CConstaterende datTeylingen
Koppel je AI →
Document · PDF

23. Getekend Teylingen - accountantsverslag 2025

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente TeylingenBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmarekening 2025 Teylingen8.541 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2025 Gemeente Teylingen 23. Behorend bij RaadsvbesluitProgrammarekening 2025 Teylingen Marjoleine van Egeraat Griffier van Teylingen Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Teylingen Onderwerp: Accountantsverslag 2025 Kenmerk: Concept Datum: 2 juni 2026 Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Teylingen, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 19 augustus 2025, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder Financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij hebben u op [datum] gemachtigd om onze goedkeurende controleverklaring op te nemen in uw jaarrekening 2025. Indien de jaarrekening niet door de gemeenteraad wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.

Ondertekening alleen in definitieve versie Robert Buitenhuis RA pagina | 2 Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen 4. Financiële positie 5. Overige onderwerpen 6. Bijlagen pagina | 3 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Belangrijke bevindingen 4. Financiële positie 5. Overige onderwerpen 6. Bijlagen pagina | 4 1. Bestuurlijke samenvatting

Bestuurlijke samenvatting Wij hebben/zijn voornemens bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring verstrekt/te verstrekken. Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2025. Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften. Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: • Fouten: er is geen sprake van fouten. • Onzekerheden: er zijn met betrekking tot het sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering geïdentificeerd met een impact van €xx Het totaal van fouten en onzekerheden bedraagt €xx, dit blijft binnen de goedkeuringstolerantie. Het college heeft een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en heeft daarin opgenomen dat de baten en lasten en balansmutaties 2025 rechtmatig tot stand zijn gekomen. De belangrijke bevindingen betreffen: • Voorwaardencriterium: er is sprake van € 1,75 miljoen onrechtmatigheden met betrekking tot het naleven van de EU-aanbestedingsrichtlijnen. • Begrotingscriterium: er is sprake van €4,67 miljoen onrechtmatigheden als gevolg van overschrijdingen van de lasten. Hiervan is het volledige bedrag als acceptabel aangemerkt, doordat deze binnen het bestaande gemeentelijke beleid passen.

Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld. De gemeente heeft een solide financiële positie met positieve resultaten in de afgelopen twee jaar. De financiële positie is de afgelopen jaren sterk verbeterd door incidentele baten. Het eigen vermogen en de reserves zijn ook dit jaar verder toegenomen, en het resultaat na bestemming over 2025 is ca. € 2,2 miljoen positief. Wij hebben ervaren dat het controleproces over het algemeen goed is verlopen, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. Op onderdelen zien wij nog mogelijkheden om het proces verder te verbeteren. Daarbij merken wij dat het proces van de grondexploitaties moeizaam is verlopen, mede gezien het aantal wijzigingen en aanpassingen van de GREX gedurende de controle. Bij de SiSa-verantwoording is het proces dit jaar ook minder soepel verlopen, wat mede samenhangt met een gewijzigde wijze van controle vanuit ons met een aparte afdeling. De opgedane ervaringen en leerpunten nemen wij mee voor de verdere optimalisatie van dit proces. Daarnaast zitten er hier verbetermogelijkheden in de uniformering van de aanlevering.

In lijn met voorgaand jaar zullen wij deze aandachtspunten in de evaluatie met de organisatie van beide kanten bespreken, zodat wij de samenwerking en dienstverlening verder kunnen versterken en blijven verbeteren. De begroting 2026-2028 laat vanaf 2027 een structureel tekort zien als gevolg van de voorgenomen korting op het Gemeentefonds. Dit vereist strategische keuzes. De solvabiliteit en schuldquote liggen ruim binnen de landelijke normen en het weerstandsvermogen kwalificeert als uitstekend. We bevelen aan om afwijkingen in incidentele en structurele resultaten te analyseren en tijdig maatregelen te nemen om toekomstige tekorten te voorkomen.

pagina | 6 2. Opdracht, scope en uitkomsten Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen). • De jaarrekening. • Bijlagen (SiSa en Overzicht taakvelden). • De overige gegevens. Met de opdrachtbevestiging van d.d. 19 augustus 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Overzicht toleranties Vanaf het boekjaar 2025 is de materialiteit bij de uitvoering van onze controle voor fouten en onzekerheden 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2025. Grondslag Bedrag Goedkeuringstolerantie fouten en onzekerheden 2% lasten exclusief toevoegingen reserves € 2.300.000 Rapporteringstolerantie 5% van de goedkeuringstolerantie € 115.000 2.

Opdracht, scope en uitvoering Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 7 Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: • Risico dat de Europese en/of interne aanbestedingsrichtlijnen niet worden nageleefd om gunning aan een bevriende partij mogelijk te maken • Waardering van de grondexploitaties; • Doorbreking van AO/IB door het management; Uitkomsten Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2025 een goedkeurende verklaring te verstrekken. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Tevens zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van de Zorg in Natura (ZiN) uit hoofde van de Jeugdwet zijn beperkt en uit hoofde van de WMO € xxx. De genoemde fouten en onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties. Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag.

Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen. De opvolging hiervan zullen we bij de controle van 2026 vaststellen. 2. Opdracht, scope en uitvoering Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 8 Fraude en naleving wet- en regelgeving Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.

Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken. Deze bespreking komt ook voort uit de verplichte rapportage van de accountant over de uitkomsten van onze werkzaamheden met betrekking tot frauderisico’s in de controleverklaring. Onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit toont het belang aan van een fraudemeldpunt en een klokkenluidersregeling. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude en de naleving van wet- en regelgeving. Op de volgende pagina’s geven wij een nadere toelichting over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.

Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2025 bevat, gelijk aan voorgaande jaren, een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit. 2. Opdracht, scope en uitvoering Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 9 Frauderisico’s Het college dan wel het management bevindt zich in de positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht: • Analyseren en beoordelen van, op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren; • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt; • Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen.

Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten; • Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om; • Doornemen van notulen van vergaderingen van het college en de raad. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden. De transparantie over marktprijzen is niet in alle gevallen voldoende om te beoordelen en wordt frequent zaken gedaan met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen. Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: • Gemeente Teylingen e heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben steekproefsgewijs een deel van deze werkzaamheden gecontroleerd.

• Door middel van een steekproef vaststellen of voor inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. 2. Opdracht, scope en uitvoering Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 10 Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen. Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij de continuïteitsveronderstelling beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Teylingen beschikt over een sluitende meerjarenbegroting. Tevens geven de financiële kengetallen, waaronder het weerstandsvermogen en de risicopositie, geen aanleiding tot twijfel over de mogelijkheid van de gemeente om haar activiteiten duurzaam voort te zetten.

De gemeente Teylingen kent een stabiele financiële positie, die ten opzichte van voorgaande jaren verder is versterkt. Tegelijkertijd blijft het van belang om aandacht te houden voor de betrouwbaarheid van ramingen en de beheersing van kosten binnen met name het sociaal domein, om deze positieve financiële positie ook op de langere termijn te borgen. 2. Opdracht, scope en uitvoering Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 11 3. Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen Bestuurlijke samenvatting | 3. Belangrijke bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording | (x € 1 miljoen) | Onrechtmatig | Acceptabel | Saldo Opdracht, scope | Op 16 april 2025 zijn wijzigingen in het BBV en het BADO gepubliceerd. Als en uitkomsten | gevolg hiervan geldt vanaf begrotingsjaar 2025 een nieuwe | Overschrijdingen lasten | 4,67 | 4,67 | - verantwoordingsgrens voor rechtmatigheidsafwijkingen van 2% van de | programma’s lasten (exclusief dotaties aan reserves). De gemeente Teylingen heeft | Overschrijdingen kredieten | - | - | - haar financiële verordening hierop aangepast per 21 januari 2026.

Belangrijke | Overige | - | - | - bevindingen | Alle rechtmatigheidsafwijkingen die individueel en/of gezamenlijk de door | begrotingsonrechtmatigheden de raad vastgestelde verantwoordingsgrens van € 2.320.305 | Bevindingen ten aanzien van overschrijden, zijn opgenomen en toegelicht in de | het voorwaardencriterium | 1,75 | - | 1,75 rechtmatigheidsverantwoording. Bevindingen ten aanzien van Financiële | Totaal conclusie rechtmatigheid | het Misbruik en Oneigenlijk | - | - | - positie | gebruik criterium Het college heeft een overzicht opgesteld van de geconstateerde | Totaal | 6,42 | 4,67 | 1,75 rechtmatigheidsafwijkingen. Wij hebben vastgesteld dat dit overzicht een getrouw beeld geeft. Overige | De totale omvang van de rechtmatigheidsafwijkingen bedraagt € 6,42 onderwerpen | miljoen en overschrijdt daarmee de vastgestelde verantwoordingsgrens. Van dit bedrag is € 4,67 miljoen door het college als acceptabel aangemerkt, op basis van door de raad vastgestelde afspraken. Bijlagen pagina | 13 Begrotingscriterium U stelt als raad met de begroting de budgettaire kaders vast voor uitgaven, investeringen en mutaties in reserves. In de financiële verordening heeft u tevens vastgelegd hoe dient te worden omgegaan met begrotingsafwijkingen en welke onrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd.

Daarin is als uitgangspunt opgenomen dat onderschrijdingen van lasten of investeringskredieten en afwijkingen in baten als rechtmatig worden aangemerkt, mits deze tijdig via een tussenrapportage of afzonderlijk raadsbesluit zijn geautoriseerd of in de jaarrekening adequaat zijn toegelicht. In de praktijk betekent dit dat uitsluitend overschrijdingen van lasten als onrechtmatig worden aangemerkt. Investeringskredieten Bij de controle van de investeringskredieten hebben wij geconstateerd dat het in de praktijk lastig is om een eenduidige aansluiting te maken tussen de door de raad geautoriseerde kredieten en de financiële administratie. Dit hangt samen met personele wisselingen en het overdragen van dossiers, waardoor het totaaloverzicht van de lopende kredieten niet altijd volledig en actueel is. Hoewel deze bevinding niet heeft geleid tot geconstateerde onrechtmatigheden, constateren wij dat de inrichting van de administratie en monitoring van kredieten voor verbetering vatbaar is. Met name de onderlinge aansluiting tussen besluitvorming, kredietbewaking en financiële verwerking kan worden versterkt. Wij adviseren om de centrale vastlegging, aansluiting en periodieke monitoring van de investeringskredieten te verbeteren, zodat de beheersing en transparantie rondom kredieten wordt vergroot en tijdig inzicht bestaat in de stand en uitputting van de kredieten.

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de naleving van de voorwaarden die gelden voor financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden zijn vastgelegd in externe en interne regelgeving en opgenomen in het door de raad vastgestelde normenkader. Het niet naleven van deze voorwaarden leidt tot een onrechtmatigheid, welke door het college dient te worden toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording indien de verantwoordingsgrens wordt overschreden. Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium betreft de naleving van de (Europese) aanbestedingsregels. De toepassing van deze regelgeving is complex en blijkt in de praktijk niet altijd eenvoudig. 3. Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 14 De gemeente heeft dit onderkend en onder andere een spendanalyse uitgevoerd. Uit onze beoordeling van de rechtmatigheid van inkopen blijkt dat bij meerdere overeenkomsten, met een gezamenlijke waarde van € 1,75 miljoen, niet de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd. Wij hebben de uitgevoerde gemeentelijke controlewerkzaamheden beoordeeld en onderschrijven de getrokken conclusies.

De grootste geconstateerde onrechtmatigheden betreffen: • Bij straatreiniging en groenonderhoud zijn contracten na afloop doorgezet zonder heraanbesteding, waardoor € 831.025 in 2025 onrechtmatig is. Aanbestedingstrajecten zijn gestart; herstel wordt in 2026 verwacht. • Voor beveiliging opvang Oekraïners is het Europees drempelbedrag (SAS-diensten) over 2023–2025 overschreden (€ 319.144 in 2025). Continuïteit gaf aanleiding tot voortzetting; aanbesteding loopt nog, waardoor ook in 2026 onrechtmatigheid resteert. • Bij adviesdiensten centrumvisie Teylingen is de opdracht te laag geraamd, waardoor het drempelbedrag is overschreden (€ 186.865). De opdracht is in 2025 afgerond; geen vervolg in 2026. • Bij schoonmaakdiensten is het drempelbedrag overschreden (€ 109.867). Contract is beëindigd, waardoor in 2026 geen onrechtmatigheid meer speelt. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor effectieve maatregelen om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregelingen te voorkomen. Deze maatregelen maken deel uit van de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft beoordeeld in hoeverre het M&O-beleid wordt nageleefd en of de maatregelen effectief zijn; hierbij zijn geen aandachtspunten geconstateerd. 3.

Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 15 Bestuurlijke samenvatting | 3. Belangrijke bevindingen Grondexploitaties Opdracht, scope | Ten opzichte van 31 december 2024 is de boekwaarde van de post | Voor Langeveld is sprake van een verwacht negatief resultaat, waarvoor en uitkomsten | grondexploitaties gewijzigd van € 4,7 miljoen naar € 6,4 miljoen. De | een verliesvoorziening is gevormd. De uiteindelijke financiële uitkomsten wijziging van de boekwaarde gedurende 2025 is als volgt samen te | van zowel Langeveld als Nieuw Boekhorst zijn echter nog in belangrijke vatten: | mate afhankelijk van de verdere voortgang van de projecten, de ontwikkeling van kosten en opbrengsten en externe factoren zoals (x € 1.000) | 2025 | marktomstandigheden en regelgeving. Hierdoor kennen deze projecten Belangrijke | Boekwaarde per 1 januari | 4.699 | een relatief hoger risicoprofiel en blijven de geraamde eindresultaten bevindingen | onderhevig aan schattingsonzekerheden. Investeringen | 2.385 Grondverkopen | 1.107 | Hierna hebben wij een overzicht opgenomen van de grondexploitaties en een nadere toelichting gegeven op de belangrijkste ontwikkelingen per Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten | 365 | project.

Financiële | Mutatie verliesvoorziening | -86 positie | Boekwaarde | Nog te | Nog te | Verwacht Boekwaarde per 31 december | 6.427 | (x € 1.000) | 31-12-2025 | realiseren | realiseren | resultaat kosten | opbrengsten Bloementuin | - | - | - | - Overige | Waardering inclusief specifieke projectrisico’s | Nieuw Boekhorst | 3,869 | 6.710 | 11.675 | 1.096 onderwerpen | De grondexploitaties van de gemeente ontwikkelen zich in lijn met de | Langeveld | 3.081 | 5.383 | 7.941 | -523 verwachtingen. De grondexploitatie Bloementuin bevindt zich in de | Totaal | 6.950 | 12.093 | 19.616 | 573 afrondende fase en zal naar verwachting in 2026 worden afgesloten met een beperkt positief resultaat. Daarentegen bevinden de | Bloementuin grondexploitaties Nieuw Boekhorst en Langeveld zich nog in de | De grondexploitatie Bloementuin bevindt zich in de afrondende fase. In Bijlagen | ontwikkelfase, waarbij sprake is van oplopende investeringen en een | 2025 zijn de belangrijkste opbrengsten gerealiseerd en resteert nog een toenemende boekwaarde. | beperkte afronding van werkzaamheden. Bij afsluiting (voorzien in 2026) wordt een positief resultaat verwacht door de laatste winstneming. Het resterende financiële risico is beperkt en heeft met name betrekking op de afrondingskosten. pagina | 16 3.

Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 17 Nieuw Boekhorst De Visie Nieuw Boekhorst is medio 2022 door de gemeenteraad van Teylingen vastgesteld. Het plangebied ligt aan de noordwestzijde van Voorhout en voorziet in de ontwikkeling van woningen, maatschappelijke voorzieningen en bijbehorende openbare ruimte. De gemeente is één van de grondeigenaren en vervult daarnaast een actieve en faciliterende rol richting marktpartijen. De financiële vooruitzichten van het project zijn positief. Voor het actieve deel van de grondexploitatie bedraagt de boekwaarde ultimo 2025 circa € 3,9 miljoen negatief, waarna op basis van nog te realiseren kosten en opbrengsten een eindwaarde van circa € 1,1 miljoen positief wordt verwacht per ultimo 2032. Voor het faciliterende deel wordt een vergelijkbaar beeld zichtbaar, met een beperkte boekwaarde ultimo 2025 en een verwachte positieve eindwaarde van circa € 1,2 miljoen in 2032. In totaal resulteert dit in een verwachte positieve eindwaarde van circa € 2,3 miljoen, wat het economische potentieel van de ontwikkeling onderstreept. De financiële uitkomst van Nieuw Boekhorst is in belangrijke mate afhankelijk van toekomstige grondopbrengsten en bijdragen van ontwikkelaars.

Hierbij geldt dat een groot deel van de opbrengsten naar verwachting in de komende jaren wordt gerealiseerd, passend bij de huidige fase van het project. Er zijn enkele aandachtspunten die hierop van invloed kunnen zijn, zoals de ontwikkeling van grondprijzen en woningbouwprogrammering, mogelijke extra plankosten als gevolg van stikstofproblematiek en andere regelgeving, en eventuele vertragingen in de uitvoering door juridische en planologische procedures. Deze factoren kunnen leiden tot bijstellingen in de exploitatie of tot verschuivingen in de fasering van kasstromen. 3. Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 18 Langeveld De locatie Langeveld in Sassenheim is in 1995 aangekocht voor woningbouw en in 2023 volledig bestemd voor een gemengd woningbouwprogramma. De ontwikkeling heeft recent verdere stappen gezet in samenwerking met Stek en is onderdeel van de pilot ‘parallel plannen’ gericht op versnelling. Op basis van het huidige schetsontwerp wordt uitgegaan van ruim 150 woningen. De grondexploitatie laat een oplopende boekwaarde zien tot circa € 3,1 miljoen ultimo 2025, passend bij de voorbereidingsfase.

Op basis van de huidige inzichten wordt toegewerkt naar een beperkte negatieve eindwaarde van circa € 0,5 miljoen in 2029 waarvoor een verliesvoorziening is gevormd. Dit betekent dat het verwachte verlies reeds is verwerkt in de jaarrekening. Doordat de herontwikkeling van Langeveld zich nog in een relatief vroeg stadium bevindt kent het project nog onzekerheden ten aanzien van: • de verdere ontwikkeling van kosten (o.a. bouw- en infrastructuurkosten); • de fasering van uitgifte en daarmee het tempo waarin opbrengsten worden gerealiseerd; • mogelijke bijstellingen van het woningbouwprogramma. Deze factoren kunnen ertoe leiden dat de reeds gevormde verliesvoorziening ontoereikend blijkt, waardoor aanvullende dotaties in de toekomst noodzakelijk kunnen zijn of dat het resultaat nog verbeterd. Sociaal Domein De gemeente voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: ISD Bollenstreek en Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland Voor de controle maken wij gebruik van de verantwoordingen en controleverklaringen van de ISD Bollenstreek (hierna: ISD) en de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (hierna: SOZ).

Om ervoor te zorgen dat de accountants van zowel de ISD als de SOZ de juiste werkzaamheden uitvoeren ten behoeve van de gemeente Teylingen, hebben wij hen voorafgaand instructies verstrekt. Gedurende het controleproces stemmen wij regelmatig de voortgang met deze accountants af. Na afronding van hun werkzaamheden beoordelen wij de uitgevoerde controlewerkzaamheden via een review van het dossier. Op basis hiervan stellen wij vast of de werkzaamheden op het vereiste niveau zijn uitgevoerd. Wij hebben de definitieve verantwoordingen en controleverklaringen van de SOZ en ISD nog niet ontvangen. Onzekerheden sociaal domein 3. Belangrijke bevindingen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 19 Onderdeel Uitvoerder Bepaling last boekjaar Uitkeringen (Participatiewet) ISD Bollenstreek (ISD) Werkelijke lasten Jeugdwet Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland: (SOZ HR) Werkelijke lasten WMO ISD Bollenstreek Werkelijke lasten PGB’s Sociale verzekeringsbank (SVB) Werkelijke lasten Onzekerheden Omvang 2025 Omvang 2024 Prestatielevering jeugd n.b. n.b. Prestatielevering WMO n.b. n.b. Prestatielevering PGB n.b. n.b. Totaal onzekerheden n.b. n.b. Bestuurlijke samenvatting | 3.

Belangrijke bevindingen Voorziening pensioenaanspraken politieke | Op basis van onze werkzaamheden zien wij hierin echter geen verhoogd ambtsdragers (APPA) | risico voor de waardering van de voorziening in de jaarrekening. Opdracht, scope | De voorziening per 31 december 2025 bedraagt € 3.55 miljoen. Op basis en uitkomsten | Vanaf 1 januari 2028 worden de pensioenen van politieke ambtsdragers (zoals wethouders) overgedragen aan het ABP in het kader van de Wet | van de oude systematiek, waarbij de uitvoering van de pensioenregeling toekomst pensioenen (Wtp). Uit onderzoek van BZK, VNG, IPO en de Unie | nog bij de gemeente ligt, zou de voorziening circa € 2,80 miljoen van Waterschappen blijkt dat de benodigde overdrachtswaarde per 1 | bedragen. De impact van de overgang naar het ABP bedraagt daarmee januari 2025 gemiddeld 10–20% hoger ligt dan de huidige voorzieningen. | circa € 0,75 miljoen, het restant heeft betrekking op andere mutaties. Belangrijke bevindingen | Over de impact op de jaarrekening 2025 heeft de Commissie BBV | Conclusie hierover de volgende uitspraak gepubliceerd: | De gemeente heeft de voorziening wel aangepast conform de BBV- • | Gemeenten die hebben deelgenomen aan het onderzoek moeten per | uitspraak.

Financiële | 31 december 2025 de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen | De gemeente heeft de aanpassing in de voorziening niet opgenomen in positie | aanpassen aan de prognose van het benodigd vermogen (op basis van | een begrotingswijziging. Hierdoor is er sprake van een acceptabele inkoop Wtp bij ABP). | begrotingsoverschrijding van ca. € 0,75 miljoen voor de • | Voor gemeenten die niet hebben deelgenomen aan het onderzoek | rechtmatigheidsverantwoording. geldt dat zij deze berekening zelf, op vergelijkbare wijze, dienen te Overige | onderbouwen. onderwerpen | De gemeente Teylingen heeft deelgenomen aan het onderzoek van Montae & Partners. Bij de uitvoering hiervan is echter onjuiste data aangeleverd, waardoor geen bruikbare onderzoeksresultaten beschikbaar zijn gekomen. Om toch te kunnen voldoen aan de BBV-richtlijnen heeft de gemeente een aanvullende actuariële berekening laten opstellen. Bijlagen Bij deze actualisatie heeft de actuaris, op basis van beschikbare en vergelijkbare parameters, de overdrachtswaarde bepaald. Hierbij moet worden opgemerkt dat de exacte rekengrondslagen van het ABP niet openbaar zijn, waardoor deze niet volledig konden worden meegenomen. pagina | 20 Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar.

Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij, in lijn met de Nederlandse Standaard 720, het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Verbonden partijen Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Teylingen. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat: • De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen. • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude. • Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd. Op de volgende pagina zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen: 3. Belangrijke bevindingen Element jaarverslag Onze waarneming Vereisten BBV Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.

Verenigbaar Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. Overeen- stemming Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden. Paragrafen Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en van voldoende kwaliteit. Daarnaast is een afzonderlijke paragraaf Open Overheid opgenomen, in lijn met het advies van de Commissie BBV om hier vooruitlopend op de voorgenomen wijziging van het BBV separaat aandacht aan te besteden. Informatie- waarde De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse van het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen. Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 21Toereikend Good practice Voor verbetering vatbaar

Bestuurlijke samenvatting | 3. Belangrijke bevindingen SiSa | WNT verantwoording Opdracht, scope | Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde | Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet en uitkomsten | specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota | normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn verwachtingen accountantscontrole 2025. De hierbij geconstateerde | de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van | sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende | topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de Belangrijke | rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: | gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden bevindingen | aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben • € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. | zich gedurende 2025 geen wijzigingen voorgedaan. • 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of | Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn gelijk aan € 1.000.000 is.

| met de WNT en dat de in de jaarrekening opgenomen WNT- Financiële | verantwoording voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. positie | • € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen | Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa | nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere geldende rapporteringstolerantie overschrijden. | organisaties c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. Overige | De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere onderwerpen | verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa- bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de Bijlagen | voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS. pagina | 22 4.

Financiële positie Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen Bestuurlijke samenvatting | Ontwikkel ingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Opdracht, scope | Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per | De afwijking ten opzichte van de begroting kunnen als volgt worden en uitkomsten | 31 december 2025 volgens de jaarrekening € 88,6 miljoen. | verklaard: Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000) | Programma 1 – Samenleven Binnen programma Samenleven is sprake van een voordelig resultaat van 100.000 | circa € 1,2 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere lasten Belangrijke | binnen de Wmo, waaronder begeleiding en dagbesteding, alsmede lagere bevindingen | uitgaven voor beschermd wonen. Hier staan lagere baten tegenover, 50.000 | onder meer door lagere rijksbijdragen voor opvang en statushouders. Het voordeel is grotendeels het gevolg van lagere realisatie van zorgkosten 0 | en heeft een overwegend incidenteel karakter. Algemene reserve2022 Bestemmingsreserve20232024Gerealiseerd resultaat2025 Financiële | Programma 2 – Leefomgeving positie | Van de totale reserves ter hoogte van € 88,6 miljoen is € 17,7 miljoen | Programma Leefomgeving laat een voordelig resultaat zien van circa opgenomen als algemene reserve.

Het saldo van deze algemene reserve | € 1,4 miljoen. De lasten liggen weliswaar aanzienlijk hoger dan begroot, is ten opzichte van voorgaand jaar significant gedaald. | maar worden ruimschoots gecompenseerd door hogere baten. De Deze daling is voor het grootste deel te verklaren doordat er in het | belangrijkste afwijkingen hangen samen met ruimtelijke ontwikkelingen, Overige | milieubeheer en hogere opbrengsten uit bouwleges en subsidies. Het boekjaar 8,8 miljoen is gestort in de dekkingsreserve uitvoeringsplannen | voordeel is voor een belangrijk deel projectmatig en administratief van onderwerpen | centrumvisie. | aard en daarmee incidenteel. Analyse van het resultaat | Programma 3 – Bedrijvigheid Binnen programma Bedrijvigheid vallen de lasten circa € 0,5 miljoen lager Het resultaat vóór mutaties in de reserves over 2025 bedraagt € 2,2 | uit dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door vertraging in Bijlagen | miljoen voordelig, terwijl in de gewijzigde begroting nog werd uitgegaan | projecten en het doorschuiven van budgetten naar latere jaren. Het van een nadeel van € 2,0 miljoen. Daarmee is het resultaat € 4,2 miljoen | voordeel betreft daarmee een temporiseringsverschil en is niet voordeliger uitgekomen dan begroot. Na mutaties in de reserves resteert | structureel. een voordelig resultaat van € 3,2 miljoen, wat € 2,8 miljoen gunstiger is dan voorzien.

pagina | 24 Programma 4 – Bestuur en ondersteuning Programma Bestuur en ondersteuning kent een lichte nadelige afwijking van circa € 0,2 miljoen. Dit wordt voornamelijk verklaard door een hogere dotatie aan de pensioenvoorziening voor voormalige bestuurders. De impact op het totaalresultaat is beperkt en deels incidenteel van aard. Algemene dekkingsmiddelen en overhead De algemene dekkingsmiddelen en overhead dragen circa € 0,9 miljoen positief bij aan het resultaat. Dit komt met name door lagere lasten binnen de bedrijfsvoering, zoals een lagere bijdrage aan HLTsamen en minder inzet van inhuur, aangevuld met enkele meevallers aan de batenkant. Ook deze afwijking heeft deels een incidenteel karakter. Wij adviseren u om structureel te analyseren waarom afwijkingen pas bij de jaarrekening zichtbaar worden, zodat voordelen in de toekomst eerder kunnen worden gesignaleerd en gerapporteerd. In het samenvattend beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken.

Resultaatontwikkeling 2022-2025 (x € 1.000) Financiële positie Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 25 -6.000 -3.000 - 3.000 6.000 2022 2023 2024 2025 Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat Bestuurlijke samenvatting | Financiële positie Ontwikkeling financiële resultaten Opdracht, scope | Vanaf 2026 vindt er een korting plaats op de uitkering van het | De begroting 2026-2029 laat het volgende beeld zien: en uitkomsten | Gemeentefonds. Op basis van de laatste ramingen vanuit het rijk zal het zwaartepunt daarvan in 2028 komen te liggen. Daarmee dreigt een groot | (x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 financieel tekort voor Nederlandse gemeenten. Het dwingt gemeenten tot | Structureel | 339 | (451) | (868) | (1.459) moeilijke keuzes: vasthouden aan bestaande taken en voorzieningen of | resultaat Belangrijke | ingrijpende hervormingen doorvoeren. bevindingen | Incidenteel | (140) | - | - | - Structureel vs. incidenteel resultaat | resultaat Op 19 december 2024 is de notitie structurele baten en lasten van de | 199 | (451) | (868) | (1.459) commissie BBV gepubliceerd. Nieuw hierin is de mogelijkheid om het | De begrote resultaten laten vanaf 2027 een structureel tekort zien.

In de Financiële | surplus van de algemene reserve in te zetten als (structurele) bate in de | begroting voor 2026 heeft Teylingen geen gebruik gemaakt van de positie | begroting. Dit surplus is het deel dat niet nodig is voor het afdekken van | overschotten in de algemene reserve om de tekorten te dekken. risico’s (weerstandscapaciteit). Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% | Om als gemeenteraad de financiële impact van keuzes te kunnen inzetten voor het dekken van structurele lasten met de voorwaarde dat de | bepalen is inzicht in structurele en incidentele resultaten van groot solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. De inzet van het surplus | belang. Overige | algemene reserve (= vrije reserve) wordt door dit gebruik als structurele onderwerpen | bate bestempeld en is daarmee ook een uitzondering op de regel dat reservemutaties incidenteel zijn. Het weerstandsvermogen moet naar het oordeel van de toezichthouder voldoende zijn. Bijlagen pagina | 26 Bestuurlijke samenvatting | Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen in | relatie tot landelijke benchmarks, inzicht in de ontwikkeling van de Opdracht, scope | meerjarenperspectief | financiële positie, zij het met de gebruikelijke beperkingen van en uitkomsten | dergelijke indicatoren.

De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen | Op basis van onze analyse constateren wij dat de financiële positie van is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf | de gemeente Teylingen in 2025 als solide kan worden gekwalificeerd. weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende | De gemeente sluit het jaar 2025 af met een positief resultaat van € 2,2. Belangrijke | rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) | Tegelijkertijd is sprake van externe onzekerheden en structurele druk, bevindingen | niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden | met name vanuit het sociaal domein (jeugdhulp en Wmo) en de bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. | toekomstige ontwikkeling van de Rijksbijdragen, zoals ook blijkt uit de Uit de combinatie van de kengetallen ontstaat een beeld van de | meerjarenbegroting 2026-2029. financiële positie van de gemeente Teylingen. Daarbij kan tevens | Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een Financiële | inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaken zijn van een sterke dan | relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: positie | wel minder sterke financiële positie.

De kengetallen geven, mede in Gemeente | Landelijk Overige | Kengetal | 2024 | 2025 | 2026* | 2027* | 2028* | 2029* | 2025* | 2026* onderwerpen | Netto schuldquote | 13,0 | 13,1 | 68,4 | 69 | 69,5 | 65,8 | 57,3 | 63,3 Netto schuldquote gecorrigeerd | 1,1 | 1,5 | 56,8 | 57,4 | 57,9 | 54,5 | 52,4 | 58,0 Solvabiliteit | 54,7 | 55,4 | 43,5 | 43,2 | 42,6 | 42,3 | 35,8 | 34,7 Bijlagen | Grondexploitaties | 4,2 | 5,4 | 5,5 | 5,5 | 5,6 | 5,5 | 5,1 | 5,2 Woonlasten | 111,3 | 111,9 | 107,8 | 107,8 | 107,8 | 107,8 | 100,5 | 100,1 Structurele exploitatieruimte | 2,4 | 3,5 | 0,2 | (0,4) | (0,8) | (1,3) | 1,3 | 0,7 * Op basis van begroting. pagina | 27 Financiële positie Wanneer gekeken wordt naar de afzonderlijke kengetallen en hun ontwikkeling, ontstaat het volgende beeld. Schuldquote De schuldquote is licht gestegen ten opzichte van 2024. Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de schuldenlast en de eigen middelen en daarmee de druk van rente en aflossingen op de exploitatie. De schuldquote van de gemeente Teylingen blijft ruim onder de signaleringswaarden en duidt op een gezonde schuldpositie. De verbetering hangt samen met het positieve resultaat over 2025 en de lagere feitelijke schuldenlast dan begroot.

Uit de programmabegroting 2026–2029 blijkt echter dat de schuldquote zich in de komende jaren ongunstig zal ontwikkelen, waardoor blijvende aandacht voor de schuldpositie noodzakelijk is. Solvabiliteit De solvabiliteit ontwikkelt zich positief en blijft naar verwachting binnen een bandbreedte die als solide kan worden aangemerkt. Dit kengetal geeft inzicht in de verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen. In combinatie met de positieve resultaten en het toevoegen van middelen aan de algemene reserve in 2025, is sprake van een robuuste financieringspositie. Tegelijkertijd geldt dat de ontwikkeling van investeringen en toekomstige opgaven deze positie onder druk kunnen zetten. Woonlasten Het kengetal woonlasten laat de lastendruk in de gemeente Teylingen ten opzichte van het landelijk gemiddelde zien. Geconstateerd kan worden dat dit het gemeentelijke kengetal in 2025 hoger ligt dan het landelijke (begrote) gemiddelde. structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is in 2025 duidelijk positief, hetgeen aansluit bij het gerealiseerde structurele overschot. In de meerjarenbegroting 2026-2029 neemt deze ruimte af en staat deze onder druk door onder meer ontwikkelingen binnen het sociaal domein, indexaties en onzekerheden rondom het gemeentefonds.

Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 28 Bestuurlijke samenvatting | Financiële positie Opdracht, scope | Weerstandsvermogen en risicobeheersing | De belangrijkste door de gemeente geïdentificeerde risico’s betreffen: en uitkomsten In de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing” in het | • Sociaal domein: onzekerheid in zorgkosten (met name jeugdzorg) en jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van | lagere voorspelbaarheid (€ 0,8 mln) de gemeente Teylingen. Op basis van de inventarisatie van de | • Verbonden partijen: risico op financiële doorwerking van tekorten Belangrijke | geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met zowel de | (€ 2,1 mln) bevindingen | kans van optreden als de financiële impact, wordt bepaald welk bedrag benodigd is om deze risico’s op te vangen. | • Informatieveiligheid: risico op cyberincidenten en verstoring Door de toevoegingen aan de bestemmingsreserve in 2025 is het saldo | dienstverlening (€ 0,5 mln) van de algemene reserve per 31 december 2025 gedaald.

In combinatie | • Leningen en garanties: risico op niet-nakoming door derden (€ 0,4 mln) Financiële | met de aanzienlijke afname van het aantal risico’s heeft dit geleid tot een positie | verbetering van de weerstandsratio ten opzichte van zowel de | • Prijsontwikkelingen: onzekerheid door inflatie en kostenstijgingen programmarekening 2024 als de (primitieve) begroting 2025. | (€ 0,3 mln) 2023 | 2024 | 2025 | • Leefomgeving/klimaat: risico op extra investeringen kapitaalgoederen Weerstandscapaciteit | 56.652 | 31.321 | 26.534 | (€ 0,2 mln) Overige onderwerpen | Risico’s | 6.742 | 6.778 | 4.211 Weerstandsratio | 8,4 | 4,6 | 6,3 Bijlagen pagina | 29 pagina | 30 5. Overige onderwerpen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen Bijdrage accountant inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad In maart 2026 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Met het oog op de samenstelling van een nieuwe raad dragen wij als accountant graag bij aan een goede en zorgvuldige start van de nieuwe raadsperiode. Wij stellen ons beschikbaar om onderdeel te zijn van het inwerkprogramma voor nieuwe raadsleden.

Zo kunnen wij onder meer een workshop verzorgen over het lezen en duiden van de jaarrekening vanuit financieel perspectief en toelichten hoe de accountant de raad ondersteunt in haar kaderstellende en controlerende rol. Hiermee willen wij bijdragen aan het vergroten van de financiële inzichtelijkheid en het versterken van de positie van de raad als toezichthouder. Indien gewenst stemmen wij graag met de griffie af hoe wij dit het beste kunnen vormgeven binnen het totale inwerkprogramma. Handreiking kapitaalgoederen: onmisbaar voor toekomstbestendig gemeentelijk vastgoed De maatschappelijke waarde van gemeentelijk vastgoed is enorm: het biedt ruimte voor onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting. Veel gemeenten staan voor het onderhoud en de mogelijk verplichte verduurzaming in de toekomst voor forse (financiële) uitdagingen. Inzicht in de lange termijn investeringen die nodig zijn om gebouwen duurzaam, veilig en betaalbaar te houden is hierbij essentieel. Zeker nu de eisen rondom duurzaamheid steeds strenger worden en gemeenten voor grote financiële en maatschappelijke opgaven staan. Wij adviseren u om de toekomstige (financiële) noodzakelijke investeringen in kaart te brengen. De handreiking kapitaalgoederen van Bouwstenen voor Sociaal biedt een praktisch format en heldere toelichting om het gemeentelijk vastgoed structureel in beeld te brengen.

Bouwstenen voor Sociaal is een platform voor maatschappelijk vastgoed. Samen met mensen uit het veld denken zij na over ontwikkelingen binnen dit maatschappelijke vastgoed. Eén van de thema's waar Bouwstenen aandacht aan schenkt is de 'grip op toekomstige investeringen' en de verduurzamingsopgave. Bouwstenen heeft Baker Tilly gevraagd om vanuit ons vakgebied mee te helpen met de handreiking kapitaalgoederen. De handreiking kapitaalgoederen geeft houvast om eenvoudiger te sturen op doelen, kosten en duurzaamheid en daarnaast om verrassingen in de begroting te voorkomen. Deze handreiking is onder andere opgesteld met het doel de investeringsopgave tussen gemeenten vergelijkbaar te maken door te rapporteren via een vaste structuur. Door het toepassen van deze handreiking kunt u niet alleen beter onderbouwde keuzes maken, maar ook ervaringen met andere gemeenten uitwisselen en van elkaar leren. De handreiking is te vinden op de website van Bouwstenen voor Sociaal: Handreiking Kapitaalgoederen. 5.

Overige onderwerpen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 31 Bevestiging onafhankelijkheid Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta). Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van meer dan honderd euro. Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen.

Deze maatregelen omvatten onder meer: • Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten • Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten • In- en extern kwaliteitsonderzoek • Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten • Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel Op deze controleopdracht zijn geen aanvullende maatregelen getroffen om onze onafhankelijkheid te waarborgen. 5. Overige onderwerpen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 32 Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle.

Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2025 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 8 van dit verslag. Samenwerking met interne accountantsdienst / andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Teylingen maken wij gebruik van diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties. De samenwerking met de accountants van de ISD Bollenstreek en de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (SOZ) ten aanzien van het sociaal domein en BS Noordwijk voor de belastingen zijn van significant belang in het kader van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben bij de accountants auditinstructies verstrekt. Inschakeling van interne / externe deskundigen Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen. Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze controle.

Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie. Daarnaast hebben wij geen specifieke schriftelijke bevestigingen verzocht. 5. Overige onderwerpen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 33 pagina | 34 Bijlagen Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen Bestuurlijke samenvatting | Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2025 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven Opdracht, scope | verantwoordingsstukken voor 15 juli 2026 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. en uitkomsten Nummer | Specifieke uitkering | Fout of | Financiële | Toelichting onzekerheid | omvang in euro’s | fout/onzekerheid B2 | Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.

Belangrijke | kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 bevindingen | C92 | Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. D8 | Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Financiële | D14 | Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. positie | onderwijsvertragingenonderwijsvertragingen D23 | Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. E44B | Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Overige | G2 | Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. onderwerpen G2A | Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2024 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. G3 | Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025 Bijlagen | G3A | Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.

2024 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): | Goedkeurend Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: | Goedkeurend pagina | 35 Nummer Specifieke uitkering Fout of onzekerheid Financiële omvang in euro’s Toelichting fout/onzekerheid G4 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G4A Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2024 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G10 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G10A Wet inburgering 2021_ Totaal 2024 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G12 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G12A Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2024 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G13 Onderwijsroute _ deel gemeente 2025 n.v.t. n.v.t. n.v.t. G13A Onderwijsroute_ totalen 2024 n.v.t. n.v.t. n.v.t. H4 Regeling specifieke uitkering stimulering sport n.v.t. n.v.t. n.v.t. H21 Specifieke uitkering cliëntondersteuning n.v.t. n.v.t. n.v.t. H26B Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp (SiSa tussen medeoverheden) n.v.t. n.v.t. n.v.t.

H30 Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 n.v.t. n.v.t. n.v.t. H35B Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden) n.v.t. n.v.t. n.v.t. Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): Goedkeurend Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: Goedkeurend Bijlage A: SiSa-bijlage Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 36 Nummer Specifieke uitkering Fout of onzekerheid Financiële omvang in euro’s Toelichting fout/onzekerheid J17 Realisatiestimulans n.v.t. n.v.t. n.v.t. J210B Meerjarige regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden) n.v.t. n.v.t. n.v.t. J31 Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen n.v.t. n.v.t. n.v.t. J55 Aanpak energiearmoede n.v.t. n.v.t. n.v.t. J94 Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties n.v.t. n.v.t. n.v.t. K28 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid n.v.t. n.v.t. n.v.t.

M16 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne n.v.t. n.v.t. n.v.t. Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): Goedkeurend Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: Goedkeurend Bijlage A: SiSa-bijlage Bestuurlijke samenvatting Opdracht, scope en uitkomsten Belangrijke bevindingen Financiële positie Overige onderwerpen Bijlagen pagina | 37 De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten en onzekerheden ten aanzien van getrouwheid zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 2% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://teylingen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4c15d94d-ec69-4b33-add4-06ad6f5e3f5d?agendaItemId=e800325a-f858-418b-8f11-003293e7fc54