2022-08-17 Scenarios afvalinzameling 2023 en verder (def)

Scenariodiscussie afvalinzameling 2023 en verder In mei 2022 heeft het college een raadsbrief gestuurd waarin stond aangegeven dat het college zou komen met voorstellen om de inkomsten en uitgaven van het “product afval” in balans te brengen. Het in balans brengen van de begroting 2023 kan op twee manieren, het korten op de uitgaven of het verhogen van de inkomsten; oftewel een keuze tussen service en prijs. Overzicht financiën 2023 Op basis van de huidige voorspellingen ontstaat dit jaar (2022) een tekort van € 828.547. De verwachting is dat dit tekort zich in 2023 zal doorzetten. Realisatie 2021

2022

2023

Opgenomen in begroting 2022

Kosten inzameling

2.603.964

2.425.167

3.382.574*

2.363.859

HLT bijdrage afval

481.240

498.110

520.191**

487.856

Overhead

373.288

445.723

630.572**

344.389

BTW

755.151

716.814

922.820**

622.417

Perceptiekosten

142.915

142.915

142.915

142.915

Straatvegen

218.308

188.391

189.881

113.799

Kapitaallasten

189.028

213.357

183.523

206.951

Kwijtschelding

99.489

90.000

90.000

90.000

Overige kosten

3.258

0

0

0

Totale kosten

4.866.641

4.720.478

6.062.476

4.372.185

Afvalstoffenheffing

-3.957.797

-4.044.945

-4.099.371

-3.894.945

Korting

379.895

400.000

400.000

0

Overige inkomsten

-281.720

-246.986

-500.200

-477.240

Totale inkomsten

-3.859.621

-3.891.931

-4.199.571

-4.372.185

Resultaat exploitatie

-/- 1.007.019

-/- 828.547

-/- 1.862.905

0

Kosten

Nieuwe cijfers

Opbrengsten

-/- betreft tekort * Hogere kosten inzameling in 2023 onder andere door: • Stijgende kosten • Nieuwe aanbesteding (milieustraat en huis-aan-huis inzameling), • Stijgende kosten bijdrage VAB • Kosten bijplaatsingen • Toerekening onderhoud en vervanging ondergrondse containers ** HLTsamen bijdrage afval, Overhead en BTW zijn percentages van de uitgaven op het product. Maatregelen Hierna zijn enkele mogelijke maatregelen uitgewerkt die (al dan niet in combinatie) ertoe leiden dat de afvalstoffenheffing kostendekkend is in 2023. Per mogelijke maatregel is getracht de lasten in te vullen.

1a. Afvalstoffenheffing verhogen Het is mogelijk het tekort op te vangen door het verhogen van de inkomsten via de afvalstoffenheffing. Deze doelheffing mag maximaal kostendekkend zijn en een mogelijk overschot

1

wordt in de “voorziening egalisatie afval” gestopt om toekomstige schommelingen op het gebied van de afvalstoffenheffing op te vangen. Teylingen heeft een van de laagste afvalstoffenheffingen van de regio. In onderstaande tabel zijn de afvalstoffenheffingen voor 2022 van een aantal omliggende gemeenten opgenomen. Afvalstoffenheffing Teylingen Lisse Hillegom Katwijk Noordwijk

eenpersoonshuishouden € 252,72 € 304,68 € 305,00 € 239,49 € 250,56

Meerpersoonshuishouden € 252,72 € 408,00 € 335,00 € 348,27 € 389,40

1b. Onderscheid tussen een- en meerpersoonshuishoudens Er wordt onderscheid ingevoerd tussen een- en meerpersoonshuishoudens met betrekking tot de afvalstoffenheffing. De autonome toename van de kosten worden verdeeld over alle huishoudens (inflatiecorrectie bijvoorbeeld). Daarnaast wordt het tarief voor meerpersoonshuishoudens verhoogd, hierbij is gekeken naar een reële verdeling van de kosten, vergelijkbaar met de omliggende gemeenten. Dit geeft invulling aan het uitgangspunt “de vervuiler betaalt” aangezien huishoudens met meer personen meer afval produceren dan een eenpersoonshuishouden. 2. Korting op de afvalstoffenheffing afschaffen (€ 400.000 per jaar) In Teylingen is het mogelijk een korting op de afvalstoffenheffing te sparen. Dit kan door het minder vaak aanbieden van de restafvalbak. De korting is ingevoerd en met succes, ruim 74% van de huishoudens hebben hier aanspraak op gemaakt in 2021. De korting is ingevoerd om inwoners te stimuleren afval beter te scheiden. De korting op de afvalstoffenheffing heeft tot doel mensen bewust te maken het afval beter te scheiden. De inschatting is dat onze inwoners voldoende bewust en bekend zijn met de nieuwe manier van afval scheiden (per 2021). Met het doel waarmee de korting is ingesteld in het achterhoofd, zou de korting per 2023 kunnen komen te vervallen.

Vanaf 2023 wordt het restafval in Teylingen - in plaats van 1x per twee weken - 1x per drie weken ingezameld. Deze maatregel is opgenomen in het Afvalbeleidsplan 2020-2024. De aanpassing stimuleert inwoners om nog beter te gaan scheiden. Daarnaast wordt het verbranden van restafval steeds duurder ieder jaar. De kosten voor administratie van het aantal registraties (= restafvalbak aanbieden) en het afhandelen van de bijbehorende bezwaren brengen ook extra kosten met zich mee. Deze kosten vervallen wanneer de korting op de afvalstoffenheffing wordt losgelaten. 3. Zomerinzameling GFTe (€ 100.000 per jaar) Bij invoeren van het Afvalbeleid 2021-2024 is gekeken om de service voor inwoners te verhogen. De invoering van de zomerinzameling Groente-, Fruit-, Tuinafval en etensresten (GFT-e) (dus: wekelijks ophalen i.p.v. tweewekelijks) is hier een onderdeel van. Echter, dit is een relatief dure optie. Uit de praktijk blijkt dat in de zomer in verhouding per ronde relatief weinig GFT-e wordt opgehaald waardoor de kosten per ton GFT-e hoger zijn dan bij de tweewekelijkse inzameling. Voor de inzamelaar betekent het extra inzet van personeel en vrachtwagens in een piekperiode (zomer inclusief zomervakantie) waardoor het lastig is personeel te vinden. Dit alles leidt ertoe dat zomerinzameling GFT-e, hoewel service verhogend voor onze inwoners, relatief duur is. 4.

100% dekking afvalstoffenheffing De Wet Milieubeheer verplicht gemeenten om het huishoudelijk afval in te zamelen. Hiervoor maakt de gemeente kosten (en ontvangt het opbrengsten), die worden gedekt uit de zogenoemde afvalstoffenheffing. De begroting voor afval (ophalen, recyclen, verbranden, etc.) moet 100% kostendekkend zijn en er mag geen ‘winst’ gemaakt worden. Het loslaten van de voorwaarde dat de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend moet zijn zorgt ervoor dat er binnen de gemeentelijke begroting een gat ontstaat. Wanneer gekozen wordt de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend te laten zijn, leidt dit onvermijdelijk tot een verhoging van de afvalstoffenheffing voor de inwoners van Teylingen. Een ingroeitraject van bijvoorbeeld twee jaar, om de verhoging te realiseren is een optie.

2

5. Afvalcoach (€ 15.000 per jaar) De afvalcoach helpt inwoners bij het nog beter scheiden van hun afval en spreekt bewoners gevraagd en ongevraagd aan op hun gedrag met betrekking tot het aanbieden van afval. Verder is de afvalcoach een vraagbaak voor bewoners, ondersteunt hij de zwerfafvalpakkers (ZAP-ers) en geeft hij voorlichting op scholen. De afvalcoach fungeert in zoverre als verbinding tussen de gemeente en de inwoners. De taak van afvalcoach wordt op dit moment ingevuld door iemand van de buitendienst en de eerste twee jaar gefinancierd vanuit het projectbudget nieuw afvalbeleid. Als wordt gekozen de afvalcoach aan te houden wordt de begroting voor afval structureel verhoogd met € 15.000. 6. Dotering aan de voorziening Een extra storting in de voorziening egalisatie afval te doen van € 3.000.000 uit de algemene middelen. De voorziening kan dan gebruikt worden om de komende vier jaren de tekorten af te dekken en deze periode te gebruiken om de afvalstoffenheffing geleidelijk te verhogen tot 100% kostendekkendheid is bereikt. Deze optie is financieel gezien niet wenselijk. De gemeente wijkt de eerste vier jaar af in kostendekkenheid en geeft de burger een ‘financieel cadeautje’. Vier Scenario’s Hierna zijn vier scenario’s uitgewerkt. Uw raad heeft de mogelijkheid om naast de genoemde scenario’s een alternatief scenario op te stellen.

Echter, de gevolgen voor de afvalstoffenheffing bij een alternatief scenario zullen dan pas later berekend en bekend zijn. Scenario 0: Maatregelen in 2022 worden voortgezet in 2023, dus: geen onderscheid tarief tussen een- en meerpersoonshuishouden, korting behouden, zomerinzameling GFTe blijft, inzet afvalcoach. Het tekort dat verwacht wordt op het product afval in 2023 is € 1.862.000 inclusief overhead en BTW. Voor het kostendekkend maken van de afvalstoffenheffing betekent dat per huishouden het tarief (€ 252,72 in 2022) zal stijgen met € 114,84 en dus uitkomt op € 367,56 in 2023. Scenario 1: Verhogen afvalstoffenheffing, onderscheid tussen een- en meerpersoonshuishoudens, loslaten korting, stoppen zomerinzameling GFTe, inzet afvalcoach Scenario 1 zorgt voor een flinke besparing en verhoging van tarief voor meerpersoonshuishouden en daarmee een kostendekkend afvalbeleid. Het tekort wat de gemeente verwacht in 2023 op het product afval is € 1.862.000. Het loslaten van de korting op de afvalstoffenheffing levert € 400.000 op, het stoppen met de zomerinzameling van het GFTe levert een besparing op van € 100.000, dit is inclusief overhead en BTW. Een tekort van € 1.360.000 blijft over. De afvalstoffenheffing voor eenpersoonshuishouden stijgt in 2023 naar € 261,84 en voor meerpersoonshuishouden naar € 371,76.

Scenario 2: Verhogen afvalstoffenheffing, onderscheid tussen een- en meerpersoonshuishoudens en stoppen zomerinzameling GFTe. Het verwacht tekort op het product afval in 2023 is € 1.862.000. Stoppen met de zomerinzameling van GFTe levert een besparing op van € 100.000 waardoor een tekort van € 1.760.000 overblijft. De afvalstoffenheffing voor eenpersoonshuishouden stijgt naar € 277,38 en voor meerpersoonshuishouden komt het tarief uit op € 400,80. Scenario 3: Verhogen afvalstoffenheffing, loslaten korting, geen differentiatie afvalstoffenheffing. Het verwacht tekort op het product afval in 2023 is € 1.862.000. Stoppen met de korting op de afvalstoffenheffing levert € 400.000 op waardoor een tekort van € 1.462.000 overblijft. De afvalstoffenheffing per huishouden stijgt met € 90,24 waardoor het tarief uitkomt op € 342,96.

3