Van de accountant: Accountantsverslag 2024
Tekst van het document
Accountantsverslag 2024 Gemeente Texel
2 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Aan de raadsleden van gemeente Texel Emmalaan 15 1791 AT DEN BURG Haarlem, 2 september 2025
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2024. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2024 en de vigerende overeenkomst. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de leden van de auditcommissie. Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording. Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering. Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de stand van zaken met betrekking van de interne beheersing van uw organisatie.
We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals SiSa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.
Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
mr. drs. J.C. Olij RA
3 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Een goedkeurende controleverklaring Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) € 960.000. Ongecorrigeerde controleverschillen Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn tijdens de controle. Wel houdt het in dat deze fouten (indien deze niet zijn gecorrigeerd) en onzekerheden onder de goedkeuringstoleranties blijven die uw raad heeft vastgesteld. Wij hebben een ongecorrigeerde fout vastgesteld van € 48.000 bij de voorziening verlofsparen. De totale onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van zorg (Jeugdwet en Wmo, inclusief PGB’s) bedragen € 1.336.778.
Onrechtmatigheden blijven niet binnen de verantwoordingsgrens Het college stelt vast dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor door uw raad gestelde verantwoordingsgrens. Wij hebben geoordeeld dat de
rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid. Informatiewaarde van de programmaverantwoording is voldoende De leesbaarheid van de programmaverantwoording is naar onze mening ruim voldoende. De teksten zijn in begrijpelijke taal geschreven en lezen daarom makkelijk weg. Ieder programma kent dezelfde opbouw en stramien waarin het wordt uitgewerkt. Er zijn nog verbeteringen mogelijk om de raad nog beter in positie te brengen om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. Een belangrijke constatering hierbij is dat een zichtbaar verband mist tussen beleidsvoornemens, concrete doelstellingen, effecten en gekozen indicatoren. Waar indicatoren in de programma’s aanwezig zijn, ontbreken normen, waardoor geen conclusies getrokken kunnen worden of de behaalde resultaten goed zijn, of juist niet. Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het soms aan een koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel ruim voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf.
4 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Financiële positie van uw gemeente als geheel is voldoende Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel ruim voldoende is. Uit de analyse die het college zelf heeft gemaakt in de verschillende onderdelen van de jaarstukken 2024 blijkt dat uw gemeente de komende jaren nog wel flinke uitdagingen heeft, in het bijzonder met de netto-schuldquote en de solvabiliteit. De investeringen in bijvoorbeeld de haven Oudeschild, de herinrichting voormalig ijsbaan Den Burg, de parkeerterreinen strandslag, het Thijssehuis etc. hebben een impact op de ontwikkeling van deze indicatoren. Daarnaast vergt het Programma Waddeneilanden met een programmaperiode van 2022 tot en met 2026 de nodige inzet om eventuele projecten voor de formele einddatum te realiseren. Zoals valt af te lezen in de jaarrekening 2024 onder de toelichting materiële vaste activa heeft uw raad in totaal € 74 miljoen aan investeringskredieten gevoteerd, waarvan € 38 miljoen in de komende periode nog moet worden uitgegeven. We hebben verderop in dit rapport onze opmerkingen per kengetal nader geduid.
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Weerstandsvermogen is toereikend, maar is subjectief Uit de jaarstukken blijkt dat het weerstandsvermogen toereikend is om de geïdentificeerde risico’s af te dekken en om te voldoen aan de eisen die door de raad zijn gesteld. De gemeente heeft bij de berekening van de benodigde weerstandcapaciteit gebruik gemaakt van de Monte Carlo-methode. Hierbij is de maximale omvang en weging van de risico’s geobjectiveerd tot een bedrag van € 11,6 miljoen. Aanlevering documenten en bescheiden We maken vanaf dit boekjaar gebruik van een nieuwe applicatie voor
het opleveren van de benodigde documenten en bescheiden. We hebben vooraf afstemming gehad uw medewerkers over de wijze en het tijdstip van de aanleveringen. De organisatie heeft documenten aangeleverd, inclusief de concept jaarrekening. Met uw organisatie hadden we afgesproken dat 1 april 2025 alle uitgevraagde documenten zouden worden aangeleverd, maar dat is niet volledig gelukt. Naar onze mening vraagt de kwaliteit van de aangeleverde documenten en bescheiden op onderdelen nog wel de nodige aandacht. Onze bevindingen in het fysiek domein De boekwaarde van de grondexploitaties is voor uw gemeente ten opzichte van het voorgaand jaar afgenomen tot -/- € 924.000, d.w.z. de ontvangsten zijn op balansdatum hoger dan de uitgaven. Het betreft in totaal 8 actieve grondexploitaties, waarvan grondexploitatie Den Burg Oost per 31 december 2024 formeel is afgesloten. Kenmerkend voor de grondexploitaties op Texel de grondexploitaties verliesgevend zijn. Hiervoor zijn in de jaarrekening voorzieningen gevormd.
5 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze bevindingen in het sociaal domein Het proces ten aanzien van de verwerking van de Wmo en Jeugdzorg bij Texel verloopt voldoende stabiel. Wij hebben geconstateerd dat er binnen Texel nog onvoldoende grip is op de toekomstige ontwikkeling van de zorgkosten in het jeugddomein. Hierbij is Texel ook afhankelijk van de gemeente Den Helder. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat het voorspellend vermogen van de organisatie niet toereikend is. Hierdoor is het risico aanwezig dat de werkelijke zorgkosten vanuit met name de Jeugdwet hoger uitvallen dan eerder verwacht.
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Daarom hebben wij het college aangeraden om de interne beheersing van de ontwikkeling van de zorgkosten in het jeugddomein verder te laten versterken. Wij hebben hiervoor in onze managementletter 2024 enkele aanbevelingen gegeven. Voor de prestatielevering van zorg is uw gemeente nog grotendeels afhankelijk van de gecontroleerde productieverantwoordingen, voor zover de zorgleveringen hoger zijn dan € 125.000 op jaarbasis. Hierdoor stelt u alleen achteraf vast of de zorgprestaties zijn vastgesteld voor de grotere zorgorganisaties. In het sociaal domein is er bij de kleine zorgleveranciers aandacht nodig voor prestatielevering, bijv. door de kleine zorgverleners weer te bezoeken (een werkwijze die ooit door Texel ontwikkeld was, maar niet meer wordt toegepast). Dit zorgt net als in eerdere jaren voor een onzekerheid voor de prestatielevering van het deel van de zorgkosten waar geen controleverklaring voor is afgegeven, alsmede voor de Persoonsgebonden budgetten. Hierbij valt ons op dat de onzekerheid bij de jeugdzorg hoger is dan bij de zorg in het kader van de Wmo. Een
mogelijke reden is dat in de jeugdzorg gebruik wordt gemaakt van veel kleinere zorgaanbieders. Hierdoor is het moeilijker om goede grip te houden op deze leveranciers vanuit contractmanagement, maar ook op de zorglevering. Daarom raden wij u aan om te onderzoeken of het mogelijk is om het aantal aanbieders in de jeugdzorg te verkleinen. Indien dit niet mogelijk is, dan raden wij u aan om de interne beheersing van de zorglevering door deze aanbieders te verbeteren. Onze ‘’overall’ bevinding in het domein bedrijfsvoering Uw college heeft in de bestuurlijke boodschap van de jaarrekening nadrukkelijk verwoord dat het boekjaar 2024 in het teken stond om de basis van de organisatie weer op orde te krijgen. Ook de paragraaf Bedrijfsvoering gaat in op de ontwikkelingen in uw organisatie. Het ambitieniveau van uw gemeente is hoog, maar om plannen tijdig en kwalitatief uit te kunnen voeren is de beschikbaarheid van voldoende, deskundige medewerkers van groot belang. In de afgelopen perioden is sprake geweest van een hoog verloop van medewerkers, zowel vanwege vertrek van het eiland, langdurig ziekteverzuim, maar ook vanwege pensionering. Wij hebben in onze managementletter 2024 geconstateerd dat de interne beheersing om aandacht vraagt.
We hebben vastgesteld dat de VIC niet is doorontwikkeld en ten tijde van onze interim-controle waren belangrijke onderdelen van de geplande interne controles niet opgestart c.q. nog niet uitgevoerd. Onze conclusie is ook dat de kwaliteit van de interne controles nog niet op het gewenste niveau is.
6 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
De Bolder De controle van cijfers De Bolder is vanaf boekjaar 2024 geïntegreerd in onze algemene controleaanpak. Alhoewel een separate jaarrekening voor de Bolder niet meer nodig is, immers de cijfers 2024 van De Bolder worden volledig ‘geconsolideerd’ opgenomen in de programmarekening van de gemeente, is een financieel document (balans en exploitatie) wel opgesteld. Het resultaat van de Bolder over 2024 is in de jaarrekening 2024 van de gemeente verwerkt in de algemene reserve De Bolder. Onze controleverklaring 2024 bij de jaarrekening van de gemeente Texel dekt de jaarcijfers van De Bolder af.
een korte samenvatting opgenomen van de managementletter.
De intentie van uw college is dat ook de administratie die nu nog zelfstandig in een aparte omgeving wordt gevoerd, te integreren in de administratie (Key2Financien) van de gemeente Texel.
Specifieke aandachtspunten gemeenteraad Vanuit de gemeenteraad zijn specifieke aandachtspunten meegegeven voor de controle van de jaarrekening 2024, nl: • prestatieakkoord leveringen en diensten, inclusief de Wmo en Jeugdzorg; • Voortgang Regiodeal De Waddeneilanden en het Woningbouwprogramma en de hiermee samenhangende regeling Woningbouwimpuls en rijksbijdrage onrendabele top-woningen uit het controleplan rechtmatigheid.
Interne beheersing is nog niet geheel toereikend Naar onze mening is de interne beheersing van de gemeente als geheel nog niet toereikend om tot een getrouwe jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording te komen. Hierdoor waren nog veel aanvullende gegevensgerichte detailwerkzaamheden nodig door de VIC in het voorjaar 2025 en ons om tot een overall oordeel te kunnen komen. In onze managementletter 2024 zijn diverse bevindingen en aanbevelingen opgenomen die u kunnen ondersteunen bij het verbeteren van de interne beheersing. In deze rapportage hebben wij
Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicatie voortgekomen voor fraude. Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel
7
De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2024 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.
Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.
Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording
Jaarstukken Gemeente Texel
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Jaarverslag
Jaarrekening
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Programmaverantwoording
Paragrafen
Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
8
Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt deze tolerantie maximaal 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves voor fouten en 3% voor onzekerheden. U heeft ons gevraagd om deze maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij samengevat in onderstaande grafiek.
Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft voor dit controlejaar de rapporteringstolerantie bepaald op € 25.000.
De goedkeuringstolerantie ten opzichte van onze planning is HOGER 3.500
Bevindingen controle
Bevindingen controle
3.000
2.500 2.000
Interne beheersing
Interne beheersing
1.500 1.000
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
500 -
Fouten
Onzekerheden
Tolerantie controleplan
720
2.160
Tolerantie jaarrekening
960
2.880
Bijlagen
Bijlagen
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
9
Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.
Samenvatting bevindingen
Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten (indien deze niet zijn gecorrigeerd) en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.
Ons oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening: GOEDKEUREND
Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording
3.500 Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
3.000
2.500 Financiële positie
Financiële positie
2.000
Bevindingen controle
1.500
Bevindingen controle
1.000
Interne beheersing
Interne beheersing
500 -
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Fouten
Onzekerheden
Tolerantie controleplan
720
2.160
Tolerantie jaarrekening
960
2.880
Bevindingen
48
1.337
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
10
Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Op de vorige pagina hebben wij u gemeld wat het totaal is van de fouten en onzekerheden die wij hebben geconstateerd, die het college niet heeft gecorrigeerd of niet heeft kunnen corrigeren. In de tabel hieronder hebben we deze voor u specifiek uitgesplitst. Tevens hebben we de fouten en onzekerheden kort toegelicht. Fouten Er zijn geen (materiële) niet-gecorrigeerde fouten in de jaarrekening 2024 van de gemeente Texel.
basis van door ons aangeleverd lijstwerk (inkooplijst met selectie deelwaarnemingen) alsnog de interne controles - uitgevoerd om vast te stellen of gefactureerde prestaties zijn geleverd. Op basis van een review op de ontvangen documenten en bescheiden hebben wij vastgesteld dat in voldoende mate de prestatieleveringen zijn aangetoond.
Fouten en onzekerheden gespecificeerd 1600
Onzekerheden Wmo en Jeugdwet (inclusief Pgb’s) Voor de vaststelling van prestatielevering in het sociaal domein, bent u afhankelijk van de gecontroleerde productieverantwoordingen van de zorgverleners. Voor kleine zorgverleners met een productievolume tot € 125.000 ontvangt uw gemeente geen controleverklaring bij de productieverantwoording, dan wel zijn er van sommige zorginstellingen (nog) geen verantwoordingen ontvangen althans op de peildatum medio mei 2025. Daarom is de prestatielevering van deze kosten niet vastgesteld. Dit resulteert in een onzekerheid van in totaal € 1.336.778 in de jaarrekening. Prestatielevering reguliere inkopen is verbeterd De aantoonbare prestatielevering in de eerste lijn was voorgaand jaar nog niet voldoende gewaarborgd. Om dit onderdeel van het inkoopproces beter te organiseren is het factuur-afhandelingsproces medio 2024 per oktober 2024 aangescherpt. De prestatieverklaring is in het nieuwe financiële systeem (Key2Financien) als een verplicht onderdeel opgenomen waarbij alleen een vinkje zetten in Key2Financien niet volstaat). Voor 2024 zijn na de interim-controle op
1400 1200 1000 800
600 400 200 0
Fouten
Wmo & Jeugd Overige
Onzekerheden 1337
48
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording
11
Het college geeft de rechtmatigheidsverantwoording af Achtergrond Het college geeft een eigen oordeel bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheids-verantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven. Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Interne beheersing
Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door de raad beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?
Speerpunten van de gemeenteraad
Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Bijlagen
Bijlagen
Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op 3% van de werkelijke lasten, inclusief werkelijke toevoegingen aan de reserves zijnde (afgerond) € . Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen (afgerond) € 26,8 miljoen bedraagt, waarvan € 22 miljoen als niet-acceptabel is aangemerkt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 2,9 miljoen. De reden voor de onrechtmatigheid zijn begrotingsonrechtmatigheden (€ 14,4 miljoen) en onrechtmatige aanbestedingen (€ 12,4 miljoen). De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering. Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening geeft een getrouw beeld van de werkelijkheid.
12 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In de tabel hieronder hebben wij ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. . Proces
Status
Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV eraan stelt.
Tov 2023
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Gelijk
• Teksten zijn voldoende duidelijk geschreven en lezen daarom makkelijk weg. • De programmaonderdelen worden langs een vast stramien uitgewerkt (visie, doelstelling, opsomming maatregelen).
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Leesbaarheid
Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Informatiewaarde
Gelijk
Overeenstemming met jaarrekening
Gelijk
In overeenstemming met het BBV
Gelijk
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
• Geen gebruik van bijvoorbeeld ‘stoplicht-kleuren’ om een indicatie af te geven voor ‘kwaliteit’ en ‘tijd’; • Waar indicatoren/kengetallen in de programma’s gepresenteerd worden, ontbreken normen en/of toelichtingen, waardoor het lastig is conclusies te trekken; • veelheid aan overzichten/tabellen, met soms gedetailleerde informatie, om de raad te informeren over de voortgang en resultaten per programma. We vragen ons of af de lezer met de vele overzichten en de gepresenteerde details door de bomen het bos nog ziet; • De jaarrekening van Texel is een omvangrijk document (366 blz.) als we dit vergelijken met gemeenten van een gelijke omvang.
Legenda
Betekenis
Bijlagen
Bijlagen
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
13 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Paragrafen algemeen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij per paragraaf gedaan. Op de volgende pagina’s hebben wij onze mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen in de jaarrekening. Wij bevelen u aan om ook onze signaleringen ten aanzien van de paragrafen mee te nemen bij de verdere ontwikkeling van uw P&C documenten. Uw college heeft ontwikkel – en verbetermaatregelen ‘op de planning’ staan voor de P&C cyclus. Met name de wens om de P&C cyclus meer te focussen op de lange (strategische) termijn en minder op het inspelen op ‘ad-hoc’ gebeurtenissen. Inmiddels is er ook een bestuursopdracht vastgesteld en zal dit in het komende jaar verder in de organisatie moeten worden uitgewerkt.
Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde
verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. Samenvattend komen wij tot volgende aanbevelingen om de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen te verbeteren:: • Versterk de koppeling tussen de paragrafen in de begroting en de paragrafen in de jaarrekening; • Voorzie kwalitatieve analyses van verklarende kwantitatieve analyses; • Maak daar waar mogelijk meer gebruik van grafieken en infographics.
14 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
Jaarrekening
2024
2023
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
In de toelichting op de kostendekkendheid kan nog weergegeven worden of de kostendekkendheid tussen verschillende onderdelen wordt bereikt door gebruik te maken van kruissubsidiëring, alsmede in welke mate er kruislings wordt gesubsidieerd. Vooral van belang voor heffingen en rechten met een dekking van meer dan 100%.
• Paragraaf voldoende mate uitgewerkt; • De analyse van de onderlinge verbanden tussen de kengetallen zou nog meer diepgang kunnen krijgen; • Zo mogelijk combineren met een duiding over de mate van aanvaardbaarheid van de financiële positie.
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Lokale heffingen
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Financiële positie
Financiële positie Onderhoud kapitaalgoederen
Financiering
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
• Wordt in de paragraaf geen inzicht gegeven in de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien. • Geen meerjarenperspectief meegenomen voor inzicht in structurele karakter van de onderhoudskosten. • Een analyse van de (toekomstige) financieringsbehoefte ontbreekt • Bezie de financieringspositie van de gemeente in meerjarenperspectief om zodat een trendanalyse en financieringsbehoefte op termijn te ontwikkelen. Dit mede gezien de geplande investeringen op Texel.
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
Bijlagen
Bijlagen
15 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
2024
2023
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Bedrijfsvoering
• Toelichting over de organisatie en de ontwikkelingen in de bedrijfsvoering zijn van voldoende niveau. • Rechtmatigheid is in voldoende mate toegelicht.
Verbonden partijen
• Voldoende toelichting op visie en beleid; de feitelijke ontwikkelingen en beleidsvoornemens worden beperkt belicht.
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Grondbeleid
• Paragraaf geeft een goede weergave van het gevoerde grondbeleid passend bij de aard en omvang de grondexploitaties. Risico’s die verbonden zijn aan grondexploitaties kunnen meer concreet worden uitgewerkt. Mede in relatie tot de periodieke rapportage over de projecten.
Openbaarheid
• Beschrijven van de beleidsvoornemens en de (voortgang van de) uitvoering is een aanvullend aandachtspunt.
Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
Bijlagen
Bijlagen
16 Samenvatting
Samenvatting
Onze analyse van uw financiële positie
Jaarrekening
In onze controleverklaring moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen
Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf ‘Weerstandsvermogen’, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Ons beeld van deze paragraaf hebben we eerder al gegeven. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Solvabiliteit 45,0%
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Solvabiliteit De solvabiliteit van uw gemeente schommelt de laatste jaren tussen de 35-37%. Hiermee zit uw gemeente niet in de meest risicovolle risicocategorie die de provincie gebruikt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak. De oorzaak is ten dele incidenteel van aard, zoals behaalde overschotten opvang van Oekraïense vluchtelingen, maar ook door een (verwachte) toename van het investeringsvolume. Met de onzekerheden van de gemeentefinanciën vanaf 2026 is het aan te raden om in totaliteit na te denken over de minimale financiële positie die u nodig acht. De Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2023 is hiervoor de basis; we bevelen na te gaan of actualisering nodig is.
Daarnaast hebben wij vastgesteld of de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. In de grafieken op deze en de volgende pagina’s hebben we een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van uw gemeente moeten worden opgenomen. Deze hebben we afgezet tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen vier jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van andere gemeenten met uw omvang en met Nederland als geheel. Uit deze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel voldoende is. Uit de analyse die het college zelf heeft gemaakt in de paragraaf Weerstandsvermogen, blijkt echter dat uw gemeente de komende jaren een uitdaging heeft, in het bijzonder met de nettoschuldquote en de solvabiliteit als gevolg van geplande investeringen. Hierna hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid.
40,0% 35,0% 30,0%
25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%
Solvabiliteit
Texel 2024
Texel 2023
Texel 2022
Texel 2021
Texel 2020
Gemeen tegroott Landelijk e 5.0002023 15.000
35,4%
37,2%
34,6%
31,1%
26,1%
37,9%
39,1%
17 Samenvatting
Samenvatting
Onze analyse van uw financiële positie
Jaarrekening
Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De (gecorrigeerde) netto schuldquote van uw gemeente is opgelopen naar 58% (52%) ultimo 2024.
Jaarrekening
Netto schuldquote 70,0% 60,0%
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Vanuit haar toezichthoudende taak acht de provincie Noord-Holland een (gecorrigeerd) netto schuldquote die lager is dan 90% als minst risicovol. Voor beide ratio’s voldoet uw gemeente hier ruimschoots aan. Ten opzichte van het gemiddelde van andere gemeenten met uw omvang, is uw netto-schuldquote als hoog te kwalificeren.
50,0%
Om de voorgenomen ambities en investeringen te financieren werd verwacht dat er in 2024 mogelijk nieuwe leningen aangetrokken zouden worden. In de begroting 2024 is daarom rekening gehouden met een hogere (gecorrigeerde) netto schuldquote van 82% (79%).
0,0%
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Om te voorkomen dat de netto schuldquote te snel oploopt en uw gemeente mogelijk in de categorie meest risicovol beland, raden wij u aan om samen met het college nu al na te denken over mogelijke maatregelen om dit te voorkomen.
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Wanneer daar een beeld van is, kunnen binnen deze ruimte keuzes gemaakt worden. Daarnaast kan gekeken worden welke ruimte er nog over is, naast alle noodzakelijke investeringen.
40,0% 30,0% 20,0% 10,0%
Netto schuldquote
Texel 2024
Texel 2023
Texel 2022
Texel 2021
Texel 2020
Gemeen tegroott Landelij e 5.000- k 2023 15.000
58,0%
57,2%
57,7%
50,8%
59,6%
40,5%
37,6%
Netto schuldquote gecorrigeerd 60,0% 50,0%
40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%
Bijlagen
Bijlagen Netto schuldquote gecorrigeerd
Texel 2024
Texel 2023
Texel 2022
Texel 2021
Texel 2020
Gemeen tegroott Landelij e 5.000- k 2023 15.000
52,0%
52,6%
52,8%
47,0%
55,3%
34,4%
32,3%
18 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Onze analyse van uw financiële positie Grondbeleid Het relatieve belang van de grondexploitaties in de totale exploitatie van de gemeente is in 2024 -/- 2,5%. Met dit lage percentage bevindt uw gemeente zich in de categorie minste risicovol die de provincie hanteert bij haar toezichthoudende taak. Ten opzichte van het gemiddelde van andere gemeenten in dezelfde inwonersklasse kwalificeren wij het financiële risicoprofiel van uw grondexploitaties ook als laag. Dit gemiddelde lijkt op het eerste gezicht niet geheel logisch, omdat u nog wel een 8-tal grondexploitaties op uw balans heeft staan. De risico’s die in deze exploitaties aanwezig zijn, zijn naar hun aard beperkt, mede vanwege de stand van zaken m.b.t. de resterende investeringen en korte looptijden, alsmede de reeds getroffen verliesvoorzieningen.
Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is net als in voorgaande jaren positief, maar wel lager dan in 2023 en 2022. Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Een negatieve ruimte betekent dus dat de structurele lasten hoger zijn dan de structurele baten. Er een sprake is van een overschot in de exploitatie in 2024 nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd. Het percentage ligt in 2024 lager dan voor gemeenten in dezelfde grootte klasse. Hierbij moet wel worden aangetekend dat de afgelopen jaren voor de meeste gemeenten positief zijn geweest qua resultaten. De verwachting is dat, zeker gezien de mogelijke afname van het gemeentefonds, dit percentage de komende jaren onder druk kan komen te staan.
Grondexploitatie
Structurele exploitatieruimte
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
7,0% 6,0% 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% -1,0% -2,0% -3,0%
Bijlagen
Bijlagen Grondexploitatie
20,0% 18,0% 16,0% 14,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0%
Texel 2024
Texel 2023
Texel 2022
Texel 2021
Texel 2020
-2,5%
1,4%
1,9%
2,5%
4,7%
Gemeen tegroott Landelij e 5.000- k 2023 15.000 5,4%
5,6%
Structurele exploitatieruimte
Texel 2024
Texel 2023
Texel 2022
Texel 2021
Texel 2020
Gemee ntegroo Landelij tte k 2023 5.00015.000
2,6%
4,2%
5,9%
18,6%
6,2%
4,5%
3,3%
19 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Onze analyse van uw financiële positie Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar. Hiervoor hebben wij 2024 gebruikt. Om de berekeningen te maken hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo. Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw gemeente. Wij gebruiken de definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar gemaakt is door het CBS.
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Belastingcapaciteit 120,0%
100,0%
80,0%
60,0%
40,0%
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen
‘
De omvang van de belastingcapaciteit in uw gemeente is relatief laag. Het percentage schommelt voor de jaren 2022-2024 rond de 80% en blijft daarmee ruim onder de 100%. Daarmee is Texel een ‘goedkopere ’ gemeente wat de woonlasten betreft. Texel zit met de gemeentelijke belastingen ook onder het gemiddelde van gemeenten in een vergelijkbare inwonersklasse (107,9%).
20,0%
0,0% Texel 2024
Texel 2023
Texel 2022
Texel 2021
Texel 2020
Gemee ntegroo Landelij tte k 2023 5.00015.000
Belastingcapaciteit 80,3%
81,0%
84,0%
91,5%
90,9%
107,9%
99,7%
20 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2024. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragraaf Weerstandvermogen. In deze paragraaf gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is. Objectiviteit van de benodigde weerstandscapaciteit Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Zoals wij in onze managementletter 2024 hebben opgenomen, is het risicomanagement bij uw gemeente onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Het risicomanagementproces, waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet integraal beleefd en toegepast in de organisatie. Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd zijn in de paragraaf juist en volledig zijn, ook omdat de inschatting van risico’s naar zijn aard een bepaalde mate van subjectiviteit met zich meebrengt.
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De uitwerking van het risicomanagement-proces in de organisatie is in ontwikkeling met het doel het risicomanagement op het gewenste niveau te krijgen. Wel vormen de risico’s naar onze mening een passende afspiegeling van het risicoprofiel van uw gemeente in vergelijking met andere gemeenten.
Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd Het weerstandsvermogen is bepaald op een bedrag van € 10,6 miljoen. In verhouding tot de berekende waarde van de risico’s op basis van de Monte Carlosimulatie van € 2,8 miljoen is de ratio weerstandsvermogen 3,78 en dus zonder meer uitstekend te noemen. Met deze uitkomst is rekening gehouden met een ondergrens van de algemene reserve van € 2 miljoen. Verstandig om het risicomanagement te blijven ontwikkelen, waar de risico’s zitten, en waar mogelijk grip op de risico’s versterkt kan worden.
21 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Oordeel
Waardering immateriële vaste activa
Evenwichtig
Waardering materiële vaste activa
Evenwichtig
Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de nog te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld.
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Grondexploitaties zijn geactualiseerd. Gemeente Texel heeft momenteel een 8-tal actieve grondexploitaties waarvan de grondexploitatie Den Burg Oost per 31 december 20924 formeel wordt gesloten. De boekwaarde per 31 december 2024 bedraagt -/- € 924.000 (ter
Bijlagen
Bijlagen
vergelijking 2023 + € 1.055.000). Als onderdeel van de jaarafsluiting heeft een actualisatie van de grondexploitaties plaatsgevonden. De actualisatie wordt bij Texel vormgegeven met de Rapportage ‘Grondexploitaties en grote projecten’ die 2x per jaar wordt opgesteld t.b.v. de raad. In de versie van maart 2025 zijn de grondexploitaties geactualiseerd en de cijfers zijn verwerkt in de jaarrekening 2024 van de gemeente Texel. Hiermee voldoet uw gemeente aan de voorwaarden van het BBV. Wij hebben kennis genomen van de rapportage en stellen vast dat: • Voor 4 van de 7 nog actieve exploitaties de looptijd met een of twee jaar is verlengd (dit heeft een beperkt invloed op de nog te maken kosten); • In totaal heeft de gemeente Texel voor bijna € 4,5 miljoen aan verliesvoorzieningen getroffen. De oorzaak van de verliesvoorzieningen houdt verband met de aard van de grondexploitaties: realisatie van maatschappelijke voorzieningen, betaalbare woningen en bedrijfsverplaatsing; • Aangezien de grondexploitaties verliesgevend zijn, is van een eventuele winst-uitname geen sprake.
22 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Adviezen met betrekking tot grondexploitaties Met ingang van het begrotingsjaar 2025 is de nieuwe Nota rente (2023) van de Commissie BBV verplicht; voor begrotingsjaar 2024 is toepassing een keuze. In de actualisatie (Rapportage grote projecten) is conform voorgaande jaren nog de oude systematiek gehanteerd op basis van eigen en vreemd vermogen. Dat betekent een berekende rentepercentage 1,36. De omslagrente is vanaf begrotingsjaar 2025 verplicht.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
We hebben het college geadviseerd volgend jaar bij de actualisatie van de grondexploitaties conform de Nota rente de (verplichte) omslagrente te hanteren. Regiodeal De Waddeneilanden update – investeringen & SiSa In ons voorgaande accountantsverslag 2023 en in de managementletter 2024 hebben wij gerapporteerd over de voortgang Regio-deal. Het totale programma omvat projecten waarvoor in totaal ca € 31 miljoen aan uitgaven worden geraamd en die volgens de afspraken in de Regio-Deal uitgevoerd worden in de periode 2024 2027. In het kader van regiodeals wordt een eigen bijdrage verwacht: de rijksoverheid betaalt 50%, de provincie 25% en de gemeenten zelf 25%. Voor de uitvoering van het programma verleent een programmabureau dat is ondergebracht bij de gemeenschappelijke regeling de Waddeneilanden de ondersteuning. Maar de bestuurlijke verantwoordelijkheid ligt bij de contractspartijen samen, de gemeenten. Voor de planning, de prioritering, keuzes in en uitwerking van projecten moeten nog feitelijke afspraken worden gemaakt en
bekrachtigt. Deze afspraken zijn van expliciet van belang omdat de projecten die zijn ingebracht in de Regio Deal in een beperkte tijd (formeel nog 3 jaar te gaan) moeten worden uitgevoerd. En de aard en omvang van deze projecten zijn voor de eilanden best majeure projecten: kaders afspreken en nadrukkelijke bewaking ervan is een must. De gemeente Texel dient met ingang van 2024 over de besteding van de uitgaven te verantwoorden via de SiSa-systematiek: Regeling J96B Regiodeals 4e tranche. Tot en met 2024 lopen er een tweetal projecten. Texel heeft in de SiSa-verantwoording cumulatief in totaal € 2.569.664 aan uitgaven gedeclareerd ten aanzien van de realisatie van het cultuurcentrum Thijssehuis en een bedrag van € 142.639 aan kosten voor de herinrichting van de voormalig ijsbaan in Den Burg. In de beide subsidiebeschikkingen van 1 augustus 2024 zijn geen financiële subsidievoorwaarden gesteld. De gemeente Ameland is penvoerder en deze kosten zullen in de SiSa-verantwoording 2025 door Ameland worden opgenomen en verantwoord aan het ministerie. Versnellen Woningbouw Waddeneilanden update Het ministerie van Volkshuisvesting heeft in 2022 voor het versnellen van de woningbouw op de Waddeneilanden (ter realisatie van ten minste 200 woningen op de eilanden) een bedrag van € 5 miljoen. toegezegd; deze rijksbijdrage is bedoeld voor de bekostiging van de zgn.
onrendabele top van de 200 woningen. De looptijd van het project is relatief lang (10 jaar). Het (tijdig) halen van de woningbouwdoelstelling en de samenstelling van het woningbouwprogramma (opbouw, fasering) zijn nadrukkelijke voorwaarden bij de subsidieverlening.
23 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein De gemeente Terschelling is voor deze subsidieregeling administratief beheerder van de rijksbijdrage en tussen de eilanden dienen afspraken gemaakt te worden over de uitvoering en realisatie van het woningbouwprogramma en de inhoudelijke en administratieve verantwoording van de uitvoering. Verstandig om nu stil te staan bij de uitgangspunten die daarvoor gekozen worden, want het beheer en de bewaking van de projecten moeten voor de komende 10 jaar solide zijn. Ook om te borgen dat de rijksubsidies over 10 jaar, na realisatie van de doelen, ook feitelijk vastgesteld worden.
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben kennis genomen van de SiSa-regeling VRO J84 van de gemeente Terschelling. Tot en met 31 december 2024 zijn er uitgaven verantwoord maar alleen nog van de gemeente Ameland. In een andere SiSa-regeling VRO J9 (woningbouwimpuls) zijn bestedingen voor het project Flexwoningen Marsweg Noord verantwoord. De cumulatieve bestedingen bedragen tot en met 31 december 2024 € 3,1 miljoen waartegenover € 4 miljoen aan opbrengsten zijn verantwoord. Het project is nog niet afgerond. Rapportage grote projecten In de Rapportage grote projecten wordt naast de grondexploitaties ook per investeringsproject informatie gegeven over de beschikbaar gestelde kredieten, eventuele subsidies, verwachte belangrijke tekorten of overschotten, planning en ontwikkelingen, risico’s en beheersmaatregelen. Het accent in de rapportage ligt op de financiële aspecten van de projecten; naar ons idee verdienen de andere aspecten in verhouding meer aandacht: het behalen van doelen en
resultaten, de voortgang en planning zijn evenzeer van groot belang bij het houden van grip op projecten. In ons vorige accountantsrapport (2023) hebben wij aanbevolen om op onderdelen aanvullend informatie te verschaffen, bijvoorbeeld of een project op planning ligt, de data van de oorspronkelijke planning en de bijgestelde planning. En bij grote, langlopende projecten met meerdere onderdelen lijkt ons het opnemen van specifieke informatie per onderdeel/fase verstandig. Vennootschapsbelasting Uw gemeente heeft over het boekjaar 2024 nog geen aangifte vennootschapsbelasting gedaan. Een extern bureau verzorgt voor uw gemeente de Vpb-aangifte. De Belastingdienst heeft de aangiften tot en met 2018 definitief vastgesteld. Omdat vanaf 2016 overwegend fiscale verliezen zijn gerealiseerd is er in beginsel recht op verliesverrekening. In de jaarrekening 2024 is een overzicht opgenomen van de status van de fiscale resultaten. Vanaf boekjaar 2022 gelden er verruimde regels voor verliesverrekening (het verrekenen van toekomstige winsten wordt onbeperkt, maar wel met een jaarlijks maximum). De gemeente Texel loopt risico dat een deel verliezen uit oude jaren mogelijk niet meer, of niet meer geheel kunnen verrekend en derhalve kunnen verdampen.
24 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Managementschatting
Oordeel
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
Toereikend
Het college rekent binnen de grondexploitaties met een rekenrente van 1,36% gebaseerd op de oude systematiek. Vanaf 2025 is de omslagrente zoals de gemeente hanteert in de begroting en jaarrekening 2025 verplicht.
Kostenstijging
Evenwichtig
De verwachte kostenstijging binnen de actieve grondexploitaties is 2% voor 2025 en verder. Dit is binnen de marges van het interval uit het rapport van extern specialist Metafoor. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.
Evenwichtig
Het rapport van Metafoor houdt rekening met een stabiel prijsniveau of lichte toename in de meterprijzen over de hele breedte van het grondspectrum. De verwachting ten aanzien van de opbrengststijging die het college heeft doorgerekend in alle grondexploitaties is ook dat er sprake zal zijn van een stijging van de opbrengsten. Voor 2025 en verder wordt 2% aangehouden.
Evenwichtig
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen, interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein
Opbrengstenstijging
Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing
Gehanteerde programmering
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Verkoopprijzen
Evenwichtig
De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn gebaseerd op de residuele grondwaarde (rekening houdend met 2% stijging). De feitelijke grondprijzen komen tot stand na biedingen resp. onderhandelingen. Daarom achten wij de schatting voldoende evenwichtig.
25 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Voorspellende waarde zorgkosten is blijft lastig en is nog beperkt Wij hebben geconstateerd dat het lastig is en blijft om voldoende grip te krijgen op de toekomstige ontwikkeling van de zorgkosten en dan met name de Jeugdzorg in natura. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat het ‘voorspellend vermogen’ van de organisatie nog niet toereikend is, waarbij wij ons realiseren dat uw organisatie mede afhankelijk van andere partijen in de keten. Hierdoor is het risico aanwezig dat de werkelijke zorgkosten vanuit de Jeugdwet (fors) afwijkt van hetgeen eerder verwacht. Uit de gewijzigde begroting 2024 lezen wij af dat het budget voor de Jeugdzorg in nature met een totaalbedrag van € 1,4 miljoen is bij-geraamd. Dit komt voornamelijk door fors hogere kosten voor specialistische zorg en een toename van het aantal zorgcliënten.
Daarom hebben wij het college aangeraden om de interne beheersing van de ontwikkeling van de zorgkosten in het jeugddomein te versterken. Wij hebben hiervoor in onze managementletter 2024 enkele tips gegeven. Overigens is ook voor het onderdeel Participatie en Inkomen een bedrag van ruim € 1,5 miljoen bij geraamd. Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht.
Managementschatting Nog te betalen zorgkosten
Oordeel Evenwichtig
Prestatielevering van de zorg is niet intern vastgesteld Voor de prestatielevering van zorg bent u afhankelijk van de gecontroleerde productieverantwoordingen. Hierdoor stelt u alleen achteraf vast of de zorgprestaties zijn vastgesteld. Door het jaar heen, heeft u hier beperkt zicht op. Daarnaast zorgt deze manier van werken alleen voor zekerheid bij aanbieders die meer dan € 125.000 aan zorg hebben geleverd voor uw gemeente. Voor kleinere aanbieders is er een onzekerheid van de zorglevering. Dit ziet u ook terug in onze analyse van fouten en onzekerheden. Wij adviseren om ook voor deze zorgverleners de afhankelijkheid van derde partijen te verminderen door zelf de levering van de zorgprestaties vast te stellen. Hierdoor heeft u gedurende het jaar eerder inzicht of uw inwoners de juist zorg krijgen op het juiste moment. Ook zeggen dergelijke controles mogelijk meer over de doeltreffendheid van de zorg. De Gemeente Texel kan hierin zelf (weer) acties ondernemen, al dan niet in afstemming met de Centrumregeling Samenwerking Vlieland, Ameland, Schiermonnikoog, Terschelling, Texel en Leeuwarden, onder meer door de wijze van registratiemeldingen van cliënten, vastgelegde regiegesprekken, periodieke contractgesprekken met zorginstellingen etc. als mogelijke onderbouwing voor de prestaties.