2. 260910 AB 9. Voorgenomen besluit oprichting stichting KCR2 -
Tekst van het document
1. Samenvatting voorstel In het Veiligheidsberaad van maandag 22 juni 2026 is een principebesluit genomen over de oprichting van een Rechtspersoon met Wettelijke Taak (RWT) voor het Knooppunt Coördinatie Rijk- Regio’s (KCR2). Het is nu aan de 25 algemeen besturen om een voorgenomen besluit te nemen om deze stichting op te richten, waarop de gemeenteraden wensen en bedenkingen kunnen indienen, zodat het algemeen bestuur op 3 december een formeel besluit kan nemen. 2. Algemeen Onderwerp: Deelname VRHM aan stichting KCR2 Opgesteld door: VRHM Strategie en Beleid W. Pos Afgestemd met: NIPV / Secretariaat Veiligheidsberaad Voorstel t.b.v. vergadering: Algemeen Bestuur Datum 10 september 2026 Agendapunt: 9. Bijlage(n): 3 Portefeuille: A. Heijstee (DB) J. Bos (VD) Status: Besluitvormend 3. Besluit Het Algemeen Bestuur wordt gevraagd: 1. In te stemmen met het voorgenomen besluit tot oprichting van de stichting voor KCR2. 2. Het voorgenomen besluit tot oprichting van de stichting voor KCR2 voor wensen en bedenkingen aan te bieden aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. 3. Het besluit tot oprichting van de stichting voor KCR2 definitief vast te stellen in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 3 december 2026. 4.
Toelichting op het besluit 1) Wat is KCR2? KCR2 is de voortzetting van het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC) en voorziet in de informatie-uitwisseling tussen het Rijk enerzijds en veiligheidsregio’s anderzijds. Het ondersteunt hulpdiensten en crisisorganisaties bij bovenregionale incidenten, crises of rampen, of bij de dreiging daarvan. Het is een schakel tussen verschillende crisispartners en zorgt dat alle partijen rond een crisis over dezelfde relevante en actuele informatie beschikken. Het is dus geen nieuw initiatief, maar een ontwikkeling waar veiligheidsregio’s en JenV sinds 2021 gezamenlijk aan werken en die in de praktijk al functioneert. De kerntaken van KCR2 zijn reeds bestuurlijk vastgesteld (zie bijlage 2 in dit document) en vormen daarmee geen onderdeel van de huidige discussie. Wat nu voorligt is de volgende stap: het formaliseren van de organisatie en governance die past bij deze bestaande samenwerking. Daarbij is de RWT naar voren gekomen als de meest passende juridische vorm om deze gezamenlijke uitvoering duurzaam te borgen. In de praktijk werken regio’s en JenV al nauw samen binnen KCR2. Met dit voorstel wordt deze samenwerking niet zozeer veranderd, maar bestendigd en versterkt.
2 • Sinds 2021 werken veiligheidsregio’s en JenV aan KCR2 om: o Informatievoorziening en coördinatie tussen regio’s en Rijk te versterken o Bovenregionale samenwerking in crisisbeheersing te verbeteren KCR2 heeft momenteel nog geen eigen organisatievorm. De kerntaken van KCR2 zijn bestuurlijk vastgesteld in het Veiligheidsberaad van 6 oktober 2025. Het bouwt nu nog voort op het LOCC (organisatieonderdeel van JenV) en maakt gebruik van onder meer de Landelijke Voorziening Crisisbeheersing (LVCb) en regionale informatievoorzieningen. KCR2 ondersteunt onder andere bovenregionale informatievoorziening en crisisbeheersing, bijstand en internationale afstemming. Belangrijk: KCR2 is een uitvoeringsorganisatie, geen beleidsmaker. RWT is een middel, géén doel. 2) Wat verandert er nu? a) Oprichting RWT De afgelopen periode is gezocht naar een passende juridische vorm voor deze samenwerking. De RWT komt daaruit naar voren als de meest passende vorm om deze bestaande praktijk duurzaam te borgen. KCR2 wordt ondergebracht in een rechtspersoon met wettelijke taak (RWT). De gekozen rechtspersoon is een stichting. Het gezamenlijk opdrachtgeverschap ligt bij de veiligheidsregio’s en het ministerie van JenV.
b) Besluitvormingsproces o Besluitvorming in 25 algemeen besturen VR, in AB VRHM op 10 september; o Daarna wensen en bedenkingen gemeenteraden, periode 11 september t/m 20 november; o Definitieve vaststelling in AB VRHM op 3 december; o Besluit over definitieve governance in Veiligheidsberaad 7 december 2026. 5. Kader Artikel 31a van de Wet gemeenschappelijke regelingen schrijft voor dat een gemeenschappelijke regeling niet kan besluiten tot oprichting van of deelnemen aan een stichting dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het algemeen bestuur van het openbaar lichaam. 6. Consequenties Financieel: De activiteiten van KCR2 worden bekostigd uit bestaande middelen van de veiligheidsregio’s, vanuit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) die veiligheidsregio’s van het Rijk ontvangen. Er is geen sprake van aanvullende financiële bijdragen vanuit gemeenten. Juridisch: Het uitgangspunt dat regionale data en voorzieningen eigendom blijven van de veiligheidsregio’s is essentieel en wordt ook zo benoemd in de stukken. Daarbij is niet alleen juridisch eigenaarschap relevant, maar ook feitelijke zeggenschap over gebruik, toegang en doorontwikkeling. Overig: 3 KCR2 is bedoeld als ondersteunende uitvoeringsorganisatie en krijgt geen sturende rol richting regio’s.
KCR2 komt niet “boven” regio’s te hangen: KCR2 ondersteunt, regio’s blijven (samen met JenV) bepalend. 7. Aandachtspunten / risico’s Het is bij de uitwerking van de governance in de tweede helft van 2026 van belang dat goed geborgd wordt dat regio’s via een duidelijke lijn invloed hebben op prioriteiten en ontwikkeling van LVCb en KCR2. Het is belangrijk dat dit ook zo wordt ervaren in de praktijk, en dat helder blijft dat regio’s verantwoordelijk blijven voor hun eigen voorzieningen en keuzes. • KCR2 gebruikt LVCb en regionale voorzieningen • LVCb blijft aparte voorziening • Regio’s blijven eigenaar van eigen systemen en data. 8. Implementatie en communicatie Voor de wensen-en-bedenkingenprocedure langs de gemeenteraden zijn twee toelichtende video’s gemaakt, om raadsleden op toegankelijke wijze op de hoogte te brengen van de inhoud. Deze zijn te vinden via https://www.veiligheidsberaad.nl/nieuws/over-kcr2-2/ 9. Bijlagen 1. Veelgestelde vragen voor veiligheidsregio’s 2. Kerntaken KCR2 10. Historie besluitvorming Dagelijks Bestuur: 3 september 2026 4 Bijlage 1 – Veelgestelde vragen voor veiligheidsregio’s 1. Blijft onze regionale data van de regio’s? Ja. Regionale voorzieningen en de daarin opgenomen data blijven eigendom van de veiligheidsregio’s. KCR2 en LVCb maken hier gebruik van op basis van afspraken, maar er vindt geen overdracht van eigenaarschap plaats. 2.
Gaat KCR2 bepalen hoe onze regionale systemen eruitzien? Nee. De inrichting van regionale voorzieningen blijft een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio’s zelf. KCR2 is een ondersteunende uitvoeringsorganisatie, geen sturende partij richting regio’s. 3. Moeten regio’s extra betalen? Uitgangspunt is financiering binnen bestaande middelen. Tegelijk geldt dat de verdere doorontwikkeling van KCR2 en LVCb op langere termijn aanvullende financiële keuzes kan vragen. 4. Waarom is een RWT nodig? De huidige situatie: • Governance LVCb is complex (90+ partners) • Gezamenlijke sturing met JenV is lastig vorm te geven • KCR2 is al operationeel en doet al veel voor gezamenlijk Rijk en regio’s, maar heeft nog geen eigen rechtspersoon en kan daardoor nog geen eigen personeel in dienst nemen De RWT: • Maakt gezamenlijk eigenaarschap (JenV + regio’s) mogelijk • Zorgt voor heldere governance en slagvaardigheid 5. Wat is de rol van het NIPV? Het NIPV blijft voorlopig: • Beheerder en ontwikkelaar van landelijke IV-voorzieningen (zoals LVCb) • Opdrachtgeverschap op de ontwikkeling wordt ondergebracht in governance op KCR2-LVCb vanuit de algemene kolom (25 VRs + JenV). NIPV is opdrachtnemer. KCR2: • Gebruikt deze voorzieningen • Maakt hierover afspraken (bijv. via dienstverleningsovereenkomst) 6.
Wat betekent dit voor de LVCb? • LVCb blijft bestaan als aparte voorziening • Governance wordt vereenvoudigd in gezamenlijk aansturing op LVCb en KCR2 • Opdrachtgeverschap komt bij regio’s + JenV • Doel: meer slagkracht en betere doorontwikkeling 7. Hoe loopt het besluitvormingsproces? 1) Veiligheidsberaad juni ’26 neemt principebesluit 5 2) Besluitvorming oprichting RWT in: o 25x Algemeen Bestuur veiligheidsregio o Mogelijkheid voor wensen en bedenkingen in gemeenteraden (raden hoeft niet in te stemmen) 3) Besluitvorming over governance in Veiligheidsberaad: eind 2026 4) Oprichting RWT voorzien in januari ‘27 In voorbereiding op oprichting van de RWT en instellen van de nieuwe governance, worden in het najaar van ’26 statuten en instellingsbesluit(en) voorbereid. Deze zullen in voorbereiding op besluitvorming in het Veiligheidsberaad van 7 december 2026 ter consultatie langs de RCDV en de BAC-IV gaan. Overwogen wordt om deze documenten extern juridisch te laten toetsen. 8. Wat wordt er concreet van regio’s verwacht? • Deelname aan besluitvorming in het AB • Doorlopen van zienswijzeprocedure met gemeenteraden • Eventuele inhoudelijke inbreng op governance en financiën 9. Wie zitten straks in de nieuwe governance van KCR2-LVCb? De exacte samenstelling is de komende periode nog onderdeel van gesprek tussen JenV en veiligheidsregio’s.
In het instellingsbesluit zal dit duidelijk zijn. Het huidige Bestuurlijk Overleg LVCb wordt opgeheven en daar komt een Bestuurlijk Overleg LVCb-KCR2 voor in de plaats, met daarin in ieder geval vertegenwoordiging vanuit de Algemene Kolom (VRs + JenV). Onder het BO komt een in te richten Directeurenoverleg LVCb-KCR2, met eveneens vertegenwoordiging vanuit de Algemene Kolom. Het huidige Opdrachtgeversoverleg KCR2 zal daarin opgaan. De directeur-bestuurder KCR2 neemt als opdrachtnemer deel aan het nieuwe directeurenoverleg. 10. Waarom een stichting? In antwoord op de vraag vanuit het Veiligheidsberaad met de minister van Justitie en Veiligheid (9 oktober 2023) om te onderzoeken hoe de langetermijninvulling van hosting en governance van KCR2 kan worden vormgegeven, is door adviesbureau Berenschot onderzoek gedaan naar mogelijke rechtsvormen. De uitkomsten hiervan zijn op 13 december 2024 besproken in het Veiligheidsberaad in aanwezigheid van de staatssecretaris van JenV. Daar is afgesproken om de rechtsvorm van een rechtspersoon met wettelijke taak (RWT) verder uit te werken, in combinatie met een stichting als drager van de organisatie. De keuze voor deze combinatie sluit aan bij het uitgangspunt dat KCR2 een gezamenlijke voorziening van Rijk en veiligheidsregio’s is, die neutraal gepositioneerd moet zijn en ondersteunend werkt aan het stelsel.
De stichting biedt daarvoor een passende organisatorische vorm, met ruimte voor gezamenlijke sturing en een eigen positie los van bestaande organisaties. 6 Bijlage 2 – Kerntaken KCR2 De in het Veiligheidsberaad van 6 oktober 2025 vastgestelde zes kerntaken van KCR2 zijn: KCR2 verzorgt de operationele coördinatie en ondersteuning ten aanzien van: 1) de landelijke en bovenregionale multidisciplinaire operationele informatievoorziening; 2) landelijke en bovenregionale operationele bijstand; 3) internationale operationele bijstandsverzoeken; 4) tijdelijk in te stellen landelijke operationele crisisteams; 5) ontvangst en registratie gerepatrieerde Nederlanders die in het buitenland in een acute noodsituatie zijn beland. KCR2 ondersteunt: 6) de landelijke en bovenregionale multidisciplinaire operationele preparatie.