20 - 2018-03-08 Nota Reserves en voorzieningen 2018

Behoort bij agendapunt 20 Nota reserves en voorzieningen vastgesteld in de raadsvergadering van de gemeente Teylingen van 8 maart 2018. De griffier van de gemeente Teylingen,

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Inhoudsopgave 1 2

3

4

Inleiding ............................................................................................................................. 1 Definities, kaders en wetgeving .......................................................................................... 2

2.1

Onderscheid reserves en voorzieningen ........................................................................................... 2

2.2

Reserves............................................................................................................................................. 2

2.3

Voorzieningen.................................................................................................................................... 3

2.4

Functies van reserves ........................................................................................................................ 4

2.5

Rentetoerekening .............................................................................................................................. 4

2.6

Instellen en opheffen reserves en voorzieningen ............................................................................. 4

2.7

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .................................................................................. 5

Beleidsvoorstellen reserves en voorzieningen .................................................................... 6

3.1

Algemene reserve .............................................................................................................................. 6

3.2

Bestemmingsreserves........................................................................................................................ 6

3.3

Voorzieningen.................................................................................................................................... 8

3.4

Financiële verwerking wijzigingen ..................................................................................................... 8

Bijlagen............................................................................................................................... 9

4.1

Bijlage1 Overzicht reserves en voorzieningen................................................................................... 9

4.2

Bijlage 2: Overzicht reserves en voorzieningen per 1 januari 2017 ................................................ 19

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Gemeente Teylingen

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Gemeente Teylingen

1 Inleiding Het beleid over reserves en voorzieningen is vastgelegd in de ‘Nota reserves en voorzieningen’. Jaarlijks worden in de planning- en controldocumenten besluiten omtrent reserves geïntegreerd en vastgesteld. Inmiddels heeft er zes jaar geleden besluitvorming plaatsgevonden. Deze actualisatie is mede bedoeld om de besluitvorming van de afgelopen jaren gebundeld vast te leggen. In april 2017 is met de auditcommissie reeds een beleidslijn inzet algemene reserve voor de algemene reserve besproken. Deze beleidslijn heeft zijn plek al gekregen in de Kadernota 2018-2021. De beleidslijn wordt met deze nota vastgesteld.

Inhoud nota Een belangrijk onderdeel van deze nota is om een vuistregel vast te leggen voor de hoogte van de algemene reserve alsmede de inzet ervan, omdat de algemene reserve van Teylingen relatief hoog is. Bijlage 1 is een detailoverzicht van alle reserves. Per reserve en voorziening zijn de volgende gegevens vastgelegd.

Naam reserve/voorziening Type reserve:

Algemene reserve, bestemmingsreserve of voorziening.

Budgethouder:

Verantwoordelijk teammanager binnen de organisatie van HLTsamen.

Doel:

Voor welke doeleinden mag de reserve/voorziening ingezet worden.

Saldo per 1 januari 2018

Saldo zoals vastgelegd in de Programmabegroting 2018.

Gewenste omvang:

Wat is de minimale en/of maximale hoogte van de reserve.

Voeding:

Hoe wordt de reserve gevoed.

Onttrekking:

Welke onttrekkingen vinden plaats.

Rentesystematiek:

Hoe wordt de rente berekend.

Geblokkeerd:

Doordat er geen rente meer toegerekend wordt aan de eigen financieringsmiddelen zijn de reserves niet langer geblokkeerd.

Looptijd:

Tot wanneer blijft de reserve bestaan.

Opmerkingen:

Bijzonderheden.

Bijlage 2 bevat het overzicht van de reserves en voorzieningen zoals per 31 december 2016/1 januari 2017.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 1

Gemeente Teylingen

2 Definities, kaders en wetgeving Gemeentelijke reserves en voorzieningen behoren tot het financiële vermogen van de gemeente. Het omgaan met de reserves en voorzieningen is één van de instrumenten van het financieel beleid en bevat bestuurlijke keuzes. Deze keuzes worden ingegeven door de politieke en bedrijfseconomische visie.

2.1

Onderscheid reserves en voorzieningen

In het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten” (BBV) worden in de artikelen 43 en 44 de begrippen reserves en voorzieningen nader gedefinieerd en toegelicht. Volgens artikel 43 worden de reserves in de balans onderscheiden naar: o de algemene reserve; o de bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Voorzieningen worden gevormd wegens: o verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; o op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; o kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in het voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. Voor bedragen die van derden worden geheven via tarieven is het volgende onderscheid van belang: o Tarieven, waarvan de besteding gebonden is, dat wil zeggen dat de middelen terug moeten worden gegeven als ze niet aan het specifieke doel waarvoor ze zijn geheven zijn uitgegeven. Deze middelen vallen als ze niet in het begrotingsjaar zijn besteed onder de voorzieningen.

o Tarieven waarvan de besteding niet dusdanig is gebonden dat ze bij niet besteding moeten worden teruggeven dienen onder bestemmingsreserves te worden opgenomen.

2.2

Reserves

Reserves worden omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die bedrijfseconomisch gezien vrij zijn om te besteden. Politiek gezien kan aan reserves een bepaalde bestemming worden gegeven. De reserves worden onderverdeeld in algemene reserves en bestemmingsreserves. Algemene reserve De algemene reserves zijn alle reserves, niet zijnde bestemmingsreserves, die primair dienen als weerstandsvermogen om tegenvallers in de exploitatie op te vangen. De omvang van de algemene reserve is afhankelijk van de risico’s die de gemeente loopt. De vorming van de algemene reserve geschiedt door bestemming van batige exploitatiesaldi of door incidentele oorzaken. Aanwending van de algemene reserve kan alleen plaatsvinden door het nemen van een expliciet raadsbesluit. Het beleid voor de inzet van reserves is bepalend voor de financiële gezondheid van de gemeente. Met name de relatie tot het weerstandsvermogen is belangrijk. Bestemmingsreserve Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de gemeenteraad een van te voren bepaald doel (bestemming) aan heeft gegeven. Egalisatiereserves zijn een bijzonder soort bestemmingsreserves. Ook egalisatiereserves hebben een van te voren bepaald doel en dienen om ongewenste schommelingen op te vangen op de tarieven die in rekening worden gebracht.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 2

Gemeente Teylingen

Dekkingsreserve In het verleden konden investeringen direct ten laste van een reserve gebracht worden. Door aangepaste wetgeving (BBV) is het niet meer mogelijk om investeringen in één keer ten laste van een reserve te brengen. Wel mogen gedurende de afschrijvingsperiode jaarlijks de afschrijvingskosten ten laste van een reserve gebracht worden. De reserve waaruit de afschrijvingskosten worden gedekt heten dekkingsreserves. Risico van deze methode is dat er financiële ruimte gevonden moet worden op het moment dat de investering is afgeschreven en vervanging nodig is. De raad onderkent dit risico en zal terughoudend zijn met het instellen van nieuwe dekkingsreserves. Stille reserves Van een stille reserve is sprake als de marktwaarde (actuele opbrengstwaarde) van een actief (gemeentelijk eigendom) hoger is dan de boekwaarde. Hiertoe behoren bijvoorbeeld gebouwen en (landbouw)gronden die in pacht zijn uitgegeven. De stille reserves worden meegenomen bij de bepaling van de hoogte van het weerstandsvermogen.

2.3

Voorzieningen

Voor de definitie van het begrip voorzieningen is in het BBV aansluiting gezocht bij het Burgerlijk Wetboek deel 2. In artikel 44 van het BBV is bepaald wanneer er sprake is van voorzieningen. Voorzieningen zijn passiefposten in de balans, die een schatting geven van de voorzienbare lasten in verband met risico’s en verplichtingen, waarvan de omvang en/of het tijdstip van optreden per de balansdatum min of meer onzeker zijn doch redelijkerwijs in te schatten en die oorzakelijk samenhangen met de periode voorafgaande aan die datum. Het gaat bij voorzieningen om verplichtingen in de toekomst. Voorzieningen moeten naar beste schatting dekkend zijn voor de achterliggende verplichtingen en risico’s. Ze hebben betrekking op kosten die in de loop van de tijd onregelmatig gespreid zijn, zoals bijvoorbeeld het groot onderhoud van gebouwen. Bij de vaststelling van het onderliggende onderhoudsplan wordt de voorziening ingesteld. Bij de vaststelling van het onderhoudsplan wordt bepaald wat de kosten voor onderhoud de komende periode (10 tot 15 jaar) gaat kosten. De totale kosten van de onderhoudswerkzaamheden worden gedeeld door het aantal jaar waarvoor het onderhoudsplan bedoeld is. Zodoende kan er jaarlijks een gelijk bedrag aan de voorziening worden toegevoegd. De kosten voor de onderhoudswerkzaamheden worden in het desbetreffende jaar uit de voorziening betaald.

De kwaliteit van het onderhoud bepaalt de hoogte van het jaarlijkse te doteren bedrag. Vaststelling over de kwaliteit en de in te zetten middelen geschied bij vaststelling van het onderhoudsplan. Vereist is dat de onderhoudsplannen periodiek worden geëvalueerd en geactualiseerd. Lid 3 van artikel 44 bepaalt dat er geen voorzieningen mogen worden getroffen voor jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume, zoals pensioen en wachtgeldverplichtingen. Reden hiervoor is dat dergelijke verplichtingen bij gemeenten reeds in de begroting en de meerjarenraming zijn verwerkt. Verplichtingen waarvan het bedrag aanzienlijk fluctueert, zoals de pensioenen voor (ex) wethouders, mogen wel als voorziening worden opgenomen. Andere voorbeelden zijn voorzieningen die voortvloeien uit de bedrijfsvoering, zoals rechtsgedingen en reorganisaties.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 3

Gemeente Teylingen

2.4

Functies van reserves en voorzieningen

Reserves hebben meerdere functies. Onderstaand worden kort de verschillende functies van de reserves toegelicht.  Bufferfunctie De algemene reserve is bedoeld als buffer om bij bepaalde onvoorziene omstandigheden te kunnen worden ingezet. De algemene reserve maakt deel uit van het incidentele weerstandsvermogen van de gemeente. De minimale hoogte van de algemene reserve is afhankelijk van de risico’s en beheersmaatregelen die de gemeente heeft. Sommige risico’s worden direct aan een bestemmingsreserve of voorziening gekoppeld, dit gebeurt veelal bij de risico’s voor grondexploitatie.  Inkomens- en financieringsfunctie Door reserves en voorzieningen in te zetten voor de financiering van kapitaaluitgaven, wordt de rente die anders aan externe financiers zouden worden betaald bespaard (bespaarde rente). Bij de rentetoerekening wordt met deze methodiek rekening gehouden bij de berekening van de interne rente (renteomslag). Van belang is hierbij de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Deze wet beoogt een solide financieringswijze van de decentrale overheden te bevorderen en schommelingen van rentelasten zo veel mogelijk te beperken. De rente kan als structureel dekkingsmiddel ten gunste van de exploitatie worden gebracht.

Deze handelswijze heeft tot gevolg dat bij aanwending van de reserve de renteopbrengst vervalt en er in de exploitatie een structureel tekort ontstaat. Bij deze handelswijze is er sprake van een beperking in de besteedbaarheid van de reserve (= geblokkeerde reserve). De gemeente Teylingen volgt hierin de advisering van de BBV en rekent geen rente over de eigen financieringsmiddelen.  Bestedingsfunctie De overige reserves en voorzieningen zijn, al dan niet verplicht, in het leven geroepen om besteed te worden aan een van tevoren bepaald doel. Bij de zogenaamde bestemmingsreserves ligt het bestedingsdoel vast. Hierbij kan sprake zijn van éénmalige doelen, zoals de dekking van de kapitaallasten van investeringen.  Egalisatiefunctie Reserves kunnen worden gevormd om baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Extreme pieken en dalen in de exploitatiebegroting kunnen zo worden vermeden. Zo ook kunnen ongewenste schommelingen in tarieven die aan derden in rekening worden gebracht door middel van een egalisatiereserve worden opgevangen.

2.5

Rentetoerekening

In de Notitie rente 2017 doet de commissie BBV de aanbeveling om het renteschema uit die notitie op te nemen in de paragraaf Financiering. Dat heeft Teylingen met ingang van de begroting 2017 gedaan. In dezelfde notitie adviseert de commissie om geen rente meer te berekenen over eigen financieringsmiddelen. Teylingen neemt dit advies met ingang van het begrotingsjaar 2019 over. Het is gevolg hiervan is wel dat bij het opstellen van de begroting 2019 de rente vanuit de dekkingsreserves ten laste komt van de exploitatie. Dit levert een nadeel op van structureel ongeveer € 50.000.

2.6

Instellen en opheffen reserves en voorzieningen

Om een duidelijke en inzichtelijke indeling van de reserves te behouden dient het aantal reserves beperkt te blijven tot het hoogst noodzakelijke. Indien de noodzaak zich voordoet een nieuwe bestemmingsreserve in te stellen, gebeurt dit (op voorstel van het college) bij besluit van de gemeenteraad. Het budgetrecht ligt bij de gemeenteraad. Tot het vormen van bestemmingsreserves wordt overgegaan als:  schommelingen worden voorzien bij aan burgers of derden te berekenen tarieven;  een meerjarige inzet van extra middelen gewenst is om schommelingen in bepaalde uitgaven te minimaliseren;  dekking voor toekomstige investeringen. Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 4

Gemeente Teylingen

Bij de vorming van bestemmingsreserves wordt de gewenste omvang daarvan in beginsel vooraf bepaald, met waar nodig een noodzakelijk minimum en een gewenst maximum. Ook wordt een bestedingsplan opgesteld. Jaarlijks wordt bij de jaarrekening de stand van zaken van de betreffende reserve toegelicht. De raad besluit tot opheffing van een bestemmingsreserve als een beoogd doel niet meer aanwezig is. Het uitgangspunt hierbij is dat dit geschiedt bij de vaststelling van de jaarrekening. Bij bestemming van het resultaat van de jaarrekening vindt de daadwerkelijke vorming, mutatie dan wel opheffing plaats.

2.7

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

Reserves kunnen uitsluitend worden gevormd en aangewend in het kader van de resultaatbestemming. Dit kan als volgt worden weergegeven: Totaal baten en lasten programma’’ s Totaal algemene dekkingsmiddelen Saldo van baten en lasten exclusief reservemutaties Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Saldo van baten en lasten inclusief reservemutaties

Resultaat voor bestemming

Resultaat na bestemming

In de begroting wordt getracht een zo reëel mogelijk beeld te geven van de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves in een bepaald jaar. Toevoeging en aanwending van reserves kan alleen aan de hand van een besluit van de gemeenteraad. In principe worden deze besluiten opgenomen in het resultaat bestemmend deel van de begroting en/of de jaarrekening. Ook aparte beslissingen zijn mogelijk, bijvoorbeeld als onderdeel van de vaststelling van een beleidsnota. Toevoegingen en onttrekkingen hebben geen effect op het begroting- en rekeningresultaat voor bestemming. De onttrekkingen ten laste van een reserve worden op het betreffende programma verantwoord. De onttrekking vindt via de resultaatbestemming plaats.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 5

Gemeente Teylingen

3 Beleidsvoorstellen reserves en voorzieningen 3.1

Algemene reserve

De volgende beleidsvoorstellen worden doorgevoerd voor de algemene reserve: 1. Normering van de algemene reserve Voorgesteld wordt om, conform de notitie beleidslijn Algemene Reserve van 13 april 2017, uit te gaan van een ondergrens van € 50 miljoen voor de algemene reserve. Per ultimo 1-1-2017 bedraagt de algemene reserve € 65.554.551. Redenerend vanuit de functies en de normen is de onderbouwing als volgt: a. Als financiering voor de uitgezette gelden van de hybride lening b. Als buffer voor risico’s met een ratio van 2 c. Gangbare minimumnorm die de toezichthouders hanteren

€ 25 mln. € 20 mln. € 5 mln.

2. Aanwending van de vrije ruimte De aanwending van de algemene reserve is per definitie een politiek-bestuurlijke aangelegenheid en laat zich moeilijk vastleggen in vastomlijnde regels. Deze spelregels kunnen een bestedingsrichting aangeven, maar de gemeenteraad kan hier op ieder gewenst moment van afwijken. Toch kunnen we een aantal uitgangspunten meegeven op basis waarvan een eventuele wending van het surplus van de algemene reserve worden getoetst:

3.2



Geen potverteren: rendementvol besteden is het uitgangspunt Uitgangspunt is dat de aanwending “rendement” moet opleveren. Daarbij kan het gaan om financieel rendement, doordat het toekomstige lasten zal verlagen of dat het bijdraagt aan een zeker maatschappelijk rendement of maatschappelijke meerwaarde. In het tweede geval gaat vooral om een beleidsinhoudelijke toets en veel minder om een louter financiële toets.



Exploitatielasten verlagend Een bijzondere categorie van rendementvol besteden is een aanwending waarbij het een verlaging van toekomstige exploitatielasten tot gevolg heeft.



Investeringen met een terugverdienkarakter De algemene reserve kan worden aangewend als stimulans voor investeringen die zonder die stimulans niet tot stand zouden komen, maar van waarde zijn omdat ze zich op (de lange) termijn weer terugverdienen.



Investeringen in duurzaamheid Investeringen in duurzaamheid hebben in ieder geval een maatschappelijk rendement. Of het tegelijkertijd ook een financieel rendement heeft, hangt af van de aard van de investering. De algemene reserve zou kunnen worden aangewend als vliegwieleffect of dit type investeringen mogelijk te maken.

Bestemmingsreserves

Terughoudend omgaan met het instellen van nieuwe dekkingsreserves Om het mogelijk te maken investeringen uit te voeren zijn in het verleden dekkingsreserves gecreëerd. Het betreft met name investeringen in sportaccommodaties en gebouwen. Een deel van de algemene reserve werd apart gezet om gedurende de afschrijvingstermijn de afschrijvingskosten ten laste van deze reserve te brengen. In de exploitatie ontstonden hierdoor geen hogere lasten. Jaarlijks wordt ongeveer € 1,1 miljoen aan afschrijvingslasten via dekkingsreserves verrekend. Indien ter zijner tijd vervanging nodig is van deze investeringen moet ruimte gevonden worden in de exploitatie. Om deze reden is het verstandig om terughoudend om te gaan met het instellen van nieuwe dekkingsreserves. Uitzonderingen hierop kunnen zijn investeringen die niet terugkerend zijn (bijvoorbeeld: aanleg nieuwe wegen). Op te heffen bestemmingsreserves Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 6

Gemeente Teylingen

In onderstaande tabel zijn de wijzigingen verwerkt die voorgesteld worden. Verwerking vindt plaats in de Jaarrekening 2018. Wanneer de besluitvorming al eerder heeft plaatsgevonden is dit vermeld in de toelichting. Naam reserve

Voorgestelde wijziging

Reserve IZA-gelden

Opheffen De reserve loopt eind 2018 af. Bij het opstellen van de jaarrekening 2018 deze reserve opheffen. De reserve IZA-gelden wordt ingezet voor gezondheidsbeleid binnen de organisatie van HLTsamen.

Reserve clubgebouw Jeu de Boules De Vaste Voet

Opheffen De reserve loopt eind 2018 af. Bij het opstellen van de jaarrekening 2018 deze reserve opheffen.

Reserve Kunstgrasvelden vv Foreholte

Opheffen De reserve loopt eind 2018 af. Bij het opstellen van de jaarrekening 2018 deze reserve opheffen.

Algemene Reserve Vrij

Opheffen De “algemene reserve vrij” is in het verleden gecreëerd om gelden uit de reguliere algemene reserve vrij te maken en in deze reserve te doteren. Er is tot nu toe nooit gebruik gemaakt van de “Algemene Reserve Vrij”. Nu de algemene reserve geen geblokkeerde reserve meer is, heeft deze reserve ook geen toegevoegde waarde meer.

Reserve bouwgrondexploitaties

Opheffen Gezien het saldo van per 1-1-2018 (€ 12.588,-) en de verwachting dat er geen gebruik meer gemaakt zal worden van deze reserve, de reserve bij het opstellen van de jaarrekening 2018 opheffen en het saldo over te hevelen naar de algemene reserve. Het beleid is nu als volgt: Bij winsten grondexploitatie wordt eerst het RIF gevuld Bij verliezen komt er een bijdrage uit de algemene reserve van de gemeente. Voor grondexploitatie Hooghkamer is een afzonderlijke voorziening getroffen.

Reserve Individueel Loopbaanbudget

Reeds opgeheven Deze reserve is bij de nota reserves en voorzieningen 2012 ingesteld, maar bestaat inmiddels niet meer.

Reserve NUP-gelden

Reeds opgeheven Deze reserve is bij de nota reserves en voorzieningen 2012 ingesteld. De reserve liep van 2012 tot en met 2014. In 2015 is deze reserve opgeheven.

Reserve BTW compensatie fonds oude activa

Reeds opgeheven Deze reserve liep in 2013 af.

Egalisatiereserve afval

Reeds opgeheven De egalisatiereserve afval is per 1-1-2014 omgevormd tot de voorziening egalisatie afval

Egalisatiereserve riool

Reeds opgeheven De egalisatiereserve riool is per 1-1-2014 omgevormd tot de voorziening egalisatie riool

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 7

Gemeente Teylingen

In te stellen bestemmingsreserves Er zijn sinds 2012 een drietal nieuwe bestemmingsreserves gecreëerd. Naam reserve

Voorgestelde wijziging

Reserve duurzaamheidsleningen

Instellen In 2014 is de reserve duurzaamheidsleningen ingesteld. Deze reserve is bestemd voor particuliere duurzaamheidsinvesteringen. De gemeente heeft in 2014 € 598.522 aan de SVN overgemaakt. Daarnaast heeft de raad nog eens € 400.000 gereserveerd indien de SVN vraagt om een aanvullende storting. In het overzicht Reserves en Voorzieningen is deze reserve in twee delen opgenomen. Het reeds gestorte deel en het deel dat gereserveerd is.

Reserve Sociale woningbouw

Instellen Deze reserve is in 2016 gecreëerd en bestemd voor de dekking om elders in de gemeente worden ingezet om sociale woningbouw te realiseren. De reserve wordt gevoed met inkomsten sociale woningbouw uit anterieure overeenkomsten die tussen gemeenten en projectontwikkelaars en andere grondeigenaren wordt gesloten.

Reserve Kunstwerk

3.3

Instellen In de 2017-2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het instellen van de Reserve Kunstwerk met ingang 2017. Jaarlijks wordt het budget voor kunstwerken ad € 30.000 in deze reserve gestort. Op het moment dat er een kunstwerk wordt aangeschaft zal dit ten laste gebracht worden van deze reserve. Bij het afsluiten van de jaarrekening 2017 zal voor de eerste keer een dotatie van € 30.000 in deze reserve worden gedaan. Het richtbedrag/omvang van deze reserve wordt gesteld op € 80.000,-.

Voorzieningen

Beheerplan koppelen aan voorziening Als beleidslijn aanhouden dat nieuwe onderhoudsvoorzieningen alleen ingesteld worden wanneer er een door de raad goedgekeurd beheerplan is vastgesteld. Onderdeel van de vaststelling moet het kwaliteitsniveau van het beheer zijn en de toegekende middelen (dotatie).

3.4

Financiële verwerking wijzigingen

Het samenvoegen, opheffen en initiëren van de reserves en voorzieningen wordt per 31 december 2018 verwerkt (Jaarrekening 2018). Bij het opstellen van de begroting 2019 wordt hier al rekening mee gehouden.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 8

Gemeente Teylingen

4 Bijlagen 4.1

Bijlage1 Overzicht reserves en voorzieningen

Overzicht reserves

Algemene Reserve Type reserve:

Algemene reserve

Budgethouder:

Teammanager Financiën

Doel:

Saldo per 1 januari 2017

De reserve bevat gelden, waaraan door de raad nog geen bestemming is gegeven. In principe is de algemene reserve vrij aanwendbaar. Deze reserve dient als buffer voor de afdekking van risico’s en heeft een inkomensfunctie doordat een deel van de rente wordt toegerekend naar de exploitatie. € 65.554.551

Gewenste omvang:

De minimale hoogte van de Algemene reserve bedraagt € 50.000.000,Normering van de minimale hoogte van de Algemene reserve is als volgt opgebouwd: € 25 mln. Financiering uitgezette gelden van de hybride lening € 20 mln. Buffer voor risico’s met een ratio van 2 € 5 mln. Gangbare minimumnorm door toezichthouders

Dotatie:

Dotatie is mogelijk indien de raad daar specifiek toe beslist.

Onttrekking:

Nadelige resultaten jaarrekening, risico’s.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaalde tijd.

Opmerkingen:

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 9

Gemeente Teylingen

Bestemmingsreserves

Reserve Bodemsanering Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder:

Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling Beleid en Advies

Doel:

Deze reserve is bestemd voor de dekking van het gemeentelijke aandeel in de kosten van bodemsaneringen.

Saldo per 1 januari 2017

€ 413.350

Gewenste omvang:

Niet bepaald

Dotatie:

De reserve is gevoed door een Provinciale bijdrage aangevuld met een gemeentelijke bijdrage.

Onttrekking:

Onttrekkingen vinden plaats als een bodemsanering heeft plaatsgevonden.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaald, zolang er grondsaneringen lopen.

Opmerkingen:

Reserve Sociale woningbouw Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder:

Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling Beleid en Advies

Doel:

Deze reserve is bestemd voor de dekking om elders in de gemeente worden ingezet om sociale woningbouw te realiseren.

Saldo per 1 januari 2017

€ 533.169

Gewenste omvang:

Niet bepaald

Dotatie:

De reserve wordt gevoed met inkomsten sociale woningbouw uit anterieure overeenkomsten die tussen gemeenten en projectontwikkelaars en andere grondeigenaren wordt gesloten.

Onttrekking:

Onttrekkingen vinden plaats na toestemming van de raad

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaald.

Opmerkingen:

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 10

Gemeente Teylingen

Reserve Startersleningen Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder:

Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling Beleid en Advies

Doel: Saldo per 1 januari 2017

Het bevorderen en stimuleren van de woonkansen voor startende woningeigenaren. € 466.745

Gewenste omvang:

€ 5.531.364

Dotatie:

Onttrekking:

De opbrengst van de verkoop aandelen Bouwfonds is gestort in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Daarnaast heeft de raad in februari 2011 raad besloten € 1.012.241 extra te storten. In 2012 is nogmaals € 1.000.000 gestort, conform het raadsvoorstel van 15 december 2011. De financiering van startersleningen.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Afhankelijk van de looptijd van de laatst verstrekte lening.

Opmerkingen:

De Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten beheert het gemeentelijk revolving fund voor startersleningen. Vanuit deze stichting worden starterleningen verstrekt met een maximum van € 50.000 aan de inwoners van Teylingen. Elke starterslening wordt afgelost, zodat de gemeente uit de terug te ontvangen aflossing en rente weer nieuwe startersleningen kan verstrekken. Momenteel nemen 167 deelnemers deel aan deze regeling. Verwachting is dat er maximaal 200 deelnemers tegelijk zullen deelnemen aan deze regeling. Dan zal het revolving fundprincipe volledig functioneren.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 11

Gemeente Teylingen

Reserve Investeringsstrategie Holland Rijnland (RIF) Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder:

Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling Beleid en Advies

Doel:

Deze reserve is gevormd om aan de financiële verplichting aan de investeringsstrategie Holland Rijnland te voldoen. Gedurende vijftien jaar moet jaarlijks € 731.905 worden betaald (totaal € 11 miljoen).

Saldo per 1 januari 2017

€ 867.201

Gewenste omvang:

€ 5.885.240 (nog 8 termijnen van € 731.905)

Dotatie:

Onttrekking:

In principe gaat de opbrengst van alle te verkopen eigendommen in deze reserve, tenzij anders wordt besloten. Dotatie vindt plaats door de verkoop van diverse onroerende zaken. Een planning van te verkopen objecten wordt in de paragraaf Grondbeleid van de begroting en jaarrekening opgenomen. Jaarlijks wordt € 731.905 onttrokken.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Tot en met 2024

Opmerkingen:

Van de volgende panden is geraamd dat ze in 2017 worden verkocht: Oranje Nassaulaan 14 (Warmond), Oosthoutplein Voorhout, Volksuniversiteit gebouw Kastanjehof Kompasschool, Bibliotheek Voorhout en Boerhaavestraat 54 (Voorhout).

Reserve IZA-gelden Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder:

Teammanager Financiën

Doel: Saldo per 1 januari 2017

Stimuleren gezondheidsbeleid voor gemeentepersoneel € 70.832

Gewenste omvang:

Wordt afgebouwd naar € 0

Dotatie:

Onttrekking:

Eenmalig dotatie door liquidatie van de gemeenschappelijke regeling IZA. Afgerond € 300.000 ontvangen. Laatste 10% is in 2013 ontvangen. In 2018 wordt voor het laatst een bedrag onttrokken van € 20.832.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Tot en met 2018

Opmerkingen:

In overleg met vertegenwoordigers van het personeel is besloten de middelen aan gezondheidsbeleid te besteden. Reserve per 31 december 2018 opheffen.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 12

Gemeente Teylingen

Reserve Kunstwerk Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder: Doel:

Teammanager Maatschappelijke Ontwikkeling, WMO, Participatie en Cultuur. Deze reserve is bestemd het aanschaffen van kunstwerken.

Saldo per 1 januari 2017

€0

Gewenste omvang:

€ 80.000

Dotatie:

Jaarlijks wordt het budget voor kunstwerken ad € 30.000 in deze reserve gestort. In 2017 voor het eerst.

Onttrekking:

Onttrekkingen vinden plaats als er een kunstwerk wordt aangeschaft.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaald.

Opmerkingen:

Reserve Duurzaamheidsleningen Type reserve:

Bestemmingsreserve

Budgethouder:

Teammanager Ruimtelijk Ontwikkeling, Beleid en Advies

Doel:

Deze reserve is bestemd voor particuliere duurzaamheids investeringen.

Saldo per 1 januari 2017

€ 400.000

Gewenste omvang:

€ 998.522

Dotatie:

De gemeente heeft in 2014 € 598.522 aan de SVN overgemaakt. Daarnaast heeft de raad nog eens € 400.000 gereserveerd indien de SVN vraagt om een aanvullende storting. In het overzicht Reserves en Voorzieningen is deze reserve in twee delen opgenomen. Het reeds gestorte deel en het deel dat gereserveerd is.

Onttrekking:

Indien de SVN in de toekomst om een aanvullende storting vraagt zal dat ten laste worden gebracht van deze reserve.

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd: Opmerkingen:

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 13

Gemeente Teylingen

Dekkingsreserves Type reserve:

Bestemmingsreserve

Doel: Dotatie: Onttrekking:

Dekken van kapitaallasten investering Deze reserves zijn bij aanvang gevuld door een onttrekking uit de algemene reserve. De kapitaallasten van de bijbehorende investering

Rentesystematiek:

n.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Gelijk aan afschrijvingstermijn bijbehorende investering.

Opmerkingen:

Onderstaand een overzicht van de huidige dekkingsreserves, met daarbij aangegeven: de omvang per 1 januari 2017 de einddatum van de looptijd het gehanteerde rentepercentage

Naam dekkingsreserve Bedragen in €

Dekkingsreserve openbare verlichting Dekkingsreserve nieuwbouw gemeentehuis Dekkingsreserve Park Rusthoff Dekkingsreserve Sportcomplex Rode Molenpolder Dekkingsreserve Sportcomplex Vijfmeiweg Dekkingsreserve Sportcomplex Wasbeek, korfbal Dekkingsreserve Sport- en recreatiecomplex Wasbeek Dekkingsreserve Sporthal Voorhout Dekkingsreserve Clubgebouw Jeu de Boules De Vaste Voet

Stand per 1 januari 2017

Einddatum looptijd

Rente %

939.804

n.v.t.

Renteomslag

2.165.526 923.357

2031 2033

Renteomslag Renteomslag

3.241.368

2035

Renteomslag

440.073

2037

Renteomslag

947.036

2037

Renteomslag

Verschillend, afhankelijk van

397.251

soort investering

Renteomslag

(gebouw/materiaal/installaties)

233.278

2042

Renteomslag

10.560

2018

Renteomslag

Verschillend, afhankelijk van

Dekkingsreserve sporthal De Korf

1.799.726

soort investering

Renteomslag

(gebouw/materiaal/installaties)

Dekkingsreserve jongerencentrum @Hok Dekkingsreserve jongerencentrum Sassenheim Dekkingsreserve 't Onderdak Sassenheim Dekkingsreserve Scojesa Dekkingsreserve Tjarda Dekkingsreserve Kunstgrasvelden vv Foreholte Dekkingsreserve Brandweergarage Warmond Totaal dekkingsreserves

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

1.001.809

2044

Renteomslag

585.167

2039

Renteomslag

2.249.305 135.540 137.433

2040 2041 2042

Renteomslag Renteomslag Renteomslag

115.723

2018

Renteomslag

642.749

2039

Renteomslag

15.965.705

Pagina 14

Gemeente Teylingen

Overzicht voorzieningen

Voorziening groot onderhoud riolering Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Buitenruimte Beheer

Doel:

Op basis van het Integraal Afwaterketenplan (IAWKP) het onderhoud van de riolering op peil houden en de werkzaamheden planmatig uitvoeren tegen jaarlijks gelijke kosten. € 838.310

Saldo per 1 januari 2017 Gewenste omvang: Dotatie:

Afhankelijk van actueel vastgestelde IAWKP. Jaarlijkse dotatie is bepaald op € 782.767. Het huidig vastgestelde plan is het IAWKP (Integraal

Afvalwaterketenplan) 2017-2021. Onttrekking:

De onttrekkingen zijn opgenomen in het IAWKP

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Afhankelijk van looptijd beheerplan.

Opmerkingen:

Iedere vijf jaar wordt het Integraal Afvalwaterketenplan geactualiseerd. Het gewenste kwaliteitsniveau bepaald de hoogte van de dotatie en onttrekkingen.

Voorziening Groot Onderhoud Wegen Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Buitenruimte Beleid en Inrichting

Doel:

Op basis van het wegenbeheerplan wordt het onderhoud aan de wegen op peil gehouden en worden de werkzaamheden planmatig uitgevoerd tegen jaarlijks gelijke kosten. € 991.521

Saldo per 1 januari 2017 Gewenste omvang: Dotatie:

Afhankelijk van actueel vastgestelde wegenbeheerplan. Het huidig vastgestelde plan is het Wegenbeheerplan 2017-2021 Jaarlijkse dotatie is in het wegenbeheerplan is bepaald op € 700.000.

Onttrekking:

De onttrekkingen zijn opgenomen in het wegenbeheerplan

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Afhankelijk van looptijd beheerplan.

Opmerkingen:

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 15

Gemeente Teylingen

Voorziening Groot Onderhoud Waterwegen Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Buitenruimte Beheer

Doel:

Op basis van het baggerplan wordt het onderhoud aan waterwegen op peil gehouden en worden de werkzaamheden planmatig uitgevoerd tegen jaarlijks gelijke kosten. € 49.527

Saldo per 1 januari 2017 Gewenste omvang: Dotatie:

Afhankelijk van actueel vastgestelde baggerplan. Het huidig vastgestelde plan is het Baggerplan 2015-2024 Jaarlijkse dotatie is bepaald op € 75.000.

Onttrekking:

De onttrekkingen zijn opgenomen in het baggerplan

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Afhankelijk van looptijd beheerplan.

Opmerkingen:

Voorziening Groot Onderhoud Gemeentelijke Gebouwen Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Facilitaire Zaken

Doel:

Op basis van het onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen wordt het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen op peil gehouden en worden de werkzaamheden planmatig uitgevoerd tegen jaarlijks gelijke kosten. € 1.954.500

Saldo per 1 januari 2017 Gewenste omvang:

Dotatie:

Afhankelijk van actueel vastgestelde onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen. Het huidig vastgestelde plan is het Onderhoudsplan Gemeentelijk gebouwen 2017-2021 Jaarlijkse dotatie is bepaald op € 375.000.

Onttrekking:

De onttrekkingen zijn opgenomen in het meerjarenonderhoudsplan.

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Afhankelijk van looptijd beheerplan.

Opmerkingen:

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 16

Gemeente Teylingen

Voorziening Pensioenfonds (ex) wethouders Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Financiën

Doel:

Voorziening van gelden voor de uitbetaling van pensioengelden voor (ex) wethouders. € 2.416.617

Saldo per 1 januari 2017 Gewenste omvang:

Rentesystematiek:

Op basis van (externe) actuariële berekeningen wordt de reservering bepaald voor de uitkering van de pensioenverplichtingen. Jaarlijkse dotatie is afhankelijk van jaarlijks berekende reservering per (ex) wethouder. De onttrekkingen vindt plaats op de jaarlijkse uitbetaling van de pensioenen en bij pensioenbreuk van de uitkering van het pensioen ineens. N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaalde tijd.

Opmerkingen:

Bepalend voor het instellen van deze voorziening is het ongelijkmatig karakter van de verplichting. De jaarlijks soms aanzienlijke fluctuatie door mogelijke (tussentijdse) wethouderswisselingen is hierbij een belangrijke wegingsfactor. De verplichtingen en daarmee de fluctuaties ervan worden nog verhoogd als oud-wethouders de gevormde pensioenrechten opeisen bij een pensioenbreuk. Het betreft verder wisselingen binnen een relatief kleine groep, de jaarlijkse schommelingen in de verplichtingen in verband met pensioenen en wachtgelden wethouders zijn al snel aanzienlijk.

Dotatie: Onttrekking:

Voorziening Grondexploitatie Hooghkamer Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Domeinmanager Ruimtelijke Ontwikkeling

Doel: Saldo per 1 januari 2017

Voorziening voor het opvangen van een eventuele negatieve afrekening van de grondexploitatie Hooghkamer. € 528.671

Gewenste omvang:

Afhankelijk van risico-inschatting

Dotatie:

Afhankelijk van risico-inschatting

Onttrekking:

Wordt bepaald bij het jaarlijks actualiseren van de grondexploitatie.

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Totdat grondexploitatie Hooghkamer is opgeleverd en afgerekend.

Opmerkingen:

Bij Jaarrekening 2011 ontstaan.

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 17

Gemeente Teylingen

Voorziening egalisatie afval Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Buitenruimte Beheer

Doel:

Saldo per 1 januari 2017

Egalisatie van de tarieven afvalstoffenheffing. De stand van de reserve wordt betrokken bij de bepaling van het tarief afvalstoffenheffing voor de komende jaren. € 2.122.388

Gewenste omvang:

n.v.t.

Dotatie:

Overschot tussen opbrengsten en uitgaven voor afvalstoffenheffing.

Onttrekking:

Tekort tussen opbrengsten en uitgaven voor afvalstoffenheffing

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaalde tijd.

Opmerkingen:

Voorziening egalisatie riool Type reserve:

Voorziening

Budgethouder:

Teammanager Buitenruimte Beheer

Doel:

Saldo per 1 januari 2017

Egalisatie van de tarieven voor rioolheffing. De stand van de reserve wordt betrokken bij de bepaling van het tarief rioolheffing voor de komende jaren. € 301.793

Gewenste omvang:

n.v.t.

Dotatie:

Overschot tussen opbrengsten en uitgaven voor rioolheffing.

Onttrekking:

Tekort tussen opbrengsten en uitgaven voor rioolheffing

Rentesystematiek:

N.v.t.

Geblokkeerd:

Nee

Looptijd:

Onbepaalde tijd.

Opmerkingen:

Het integraal afvalwaterketenplan loopt van 2017-2021

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

Pagina 18

Gemeente Teylingen

4.2

Bijlage 2: Overzicht reserves en voorzieningen per 1 januari 2017

Omschrijving

1 Algemene reserves

Saldo aan het begin van het dienstjaar

Vermeerdering wegens bijboeking van rente

Vermeerdering t.l.v. exploitatie

Vermindering t.b.v. exploitatie

Mutaties uit hoofde van res. bestemming vorig jaar

Vermindering ter dekking van afschrijvingen

Saldo aan het einde van het dienstjaar

2 65.554.551

3

4 1.590.876

5 1.740.933

6

7

8 65.404.494

1.590.876

1.740.933

-

Totaal algemene reserves

65.554.551

Bestemmingsreserves Reserve bodemsanering Reserve Sociale woningbouw Reserve Startersleningen (nog te storten) Reserve Startersleningen (SVn) Reserve Duurzaamheidsleningen (nog te storten) Reserve Duurzaamheidsleningen (Svn) Reserve grondexploitatie Reserve Investeringsstrategie Holland Rijnland Reserve IZA-gelden Reserve Kunstwerken Reserve openbare verlichting Dekkingsreserve nieuwbouw gemeentehuis Dekkingsreserve Park Rusthoff Dekkingsreserve Sportcomplex Roodemolenpolder Dekkingsreserve Sportcomplex Vijfmeiweg Dekkingsreserve Sportcomplex Wasbeek, korfbal Dekkingsreserve Sport- en recreatiecomplex Wasbeek Dekkingsreserve sporthal Voorhout Dekkingsreserve Clubgebouw Jeu de Boules De Vaste Voet Dekkingsreserve sporthal De Korf Dekkingsreserve jongerencentrum Voorhout Dekkingsreserve jongerencentrum Sassenheim Dekkingsreserve Sociaal Cultureel Centrum Dekkingsreserve Scojesa Dekkingsreserve Tjarda Dekkingsreserve Kunstgrasvelden vv Foreholte Dekkingsreserve Brandweergarage Warmond Totaal bestemmingsreserves

413.350 553.169 466.745 5.064.619 400.000 598.522 12.588 867.201 70.832 939.804 2.165.526 923.357 3.241.368 440.073 947.036 397.251 233.278 10.560 1.799.726 1.001.809 585.167 2.249.305 135.540 137.433 115.723 642.749 24.412.731

129.666 46.095 226.572 30.769 66.214 33.171 10.489 577 50.381 46.174 40.919 157.304 8.132 8.246 3.973 18.924 877.606

2.521.195

781.905

TOTAAL EIGEN VERMOGEN

89.967.282

877.606

4.112.071

2.522.838

Omschrijving

Saldo aan het begin van het dienstjaar

Vermeerdering wegens bijboeking van rente

Vermeerdering t.l.v. exploitatie

Vermindering t.l.v. exploitatie

2

3

4

5

1 Onderhoudsegalisatievoorzieningen

-

2.491.195

991.521 49.527 1.954.500 2.995.548

-

700.000 75.000 375.000 1.150.000

Voorzieningen verplichtingen, verliezen en risico's Pensioenfonds ex-wethouders

2.416.617 2.416.617

-

83.408 83.408

2.122.388 301.793 838.310 30.000 3.292.491

-

65.404.494

-

413.350 553.169 466.745 5.064.619 400.000 598.522 12.588 2.626.491 20.832 30.000 939.804 2.072.678 887.681 3.154.772 430.276 925.953 371.723 228.462 5.899 1.694.220 978.615 573.833 2.210.670 133.070 134.928 40.046 619.241 25.588.189

731.905 50.000

30.000

Voorziening groot onderhoud wegen Voorziening groot onderhoud Waterwegen Voorziening groot onderhoud Gemeentelijke gebouwen subtotaal

Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden Voorziening egalisatie afval Voorziening egalisatie riool Voorziening groot onderhoud riolering Voorziening parkeerfonds subtotaal

-

-

222.514 81.771 313.168 40.566 87.297 58.699 15.305 5.238 155.887 69.368 52.253 195.938 10.603 10.751 79.650 42.432 1.441.439 1.441.439

90.992.683

Aanwendingen direct ten laste van de voorzieningen

Saldo aan het einde van het dienstjaar

6

7

8

-

-

927.000 76.124 335.207 1.338.331

764.521 48.403 1.994.293 2.807.217

-

-

86.200 86.200

2.413.825 2.413.825

688.454

Vrijval van voorzieningen

50.645

-

814.970

50.645

-

688.454

2.071.743 333.996 932.623 30.000 3.368.362

32.203 782.767

Overige voorzieningen GREX Hooghkamer subtotaal TOTAAL VOORZIENINGEN TOTAAL RESERVES EN VOORZIENINGEN

Nota Reserves en Voorzieningen 2018

528.671 528.671 9.233.326

-

-

-

-

-

528.671 528.671

-

2.048.378

50.645

-

2.112.985

9.118.074

99.200.608

877.606

6.160.449

2.573.483

-

3.554.424

100.110.757

Pagina 19

Gemeente Teylingen