2. Scenarioanalyse - Scenarioanalyse
Tekst van het document
1 Bijlage 2: Scenarioanalyse Inleiding. In de Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Teylingen is vastgesteld dat ‘t Onderdak, het gemeentekantoor en Sporthal De Tulp als eerste worden onderzocht op mogelijkheden om het gemeentelijk vastgoed verder te verduurzamen. Voor ‘t Onderdak zijn hierbij de vier scenario’s uit de routekaart uitgewerkt: Minimaal Budgetneutraal, Bijtijdse Maatregelen, Paris Proof en Ambitie Teylingen. Ter vergelijking is daarnaast een vijfde scenario onderzocht, waarin uitsluitend de wettelijke Gebouw Automatisering en Controlesysteem (GACs)-verplichting en het noodzakelijke onderhoud worden uitgevoerd. Hierdoor ontstaat inzicht in de meerwaarde van aanvullende verduurzamingsmaatregelen ten opzichte van een minimale invulling van de opgave. In opdracht van de gemeente Teylingen heeft een onafhankelijk onderzoeksbureau de technische, financiële en duurzaamheidsgevolgen van de verschillende scenario’s onderzocht. Deze bijlage bevat een samenvatting van de belangrijkste resultaten van dat onderzoek en dient als onderbouwing van de voorkeursvariant. Voordat de scenario’s worden toegelicht, wordt eerst de uitgangssituatie van ’t Onderdak weergegeven. Uitgangssituatie: Onderstaande tabel geeft de huidige technische en energetische uitgangssituatie van ‘t Onderdak weer.
Deze uitgangssituatie vormt de basis voor de vergelijking van de verschillende scenario’s. Kenmerk Waarde Gebouw ‘t Onderdak Adres J.P. Gouverneurlaan 40a, Sassenheim Oorspronkelijk bouwjaar 1920 Aanbouw 1980/1999 Laatste renovatie 2016 Gebruiksoppervlak 1.692 m² Energielabel volgens nieuwe rekenmethodiek D Jaarlijks gasverbruik circa 28.000 m³ Jaarlijks elektriciteitsverbruik circa 92.500 kWh Elektriciteitsopwekking op locatie 0 kWh Jaarlijkse CO2-uitstoot 83.000 kg Renovatienorm (40% DUMAVA subsidie) A+++ Beschrijving scenario’s 1. Gebouw Automatisering en Controlesysteem (GACs) In dit scenario wordt ‘t Onderdak voorzien van de wettelijk verplichte GACs, vindt het planmatig onderhoud aan de daken plaats incl. de extra isolatie en worden vanuit de door de SEBO beschikbaar gestelde middelen PV-panelen geplaatst. We doen enkel dat wat niet langer uitgesteld kan worden. 2. Minimaal budgetneutraal. Hierbij nemen we maatregelen die zich zelfstandig binnen maximaal zeven jaar terugverdienen en daardoor kostenneutraal of positief uitpakken. Deze maatregelen kunnen zowel ingrijpend als beperkt 2 zijn. De maatregelen moeten bijdragen aan het einddoel en passen binnen het wettelijke kader. CO₂- reductie is hierbij een bijkomend voordeel, maar niet de primaire drijfveer. 3. Bijtijdse maatregelen.
Deze maatregelen worden uitgevoerd doordat onderhoud of vervanging aan het onderwerp nodig is. Bijvoorbeeld: het dak is aan renovatie toe, er wordt extra geïsoleerd en indien deze er nog niet waren, worden zonnepanelen op het dak geplaatst. Deze maatregelen moeten altijd ondersteunend zijn aan het einddoel, wettelijk kader. Zowel CO2 als economische omstandigheden zijn hierin de drijfveer. 4. Paris Proof. Bij de uitvoering van dit scenario wordt het gebouw ingrijpend gerenoveerd, maar wordt het nog niet energieneutraal. Er blijft een beperkte energiebehoefte van 70 kWh/m² per jaar over die uit het elektriciteitsnet mag worden betrokken. Deze maatregelen moeten altijd ondersteunend zijn aan het einddoel, wettelijk kader. 5. Ambitie Teylingen 2030 (Wettelijk kader 2050). Bij de uitvoering van deze maatregelen wordt een gebouw ingrijpend gerenoveerd om het gebouw gasloos en energieneutraal te maken. Algemene uitgangspunten en toelichting Bijdrage SEBO De Stichting tot Exploitatie en Beheer Onderdak (SEBO) draagt € 40.000 bij aan de plaatsing van de PV-panelen. Deze bijdrage is opgenomen onder de kolom subsidie, maar betreft geen overheidssubsidie. BTW ‘t Onderdak wordt gebruikt voor maatschappelijke doeleinden. Hierdoor kan de gemeente voor deze investering geen gebruikmaken van het BTW-compensatiefonds. De betaalde BTW vormt daarom onderdeel van de investeringskosten.
Om die reden zijn alle in deze bijlage opgenomen bedragen inclusief BTW weergegeven. CO₂-reductie De optelsom van de afzonderlijke CO₂-besparingen valt hoger uit dan de totale CO₂-reductie van een scenario. Dit komt doordat maatregelen elkaar beïnvloeden. Het gecombineerde effect van meerdere maatregelen is daardoor lager dan de som van de afzonderlijke effecten. Ook kan het lezers opvallen dat maatregelen met een grotere energie- of CO₂-besparing niet altijd leiden tot een hogere labelverbetering. Binnen de toegepaste berekeningsmethodiek bestaat geen één-op-één relatie tussen energiebesparing, CO₂-reductie en energielabelverbetering. Dit is een gevolg van de voorgeschreven beoordelingssystematiek. DUMAVA-subsidie DUMAVA staat voor DUurzaam MAatschappelijk VAstgoed. Het is een subsidieregeling van het Rijk die eigenaren van maatschappelijk vastgoed ondersteunt bij het verduurzamen van gebouwen, zoals gemeentehuizen, sporthallen, scholen en andere publieke gebouwen. De subsidievarianten: • Eén tot drie maatregelen: subsidie voor maximaal drie afzonderlijke verduurzamingsmaatregelen (in ons geval: isolatie, zonnepanelen en warmtepompen). Subsidie: 20% van de kosten. • Integraal tot 30%: een samenhangend verduurzamingsproject op basis van een maatwerkadvies, gericht op een grote verbetering van de energieprestatie. Subsidie: 30% van de kosten.
• Integraal tot 40%: een integraal project dat een hogere energieprestatieverbetering realiseert (renovatienorm). Subsidie: 40% van de kosten. De vermelde subsidiebedragen zijn gebaseerd op de huidige DUMAVA-regeling en vormen een indicatie. Voor integrale verduurzamingsprojecten geldt naast het subsidiepercentage ook een 3 maximale subsidie per m² gebruiksoppervlakte, afhankelijk van de gerealiseerde verbetering van de energieprestatie. Hierdoor kan de uiteindelijke subsidiehoogte afwijken van een berekening op basis van uitsluitend het percentage van de investeringskosten. De in dit voorstel gehanteerde subsidiebedragen zijn vooraf getoetst bij het RVO aan de voorwaarden van de regeling. De definitieve subsidievaststelling vindt plaats na uitvoering van de werkzaamheden en beoordeling van de aanvraag door de RVO. Energiebesparing De vermelde energiekosten zijn indicatief en gebaseerd op de huidige inzichten, energieprijzen en gebruiksprofielen van het gebouw. GACs (Gebouw Automatiserings- en Controlesysteem) Hoewel een GACs wettelijk verplicht is en als doel heeft het energiegebruik beter te monitoren en te optimaliseren, wordt hieraan geen vaste energie- of CO₂-besparing toegekend. Het effect van een GACs is namelijk sterk afhankelijk van de instellingen van het systeem en het gebruik ervan in de praktijk.
Daardoor kan vooraf niet betrouwbaar worden bepaald welke besparing wordt gerealiseerd en is in deze analyse geen energie- of CO₂-reductie aan deze maatregel gekoppeld. Investeringsbedragen De investeringsbedragen voor de verschillende activiteiten kunnen door lezers ook hoog worden ervaren. Dat komt doordat randkosten, zoals bouwkundige-, elektrotechnische-, werktuigbouwkundige werkzaamheden en advieskosten hierin al zijn verwerkt. Dit helpt in de leesbaarheid van dit document. Negatieve netto-investeringen Bij enkele maatregelen ontstaat een negatieve netto-investering. Dit ontstaat doordat de subsidie ook betrekking heeft op werkzaamheden die vanuit de onderhoudsvoorziening worden bekostigd. Hierdoor overstijgt het subsidiebedrag het deel van de investering dat aanvullend gefinancierd moet worden. PV-panelen In de basis wordt uitgegaan van een jaarlijkse opwekking van 40.000kWh. In het scenario Ambitie Teylingen is de jaarlijkse opwekking verhoogd naar 50.000kWh. In het scenario GACs is gerekend met een jaarlijkse opwekking van 25.000kWh. Uitwerking scenario’s: 1. GACs. Hoewel dit pakket geen onderdeel uitmaakt van de vijf scenario’s uit de routekaart, is het als referentiescenario onderzocht om inzicht te geven in de effecten van een minimale invulling van de opgave.
Dit pakket aan maatregelen resulteert in energielabel C en reduceert de CO₂-uitstoot naar verwachting met circa 10% ten opzichte van de huidige situatie. Het pakket beperkt zich tot de wettelijke GACs-verplichting, het reeds geplande onderhoud aan de daken en de plaatsing van PV-panelen met de door de SEBO beschikbaar gestelde middelen. Vanuit de gemeente zijn hiervoor geen aanvullende investeringen benodigd. In dit pakket worden de volgende maatregelen getroffen: Activiteit Investering Dekking vanuit voorziening onderhoud Subsidie Netto- investering Effect op energielabel CO2- reductie Vervangen motoren LBK € 5.000 € 5.000 € 0 € 0 D 0,6% Leveren en | € 40.000 | € 0 | € 8.000 | € -8.000 | C | 6% plaatsen PV- | € 40.000 panelen Ledverlichting | € 5.000 | € 0 | € 0 | € 5.000 | D | 0% CO2-gestuurde | € 45.000 | € 40.000 | € 0 | € 5.000 | D | 0,7% ventilatie GACS- | € 135.000 | € 0 | € 0 | € 135.000 | D | 0% verplichting Vervangen en | € 400.000 | € 400.000 | € 40.000 | € -40.000 | C | 10,8% isoleren daken Noodzakelijke | € 100.000 | € 40.000 | € 0 | € 60.000 | D | 0% bouwkundige en elektrotechnische aanpassingen Totaal | € 730.000 | € 485.000 | € 88.000 | € 157.000 | C | 10% Indicatie jaarlijkse energiebesparing: € 5.000 Indicatie jaarlijkse afschrijvingslasten € 10.500 (15 jaar) Waarom adviseert het college dit pakket niet: • | Voor dit scenario geldt een subsidiepercentage van
20%. Daarnaast zijn werkzaamheden die binnen een integraal verduurzamingspakket subsidiabel zijn, bij een aanvraag op basis van 1, 2 of 3 maatregelen vaak niet subsidiabel. Hierdoor neemt de totale subsidie aanzienlijk af; • | Er worden minder zonnepanelen geplaatst, waardoor het isoleren van het schuine dak niet langer subsidiabel is; • | Het effect van deze maatregelen is in de exploitatie negatief. De afschrijvingen op de investering zijn hoger dan de energiebesparing. Dit komt mede doordat er minder energie wordt opgewekt en de gelijktijdigheid van productie en vraag zijn vaker in onbalans; • | De post noodzakelijke bouwkundige en elektrotechnische aanpassingen konden eerder onder de warmtepomp worden geplaatst waardoor ze subsidiabel waren. Doordat bij dit pakket enkel van de 1,2,3 maatregel pakket gebruik gemaakt kan worden, zijn deze activiteiten niet subsidiabel; 2. Minimaal budgetneutraal. Er is onderzocht of aanvullende verduurzamingsmaatregelen mogelijk zijn die zichzelf binnen zeven jaar terugverdienen. Voor ’t Onderdak blijken dergelijke maatregelen niet beschikbaar. De maatregelen die nog resteren leveren wel extra verduurzaming op, maar vragen een grotere investering en verdienen zich niet binnen deze termijn terug. Daarom zijn deze maatregelen opgenomen in de verdergaande scenario’s. 4 3. Bijtijdse maatregelen.
Dit pakket aan maatregelen levert uiteindelijk energielabel A+ op en reduceert de CO2 uitstoot met naar schatting 53% ten opzichte van nu. In dit pakket worden de volgende maatregelen getroffen: Activiteit | Investering | Dekking | Subsidie | Netto - | Effect op | CO2- vanuit | investering | energielabel | reductie voorziening onderhoud Warmtepompen | € 675.000 | € 245.000 | € 201.800 | € 228.200 | A | 33,5% in Hybride opstelling Vervangen | € 5.000 | € 5.000 | € 0 | € 0 | D | 0,6% motoren LBK Leveren en | € 95.000 | € 0 | € 28.500 | € 26.500 | C | 12% plaatsen PV- | € 40.000 panelen Plaatsen | € 120.000 | € 50.000 | € 36.000 | € 34.000 | D | 3% zonwering Ledverlichting | € 5.000 | € 0 | € 0 | € 5.000 | D | 0% CO2-gestuurde | € 45.000 | € 40.000 | € 13.500 | € -8.500 | D | 0,7% ventilatie GACs- | € 135.000 | € 0 | € 0 | € 135.000 | D | 0% verplichting Vervangen en | € 400.000 | € 400.000 | € 119.500 | € -119.500 | C | 10,8% isoleren daken Totaal | € 1.480.000 | € 740.000 | € 439.300 | € 300.700 | A+ | 53% Indicatie jaarlijkse energiebesparing: € 20.000 Indicatie jaarlijkse afschrijvingslasten € 20.000 (15 jaar) Waarom adviseert het college dit pakket: • | Het pakket voldoet aan de wettelijke verplichting tot het hebben van een Gebouw Automatiserings- en Controlesysteem (GACs) en sluit zoveel mogelijk aan op noodzakelijk en reeds gepland onderhoud.
Hierdoor wordt optimaal gebruik gemaakt van de beschikbare middelen in de voorziening voor planmatig onderhoud (€ 740.000); • | Door de integrale aanpak komt het project in aanmerking voor de DUMAVA-regeling. Dankzij de beschikbare onderhoudsmiddelen en de DUMAVA-subsidie blijft de aanvullende netto- investering naar verwachting beperkt tot circa € 300.700; • | Met deze investering wordt energielabel A+ gerealiseerd, neemt de CO₂-uitstoot naar verwachting met circa 53% af en wordt het aardgasverbruik met circa 60 tot 70% gereduceerd; • | In vergelijking met de verdergaande scenario’s biedt dit pakket de meest doelmatige verhouding tussen investering en duurzaamheidsresultaat. Een verdere CO₂-reductie vraagt een aanzienlijk hogere investering, terwijl de aanvullende duurzaamheidswinst beperkt blijft; • | De jaarlijkse kapitaallasten zijn naar verwachting vergelijkbaar met de besparing op de energierekening. Hierdoor kunnen de financiële effecten van de investering binnen de begroting worden opgevangen; • | In dit scenario werken warmtepompen en gasketels samen, waarbij beide systemen worden ingezet op de momenten waarop zij het hoogste rendement behalen. Hierdoor wordt het energieverbruik zo efficiënt mogelijk beperkt; • | De voorgestelde maatregelen kunnen binnen de bestaande elektriciteitsaansluiting en de gecontracteerde transportcapaciteit worden uitgevoerd.
Hierdoor is geen verzwaring van de netaansluiting of uitbreiding van de beschikbare netcapaciteit nodig. Daarmee ontstaat geen extra druk op het elektriciteitsnet en blijft schaarse netcapaciteit beschikbaar voor andere maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw en de verduurzaming van bedrijven; 5 6 De gemeente kan in 2026 nog uitvoering geven aan de in dit pakket genoemde maatregelen, waarbij zij gefaseerd te werk zal gaan. Naar verwachting zullen de werkzaamheden in 2028 afgerond worden. 4. Paris Proof. Dit pakket aan maatregelen levert uiteindelijk energielabel A++ op en reduceert de CO2 uitstoot met 70%. Dit pakket borduurt voort op het scenario bijtijdse maatregelen en gaat uit van meer inzet van de hybride opstelling daarnaast voegt het vloer-/kruipruimte-isolatie toe en vervangt alle kozijnen incl. glas naar HR++.
Hieronder is het overzicht van alle onderzochte maatregelen: Activiteit | Investering | Dekking | Subsidie | Netto- | Effect op | CO2- vanuit | investering | energielabel | reductie voorziening onderhoud Warmtepompen | € 675.000 | € 245.000 | € 201.800 | € 228.200 | A | 33,5% in Hybride opstelling Vervangen | € 5.000 | € 5.000 | € 0 | € 0 | D | 0,6% motoren LBK Leveren en | € 95.000 | € 0 | € 28.500 | € 26.500 | C | 12% plaatsen PV- | € 40.000 panelen Plaatsen | € 120.000 | € 50.000 | € 36.000 | € 34.000 | D | 3% zonwering Ledverlichting | € 5.000 | € 0 | € 0 | € 5.000 | D | 0% CO2-gestuurde | € 45.000 | € 40.000 | € 13.500 | € -8.500 | D | 0,7% ventilatie GACs- | € 135.000 | € 0 | € 0 | € 135.000 | D | 0% verplichting Vervangen en | € 400.000 | € 400.000 | € 119.500 | € -119.500 | C | 10,8% isoleren daken Isoleren | € 51.000 | € 0 | € 15.000 | € 36.000 | D | 9,6% vloer/kruipruimte Vervangen | € 810.000 | € 0 | € 243.000 | € 567.000 | C | 8,5% kozijnen Totaal | € 2.341.000 | € 740.000 | € 697.300 | € 903.700 | A++ | 70% Indicatie jaarlijkse energiebesparing: € 22.000 Indicatie jaarlijkse afschrijvingslasten € 22.000 (15 jaar) + € 30.150 (20 jaar) Waarom adviseert het college dit pakket niet: • | De kozijnen zijn nog niet aan vervanging toe en hierdoor is nog geen budget opgebouwd in de onderhoudsvoorziening.
Vroegtijdige vervanging van de kozijnen, leidt tot circa € 28.000 aan jaarlijkse afschrijvingslasten gedurende de afschrijvingstermijn, terwijl de extra energiebesparing beperkt is; • | Ondanks de aanvullende investeringen wordt niet voldaan aan de renovatienorm die benodigd is voor een integrale DUMAVA-subsidie van 40%. Met de huidige beschikbare technieken en binnen de fysieke mogelijkheden van het gebouw kan onvoldoende duurzame energie worden opgewekt. Hiervoor is aanvullende energieopwekking buiten het gebouwoppervlak noodzakelijk; • | De meerwaarde van extra PV-panelen is beperkt. Met het aantal PV-panelen in scenario 3 is een goede balans bereikt tussen de elektriciteitsvraag van het gebouw en de momenten waarop zonne-energie wordt opgewekt. Extra panelen zorgen vooral voor meer teruglevering aan het elektriciteitsnet en slechts beperkt voor extra benutting van duurzame energie binnen het gebouw zelf. • | Om het aardgasverbruik verder te reduceren, moeten de warmtepompen vaker worden ingezet, ook op momenten waarop deze minder efficiënt functioneren. Hierdoor daalt het aardgasverbruik verder, maar neemt tegelijkertijd het elektriciteitsverbruik toe. 7 8 De extra CO₂-reductie leidt daardoor niet tot een noemenswaardige aanvullende energiebesparing, terwijl hiervoor wel een aanzienlijke extra investering benodigd is 5. Ambitie Teylingen 2030 (Wettelijk kader 2050).
Dit pakket aan maatregelen levert in theorie uiteindelijk energielabel A++ op en reduceert de CO2 uitstoot met 72%. Dit pakket borduurt voort op het scenario Paris Proof, maar verwarmt het gebouw volledig met warmtepompen, ook worden extra PV-panelen toegepast op meer opwek mogelijk te maken. Het is echter (nog) niet uitvoerbaar doordat netcongestie het onmogelijk maakt om de benodigde elektra uit het net te halen voor een (aard)gasloos gebouw. Hieronder is het overzicht van alle onderzochte maatregelen: Activiteit | Investering | Dekking | Subsidie | Netto- | Effect op | CO2- vanuit | investering | energielabel | reductie voorziening onderhoud Warmtepompen | € 810.000 | € 245.000 | € 243.000 | € 363.200 | A+ | 43,1% Vervangen | € 5.000 | € 5.000 | € 0 | € 0 | D | 0,6% motoren LBK Leveren en | € 125.000 | € 0 | € 37.500 | € 47.500 | C | 16% plaatsen PV- | € 40.000 panelen Plaatsen | € 120.000 | € 50.000 | € 36.000 | € 34.000 | D | 3% zonwering Ledverlichting | € 5.000 | € 0 | € 0 | € 5.000 | D | 0% CO2-gestuurde | € 45.000 | € 40.000 | € 13.500 | € -8.500 | D | 0,7% ventilatie GACs- | € 135.000 | € 0 | € 0 | € 135.000 | D | 0% verplichting Vervangen en | € 400.000 | € 400.000 | € 119.500 | € -119.500 | C | 10,8% isoleren daken Isoleren | € 51.000 | € 0 | € 15.000 | € 36.000 | D | 9,6% vloer/kruipruimte Vervangen | € 810.000 | € 0 | € 243.000 | € 567.000 | C | 8,5% kozijnen
Isoleren binnen | € 135.000 | € 0 | € 40.500 | € 94.500 | B | 11,9% gevel Totaal | € 2.641.000 | € 740.000 | € 788.000 | € 1.113.000 | A++ | 72% Indicatie jaarlijkse energiebesparing: € 24.000 Indicatie jaarlijkse afschrijvingslasten € 31.000 (15 jaar) + € 30.150 (20 jaar) Waarom adviseert het college dit pakket niet: • | De kozijnen zijn nog niet aan vervanging toe en hierdoor is nog geen budget opgebouwd in de onderhoudsvoorziening. Vroegtijdige vervanging van de kozijnen, leidt tot circa € 28.000 aan jaarlijkse afschrijvingslasten gedurende de afschrijvingstermijn, terwijl de extra energiebesparing beperkt is; • | Navraag bij Liander heeft uitgewezen dat een volledig gasloos scenario met warmtepompen momenteel niet haalbaar is vanwege onvoldoende beschikbare netcapaciteit. Ook is gasloos nu een uitsluiting van deze locatie op een eventueel warmtenet. Dit komt doordat het systeem niet langer voor koel en verwarming wordt ingezet maar enkel voor koeling. Hierdoor is er sprake van een vorm van desinvestering; • | Ondanks de aanvullende investeringen wordt niet voldaan aan de renovatienorm die benodigd is voor een integrale DUMAVA-subsidie van 40%. Met de huidige beschikbare technieken en binnen de fysieke mogelijkheden van het gebouw kan onvoldoende duurzame energie worden opgewekt. Hiervoor is aanvullende energieopwekking buiten het gebouwoppervlak noodzakelijk.
9 Samenvatting De onderzochte scenario's verschillen aanzienlijk in investeringsomvang, CO₂-reductie en uitvoerbaarheid. Scenario 1: GACs vraagt de laagste investering, maar levert ook de laagste CO₂-reductie op en laat belangrijke kansen voor energiebesparing en verduurzaming onbenut. Scenario 2: Minimaal budgetneutraal heeft geen aanvullende maatregelen opgeleverd die zich zelfstandig binnen zeven jaar terugverdienen. Om die reden onderscheidt dit scenario zich in de praktijk niet van scenario 1. Scenario 3: Bijtijdse maatregelen biedt de beste balans tussen het hebben van een GACs, verduurzaming, financiële haalbaarheid en toekomstbestendigheid. De maatregelen sluiten zoveel mogelijk aan bij noodzakelijk en reeds gepland onderhoud, waardoor optimaal gebruik kan worden gemaakt van beschikbare onderhoudsbudgetten. Dankzij de integrale aanpak kan bovendien substantieel gebruik worden gemaakt van de DUMAVA- regeling. Hierdoor blijft de aanvullende netto-investering beperkt tot circa € 300.700, terwijl een CO₂- reductie van circa 53% en energielabel A+ worden gerealiseerd. Voor een verdere CO₂-reductie is in scenario 4 en 5 een aanzienlijk hogere investering nodig, respectievelijk circa € 903.700 en € 1.113.000 netto. De extra CO₂-reductie die daarmee wordt bereikt staat niet in verhouding tot de benodigde investering.
Daarnaast is scenario 5 vanwege de beschikbare netcapaciteit momenteel niet uitvoerbaar. Gelet op de verhouding tussen het voldoen aan de GACs-verplichting, de investeringshoogte, CO₂- reductie, subsidiemogelijkheden en uitvoerbaarheid biedt scenario 3 daarom op dit moment de meest doelmatige route voor de verduurzaming van 't Onderdak. Daarbij blijft ruimte bestaan om op een later moment aanvullende verduurzamingsmaatregelen te treffen wanneer technische en infrastructurele omstandigheden dit toelaten. Scenario | Netto- | Label | CO₂- | €/%CO2- | Advies investering | reductie | reductie 1. GACs | € 157.000 | C | 10% | € 15.700 | Niet aanbevolen 2. Minimaal | € 0 | D | 0% | € 0 | Geen maatregelen budgetneutraal | gevonden 3. Bijtijdse maatregelen | € 300.700 | A+ | 53% | € 5.675 | Voorkeursvariant 4. Paris Proof | € 903.700 | A++ | 70% | € 12.910 | Niet aanbevolen 5. Ambitie Teylingen | € 1.113.000 | A++ | 72% | € 15.460 | Vooralsnog niet uitvoerbaar 10