27. Getekend BIJLAGE 4 - Wijzigingstabel initiele en herziene Nota Teylingen - BIJLAGE 4 - Wijzigingstabel in
Tekst van het document
Wijzigingstabel initiële en herziene Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen Teylingen Deze was-wordt-tabel is een hulpmiddel om snel inzichtelijk te hebben welke inhoudelijke wijzigingen er zijn in de gewijzigde Nota ten opzichte van de eerste versie. In onderstaand overzicht zijn de oude en nieuwe tekst naast elkaar gezet. Hierin is met kleur aangegeven wat de verschillen zijn. De verschillende kleuren betekenen het volgende: Rood = verwijderd Groen = nieuwe tekst Bestaande tekst Nieuwe tekst Reden van Wijziging 3. Uitgangspunten risicomanagement Hieronder volgen de algemene uitgangspunten van gemeente Lisse betreffende risico’s. • Gemeente Teylingen voldoet aan geldende wet - en regelgeving en geeft invulling aan de richtlijnen van het BBV. • De norm is dat in het samenspel tussen raad/bestuur, college/directie en de ambtelijke organisatie transparant met risico’s en maatregelen wordt omgegaan; • Gemeente Teylingen legt risico’s en beheersmaatregelen eenduidig en centraal vast in het risicoregister; en er wordt gestuurd op deze beheersmaatregelen. • Het college/de directie weegt bij de voorbereiding van voorstellen de risico's mee en stelt vast op welke wijze de raad/het bestuur daarover geïnformeerd wordt; • Gemeente Teylingen neemt bij projecten een paragraaf risico’s en beheersmaatregelen op en wordt afgesproken hoe (waar nodig) de directeur of 3.
Uitgangspunten risicomanagement Hieronder volgen de algemene uitgangspunten van gemeente Teylingen betreffende risico’s. • Gemeente Teylingen voldoet aan geldende wet - en regelgeving en geeft invulling aan de richtlijnen van het BBV. • De norm is dat in het samenspel tussen raad/bestuur, college/directie en de ambtelijke organisatie transparant met risico’s en maatregelen wordt omgegaan; • Gemeente Teylingen legt risico’s en beheersmaatregelen eenduidig en centraal vast in het risicoregister; en er wordt gestuurd op deze beheersmaatregelen. • Het college/de directie weegt bij de voorbereiding van voorstellen de risico's mee en stelt vast op welke wijze de raad/het bestuur daarover geïnformeerd wordt; • Gemeente Teylingen neemt bij projecten een paragraaf risico’s en beheersmaatregelen op en wordt afgesproken hoe (waar nodig) de directeur of 27. Behorend bij Raadsbesluit Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen Teylingen Marjoleine van Egeraat Griffier van Teylingen het bestuur op de hoogte gehouden worden; • Gemeente Teylingen geeft via de P&C cyclus inzicht in de top 10 risico’s. Daarbij hanteren we een drempelbedrag van €100.000;risico’s met een lagere omvang worden niet afzonderlijk opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Deze algemene uitgangspunten voor het omgaan met risico’s en risicomanagement worden waar nodig in de volgende hoofdstukken toegelicht. het bestuur op de hoogte gehouden worden; • Gemeente Teylingen geeft via de P&C cyclus inzicht in de top 10 risico’s. Daarbij hanteren we een drempelbedrag van €100.000 op basis van het gewogen financiële risico (kans x impact); risico’s met een lagere omvang worden niet afzonderlijk opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Indien minder dan 10 risico’s boven deze grens uitkomen, wordt de rapportage aangevuld met de eerstvolgende risico’s op basis van hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit, zodat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing inzicht wordt gegeven in de top 10 risico’s. De drempel van €100.000 geldt uitsluitend voor opname in de paragraaf weerstandsvermogen; alle risico’s blijven opgenomen in het risicoregister en tellen mee bij het berekenen van de benodigde weerstandscapaciteit. Deze algemene uitgangspunten voor het omgaan met risico’s en risicomanagement worden waar nodig in de volgende hoofdstukken toegelicht.
Gezamenlijke auditcommissie van 10 februari 2026 Bestaande tekst Nieuwe tekst Reden van wijziging 5.2 Inventarisatie en beoordeling De inventarisatie start met de vraag: “Welke onzekere gebeurtenissen kunnen het behalen van onze doelen verstoren?” Deze risico’s worden beoordeeld op twee aspecten: • Kans: de waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet, op een schaal van 1 (zeer klein) tot 5 (zeer groot). • Impact: de ernst van de gevolgen, beoordeeld aan de hand van themaspecifieke impacttabellen (zie bijlage 4 De bruto risicoscore wordt berekend door kans x impact. Deze score bepaalt de zwaarte van het risico en vormt de basis voor verdere beheersing. De netto risicoscore wordt vergelijkbaar berekend, maar dan na beheersmaatregelen. 5.3 Beheersing Beheersing is het beperken van risico’s door passende maatregelen te nemen. Op basis van de bruto risicoscore wordt het risico ingedeeld in één van vier categorieën: • Groen (0 –5): Laag risico: monitoring van het risico, verantwoordelijkheid bij de teammanager/projectleide r. • Geel (6 –10): Substantieel risico: beheersmaatregelen treffen, actieve beheersing verantwoordelijkheid bij teammanager. • Rood (11–39): Groot risico: opstellen en uitvoeren van verplicht beheersplan , 5.2 Inventarisatie en beoordeling De inventarisatie start met de vraag: “Welke onzekere gebeurtenissen kunnen het behalen van onze doelen verstoren?”.
1 Deze risico’s worden beoordeeld op twee aspecten: • Kans: de waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet, op een schaal van 1 (zeer klein) tot 5 (zeer groot). • Impact: de ernst van de gevolgen, beoordeeld aan de hand van themaspecifieke impacttabellen,op een schaal van 1 (zeer klein) tot 5 (zeer groot). De bruto risicoscore wordt berekend door kans x impact. Deze score bepaalt de zwaarte van het risico en vormt de basis voor verdere beheersing. De netto risicoscore wordt vergelijkbaar berekend, maar dan na beheersmaatregelen. 5.3 Beheersing Beheersing is het beperken van risico’s door passende maatregelen te nemen. Op basis van de bruto risicoscore wordt het risico ingedeeld in één van vijf categorieën: • Lichtgroen (1): Zeer laag risico: reguliere monitoring van het risico, verantwoordelijkheid bij de teammanager/projectleide r. • Groen (2 –3): Laag risico: specifieke monitoring van het risico , verantwoordelijkheid bij de teammanager/projectleid er. • Geel (4 –6): Gemiddeld risico: beheersmaatregelen gewenst, Eenduidigheid pilot IBD (Informatiebeveiligings- dienst) team Bedrijfsinformatie & Compliance verantwoordelijkheid | bij | verantwoordelijkheid | bij teammanager en directeur | teammanager.
• | Paars | (40–80): | • | Oranje (8–16): Hoog risico: Organisatiebedreigend: | beheersmaatregelen direct ingrijpen, uitgebreid | formuleren | en beheersplan en monitoring | implementeren, opstellen, | verantwoordelijkheid | bij verantwoordelijkheid bij de | teammanager en directeur directie | • | Rood | (20–25): | Zeer | hoog risico: | direct | ingrijpen, beheersplan en monitoring verplicht, verantwoordelijkheid bij de directie Deze indeling helpt bij het | Deze indeling helpt bij het prioriteren van acties en het | prioriteren van acties en het bepalen van | bepalen van verantwoordelijkheden. | verantwoordelijkheden. Risicoprofiel 16 | 16 | 32 | 48 | 64 | 80 8 | 8 | 16 | 24 | 32 | 40 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 1 | 2 | 3 | 4 | 5 Kans 5.4 Beheersing strategieën | 5.4 Beheersing strategieën Voor elk risico wordt een | Voor elk risico wordt een beheersstrategie gekozen. Er zijn | beheersstrategie gekozen. Er zijn vier mogelijkheden: | vier mogelijkheden: 1. | Accepteren – | het | risico | 5. | Accepteren – | het | risico wordt bewust genomen. | wordt bewust genomen. 2. | Reduceren – | maatregelen | 6. | Reduceren – | maatregelen verkleinen | de | kans | of | verkleinen | de | kans | of impact. | impact. 3. | Verleggen – | risico | wordt | 7. | Verleggen – | risico | wordt overgedragen | (bijv. | via | overgedragen | (bijv.
| via verzekering of contract). | verzekering of contract). 4. | Vermijden – | activiteit | of | 8. | Vermijden – | activiteit | of doelstelling | wordt | doelstelling | wordt aangepast of beëindigd. | aangepast of beëindigd. De keuze voor een strategie hangt | De keuze voor een strategie hangt af van de risicobereidheid van de | af van de risicobereidheid van de organisatie. Na uitvoering van | organisatie. Na uitvoering van maatregelen wordt de netto | maatregelen wordt de netto risicoscore bepaald. | risicoscore bepaald. Voor risico’s in de rode of paarse categorie is een beheersplan verplicht. Dit bevat: • De gekozen strategie • Toelichting op maatregelen • Planning en effect • Gewenste netto risicoscore 5.5 Controle De effectiviteit van beheersmaatregelen wordt getoetst via het Three Lines Model: • Eerste lijn: teams zelf, via ingebouwde procescontroles. • Tweede lijn: ondersteunende functies zoals financiën. • Derde lijn: onafhankelijke toetsing, o.a. VIC, CISO, FG en concern control Hiernaast zijn er nog externe controlepartijen zoals de accountant. Deze controles zorgen voor inzicht in de werking van maatregelen en dragen bij aan continue verbetering van risicobeheersing. 5.6 Het risicoregister Alle risico’s met hun netto risicoscore worden vastgelegd in het risicoregister. Dit register voedt de P&C-producten en biedt inzicht in de ontwikkeling van risico’s in de tijd.
Minimaal halfjaarlijks wordt het register geactualiseerd. De top 10 risico’s worden opgenomen in de Voor risico’s in de rode categorie is een beheersplan verplicht. Dit bevat: • De gekozen strategie • Toelichting op maatregelen • Planning en effect • Gewenste netto risicoscore In lijn met het groeimodel volwassenheidsfasen wordt het risicomanagement de komende jaren verder ontwikkeld, waarbij een van de ontwikkelpunten is om in de paragraaf weerstandsvermogen meer inzicht te geven in de afwegingen tussen de risico’s en de bijbehorende beheersmaatregelen. 5.5 Controle De effectiviteit van beheersmaatregelen wordt getoetst via het Three Lines Model: • Eerste lijn: teams zelf, via ingebouwde procescontroles. • Tweede lijn: ondersteunende functies zoals financiën. • Derde lijn: onafhankelijke toetsing, o.a. VIC, CISO, FG en concern control Hiernaast zijn er nog externe controlepartijen zoals de accountant. Deze controles zorgen voor inzicht in de werking van maatregelen en dragen bij aan continue verbetering van risicobeheersing. 5.6 Het risicoregister Alle risico’s met hun netto risicoscore worden vastgelegd in het risicoregister. Dit register voedt de P&C-producten en biedt inzicht in de ontwikkeling van risico’s in de tijd. Minimaal halfjaarlijks wordt het register geactualiseerd.
De top 10 risico’s worden opgenomen in de Ambtelijke wijziging paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en wordt gedeeld met bestuur/raad. Team Financiën ondersteunt bij het beheer van het register. Een voorbeeld van dit risicoregister is te vinden in bijlage 3. Risicobewustzijn Naast het registreren van risico’s is het vergroten van risicobewustzijn een belangrijk aandachtspunt. Dit gebeurt op meerdere manieren: • Risicospel: een interactieve manier om medewerkers bewust te maken van risico’s en beheersmaatregelen. • Frauderisicoanalyse: Concern Control stelt jaarlijks samen met de teammanagers een frauderisicoanalyse op. • Intakeformulieren: risicovragen worden standaard meegenomen bij de start van projectplannen en programmaplannen. • Grex (grondexploitaties) en Anterieure overeenkomsten: risico’s worden bij de start en tijdens de uitvoering van grondexploitaties en bij het aangaan en uitvoeren van anterieure overeenkomsten (groeimodel n.a.v. 213a onderzoek) besproken en gevolgd. • Bespreking in overleggen: risico’s worden structureel besproken binnen teams, projectgroepen en managementoverleggen. Door risicobewustzijn op deze manier structureel te integreren, paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en wordt gedeeld met bestuur/raad. Team Financiën ondersteunt bij het beheer van het register.
In het risicoregister worden onder andere het betreffende team, programma, omschrijving risico en impact, risicoscore, beheersstrategie, enzovoorts opgenomen. Risicobewustzijn Naast het registreren van risico’s is het vergroten van risicobewustzijn een belangrijk aandachtspunt. Dit gebeurt op meerdere manieren: • Risicospel: een interactieve manier om medewerkers bewust te maken van risico’s en beheersmaatregelen. • Frauderisicoanalyse: Concern Control stelt jaarlijks samen met de teammanagers een frauderisicoanalyse op. • Intakeformulieren: risicovragen worden standaard meegenomen bij de start van projectplannen en programmaplannen. • Grex (grondexploitaties) en Anterieure overeenkomsten: risico’s worden bij de start en tijdens de uitvoering van grondexploitaties en bij het aangaan en uitvoeren van anterieure overeenkomsten (groeimodel n.a.v. 213a onderzoek) besproken en gevolgd. • Bespreking in overleggen: risico’s worden structureel besproken binnen teams, projectgroepen en managementoverleggen. Door risicobewustzijn op deze manier structureel te integreren, Ambtelijke wijziging wordt het risicoregister niet alleen een administratief overzicht, maar een levend instrument dat bijdraagt aan betere besluitvorming en beheersing van risico’s.
wordt het risicoregister niet alleen een administratief overzicht, maar een levend instrument dat bijdraagt aan betere besluitvorming en beheersing van risico’s. Bestaande tekst Nieuwe tekst Reden van wijziging 6. Rollen en verantwoordelijkheden De rollen en verantwoordelijkheden van de raad, het college en de ambtelijke organisatie zijn als volgt. 6.1 Raad De raad stelt de kaders vast voor het beleid risicomanagement en weerstandsvermogen. De raad heeft daarmee een kaderstellende en controlerende rol. Dit betreft onder meer: • Vaststelling van de nota; inclusief de daarbij behorende kaders en uitgangspunten. • Vaststelling van de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting en jaarstukken; 6.2 College Het college is verantwoordelijk voor: • De uitvoering van het risicomanagementbeleid; • Opstellen van een juiste paragraaf weerstandsvermogen. • Het informeren van de raad over materiële risico’s; Gezamenlijke auditcommissie van 10 februari 2026 Bestaande tekst Nieuwe tekst Reden van wijziging Bijlage 3. Voorbeeld risicoregister Ambtelijke wijziging (Inhoud risicoregister is toegelicht in de nota artikel 5.6) Bestaande tekst Nieuwe tekst Reden van wijziging Bijlage 4.
Kans x impact tabellen Ambtelijke wijziging (Bijlage opgenomen als achtergrondinformatie in plaats van integrale bijlage in de nota) • Het opnemen van risico’s en beheersmaatregelen in raadsvoorstellen. 6.3 Ambtelijke organisatie De directie en teammanagers zijn verantwoordelijk voor: • Het actief signaleren en registreren van risico’s; • Het uitvoeren van beheersmaatregelen; • Het actualiseren van het risicoregister; • Het voeren van risicodialogen binnen teams en projecten. Bestaande tekst Nieuwe tekst Reden van wijziging Bijlage 2. Informatie per risico Ambtelijke wijziging (Bijlage opgenomen als achtergrondinformatie in plaats van integrale bijlage in de nota)