23. 1. Getekend Programmarekening 2025
Tekst van het document
Dit komt overeen met een om in 4 jaar tijd maximaal 1000 | realisatiepercentage van 37% van de bomen aan te planten of de groeiplaats | beoogde 1.000 bomen, waarmee wij te verbeteren. Hierbij heeft 2024 | momenteel licht voorlopen op de voornamelijk in het teken gestaan van | planning. Voor 2026 staat de aanplant de voorbereidingen en programmering. | in Sassenheim gepland, gevolgd door In 2025, 2026 en 2027 vindt de | de aanplant in Voorhout in 2027 daadwerkelijke aanplant van de bomen plaats. Per jaar zal vooraf een lijst worden samengesteld met interessante locaties voor aanplant van bomen en worden de technische ontwerpen voor de aanplantingsprojecten uitgewerkt. Naast aanplant van deze bomen in groene groeiplaatsen zal ook sterk geïnvesteerd worden in het vergroenen van de grijze omgeving. Hiervoor worden bomen aangeplant op plekken die nu nog bestraat zijn. Ook is er meer aandacht voor de vergroening van schoolpleinen, waarbij 8 van de 12 scholen in de gemeente worden betrokken. Wat willen we bereiken? Doel: | Een veilig en prettig verlichte openbare ruimte. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit | Activiteit omschrijving | Stand van zaken jaarrekening | Status F1 | We bekrachtigen het | Assetmanagementplan betreft jaren Assetmanagementplan Openbare | 2026 - 2029 en is gereed. wordt door | Verlichting 2025-2028.
| college en raad vastgesteld in mei 2026 (na installatie nieuwe raad) F2 | In 2025 bestaat 98% van de openbare | Werkzaamheden hiervoor voltooid. verlichting uit (duurzame) LED- | Momenteel bestaat 99% van de verlichting. Verdere verduurzaming | openbare verlichting uit duurzame wordt gezocht door 'licht op maat' toe | ledverlichting. | te passen: verlichten waar en wanneer nodig, verlichting dimmen of uit als het kan. F3 | We besteden een | Voorbereidingen verlopen volgens meerjarenonderhoudscontract aan in | plan. We verachten in maart 2026 de | samenwerking met andere | aanbesteding op de markt te kunnen gemeenten. | zetten F4 | In samenwerking met Lisse en | Gezien het beperkte rendement uit Hillegom starten we een pilot met | pilots van buurgemeenten en de (nog) | solar lichtpanelen. Dit om bij | hoge kostprijs hebben we besloten om netstoringen toch verlichting te | de pilot niet door te zetten. 59 60 hebben. Wat willen we bereiken? Doel: Een openbare ruimte waar het prettig verblijven en recreëren is. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status G1 We maken een inventarisatie van alle objecten in de buitenruimte en stellen waar nodig (nieuwe) beheerplannen vast. Te denken valt aan: beeldende kunstwerken, monumenten, gedenktekens, bankjes, informatieborden, etc.
De inventarisatie is klaar en aan de beheerplannen wordt gewerkt. De verwachting is dat deze in 2026 worden opgeleverd. G2 We herijken het beleidsplan spelen en stellen een beheerplan vast voor sport- en spelobjecten in de buitenruimte. Er is een herijking nodig van het bestaande uitvoeringsplan en beleidsplan. Wat willen we bereiken? Doel: Een schone leefomgeving en goede omgang met grondstoffen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status H1 We stellen een assetmanagement- en beleidsplan voor afval vast. Daarbij zien we afval als bron van grondstoffen in een zo circulair mogelijke economie. In november 2025 is er een nieuw grondstoffenplan vastgesteld. H2 We stellen uitgangspunten vast voor de omgang met vrijwilligers in de aanpak van (zwerf-)afval. Wij zijn continu in overleg met vertegenwoordigers van vrijwilligersverenigingen zoals Teylingen Schoon. H3 We dragen zorg voor educatie over afval cq. grondstoffen. Wij hebben bij scholen opgevraagd of gastlessen over afval en circulaire economie gewenst zijn. H4 We bereiden een aan-/uitbesteding voor, voor de omgang met afval in gemeente Teylingen. Dit wil zeggen: het ophalen van huishoudelijk afval, het legen van openbare prullenbakken en eventueel de bedrijfsvoering van de milieustraat. Voor 2026 is de continuïteit gewaarborgd.
in 2026 worden deze zaken opnieuw aanbesteed. Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Liander Hoogheemraadschap Rijnland Provincie Zuid-Holland Buurgemeenten 61 Meerlanden N.V. Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek Veiligheidsregio Hollands Midden Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. Woningcorporatie STEK Gemeente Noordwijk (convenant Collectieve Warmte) Inwoners Bedrijven Aardwarmte Rijnland Firan Duurzaamheid Wat willen we bereiken? Doel: Overkoepelend Programma Duurzaamheid: Transitie naar duurzame fysieke leefomgeving bevorderen doordat het Programma Duurzaamheid een paraplu is boven de verschillende opgaven en zorgt voor afstemming, afweging en het slim combineren van doelen en middelen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status A1 We zoeken naar een methode om duurzame toekomstbestendige gebiedsontwikkeling systematisch te realiseren. Er is een ambtelijke evaluatie uitgevoerd en een verkenning gedaan naar geschikte methoden om duurzame toekomstbestendige gebiedsontwikkeling systematisch te borgen. Op basis hiervan is gekozen voor het convenant toekomstbestendig bouwen als meest passend instrument. In februari 2026 besluit het college of dit instrument geïmplementeerd kan worden en als nieuwe werkwijze kan worden ingezet.
A2 We concretiseren en borgen duurzaamheid in instrumenten als de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, LIOR, anterieure overeenkomsten en de werkprocessen. Duurzaamheid is steeds beter verankerd in onze instrumenten en werkprocessen. Bij actualisaties van beleidskaders en procedures leveren we structureel duurzame input, zodat nieuwe inzichten en ontwikkelingen worden meegenomen. A3 We werken aan het integreren van duurzaamheid in onze aanbestedingstrajecten. Hierin verwerken we als uitgangspunt het principe ‘Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen’ MVOI en hanteren we minimaal ambitieniveau 1 van de landelijke MVI-criteriatool en werken toe naar niveau 2 en/of 3. Er is gewerkt aan uitvoering van een intern Actieplan MVOI als onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie. MVOI is beter opgenomen in de inkoop-toolkit en vast onderdeel geworden van de inkooptraining. Er is afstemming met de contactpersoon inkopen en Stichting Rijk waardoor duurzaamheid steeds meer aan de voorkant wordt meegenomen. Er is ervaring opgedaan met het gebruik van de MVI-criteriatool tijdens 62 ondersteuning aan inkopen. MVOI- thema’s zijn toegepast op meerdere trajecten met nadruk op klimaat, milieu/biodiversiteit, circulair en Social Return on Investment.
A4 We onderhouden een helder communicatiekanaal ( één kanalen strategie) per doelgroep zowel voor inwoners als bedrijven. Er is gestart met een onderzoek naar het bundelen van de communicatie vanuit verschillende partijen tot één herkenbaar kanaal per doelgroep. Dit project hangt nauw samen een mogelijke uitvoeringsorganisatie duurzaamheid. A5 We breiden het interne informatie platform uit en onderhouden dat. Er wordt gewerkt aan een verkenning naar de wenselijkheid en mogelijke invulling van een informatieplatform. Daarbij wordt gekeken naar de relatie met de uitvoering van duurzaamheidsbeleid en een mogelijke uitvoeringsorganisatie. Verdere uitwerking volgt in 2026. A6 We ondersteunen lokale initiatieven in samenwerking met bv Buurkracht. Er is in drie bijeenkomsten met de diverse groepen bewonersinitiatieven gekeken wat de zij nodig hebben om meer en beter samen te werken, en zo meer te kunnen betekenen voor verduurzaming bij bewoners. Dit project hangt nauw samen met een mogelijke duurzaamheidsorganisatie. Verder zijn voor het thema energie in Teylingen de buurtteams Warmond en Boekhorst (Voorhout) gestart, daarbij ondersteund door Buurkracht. Daarnaast zijn verschillende groene initiatieven naar gelang hun behoefte door de gemeente ondersteund.
De Food Waste Challenge heeft geleid tot groter bewustwording en minder voedselverspilling bij bedrijven A7 We onderzoeken en benutten de mogelijkheden van subsidies voor zover passend bij de inzetbare capaciteit, actief. Subsidiemogelijkheden zijn, binnen de beschikbare uitvoeringscapaciteit, onderzocht en waar passend benut ter ondersteuning van de gemeentelijke duurzaamheidsopgave. Wat willen we bereiken? Doel: Programma duurzaamheid pijler Energietransitie: In 2030 15% energiebesparing in de gebouwde omgeving ten opzichte van 2014 en in 2050 willen we een energieneutrale gemeente zijn. Wat gaan we daarvoor doen? 63 Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status B1 We geven uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma Energietransitie met focus op drie thema's isolatie, warmte en grootschalige opwek van energie. Het Uitvoeringsprogramma Energietransitie 2022-2025 is geëvalueerd. Er is een nieuw uitvoeringsprogramma opgesteld. B2 Via de Lokale Aanpak Isolatie blijven we inwoners met risico op energiearmoede ondersteunen met het krijgen van een beter geïsoleerde woning en een lagere energierekening. Inwoners, die daarvoor in aanmerking kwamen, hebben deelgenomen aan de isolatieactie en subsidie aangevraagd. Alle beschikbare subsidie is door inwoners aangevraagd.
B3 Samen met de gemeenten Lisse, Noordwijk en Teylingen onderzoeken we de kansrijkheid van een regionaal open warmtenet vanuit het project Duurzaam Warmtenet Bollenstreek. De samenwerking tussen de Bollengemeenten is bekrachtigd in het Convenant Collectieve Warmte. Vanuit deze samenwerking is de Startnotitie Warmtenet Bollenstreek samengesteld. Hierin is het besluitvormingsproces t.a.v. de verkenning met Aardwarmte Rijnland, woningcorporaties Stek en Padua en Firan m.b.t. collectieve warmte en het oprichten van een publiek warmtebedrijf in diverse fases en go/no go momenten beschreven. Ook is begonnen met de voorbereiding van het Warmteprogramma en een communicatie/participatiestrategie. B4 Voor de opwek van duurzame energie vanuit zon en wind werken we in samenwerking met de provincie Zuid- Holland de zoekgebieden voor wind uit de LES tot zoeklocaties. De provincie Zuid-Holland heeft onderzoek gedaan naar nieuwe zoekgebieden voor windmolens. Uit dit onderzoek is gebleken dat er in de Duin- en Bollenstreek geen geschikte locaties voor windmolens zijn. Wat willen we bereiken? Doel: Programma Duurzaamheid pijler Toekomstbestendige Leefomgeving: We werken aan een groene en klimaatadaptieve omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status C1 We stellen een Soortenmanagementplan (SMP) op.
In 2025 is de quickscan uitgevoerd die nodig is om de eerste stap te zetten richting een Soorten Management Plan (SMP). Op basis van deze quickscan hebben de colleges besloten welke werkzaamheden en gebieden betrokken worden in het SMP. Hierover zijn de gemeenteraden met een brief over geïnformeerd. In het laatste kwartaal van 2025 is 64 gestart met het vormgeven van de Europese aanbesteding voor het opstellen van het SMP. December 2025 is de uitvraag gepubliceerd. C2 We voeren maatregelen voortkomend uit het soortenmanagementplan uit. We zijn bezig met de aanbesteding van het soortenmanagementplan. C3 Ambitie “actief plus", zoals vastgesteld in het advies rapport Strategie en Ambitie Klimaatadaptatie, werken we verder uit en borgen we. Om beter te kunnen sturen op een toekomstbestendige leefomgeving wordt een omgevingsprogramma toekomstbestendige leefomgeving opgesteld. Daarin worden de strategische doelen van de Omgevingsvisies met strategische keuzes en relevante vastgestelde documenten als het rapport Strategie en Ambitie Klimaatadaptatie vertaalt naar concrete uitvoering. Alle lopende en geplande projecten binnen de leefomgeving worden zo integraal beleidsmatig verankerd en zichtbaar gemaakt. Daarmee komt ook in beeld waar beleidsdoelen of wettelijke opgaven nog niet zijn vertaald naar uitvoering.
Aan de hand van risico, impact en haalbaarheid kunnen vervolgens prioriteiten gesteld worden. Op deze wijze borgen we regievoering en processturing structureel en wordt monitoring van de voortgang goed mogelijk. C4 In het beheer van de openbare ruimte zetten we in op het versterken van biodiversiteit door ecologisch beheer van het groen: ecologisch maaien van bermen en oevers, zoveel mogelijk inheemse en biodiverse groenvervangingen en wordt het gebruik van bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk voorkomen. Bij het aanplanten van groen wordt gekozen voor een diverse mix van inheemse soorten die klimaatbestendig zijn. Ook wordt erop gelet dat de beplanting jaarrond aantrekkelijk is. Bermen, oevers en (delen van) gazons worden ecologisch gemaaid zodat er meer planten en bloemen komen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Op deze manier worden gazons actief omgevormd tot bloemrijk grasland. Ook bosplantsoenen worden zoveel mogelijk ecologisch beheerd. C5 Conform het programma water en klimaatadaptatie gaan we waar mogelijk natuurvriendelijke oevers aanleggen en zetten we in op het voorkomen van wateroverlast door In 2025 zijn de bestekken geschreven voor het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. De aanbesteding hiervoor loopt. Februari 2026 wordt dit gegund.
Op dat 65 uitvoering van het Programma Water en Klimaatadaptatie (PWKA) moment zijn per gemeente de deelopdrachten gereed zodat begin 2026 direct gestart kan worden. Na het oeverdeel wordt nu geschreven aan bestekken voor het baggerdeel uit het programma. Die aanbesteding vindt begin 2026 plaats. 66 C6 Met de bewustwordingscampagne (alle tuinen groen), met geveltuinen en adoptiegroen stimuleren en faciliteren we inwoners om te vergroenen met als doel de fysieke leefomgeving biodiverser en klimaatadaptiever te maken. We werken samen met enthousiaste vrijwilligers, onze tuinambassadeurs, om inwoners te motiveren en helpen met het meer biodivers en klimaatadaptief maken van hun eigendommen. Daarvoor zijn in 2025 de volgende activiteiten georganiseerd: • Inspiratieavond Groene tuin (voorjaar) • Workshops Balkontuin/Voortuin/Geveltuin (voorjaar) • Plantdag: vergroen samen jouw straat (najaar) • Adviesgesprekken over tuinen van bewoners nieuwbouw. C7 In het beheer van de openbare ruimte verminderen we hittestress door in te zetten op de kwaliteit van groen en het vergroten van boomkroonoppervlak. We investeren in het duurzaam behoud van bomen door hun levensduur maximaal te verlengen en het boomkroonvolume optimaal te benutten.
Daarnaast richten we ons op het creëren van voldoende en kwalitatief hoogwaardige ondergrondse groeiruimte, zodat bomen kunnen uitgroeien tot sterke en gezonde volwassen exemplaren. Wat willen we bereiken? Doel: Programma Duurzaamheid pijler Circulariteit en grondstoffen: we willen voldoen aan de landelijke doelstellingen op het gebied van circulariteit: 50% minder grondstoffen in 2030 en volledig circulair en klimaatneutraal in 2050. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status D1 We ontwikkelen een Plan van Aanpak voor circulariteit en scherpen daarin de ambities met betrekking tot circulariteit verder aan. Het Uitvoeringsprogramma 2025-2028 Samen werken aan een Circulaire Economie is vastgesteld. D2 We worden lid van Cirkelstad en beginnen met toetsing van drie geselecteerde pilotprojecten tegen Het Nieuwe Normaal, een eenduidige taal met haalbare én ambitieuze circulaire prestaties voor de bouwsector. Zo leren we circulariteit en verduurzaming systematisch integreren in onze projecten. Het lidmaatschap van Cirkelstad is aangevraagd. Er is een begin gemaakt met kennisontwikkeling en toepassen van Het Nieuwe Normaal (HNN) in projecten ter aanvulling van de in-huis methode DGO en GPR Gebouw. In de prestatieafspraken met Stek zijn elementen van HNN opgenomen om meer biobased bouwen en hergebruik te stimuleren.
67 D3 We beginnen met onderzoek naar het opzetten van een bouwkringloop in samenwerking met Circulair West, andere gemeenten en organisaties in de regio voor het bereiken van een afvalloze samenleving en het sluiten van grondstoffenketens in de gebouwde omgeving. Met partijen en regio Holland Rijnland is een Plan van Aanpak geschreven en vastgesteld voor een Circulaire Bouwhub (RIA 12B). Het werk is begonnen. Wat willen we bereiken? Doel: Goede samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland om de leefomgeving optimaal in te richten Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status E1 We voeren actief regie op de Omgevingsdienst West-Holland en de taken die worden uitgevoerd. De gemeente stuurt op prioriteiten, voortgang en kwaliteit van de werkzaamheden en heeft hierover periodiek afstemming met de dienst. Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland GGD Veiligheidsregio Hollands Midden Provincie Zuid-Holland Hoogheemraadschap van Rijnland Circulair West Omliggende gemeenten Wonen Wat willen we bereiken? Doel: Meer, en meer diverse woningen bouwen geschikt voor verschillende doelgroepen.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status A1 We maken jaarlijks een woningbouwprogramma in de regio dat voor goedkeuring aan GS wordt voorgelegd. Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland heeft het regionale woningbouwprogramma 2025-2035 goedgekeurd. A2 We zetten in op de realisatie van woningen in de sociale huursector (min 30%) en middeldure huur en betaalbare koopwoningen (min 35%), zoals afgesproken in de Regionale Realisatieagenda (Woondeal) en de Regionale Woonagenda. Bij nieuwbouwontwikkelingen hanteren we de normen zoals die zijn vastgelegd in de Regionale Realisatieagenda en de Regionale Woonagenda. In 2025 heeft de raad de Koersnotitie Volkshuisvestingsprogramma Teylingen vastgesteld. Hierin is vastgelegd dat ontwikkelingen moeten voldoen aan tenminste 30% sociale 68 huur en dat minimaal 35% bereikbaar moet zijn voor middeninkomens (middenhuurwoningen of betaalbare koopwoningen). A3 We zetten in op het realiseren van een continue bouwstroom, zodat de ontwikkeling van de woningvoorraad meegroeit met de ontwikkeling van de woningbehoefte. We werken verder aan de ontwikkeling van een flink aantal bouwlocaties waaronder de Waaier in Warmond, Langeveld in Sassenheim en Nieuw Boekhorst in Voorhout. In 2025 zijn 150 nieuwe woningen opgeleverd. De planvoorraad is zo samengesteld dat er een continue bouwstroom is.
De bouw van de nieuwe woonwijk Nieuw Boekhorst is in 2025 gestart. Ook bij de projecten de Waaier en Langeveld zijn stappen gezet in de realisering van de nieuwe woningen. A4 We spelen actief in op subsidies die Rijk en provincie inzetten om de realisatie van woningen te versnellen. Dit jaar is opnieuw gebruik gemaakt van de subsidiemogelijkheden die de provincie beschikbaar stelt. Ook zijn er voorbereidingen getroffen voor het aanvragen van de Realisatiestimulans van het Rijk. Wat willen we bereiken? Doel: De juiste woningen op de juiste plaats. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status B1 We stellen in lijn met de aanstaande Wet versterking regie op de volkshuisvesting een Volkshuisvestingsprogramma op (inclusief woonzorgvisie) zodat we actueel beleid hebben. Als opmaat voor de verdere uitwerking van het volkshuisvestingsprogramma heeft de raad de koersnotitie volkshuisvestingsprogramma Teylingen vastgesteld. Er is ook een grote stap gezet in het programmatische deel van het volkshuisvestingsprogramma. De Wet versterking regie op de volkshuisvesting is nog niet in werking getreden.
B2 We sluiten met onze partners Stek en Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek meerjarige prestatieafspraken over voldoende beschikbare woningen, betaalbaarheid, voldoende woningen voor diverse doelgroepen, voorraadbeheer en verduurzaming, duurzame woningen, wonen met zorg en de huisvesting van bijzondere aandachtsgroepen. De samenwerking tussen gemeenten, corporaties en huurdersorganisaties is een bouwsteen om op lokaal niveau te komen tot goede volkshuisvestelijke prestaties. De jaarafspraken 2025 zijn uitgevoerd en voor 2026 zijn nieuwe prestatieafspraken gemaakt met Stek en de huurdersbelangenvereniging. B3 We passen lokaal maatwerk toe bij de toewijzing van sociale huurwoningen. We werken de mogelijkheden uit die de gewijzigde Huisvestingswet biedt Er is lokaal maatwerk toegepast voor nieuwbouw in Teylingen. De mogelijkheden die de gewijzigde Huisvestingswet tot lokaal maatwerk 69 tot verruiming van lokaal maatwerk: een groter percentage lokaal gebonden woningzoekenden (regionaal), de uitbreiding naar betaalbare koop en de toewijzing aan specifieke beroepsgroepen (lokaal). biedt, zijn verwerkt in de aangepaste Regionale Huisvestingsverordening Regio Holland Rijnland. Hierdoor is het mogelijk geworden om meer lokaal toe te wijzen. Nu is maximaal 30% van het totaal aantal verhuringen in de sociale sector, hiervoor was het maximaal 25%.
B4 We gaan in gesprek met eigenaren van leegstaande winkels buiten het kernwinkelgebied en andere leegstaande panden over herbestemming. Er zijn diverse gesprekken gevoerd met eigenaren van leegstaande panden in het buitengebied om deze her te bestemmen naar wonen. Wat willen we bereiken? Doel: Plekken bieden aan verschillende woonvormen en doelgroepen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status C1 We gaan de doorstroming bevorderen door de vraag naar en het aanbod van woningen beter op elkaar af te stemmen. Dit doen we voor de gehele woonketen bijvoorbeeld door extra woningen voor ouderen te realiseren, waarna de doorstroming meer kansen oplevert voor jongeren, starters en jonge gezinnen om een geschikte woning te vinden. Deze activiteit voeren we doorlopend uit zodat inwoners goed (passend) kunnen wonen. In 2025 zijn 150 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad in verschillende prijssegmenten die aansluiten bij de behoeften. In 2025 heeft de doorstroomadviseur van Stek ook mensen begeleid om passender te wonen. De vrijgekomen eengezinswoningen zijn naar gezinnen gegaan.
C2 We maken ook andere woonvormen mogelijk: kleine woningen/appartementen voor 1/2- persoonshuishoudens (specifiek voor jongeren en starters) en woningen voor ouderen (nultredenwoningen, zorggeschikte woningen en geclusterde woonvorm) dichtbij voorzieningen. De bouw van project Teydelijk is in 2025 grotendeels afgerond. Dit zijn 40 tijdelijke huurappartementen voor woningzoekenden uit Teylingen. Ook zijn afspraken gemaakt in het project Langeveld met Stichting Knarrenhof voor de ontwikkeling van 36 seniorenwoningen in zowel het huur- als koopsegment. In Nieuw Boekhorst worden 7 levensloopbestendige koopwoningen gerealiseerd via collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Hierin nemen particulieren gezamenlijk het initiatief om de woningen te ontwikkelen en te bouwen. C3 We faciliteren de ontwikkeling van flexwonen zoals 'Teydelijk', zodat Teylingse woningzoekenden die nog De 40 appartementen Teydelijk zijn bestemd voor woningzoekenden uit Teylingen die tijdelijk of dringend 70 onvoldoende inschrijftijd hebben voor een sociale huurwoning een tussenoplossing kunnen vinden. woonruimte nodig hebben. Of bijvoorbeeld nog niet genoeg inschrijftijd hebben voor een reguliere huurwoning. Met deze woningen wordt aangesloten op de behoefte van inwoners. Zo ontstaat er een betere doorstroming en blijven er verschillende typen woningen bestaan.
Zodat het prettig wonen is voor iedereen: voor ouderen en jongeren en kwetsbaren, voor gezinnen, alleenstaanden en inwoners die dringend woonruimte nodig hebben. C4 Voor de huisvesting van arbeidsmigranten/internationale werknemers blijven we in contact met ondernemende partijen, uitzenders en huisvesters die een rol spelen bij deze opgave. We onderhouden de contacten met de partijen die een rol spelen in deze huisvestingsopgave en faciliteren waar mogelijk. Het op een goede manier huisvesten van arbeidsmigranten is een doorlopende activiteit. We hanteren de SNF normen. Nieuwe wetgeving (Wet Goed Verhuurderschap) draagt bij aan het goed huisvesten van arbeidsmigranten. Eventuele misstanden kunnen worden gemeld bij het gemeentelijk meldpunt. C5 We zoeken met de regiogemeenten naar geschikte locaties voor het realiseren van twaalf nieuwe standplaatsen voor woonwagens, conform afspraak in de Regionale Woonagenda. Gemeenten Teylingen, Hillegom, Lisse en Noordwijk werken samen aan de regionale opgave om 12 woonwagenstandplaatsen te realiseren tot 2030. Er wordt uitvoering gegeven aan een plan van aanpak, waar in eerste instantie ruimtelijk wordt getoetst of inbreiding op bestaande woonwagenlocaties mogelijk is. Daarnaast wordt een vrije ruimte analyse uitgevoerd. Wat willen we bereiken? Doel: Bouwen van energiezuinige en klimaatbestendige woningen.
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status D1 Bij nieuwbouwprojecten ligt de focus op klimaatadaptief, circulair en natuurinclusief. We maakten afspraken met ontwikkelaars en Stek om zo duurzaam mogelijke nieuwbouwwoningen te realiseren. In Nieuw Boekhorst gaat Stek een houten gebouw bouwen van 40 3- kamerappartementen wat bijdraagt aan onze klimaatdoelen. Het gebouw 71 bestaat uit 20% uit biobased materialen, is 50% demonteerbaar en heeft een MPG-score van 0,36. D2 We zetten in op verduurzaming van de bestaande woningvoorraad (huur en koop). Betaalbaarheid is hierbij een aandachtspunt. We maakten met Stek afspraken over het verder verduurzamen van hun woningbezit. Ook stimuleerden we inwoners om hun woning te verduurzamen door het verstrekken van duurzaamheidsleningen. D3 We verstrekken duurzaamheidsleningen waarmee bewoners tegen gunstige voorwaarden energiebesparende maatregelen in en aan de woning kunnen financieren. Een belangrijke manier om klimaatverandering tegen te gaan is CO2-uitstoot zo klein mogelijk te maken. Het verstrekken van duurzaamheidsleningen aan inwoners draagt bij aan de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. In 2025 zijn 26 duurzaamheidsleningen verstrekt.
Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Woonstichting Stek Huurdershart Bollenstreek Huurders Holland Rijnland Holland Rijnland Wonen Zorgaanbieders Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidsindicatoren Indicator | Eenheid | Realisatie | Realisatie | Begroting | Realisatie | NL | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2025 2025: Gemiddelde WOZ waarde | per 1.000 euro | € 458 | €462 | € 483 | € 483 | € 398 | CBS Basis- Nieuw gebouwde | Aantal per 1.000 | 2024: | registratie woningen | woningen | 6,5 | 2,3 | 11,3 | nb* | 8,4 | adressen en gebouwen De som van het aantal personen Demografische druk | van 0 tot 20 jaar en | 2025: 65 jaar of ouder in | 74 % | 74,5% | 75,7% | 75,7% | 70,7 % | CBS verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%) Gemeentelijke | Gemiddeld | 2025: woonlasten | totaalbedrag in | € 814 | € 896 | € 951 | € 951 | € 957 | COELO eenpersoonshuishouden | euro's Gemeentelijke | Gemiddeld | 2025: woonlasten | totaalbedrag in | € 884 | € 1.051 | € 1.101 | € 1.112 | € 1.050 | COELO meerpersoonshuishouden | euro's Toelichting indicator Gemiddelde WOZ-waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen. Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties.
Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten. 72 Indicator | Eenheid | Realisatie | Realisatie | Begroting | Realisatie | NL | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2025 Huishoudelijk | Hoeveelheid restafval per | 107 | 111 | 103 | nb* | 2024: | CBS restafval | inwoner in kilo’s | 148 Percentage elektriciteit | 2022: Hernieuwbare | opgewekt uit wind, | nb* | nb* | 19 | nb* | 32,5 | RWS elektriciteit | waterkracht, zon of | % biomassa Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Toelichting indicator Hernieuwbare elektriciteit Het % hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa.
nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening | nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit | -Begroting | -en-Verantwoording/ Indicator | Eenheid | Realisatie | Realisatie | Begroting | Realisatie | NL | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2025 Verwijzingen Halt | Aantal per 1.000 | 7 | 9 | nb* | nb* | 2024: | Bureau jongeren | 9 | Halt Winkeldiefstallen | Aantal per 1 .000 | 1,3 | 1,2 | 1,1 | nb* | 2024: | CBS inwoners | 2,2 Geweldsmisdrijven | Aantal per 1.000 | 3 | 2,3 | 3,5 | nb* | 2024: | CBS inwoners | 4,3 Diefstallen uit woning | Aantal per 1.000 | 1 | 1,3 | 1 | nb* | 2024: | CBS inwoners | 1,2 Vernielingen en | Aantal per 1.000 beschadigingen | inwoners | 3,2 | 3,9 | 2,8 | nb* | 2024: | CBS (in de openbare | 5,7 ruimte) Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 jongeren. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt | -straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie (en dus zonder opbouw van een 'strafblad').
Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Geweldsmisdrijven 73 74 Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening nog niet bekend.
Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl Kaderstellende stukken • | Sustainable Development Goals VN • | Klimaatakkoord van Parijs (2015) • | Wet veiligheidsregio’s • | Regionaal Crisisplan • | Algemene Plaatselijke Verordening Teylingen • | Drank- en Horecaverordening Teylingen • | VTH-Beleidsplan Gemeente Teylingen 2024-2027 • | Home | Ruimtelijke ordening Nederland • | De Omgevingswet | Rijksoverheid.nl • | Erfgoedwet Convenant Aardgasvrij (2018) • | Integraal (afval)waterketenplan 2022-2026 • | Rijksbreed programma Circulaire Economie | Rapport | Rijksoverheid.nl • | Deltaplan Biodiversiteit Omgevingsbeleid, -programma en -verordening provincie Zuid-Holland, 2020 • | Fietsplan Samen Verder Fietsen 2016-2025 • | Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland • | Regionale Nota Bodembeheer 2023-2033 • | Gemeenschappelijke Regeling Holland Rijnland • | Regionale Omgevingsagenda, 2021 Holland Rijnland • | Regionale Energiestrategie (RES) Holland Rijnland 2021 Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) Holland Rijnland 2021 Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland • | Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2023 Energieakkoord Holland Rijnland (2017) Groene stimulans voor Duin- en Bollenstreek - Holland Rijnland • | Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040 • | Economische agenda Duin- en
Bollenstreek • | Ruimtelijk Economische visie Zuid-Holland • | Programma Landelijk gebied en duurzame greenport (naar verwachting wordt deze vastgesteld in december 2025 /Q4) • | Omgevingsvisie Teylingen • | Woonprogramma Teylingen 2020-2024 • | Prestatieafspraken Wonen Teylingen • | Mobiliteitsvisie en Mobiliteitsplan • | Beleid Laadinfrastructuur Centrumvisie Teylingen • | Nota Grondbeleid Teylingen 2022-2026 • | Document Teylingen - 20201109 Plan Duurzame Ontwikkeling Teylingen 2020-2024 Nieuw Lokale Energie Strategie Aardgasvrij | RVO.nl • | Beleidsplan De Waarde van Groen • | Integraal Afval Waterketen Plan • | Afvalstoffenverordening Teylingen 2020 Teylingen speelbeleid 2015-2024 • | Maatschappelijk werk Teylingen - Kwadraad • | Groenbeheerplan Teylingen 2022-2031 • | Bomenbeleid Teylingen • | Water en Klimaatadaptatie 2024-2028 • | Parkeerbeleidsplan Teylingen 2024 • | Huisvestingsverordening Holland Rijnland 2024 75 Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Lasten | Rekening | Begroting | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 na | 2025 wijziging Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening | 2.754 | 1.077 | 1.721 | 5.702 Thema Openbare orde en veiligheid Crisisbeheersing en brandweer | 2.721 | 3.044 | 3.128 | 2.977 Openbare orde en veiligheid | 1.416 | 1.608 | 1.633 | 1.699 Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 3.994 | 4.029
| 4.114 | 3.880 Riolering | 2.298 | 2.506 | 2.484 | 2.543 Afval | 4.304 | 4.663 | 4.651 | 4.836 Milieubeheer | 3.406 | 2.656 | 2.867 | 3.763 Begraafplaatsen en crematoria | 6 | 5 | 5 | 2 Thema Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer | 5.373 | 5.791 | 5.646 | 5.697 Parkeren | 243 | 285 | 293 | 286 Recreatieve havens | 39 | 32 | 28 | 28 Thema Wonen Wonen en bouwen | 2.119 | 1.981 | 2.097 | 2.126 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | 2.950 | 227 | 2.357 | 2.613 Totaal lasten | 31.623 | 27.904 | 31.024 | 36.152 Baten | Rekening | Begroting | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 na | 2025 wijziging Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening | -1.380 | -30 | -374 | -4.192 Thema Openbare orde en veiligheid Crisisbeheersing en brandweer | -78 | -138 | -138 | -136 Openbare orde en veiligheid | -30 | -57 | -44 | -54 Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Openbaar groen en (openlucht) recreatie | -90 | -73 | -77 | -88 Riolering | -3.424 | -3.745 | -3.660 | -3.770 Afval | -6.522 | -6.799 | -6.784 | -6.899 Milieubeheer | -975 | -667 | -667 | -2.005 Thema Verkeer en vervoer 76 Verkeer en vervoer | -460 | -223 | -335 | -401 Parkeren | -18 | -5 | -16 | -19 Recreatieve havens | -81 | -99 | -89 | -86 Thema Wonen Wonen en bouwen | -1.069 | -1.496 | -1.359 | -2.204 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | -2.270 | -236 | -2.775 | -3.021 Totaal baten | -16.397 | -13.568 | -16.318 |
-22.875 Saldo voor resultaatbestemming | 15.225 | 14.339 | 14.705 | 13.276 Reserves | Rekening | Begroting | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 na | 2025 wijziging Toevoegingen reserves | 4.337 | 53 | 410 | 423 Onttrekkingen reserves | -5.455 | -518 | -1.231 | -1.088 Totaal reserves | -1.118 | -465 | -820 | -665 Saldo na resultaatbestemming | 14.107 | 13.874 | 13.885 | 12.611 77 78 Programma 3 bedrijvigheid Ruimte voor ondernemerschap staat voorop. Wij zien onze rol vooral in het creëren van goede randvoorwaarden om te ondernemen en duurzame ontwikkelingen te faciliteren. Dit houdt niet op bij onze gemeentegrenzen. Wij zetten dan ook vol in op samenwerking in de regio met de Economic Board Duin- en Bollenstreek. Een samenwerking met en door ondernemers, waarbij de gemeenten partner zijn en projecten faciliteren. Goede randvoorwaarden creëren we met een stevige centrumvisie, met het leggen van relaties tussen onderwijs en arbeidsmarkt, met aandacht voor de fysieke en digitale infrastructuur en met het stimuleren van duurzaam handelen.
Speerpunten Vanuit de belangrijkste speerpunten in het programma Ondernemend en bruisend Teylingen hebben we sinds 2023: • een bijdrage geleverd aan de uitvoering van de regionale economische agenda via de Economic Board; • uitvoering gegeven aan de integrale centrumvisie via de uitvoeringsagenda; • gezorgd voor gezellige winkelcentra met goede parkeervoorzieningen; • ondernemers gestimuleerd en ondersteund die investeren in innovatie en verduurzaming. Trends en ontwikkelingen Regionale economie In het Interbestuurlijk Programma (IBP) wordt gesproken over regionale economie als versneller. Hiermee is de ambitie uitgesproken te werken aan regionale economische structuurversterking. De economische agenda Duin- en Bollenstreek heeft een vergelijkbare doelstelling: het versterken van de regionale economie zonder dat het ten koste gaat van de woonaantrekkelijkheid. In 2018 is de Economic Board Duin- en Bollenstreek geïnstalleerd om de doelstellingen van de agenda te behalen. Het jaar 2023 en deels 2024 waren transitiejaren voor de Economic Board. De nieuwe Economic Board is inmiddels volledig operationeel.
In 2025 heeft stichting Economic Board Duin- en Bollenstreek constante progressie geboekt in de voortgang van meerdere lopende projecten zoals Remote Sensing II, Regiobranding en het haalbaarheidsonderzoek naar een Campus (de ontwikkeling van een kennis-en leeromgeving waar onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven samenkomen op een fysieke locatie). Hiermee zijn op consistente wijze verdere stappen gezet in de ontwikkeling van deze initiatieven. Daarnaast heeft de EBDB meerdere regionale initiatieven ondersteund door inzet van inhoudelijke kennis en expertise, het aangaan van samenwerkingen met andere partijen en middels directe financiële bijdragen. Denk hierbij aan projecten zoals bijvoorbeeld Vier de Lente, de Duin- en Bollenvierdaagse en het ‘Start Up & Lift Off’ incubator programma. De samenwerking tussen de EBDB en Greenport Duin- en Bollenstreek (GPDB) heeft concretere vorm gekregen en de eerste gezamenlijke stappen zijn gezet richting een structureel programma. Lokale economie De lokale economie in het algemeen en de detailhandel in het bijzonder zijn gedurende de coronacrisis onder druk komen te staan. Daarnaast hebben structurele ontwikkelingen, zoals de opkomst van online winkelen en verdere internationalisering van productieprocessen, gevolgen voor de lokale economie. Aandacht voor de uitvoering van onder andere de detailhandelsvisie is en blijft van belang.
In 2025 is het haalbaarheidsonderzoek naar het opzetten van een BIZ in de kernen Voorhout en Sassenheim met positief resultaat afgerond, waarna met een grote meerderheid van stemmen de oprichting van een bedrijveninvesteringszone (BIZ) in beide kernen is gerealiseerd. We blijven met elkaar kritisch volgen welke inhoud en schaal het beste past bij het realiseren van onze lokale en regionale ambities. Bollensector 79 De komende jaren zet de schaalvergroting in combinatie met de krimp van het aantal bedrijven in de bollensector door. Veel bedrijven specialiseren meer en meer. Daarnaast wordt de focus op duurzaam bodembeheer sterker. Door rotatie van gewassen ontstaat vraag naar meer areaal dat geschikt is voor bloembollen. Deze ontwikkelingen leggen een (nog) grotere druk op het ruimtegebruik in de streek. Met de oprichting van de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) is in 2009 een start gemaakt met het bijdragen aan een optimale inrichting van de beschikbare ruimte in de streek. Desondanks zien we de afgelopen jaren een ontwikkeling waarin telers meer en meer hectares in andere gebieden opzoeken voor hun teelt.
De sector ziet de Bollenstreek nog altijd als haar bakermat vanwege de aanwezigheid van kennispartners (zoals KAVB, BKD en Hobaho) en toeleveranciers, de band met Keukenhof en de aanwezigheid op korte afstand van kennisinstellingen (Leiden, Delft, Amsterdam) en onderwijs (Wellant, Hogeschool Leiden, Hogeschool InHolland). Met het vertrek van Wageningen Plant Research uit Lisse is een disbalans ontstaan tussen de vier O’s (ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid) in de Bollenstreek. Arbeidsmigranten De aanwezigheid van een arbeidsintensieve agrarische bedrijfstak en andere sectoren zoals logistiek, horeca en distributie, leidt tot een toestroom van arbeidsmigranten. Hierdoor ontstaan verschillende knelpunten. Enerzijds gaat het om deelname van deze doelgroep aan onze lokale samenleving, anderzijds om illegale of slechte huisvestingssituaties. Een integrale afweging moet leiden tot oplossingen voor integratie en huisvesting. Daarbij is het belangrijk het evenwicht te bewaren ten opzichte van de andere doelgroepen. In 2023 is een BOB-traject (Beeldvorming, Oordeelvorming, Besluitvorming) gestart met de raad om te komen tot een plan van aanpak voor arbeidsmigranten. Recreatie en toerisme De vraag uit de samenleving naar goede recreatiegebieden neemt steeds verder toe. Mensen hebben de behoefte om dicht bij huis te recreëren.
De noodzaak groeit om deze vraag in regionaal verband op te pakken en zo onze doelen voor recreatie en toerisme te bereiken. We werken hieraan in de Duin- en Bollenstreek en in het Hollands Utrechts Plassenberaad. Maar ook lokaal werken we aan het versterken van het toeristisch en cultureel aanbod. Door natuur te combineren met extensieve recreatie kunnen natuurgebieden versterkt en behouden worden voor de toekomst. De ontwikkelingen in de agrarische en recreatieve sector hebben invloed op de invulling van het buitengebied en bieden kansen voor (uitbreiding van) recreatieve activiteiten. In 2023 is gestart met de evaluatie van het lopende groenprogramma. Erfgoed We behouden cultureel erfgoed door het te beschermen, te beleven en te benutten. De toenemende leegstand van kerken vraagt om herbestemming en transitie. Hoge energietarieven en klimaatverandering zorgen voor meer initiatieven om monumenten te verduurzamen. 80 Economie Wat willen we bereiken? Doel: Werken aan een vitale en duurzame economie Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status A1 Uitvoering geven aan de Regionale Bedrijventerreinenstrategie Duin- en Bollenstreek (focus op de profilering van bedrijventerreinen, ondanks de beperkte uitbreidingsmogelijkheden). Is meegenomen bij het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen.
A2 Duurzaamheid, circulariteit en klimaatadaptie vinden we erg belangrijk. We zetten in op realisatie van energieopwekking op bedrijventerreinen Is meegenomen bij het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen. A3 We zetten in op realisatie van groene klimaatrobuuste bedrijventerreinen Is meegenomen bij het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen. A4 We stimuleren en bevorderen van economische draagkracht door het vergroten van de werkgelegenheid, het inzetten op de nieuwe economie en het verkleinen van uitgaande pendel. Dit op basis van de Regionale Bedrijvenstrategie Bollenstreek, de Bedrijvenstrategie van Holland Rijnland en de Human Capital Agenda van Holland Rijnland. Is meegenomen bij het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen en het Holland Rijnland project Human Capital. Wat willen we bereiken? Doel: We willen de centrumgebieden transformeren tot aantrekkelijke winkel- en verblijfsgebieden. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status B1 Onze centrumgebieden willen we herinrichten tot aantrekkelijke winkel- en verblijfsgebieden met als uitgangspunt concentratie van detailhandel in winkelgebieden.
In december zijn de centrumplannen met beeldkwaliteit vastgesteld B2 Als uitwerking van de Centrumvisie stimuleren en faciliteren wij het aanleggen van geveltuintjes in het centrum van Warmond. In het vastgestelde centrumplan Warmond zijn gevelgroen en geveltuintjes als ambitie opgenomen om het centrum van Warmond aantrekkelijker en klimaatadaptief te maken. 81 Wat willen we bereiken? Doel: Inzetten op duurzaamheid en circulariteit Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status C1 We bieden ruimte voor economische ontwikkelingen die bijdragen aan de realisatie van sociale en fysieke duurzaamheidsambities. Dit doen we in eerste instantie via de bedrijventerreinenstrategie waar we gaan inzetten op circulaire economie. Dat doen we door ruimte te bieden aan bedrijven die onderdeel zijn van de circulaire keten en bedrijven die circulair werken. Is meegenomen bij het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen. Wat willen we bereiken? Doel: Versterken van sociale cohesie en bevorderen van economische samenwerking en werkgelegenheid. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status D1 Door overheden, bedrijven en kennisinstellingen met elkaar te verbinden dragen we maximaal bij aan een goed functionerende arbeidsmarkt.
Dit doen we in eerste instantie binnen de triple-helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. D2 We streven naar volwaardige arbeidsparticipatie bij bedrijven, ketens en samenleving. Daarvoor werken we samen met Holland Rijnland aan een Human Capital Agenda. Het project Human Capital van Holland Rijnland loopt. D3 Stimuleren en ondersteunen van de verbinding tussen bedrijfsleven, overheden, kennisinstellingen, de arbeidsmarkt en de maatschappij. Dit doen we in eerste instantie binnen de triple-helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. 82 Wat willen we bereiken? Doel: Het versterken van de economische positie van de Duin- en Bollenstreek. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status E1 Regionaal zetten we in op het creëren van meer banen. Dit doen we door enerzijds samen te werken binnen Holland Rijnland en de Duin- en Bollenstreek aan voldoende en juiste bedrijfslocaties. Anderzijds doen we dit door het centrum te behouden als werklocatie. Het wordt meegnomenin het project Human Capital van Holland Rijnland. Het is meegenomen bij het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen.
E2 We vergroten de bekendheid van de Duin- en Bollenstreek als merk. Dit doen we door de ontwikkeling en uitrollen van regiobranding. De Economic Board heeft hierin een trekkende rol. De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. E3 We vernieuwen traditionele sectoren als bollenteelt en toerisme. Dit doen we binnen de triple-helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan. E4 Binnen de regio werken we samen aan een duurzame Greenport om ervoor te zorgen dat de bollenteelt wereldleider blijft op het gebied van bollen- en bloemenkennis. Dit doen we binnen de triple-helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. De stichting Greenport en de stichting Economic Board hebben gekozen voor een lichte manier van samenwerken. De backoffice wordt gedeeld en naast hun eigen programma's hebben ze een gezamenlijk programma. Dit betekent dat we nog met twee partijen samenwerken. E5 Gezamenlijk versterken we onze positie als kennisintensieve maak-regio tussen de metropolen op gebied van Space, Unmanned Valley en Flower Science. Dit doen we binnen de triple- helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek. De Economic Board heeft uitvoering gegeven aan haar jaarplan.
E6 Met ondernemers, onderwijs en andere overheden overheid werken we samen aan de versterking van de economische positie van de Greenport. Dit doen we binnen de triple-helix organisatie van de Economic Board Duin- en Bollenstreek, de Human Capital Agenda van Holland Rijnland en is samenwerking met de Onderwijs- De Onderwijs en Arbeidsmarkt Duin- en Bollenstreek (OADB) heeft zijn activiteiten beëindigd. Deze opgave wordt verder opgepakt met de EBDB en Holland Rijnland. 83 en Arbeidsmarkt Duin- en Bollenstreek (OADB). Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland DBS organisatie Economic Board Duin- en Bollenstreek Stichting Greenport Stichting Monumentenbezit Regiogemeenten Toeristische ondernemers Promotie- / marketingorganisaties Inwoners Vastgoedeigenaren Provincie Zuid-Holland Recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? Doel: Versterken jaarrond toerisme. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status A1 De beleefbaarheid en de bereikbaarheid van de trekpleisters (bijvoorbeeld Ruïne van Teylingen; bollenvelden, landgoederen, Kagerplassen) versterken en verbeteren om kwetsbare gebieden elders in de gemeente te ontzien. Binnen het project Ruïne van Teylingen zijn verdere stappen genomen zoals de ondertekening van de huurovereenkomst voor de omliggende gronden.
A2 We focussen op jaarrond toerisme en recreatie. We versterken toerisme in de periode oktober tot en met maart. Hieraan is gewerkt binnen de Tripple Helix organisatie Economic Board DBS. A3 We stellen een uitvoeringsprogramma op, op basis van de in 2022 vastgestelde Visie op Verblijfsrecreatie. De uitvoeringsmogelijkheden zijn verder uitgewerkt. A4 Om toeristen langer vast te houden versterken of ontwikkelen we verblijfsmogelijkheden door revitalisering van recreatieparken en het bieden van ontwikkelingsruimte voor kampeerterreinen en campings. Er zijn gesprekken gevoerd met een aantal campings over toekomstmogelijkheden. A5 We steunen de statusaanvraag Nationaal Park Hollandse Duinen middels een operationeel partnerschap. Met de val van het kabinet is het toekennen van de status van Nationaal Park voor het gebied ‘Hollandse Duinen’ uitgesteld. Er is een positief advies door de Adviescommissie Nationale Parken opgesteld en er ligt 84 een besluit dat ondertekend moet worden door de staatssecretaris. Ondertekening van dat besluit wordt verwacht nadat een nieuw kabinet gevormd is. A6 We verlenen medewerking aan initiatieven die bijdragen aan onze doelen, voortkomend uit het partnerschap met Nationaal Park Hollandse Duinen komen. Zover er initiatieven waren is daarover meegedacht. A7 We ontwikkelen een gebiedsplan voor de campings Oosteinde en Wasbeeklaan.
Financiering hiervoor is met het vaststellen van de kadernota geschrapt A8 We ondersteunen het Bloemencorso bij de jaarlijkse doortocht. Er is een corsowagen gefinancierd en er is bijgedragen aan de organisatie ven het Corso. A9 We verkennen de mogelijkheid om het perceel nabij de Nagelbrug in Voorhout her in te richten als recreatieve locatie. We bereiden een bestuursopdracht voor. Wat willen we bereiken? Doel: Versterken en verbeteren recreatie en recreatieve routes in het Kagerplassengebied en buitengebied. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status B1 We zetten in op uitbreiding en optimalisatie van het routenetwerk voor fietsers, wandelaars en de pleziervaart, met aansluiting op het regionale netwerk. Er zijn kwalitatieve verbeteringen doorgevoerd. In het regionaal bestuurlijk overleg er is een nieuwe begroting vastgesteld met een drie jaren programma voor het wandelnetwerk. B2 We creëren ommetjes en struinpaden langs onze natuur en ons erfgoed. Waar mogelijk is hier aan gewerkt. B3 We werken aan het behoud van het cultureel erfgoed in onze gemeente en het zichtbaar maken hiervan. Concrete voorbeelden zijn de ontwikkeling bij de Ruïne van Teylingen en de ontwikkeling van het toekomstig Boekenburgerbos op een archeologische vindplaats. Beide projecten boeken voortgang.
B4 We gaan de mogelijkheden voor verblijven op en aan het water vergroten. Dit doen we door aan te haken op bestaande initiatieven, zoals De samenwerking met Hollands Utrechtse Plassenberaad en Kansen voor Warmond is voortgezet. 85 Kansen voor Warmond en het Hollands Utrechts Plassenberaad. B5 We gaan onderzoeken of en waar mogelijkheden gecreëerd kunnen worden om woonschepen en innovatieve concepten voor recreatief gebruik te ontwikkelen. Er zijn geen initiatieven geweest die kansen boden. B6 We inventariseren de behoefte voor het opstellen van een nieuw regionaal uitvoeringsprogramma groen en recreatie. Uit de evaluatie in 2024 is de aanbeveling gekomen om een nieuwe groenprogramma op te stellen. Het BO Groen heeft gevraagd om een inventarisatie van lopende en kansrijke projecten. Deze is deels uitgevoerd. Door een andere invulling van de coördinerende rol van Noordwijk is de uitvoering vertraagd. B7 We exploiteren de Pont over de Zijl, mede namens Leiden en Leiderdorp. De pont heeft het gehele seizoen gevaren. B8 We ondersteunen de stichting Voetveer Warmond bij het in standhouden van de Zwanburgerroute. De stichting heeft een subsidie gekregen en het hele seizoen gevaren. B9 We stimuleren het in stand houden van de pontjes rondom de Kagerplassen. De pontjes hebben gevaren.
Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V. DBS organisatie. Economic Board Duin- en Bollenstreek Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Regiogemeenten Provincie Zuid-Holland 86 Erfgoed Wat willen we bereiken? Doel: Onze landschappen zijn toekomstbestendig en toegankelijk Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status A1 Voor de strandwallen leggen we de focus op de cultuurhistorische en recreatieve waarde van de landgoederenzone. Dit is meegenomen in de omgevingsvisie en in deelname aan de erfgoedtafel van de provincie Zuid- Holland over landgoederen. Wat willen we bereiken? Doel: Beschermen en versterken van erfgoed, monumenten en cultuurhistorie Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status B1 We vertellen het verhaal van kastelen, landgoederen, boerderijen, Trekvaart en de Kagerplassen, met aandacht voor de ontstaansgeschiedenis van de drie dorpen. We laten het erfgoed beleven op Open Monumentendag en andere gelegenheden. B2 We promoten culturele activiteiten in alle drie de dorpen. Meegedaan met Open Monumentendag. B3 We bieden ruimte aan passende herbestemming en herontwikkeling van erfgoed.
Herbestemming en herontwikkeling van de Ruïne van Teylingen Wat willen we bereiken? Doel: De Ruïne van Teylingen, beter beleefbaar maken en aantrekkelijk als recreatiegebied voor inwoners en toeristen. Daarmee bevorderen we het toerisme het jaar rond. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status C1 We gaan door met de vastgestelde strategie voor de ontwikkeling van de ruïne van Teylingen, de Westerbeekschuur, het Kaaspakhuis en de omliggende terreinen voort. De huurovereenkomst van grond en opstallen is getekend door ontwikkelaar en architect. 87 Wat willen we bereiken? Doel: Beschermen en benutten archeologie Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status D1 We benutten kansen om archeologie zichtbaar te maken in de omgeving. We zijn gestart met de aanleg van het Boekenburgerbos op een archeologische vindplaats. We hebben rekening gehouden met archeologie bij de ontwikkeling van Langeveld. Wat willen we bereiken? Doel: Erfgoed dichter bij huis brengen voor recreatie en toerisme Wat gaan we daarvoor doen? Activiteit Activiteit omschrijving Stand van zaken jaarrekening Status E1 We werken aan het behoud van het erfgoed in onze gemeente en het zichtbaar maken hiervan. De huurovereenkomst van grond en opstallen is getekend door ontwikkelaar en architect.
E2 We verbeteren de beleefbaarheid van de ruïne van Teylingen. De huurovereenkomst van grond en opstallen is getekend door ontwikkelaar en architect. E3 De ruïne en omliggende gronden ontwikkelen we als jaar-rond recreatieve trekpleister voor de inwoners, de regionale recreant en de nationale toerist. De huurovereenkomst van grond en opstallen is getekend door ontwikkelaar en architect. E4 We borgen jaar-rond vrije toegang tot de ruïne van Teylingen en op afspraak voor rondleidingen, partijen en groepsuitjes. Kan niet door Teylingen geborgd worden, alleen door de eigenaar Stichting Monumentenbezit. Wel sporen we de eigenaar aan om vrij toegang te verlenen. Samenwerkingspartners Verbonden partijen Overige samenwerkingspartners Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Provincie Zuid-Holland Buurgemeenten Inwoners Bedrijven Cultuurhistorische verenigingen Erfgoedhuis Zuid-Holland Stichting Dorp, Stad en Land Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidsindicatoren Indicator | Eenheid | Realisatie | Realisatie | Begroting | Realisatie | NL | Bron 2023 | 2024 | 2025 | 2025 Functiemenging | Index die verhoudingswaarde | 50,4% | 50,6% | 51% | nb* | 2024: | LISA aangeeft tussen banen en | 54,5 % woningen Vestigingen (van | Aantal per 1.000 inwoners | 2024: bedrijven) | in de leeftijd van 15 t/m | 174,6 | 183,9 | 160 | nb* | 191,4 | LISA 64 jaar Toelichting indicator Functievermenging De functiemengingsindex | (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen (van bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 | -65 jaar. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmarekening | nog niet bekend.
Indien de gegevens na het schrijven bekend worden kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl Kaderstellende stukken • | Economische agenda Duin | - en Bollenstreek, visie 2030 en uitvoeringsprogramma Meerjarenprogramma Greenport Duin | - en Bollenstreek 2017 | -2020 • | Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland • | Regionale Investeringsagenda Holland Rijnland • | Koersdocument Holland Rijnland • | Kantorenstrategie Holland Rijnland • | Regionale Bedrijventerreinenstrategie Bollenstreek • | Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport DBS (vastgesteld medio 2025 | -2026) • | Beleidskader Gemeentelijke Monumenten • | Beleidsregel Zonnepanelen op monumenten • | Erfgoed Verordening Teylingen 2018 • | Subsidieverordening BBO 2020 • | Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Teylingen • | Visie gebouwd erfgoed 2018 • | Visie Immaterieel erfgoed Teylingen 2018 • | Archeologische waardenkaart 2020 88 Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Lasten | Rekening | Begroting | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 na | 2025 wijziging Thema Lokale economie Economische promotie | 227 | 243 | 376 | 294 Thema Regionale economie Economische ontwikkelingen | 1.154 | 946 | 2.148 | 1.707 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 138 | 157 | 126 | 100 Economische havens en waterwegen | 30 | 30 | 30 | 30 Totaal lasten | 1.549 | 1.376 | 2.680 | 2.131 Baten | Rekening |
Begroting | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 na | 2025 wijziging Thema Lokale economie Economische promotie | -232 | -171 | -171 | -220 Thema Regionale economie Economische ontwikkelingen | -324 | -160 | -192 | -192 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | -47 | -47 | -47 | -50 Totaal baten | -603 | -378 | -410 | -462 Saldo voor resultaatbestemming | 948 | 999 | 2.270 | 1.669 Reserves | Rekening | Begroting | Begroting | Rekening 2024 | 2025 | 2025 na | 2025 wijziging Toevoegingen reserves | 100 | 0 | 40 | 0 Onttrekkingen reserves | -295 | 0 | -845 | -845 Totaal reserves | -195 | 0 | -805 | -845 Saldo na resultaatbestemming | 753 | 999 | 1.465 | 824 89 90 Programma 4 Bestuur en ondersteuning De waardering van inwoners, ondernemers en bestuurlijke partners in de gemeente wordt in belangrijke mate bepaald door hoe wij als gemeenten met hen in verbinding staan. Sterk en rechtvaardig in ons optreden tegen criminaliteit, verstoring van de openbare orde en bij het uitvoeren van taken op het vlak van toezicht en handhaving. Mensgericht, betrouwbaar en dienstbaar waren kernwoorden die vanuit de commissie zijn meegegeven voor een toekomstbestendige dienstverlening. In de regio is strategisch partnerschap en een duidelijke eenduidige boodschap van belang. Tot slot is bij initiatieven vanuit de samenleving een open en faciliterende houding essentieel.