen Het streven naar een maximaal klimaat adaptieve en natuur inclusieve wijk is een continu proces waarin voortdurend de vraag wordt gesteld hoe Nieuw Boekhorst nog duurzamer, ecologischer en natuurvriendelijker gemaakt kan worden. De gebouwen en woningen kunnen hier flink aan bijdragen. Alle woningen binnen Nieuw Boekhorst voldoen tenminste aan de BENG-normen en de mogelijkheid om hierin een stap verder te gaan wordt gestimuleerd. De traditionele bouwmethoden worden hiervoor steeds meer losgelaten en prefab-woningen, houtskelet en circulaire bouwtechnieken zullen de overhand gaan krijgen. Conform het huidige beleid wordt de hele wijk gasloos aangelegd. Voor de woningen wordt onderzocht welke technieken het beste kunnen worden toegepast voor verwarming, om opwarming van de woning tegen te gaan en voor de opwekking van energie.
Net als de mix aan type woningen, wordt ook een verschillend aanbod qua energie op woonniveau aangeboden. Dit varieert van energie duurzaam tot aan energie leverend. Zo blijft er voor elke beurs een woning beschikbaar. Door groene gevels en daken op te nemen in een project is het mogelijk extra groen aan te brengen, als toevoeging aan de groene oppervlaktes. Groene gevels en daken zien er niet alleen mooi uit maar dragen ook nog eens bij aan een fijner woon- en leefklimaat voor mens en dier. Ook vogels en vleermuizen hebben een plek nodig waar ze kunnen wonen. In deze nieuwe bebouwde omgeving werken we actief aan het integreren van geschikte verblijflocaties in, op of aan de woning. Net wat de soort verlangt. Te denken valt aan het plaatsen of inbouwen van nestkasten en neststenen of het treffen van bouwkundige maatregelen aan de gevel en het dak.
DGO - NL-Greenlabel Om voor Nieuw Boekhorst het brede palet duurzaamheid te borgen wordt gewerkt volgens het gemeentelijk DGO (Duurzame GebiedsOntwikkeling). Op basis van de ambities uit het DGO wordt voor de verschillende type woningen de mate van duurzaamheid uitgewerkt. Voor de gehele openbare ruimte wordt ter ondersteuning aan het gemeentelijke DGO gewerkt volgens de werkwijze en de processystematiek van NL-Greenlabel. Op de ladder van NL-Greenlabel hebben gemeente en marktpartijen de ambitie het hoogste niveau te behalen, gebiedslabel A (referentiejaar 2022). Met deze werkwijze krijgen de overkoepelende thema’s circulariteit, biodiversiteit, energie, klimaat, gezonde leefomgeving en beheer aandacht en borging tijdens de uitwerking. Zo wordt Nieuw Boekhorst een prettige en duurzaam ingerichte wijk. 81
Gebieds- en beeldkwaliteitsvisie Nieuw Boekhorst Thema’s
Colofon Dit document is gemaakt door ECHO in opdracht van Gemeente Teylingen, in samenwerking met de diverse marktpartijen
Gemeente Teylingen
Contactpersoon
Werkorganisatie HLTsamen
Arjan Stegeman
Voorhout
ECHO Stationsplein 45 Ingang A, unit 1.196 3013 AK Rotterdam
Team Koen de Boo Filippus van Leeuwen Ola Gabrys Lieke Marijnissen
30 juni 2022
82