Presentatie Regionale Raadscommissie Noordkop 13 maart, over regionale samenwerking

Versterking regionale samenwerking RRN beeldvormende vergadering 13 maart 2025

Waarom regionaal samenwerken

"Wat je regionaal samen (beter) doet, hoef je lokaal niet meer te doen, maar draagt wel bij aan lokale doelstellingen en ambities."

Regio Kop van NH

Regionaal samenwerken betekent slagvaardiger in het oppakken van gezamenlijke regionale opgaven en ambities. Bovendien staan we samen sterker als gesprekspartner richting provincie en het Rijk in het kader van lobby en extra budget om inhoudelijke doelen te realiseren. Gezien de hoeveelheid, complexiteit en grootte van onze opgaven kunnen we het simpelweg niet meer alleen! Laten we daarom samen een vuist maken en zo de kansen benutten voor de inwoners, ondernemers en bezoekers van onze regio!

RRN op 13 maart 2025

Agenda

1.Meenemen commissieleden proces tot nu toe en toekomstig proces ‘Versterken regionale samenwerkring Kop van NH’.

2.Visie provincie NH door E. Rommel, gedeputeerde provincie Noord-Holland

3.Juridisch perspectief door H. Doornhof, advocaat bestuursrecht en omgevingsrecht

4.Tot slot: vragen

Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Proces in tijdlijn

Tijdlijn 2023 - 2025

In 2023

Maart 2024

Namens de gemeentesecretarissen onderzoek gedaan naar onze huidige regionale samenwerking en gekeken naar kwetsbaarheden en kansen

Een kwartiermaker aangesteld voor opstellen bestuursopdracht en daarbij te kijken waar ambtelijk en bestuurlijk de handen voor op elkaar te krijgen zijn

2 oktober 2024

19 november 2024

De vier Vaststelling ondernemingsrad bestuursopdrach en hebben t en uw raden afgestemd en geïnformeerd via formeel advies een RIB uitgebracht op basis van de bestuursopdracht en staan erachter

11 maart 2025

Het eerste besluit nemen op een aantal hoofdonderwerpen waaronder samenwerkingsvorm en taken van de te ontwerpen regionale organisatie

Vanaf 11 maart 2025

Implementatiefa se en ontwerpfase van een regionale bedrijfsvoeringsorganisatie gaat van start. De burgemeesters gaan met de lokale gemeenteraden in gesprek

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Inhoudelijke kansen

1. Toekomstagenda brede welvaart voor Kop van NH als vervolg op ‘Elke regio telt’ als paraplu. 2. Procesmiddelen (> miljoen euro) voor lange termijn toekomstagenda voor regio Kop van NH. 3. Bestuurskracht neemt toe en vormen sterke subregio's: We zijn op NHN-niveau (samen met regio Alkmaar en regio Westfriesland) en op NH-niveau (samen met regio NHZ) strategisch partner voor provincie en het Rijk. 4. Bedrijfsvoering Sociaal Domein zorgt voor betere regionale sturing op financiën en (maatschappelijke) effecten.

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Probleemanalyse huidige regionale samenwerking

1. Er zijn nu onvoldoende inhoudelijke en organisatorische (bestuurlijke) afspraken. 2. De bedrijfsvoering is op dit moment onvoldoende integraal, effectief en efficiënt georganiseerd. 3. (Boven)regionale opgaven zijn gegroeid en de losse afspraken zijn daardoor niet meer effectief. 4. De provincie en het Rijk vragen een regionale Kop van NH benadering en een (bestuurlijk) aanspreekpunt.

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Betrokkenheid raden: Proces vanaf nu

Tijdlijn vanaf maart 2025

Na 11 maart 2025

5 september 2025

Q1 / Q2 2026

Medio 2026

Schetsen ontwerp voor een regionale bedrijfsvoeringsorganisatie op basis van de uitgangspunten van ons besluit op 11 maart 2025.

Regionale dag met de vier raden en colleges.

Indienen concept ontwerp bij de raden voor een zienswijze. Op basis daarvan het ontwerp aanpassen en nemen de colleges een voorlopig collegebesluit

Raden vragen om toestemming (geen amendement mogelijkheid). Er volgt een definitief collegebesluit en bekendmakingsproces.

Burgemeesters nemen de lokale raden mee in deze fase. Er is in deze ontwerpfase veel mogelijk qua formulering van precieze taken (ook voor positie van Texel in relatie tot de Waddensamenwerking) en

Kans om inhoudelijke slag te maken in het kader van de toekomstagenda

RRN wordt gevraagd als voorbereidende commissie

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Betrokkenheid raden: Proces vanaf nu

Juridisch proces vanuit de wet geregeld:

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Regionale organisatie (inhoud): Taken: Beleidsvoorbereiding en coördinatie

• Uitvoering Regiovisie Sociaal Domein (uitvoering blijft lokaal) + Inkoop en contractbeheer • Uitvoering agenda ‘Samen op Kop’ • Advisering Gemeenschappelijke Regelingen (GR) • Wanneer twee of meer gemeenten meerwaarde zien • Beleidsvoorbereiding en coördinatie • Toekomstagenda Brede Welvaart • Advisering Noord-Holland Noord verband • Lobby richting het Rijk

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Regionale organisatie: Samenwerking/rechtsvorm

Voorkeursmodel -> basismodel GR-bedrijfsvoeringsregeling: Informeel op de inhoud en formeel qua organisatie • Collegeregeling, beleidsbevoegdheid blijft lokaal, beleidsvoorbereiding en coördinatie kan wel regionaal georganiseerd worden. • We focussen ons op de gedeelde inhoudelijke uitgangspunten. • Gelijkwaardigheid en zelfstandigheid staan centraal bij intensief en goed samenwerken. • Plusmodel: GR openbaar lichaam. • Makkelijk op te schalen bij voldoende vertrouwen en meerwaarde regio.

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Regionale organisatie: Financiën voor 2026 (basis)

• Samenwerken organiseren is niet gratis. • Naar inwoneraantal verdelen. • Regionaal samenwerken levert grote bijdrage aan op lange termijn voor brede welvaart in de regio, lobby, middelenwerving bovenregionaal. • Nu tekort regionale werkbegroting 2025. • Extra financiële middelen worden opgenomen in de begroting van nov. 2025 voor het jaar 2026 e.v.

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Regionale organisatie: Werklocatie

• Eén werklocatie/uitvalsbasis nodig voor de regionale ambtenaren. Bij voorkeur kan er ingehuisd worden en wordt er gewerkt met ‘hubs’. • Regionale ambtenaren moeten elkaar in alle vier gemeentehuizen kunnen ontmoeten. • 25-30 medewerkers met een groei. • Onderzoek naar de structurele meest geschikte locatie op basis van criteria.

1. Versterken regionaal samenwerken Regio Kop van NH

Regionale organisatie: Ontwikkeling en evaluatie

• Na 3 jaar evalueren en bijstellen: Inhoudelijk en financieel. • Kansen om samen te werken met de provincie (samen leren van ambtenaren en traineepool).

2. Visie provincie Noord-Holland

Gedeputeerde Esther Rommel

• Bestuurskracht in de 3 regio’s in Noord-Holland Noord is belangrijk voor de strategische samenwerking met provincie. • Toekomstagenda 2026 –2050 (Elke Regio Telt!) biedt grote kansen voor de regio Kop van NH. Kracht van de regio is hierin al zichtbaar en kan alleen maar toenemen. • Integrale inhoudelijke benadering in de regionale organisatie is een voorbeeld voor de rest van de provincie en andere regio’s. • Uitgaan van inhoudelijke gemene delers is het perfecte uitgangspunt voor samenwerking. • Gelijkwaardigheid is een belangrijke voorwaarde voor het slagen. • Samen leren, juich ik toe en daar doen wij graag aan mee!

3. Juridisch perspectief

Hugo Doornhof

“De Wgr is zo complex en knellend dat die aan een effectieve samenwerking in de weg staat” (…) “Overheden grijpen noodgedwongen naar andere, vaak privaatrechtelijke, vormen van samenwerking”

Veel vrijheid in vorm van samenwerking

1. GOL

2. Gemeenschappelijk orgaan 3. Bedrijfsvoeringsorganisatie

4. Centrumregeling

5. Regeling zonder meer

1 6

• Apart samenwerkingsverband met rechtspersoonlijkheid • Geleed bestuur (Algemeen en Dagelijks bestuur) • Zwaarste en populairste variant • Apart samenwerkingsverband zonder rechtspersoonlijkheid • Enkelvoudig bestuur (alleen DB) • Lichtere vorm van samenwerking (één beleidsterrein) • Apart samenwerkingsverband met rechtspersoonlijkheid • Enkelvoudig bestuur (alleen DB) • Voor uitvoering of bedrijfsvoering • Geen aparte organisatie • Geen rechtspersoonlijkheid • Eén gemeente wordt centrumgemeente. Afspraken in overeenkomst • Geen aparte organisatie • Geen rechtspersoonlijkheid • Overeenkomst op basis van de Wgr

Gemeenschappelijk openbaar lichaam

• Rechtspersoonlijkheid anders: gemeenschappelijk orgaan • Geleed bestuur • Monistische structuur (wel eigen bevoegdheden DB) • Recht van raden zienswijze te geven op ontwerpbegroting 1 7

1 8

Bedrijfsvoeringsorganisatie

• Rechtspersoonlijkheid • Ongeleed bestuur • Uitsluitend: “ter behartiging van de sturing en beheersing van ondersteunende processen en van uitvoeringstaken van de deelnemers”

1 9

Voorstel colleges: “Voor wat betreft governance zijn bijvoorbeeld als uitgangspunten geformuleerd dat er oog is voor bestuurlijke drukte, er een overkoepelende bestuurlijke coördinatietafel komt met als agenda de inhoudelijk overstijgende onderwerpen zoals bijvoorbeeld de (meerjarig)begroting (MJB) van de toekomstige regionale organisatie, bestuurlijke lobby en democratische legitimiteit van de regio en er twee keer per jaar een algemene vergadering is met de vier colleges.”

2 0

4. Tot slot

Vragen Vraag 1 Hebben we een gedeeld beeld van de huidige situatie en gewenste situatie? Vraag 2 Wat willen jullie de burgemeesters en gemeentesecretarisse n meegeven voor het vervolg?

"Alleen kan je niks, je moet het samen doen." Johan Cruijff