10. AB Algemene Beschouwingen D66 Teylingen november 2024

Algemene Beschouwingen D66 Teylingen november 2024 Voorzitter, Dank aan eenieder die heeft bijgedragen tot de totstandkoming van de Programmabegroting. Voorzitter, Het gaat in deze zaal niet over ons. Het gaat niet over onze politieke gevechtjes. En het gaat ook niet over wie de meest snedige interruptie heeft. Voorzitter, Het gaat in deze zaal over onze inwoners. Over Teylingers die gezonde dorpen verdienen. Over het behouden van een omgeving waar we samen goed wonen. En daarom begin ik vanavond met de kurk waar onze lokale samenleving op drijft: vrijwilligers! In oktober vond voor de 8ste keer de uitreiking van de Teylinger Prijzen plaats, een waarderingsprijs voor vrijwilligers die zich vol enthousiasme inzetten voor onze Teylingse samenleving. Bijna 1/3 van onze inwoners doet vrijwilligerswerk, een ongekend groot aantal. Behalve dat deze inwoners een waardevolle bijdrage leveren aan onze samenleving, biedt het ook voldoening, mensen worden er gezonder en gelukkiger van. Het was een avond van waardering en nieuwe samenwerkingen creëren. Voorzitter, Het gaat voor mij in deze zaal over hoe we samen tot de beste keuzes voor onze samenleving komen. En samenleven is de letterlijke titel van het eerste begrotingshoofdstuk. D66 wil onze inwoners een gezonde, groene en duurzame leefomgeving bieden waarmee een bijdrage wordt geleverd aan hun mentale en fysieke gezondheid.

Preventie staat wat D66 betreft op nummer één. Helaas leven we in een tijd waarin het aantal jaren in goede gezondheid afneemt. We zien een toename van overgewicht en chronische ziekten. Ook zien wij inwoners die het financieel moeilijk hebben. D66 vindt het niet acceptabel dat juist deze mensen de dupe worden van snoeiharde en schaamteloze bezuinigingen op preventie en gezondheidszorg in dit land. Voorkom ziekte, voorkom onnodige financiële stress en voorkom onnodige ongezondheid. Ontzie deze doelgroep en biedt ze actief onze voorzieningen aan. Hier ligt een belangrijke opdracht voor ons college, ik spreek ons bestuur aan op hun verantwoordelijkheden. Pak die handschoen op. D66 zegt: ga hier actief mee aan de slag en maak gebruik van de expertise van de mensen zelf. Kijk niet weg, maar reik de hand aan hen die dit nodig hebben. Voorzitter, U kent D66 als een reële partij, met oog voor goed bestuur en het fatsoenlijk uitgeven van ons geld. Zorg moet voor iedereen toegankelijk zijn. Gelijktijdig mogen we onze ogen niet sluiten voor daar waar het financieel knelt in de zorg. Al jaren en jaren drukt jeugdzorg op onze begroting. Nee, u hoort in deze woorden niets nieuws. En dat is precies wat D66 zo stoort. Waar blijft de oplossing voor de problemen in de jeugdzorg, waar zit de urgentie van dit college? Er moeten

keuzes gemaakt worden. Kijk scherp naar het aantal behandelingen, de effectiviteit ervan, onderzoek waar we collectieve in plaats van individuele begeleiding kunnen inzetten en kijk hoe we de uitstroom kunnen vergroten. Voorzitter, Weet u nog wat ik net zei? Het gaat in deze zaal over onze inwoners. Wij staan aan de lat om de juiste investeringen te doen in hun toekomst en keuzes te maken die ieders kans op een gelukkig leven vergroot. Dat betekent investeren, investeren in community building -of in gewoon Nederlands- gemeenschapsvorming. Het creëren van een samenleving van en door inwoners, bedrijven en organisaties. Een samenleving die elkaar verrijkt. Dit betekent investeren in onze bibliotheken, cultuur en erfgoed. Het creëren van ontmoeting en omzien naar elkaar levert een grote bijdrage aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. In Programma 2 zien we een florerende toekomst voor Teylingen. D66 vertaalt dit in investeren in wandel- en fietspaden, ontstenen van onze betegelde buurten en versteende schoolpleinen. Investeren in het Boekenburgerbos in Voorhout en in de Ruïne van Teylingen. Deze investeringen betalen zich terug door een betere fysieke en mentale gezondheid voor onze inwoners. Het effect van deze investeringen kunnen andere kosten, zoals zorgkosten, verlagen. En dat effect willen we meetbaar maken, zodat we allemaal zien wat het ons oplevert.

Onze motie ‘Maatschappelijk rendement’ van twee jaar geleden is nog steeds niet uitgevoerd. D66 snapt dit simpelweg niet en kan dit getreuzel ook niet uitleggen aan onze inwoners. Kan dit college dat wel? Wij horen graag waar dit misgaat. Voorzitter, Investeren in een groene, gezonde leefomgeving betekent een fijne woning in een prettige leefomgeving. Dat moet geen luxe zijn, dat moet mogelijk zijn voor iedere Teylinger. We investeren in nieuwbouw zoals Nieuw Boekhorst en Langeveld, maar we mogen de verduurzaming van de bestaande huurhuizen in Teylingen niet vergeten! Nog steeds wonen er mensen in een slecht geïsoleerd huis. Dit is slecht voor de gezondheid van onze inwoners, slecht voor hun portemonnee en slecht voor ons klimaat. Het is zo simpel; versnel het isoleren van sociale huurwoningen. De energierekening gaat omlaag, het leefklimaat in huis wordt gezonder en we gebruiken minder gas. Ik kan me niet anders voorstellen dan dat eigenlijk iedereen in deze raadszaal deze voordelen erkent. Daarom zeg ik tegen het college; stimuleer. Zorg dat onze sociale woningvoorraad groener wordt. Vergeet niet waarvoor we hier met z’n allen in deze zaal zitten. Voorzitter, Een andere zorg van onze inwoners is het vele water in hun straten bij hevige regen. We hebben de natuur dusdanig ontregeld dat we extremen met regenval en droogte moeten kunnen opvangen.

Nee, dit is niet iets wat ver weg in Spanje gebeurt. Vraagt u dat maar aan Sassenheimers en Voorhouters. Straten lopen onder, kelders staan blank en de dag komt dat woonkamers vol water staan. Investeer in slimme wateropvang en laat groen voor je werken. Dit is geen vraag voor morgen, maar een zorg voor vandaag. We schieten niet op met klimaatadaptatie. Het aanpassen van onze buurten door opvang en ontstening. Dit gaat te traag. Zo traag dat onze inwoners bij regen in ellende zitten. Ik sta hier voor onze inwoners, voor hun veiligheid. College, aan de slag.

Voorzitter, Niet alleen klimaatverandering is een complexe uitdaging, zo ook onze omschakeling naar schone elektriciteit- en warmtevoorziening. Uitdagingen genoeg: wat voor bronnen, opslag en distributie? Een groot warmtenet of kleine netten? In elk geval: haalbaar en betaalbaar! Onze inwoners zijn ook een grote bron van denk- en daadkracht. D66 heeft het al zo vaak naar voren gebracht, betrek onze inwoners bij het realiseren van de energietransitie. Zeker nu de gemeente kampt met capaciteitsproblemen op dit terrein. College, profiteer van de meedenkende inwoners, van hun creativiteit. Van inwoners die een windmolentje op hun dak willen plaatsen, een laagtemperatuur warmtenet willen aanleggen of een buurtbatterij. Er kan zoveel meer als je je als gemeente de betrokkenheid van inwoners omarmt. Het is de nieuwe manier van organiseren. Voorzitter, ik kom tot een afronding. Komend jaar zullen wij als gemeenteraad waarschijnlijk moeilijke besluiten moeten gaan nemen. Besluiten die impact zullen hebben op onze Teylingse samenleving. We gaan het waarschijnlijk niet altijd met elkaar eens zijn, maar laten we afspreken dat we onszelf ieder keer herinneren aan voor wie we hier zitten. Dan weet ik, dan weet de vierkoppige fractie van D66, dat we tot de juiste keuzes komen die ons verder helpen. Laten we onze vrijwilligers als voorbeeld nemen; betrokken, enthousiast en positief.

En daarbij altijd op zoek naar samenwerking om met elkaar te komen tot een nog mooier Teylingen.