CConstaterende datTexel
Koppel je AI →
Document · PDF

Ontwerp-Programmabegroting-2027 - PDF versie - NIEUW

Raadscommissie 28 oktober 2026, gemeente TexelBij agendapunt: Ontwerp-programmabegroting 202783.892 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 10

• Het plan om ambtenaren meer te stimuleren om betrokken en zichtbaar te zijn in de Texelse samenleving door vrijwilligerswerk wordt uitgewerkt, onder meer door de jaarlijkse doedag om te zetten in een vrijwilligersdag. • In de Waddenregio wordt een plan uitgewerkt voor het vervolg op Regiodeal De Waddeneilanden. • De gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoeringsorganisatie sociaal domein wordt in de Noordkop opgestart om de regio goed te kunnen vertegenwoordigen. • De inwonersparticipatie versterken we door de Texelse Aanpak Burgerparticipatie (TAB) nog beter te integreren in onze werkzaamheden en door het platform Texel Spreekt! frequenter in te zetten. Financiën Geen financiële voorstellen Alternatieven • De netwerkregio blijft bestaan naast de nieuw op te richten gemeenschappelijke regeling voor het sociaal domein in de Noordkop. De kosten voor de netwerkregio voor 2027 zijn nog niet bekend. Risico De verwachtingen voor het vergroten van het vertrouwen van inwoners in het gemeentebestuur zijn hoog. Daarbij komt dat veranderingen niet van de ene op de andere dag worden gerealiseerd. Hierdoor kan het zijn dat de verwachtingen niet passen bij de tijd die veranderingen kosten. Het is daarom belangrijk om helder te communiceren over de verwachtingen. Het is op dit moment onbekend wat de financiële gevolgen zijn voor het oprichten van de gemeenschappelijke regeling voor Noordkop.

Dit kan financiële risico’s opleveren. Voor de gemeente Texel is het uitgangspunt dat dit geen extra geld kost, omdat Texel de taken niet meer zelf uitvoert maar samen met de regio. Prestatie indicator Rapportcijfer voor de wijze waarop uw gemeente inwoners en belangenorganisaties betrekt en de samenwerking zoekt. Streefwaarde 2027 Streefwaarde 2030 6,5 7,5 32 0.2 Burgerzaken Wat gaan wij ervoor doen? 0.2 Burgerzaken Doel Alle inwoners en bezoekers zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente. Activiteiten • De digitale dienstverlening verder verbeteren door MijnOverheid en MijnTexel open te stellen. • De digitale dienstverlening verder ontwikkelen door meer formulieren beschikbaar te stellen via een betrouwbare inlogmogelijkheid (DigiD). • De tevredenheid meten met onderzoek naar gebruik van dienstverleningskanalen. • Het telefoniesysteem vervangen, zodat collega's beter bereikbaar zijn. • Het interne kwaliteitshandvest vernieuwen en de naleving van de kwaliteitsnormen monitoren. Financiën Geen financiële voorstellen. Alternatieven Geen financiële voorstellen. Risico Gebrek aan vertrouwen in de overheid. Gebrek aan informatiebeveiliging. Gebrek aan gebruik van MijnTexel en MijnOverheid. Gebrek aan keuze in contactkanalen kan ertoe leiden dat inwoners die minder digitaal vaardig zijn of persoonlijk contact nodig hebben, zich buitengesloten voelen.

Prestatie- indicator Hoeveel procent van de aanvraagformulieren zijn digitaal beschikbaar? Nu 75% Streefdoel 2027 Streefdoel 2030 80% 95% 33 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Wat gaan wij ervoor doen? 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Doel Alle gemeentelijke gebouwen zijn in 2035 van het gas af. Activiteiten • Het opstellen van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor de panden van de Bolder. • Het actualiseren van het MJOP en het opstellen van een meerjareninvesteringsplan (MIP) voor gebouwen, op basis van het onderzoek naar stille baten en lasten. • De renovatie van het kantoor van Gemeentewerken, zodat het voldoet aan de regels voor medewerkers en gasloos wordt. • De sloop van Artex en de kartinghal en de herontwikkeling van de Fonteinschool. • Het verbouwen van de raadzaal, hal en centrale hal, zodat er een veiligere en beter functionerende raadzaal en aangrenzende ruimte ontstaat. Financiën • Renovatie van het kantoor van Gemeentewerken € 1.234.190 incidenteel budget, waarvan € 567.000 wordt gedekt uit de voorziening rationeel gebouwenbeheer. • Verbouwen van de raadzaal, hal en centrale hal: investering van € 77.000 met een afschrijvingstermijn van 25 jaar en incidenteel € 55.000. Alternatieven Het verbouwen van de raadzaal, hal en centrale hal Alternatief 1: uitvoering van het voorgestelde integraal project RHC.

Extra investering van € 328.100 met een afschrijvingstermijn van 25 jaar. Alternatief 2: deeluitvoering van het project, bijvoorbeeld alleen de aanpassingen in de raadzaal Dit beperkt de investering en kan sneller worden uitgevoerd, maar kan leiden tot een onsamenhangend geheel en onvoldoende verbetering van de totale situatie. Veiligheidsrisico’s en functionele beperkingen in de overige ruimtes blijven dan bestaan. Op termijn kan dit leiden tot hogere kosten en extra verstoring door latere aanpassingen. Risico Het grootste risico om in 2035 niet alle gebouwen gasloos te hebben, is een gebrek aan capaciteit. Dat geldt zowel voor de uitvoering als voor het ontwerp. Daarom moet het MJOP realistisch worden opgesteld, in overleg met de uitvoerende partijen over de capaciteit die zij beschikbaar hebben. Prestatie indicator Hoeveel gemeentelijke gebouwen zijn van het gas af? Nu 91 (inclusief Rietdijk) Streefwaarde 2027 Streefwaarde 2030 92 94 34 0.4 Overhead Wat gaan wij ervoor doen? 0.4 Overhead Doel Een veilige, weerbare, digitale en deskundige organisatie om maatschappelijke resultaten voor Texel te bereiken. Activiteiten • In 2027 voeren we vooral uit wat al gepland was. Dit gaat om het uitvoeren van een medewerkerstevredenheidsonderzoek en het aan de slag gaan met de uitkomsten daarvan, het uitvoeren van het managementontwikkeltraject en de invoering van een nieuw HRM-systeem.

• Ook werken we verder aan de veilige doorontwikkeling van AI binnen de organisatie. • De arbeidsmarktcampagne 'Texel Roept je' wordt verder ontwikkeld. • Bewustwording creëren over risicomanagement binnen de organisatie. • Het dienstbaarheidsbeginsel uit de aanpassing van de Algemene wet bestuursrecht werken we verder uit. Dit doen we door bij elk bezwaar een informeel gesprek aan te bieden. • Om inhuurmedewerkers aan te trekken, werken we met een digitaal platform dat voldoet aan de inkoop- en aanbestedingsregels. Dat zetten we voort. • Op basis van de uitkomsten van het onderzoek naar stille baten en lasten werken we in 2027 aan het opstellen van meerjarenonderhoudsplannen en starten we met zero based budgeting. • De ICT-markt blijft onder druk staan, waardoor eerdere investeringen niet altijd voldoende blijken. Omdat het huidige informatiebeleidsplan afloopt, voeren we dit jaar een intern onderzoek uit. Volgend jaar volgt op basis daarvan een integraal voorstel voor de ICT-infrastructuur. Financiën • Bestendigen van de aansluiting op inkoop en aanbesteding voor inhuurmedewerkers: € 10.000 structureel. Hiervoor wordt geen nieuw voorstel ingediend; dit wordt gedekt uit de huidige beschikbare middelen. • Vervolg stille baten en lasten: € 155.000 incidenteel.

Alternatieven Bestendigen van de aansluiting op inkoop en aanbesteding voor inhuurmedewerkers Hiervoor zijn geen alternatieven, omdat dit een regionaal platform is waar Texel zich aan heeft verbonden. Vervolg stille baten en lasten Op dit moment hebben we niet genoeg kennis en capaciteit om zelf een Meerjarig Investeringen Programma (MIP) op te stellen en een begrotingsprogramma met Zero Based Budgetting (ZBB) op te bouwen. Er is ook geen tijd om deze specialistische kennis eerst intern op te bouwen. Daarom is het belangrijk dat dit in één keer goed gebeurt. Bij het opstellen van het MIP, zodat we beter inzicht krijgen in de kapitaallasten en bij de uitwerking van het ZBB-traject zetten we daarom tegelijkertijd in op kennisoverdracht. Zo borgen we de benodigde expertise binnen de organisatie. Risico Het risico op voldoende en goed gekwalificeerd personeel blijft aanwezig. Daardoor is er vaak een keuze tussen inhuur of het tijdelijk niet uitvoeren van taken. Ook het Rijk vormt een belangrijk risico, omdat het rijksbeleid de afgelopen tijd voortdurend is veranderd en de gemeentefinanciën daar een belangrijk onderdeel van zijn.

Aantal bezwaren (aantal ingetrokken bezwaren) in 2025: 84 Streefwaarde 2027 | Streefwaarde 2030 Prestatie- | 80 (30) | 80 (40) indicator | Aantal klachten in 2025: 50 Streefwaarde 2027 | Streefwaarde 2030 45 | 40 35 36 0.63 Parkeerbelasting Wat gaan wij ervoor doen? 0.63 Parkeerbelasting Doel Auto's zijn welkom op Texel. Voor het parkeren sturen we gericht op de grote parkeerplaatsen aan de randen van de dorpen. Activiteiten • Vernieuwing en uitbreiding digitaal loket Parkeren. Het huidige digitaal parkeerloket voor Texelvignet is verouderd. Het voldoet niet aan de klantvraag: klanten willen zelf online inzicht in de geldigheid van het vignet en willen het ook zelf kunnen wijzigen. Dat kan nu niet. Het loket moet daarnaast worden vervangen zodat het kan blijven voldoen aan de steeds strengere eisen op het gebied van digitoegankelijkheid, AVG en beveiliging. We willen ook kijken naar een digitaal loket voor andere parkeerproducten (denk aan: ontheffing blauwe zone, ontheffing inrijverbod etc). Financiën • Vernieuwing en uitbreiding van het digitale loket Parkeren: € 60.000 eenmalig. Alternatieven Alternatief 1: alleen voor één product aanbesteden en niet voor meerdere producten. De kosten voor implementatie zullen waarschijnlijk lager zijn, maar dit beperkt wel de toekomstige mogelijkheden.

Alternatief 2: het binnen de bestaande systemen oplossen en het in zaaksysteem inrichten. Dit heeft als nadeel dat het systeem bij elke update offline is, wat voor klanten lastig zal zijn. Ook is het onbekend hoe goed het zaaksysteem presteert bij het hoge dataverkeer voor het Texelvignet. Daarnaast moeten er maatwerkkoppelingen worden gebouwd , waarvan de kosten mogelijk hoger zijn dan bij parkeersoftware met bestaande koppelingen. Risico Het grootste risico binnen parkeren is een afname van de opbrengsten doordat bezoekers vaker de auto aan de overkant laten staan, bij het huisje waar ze logeren of minder vaak Texel bezoeken. Hiervoor is in de eerste helft van 2026 nog geen indicatie. Prestatie- indicator Het percentage dat de parkeerregels naleeft. Nu 94% Streefwaarde 2027 Streefwaarde 2030 95% 96% 37 Verbonden partijen in programma 0 Naam verbonden partijen Taakvelden Bijdrage aan gemeentelijke doelen GR de Waddeneilanden 0.4 Overhead 2.3 Recreatieve havens 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 8.1 Ruimtelijk en leefomgeving Samen werken we aan de uitvoering van het Convenant Vaarrecreatie en aan het verbeteren van de kwaliteit van jachthavens. Ook stimuleren we toerisme naar de Waddeneilanden, met aandacht voor de Werelderfgoedstatus van de Wadden.

Daarnaast werken we samen bij de uitvoering van de Omgevingswet en de Regiodeal De Waddeneilanden. GR Regionaal Historisch Centrum Alkmaar 0.4 Overhead Beheer van overgebrachte archieven, controle op de uitvoering van informatiebeheer en advisering en ondersteuning bij kwaliteitsverbetering. Centrumregeling samenwerking Vlieland, Ameland, Schiermonnikoog, Terschelling, Texel en Leeuwarden 0.1 Bestuur Het zorgen voor voorzieningen die de uitvoering van de taken van de gemeentelijke bestuursorganen ondersteunen. 0 Beleidsindicatoren Taakveld | Indicator | Eenheid | Bron | Jaar | Texel 2025 | 14,26 fte 0. Bestuur en | Formatie | Fte per 1.000 inwoners | Eigen | 2026 | 14,25 fte ondersteuning | gegevens 2027 | 16, 26 fte * 2025 | 17,43 fte 0. Bestuur en | Bezetting | Fte per 1.000 inwoners | Eigen | 2026 | 13,02 fte ondersteuning | gegevens 2027 | 15,41 fte * 2025 | € 1.884 0. Bestuur en | Apparaatkosten | Kosten per inwoner in € | Eigen | 2026 | € 1.779 ondersteuning | begroting 2027 | € 1.907 € 4.725.802 2025 20,62% 0. Bestuur en | Kosten als % van totale | Eigen | € 2.669.592 ondersteuning | Externe inhuur | loonsom + totale kosten | begroting | 2026 inhuur externen | 11,05% € 1.585.000 2027 6,61 %** 2025 | 11.8% 0.

Bestuur en | Overhead | % van totale lasten | Eigen | 2026 | 15,7% ondersteuning | begroting 2027 | 16,7% Toelichting * In 2026 zijn verschillende tijdelijke functies structureel gemaakt, waardoor de formatie is gestegen. Het gaat bijvoorbeeld om de functies teamleider bedrijfsvoering, projectleiders, ondersteuning HRM, handhaving, teamleider HRM/ communicatie en Juza en ondersteuning in het sociaal domein. Daarnaast tellen vanaf nu ook de ambtelijke medewerkers van De Bolder mee in de beleidsindicatoren, omdat De Bolder nu volledig meetelt in de exploitatie van de gemeente. ** Vanuit het strategisch personeelsplan is ingezet op meer structurele bezetting waardoor minder ingehuurd wordt.

38 0 Begroting 0 Begroting Bedragen x €1.000 | meerjaren begroting Lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestuur | 9.539 | 1.800 | 7.092 | 2.191 | 2.208 | 2.191 | 2.216 Burgerzaken | 947 | 993 | 1.139 | 1.170 | 1.170 | 1.170 | 1.170 Overhead | 12.377 | 13.498 | 14.668 | 15.732 | 14.494 | 14.494 | 14.494 Treasury | 1.311 | 1.684 | 2.764 | 2.869 | 3.096 | 3.100 | 3.100 OZB woningen | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 Parkeerbelasting | 0 | 0 | - | 0 | 0 | 0 | 0 Belastingen overig | 619 | 878 | 749 | 773 | 773 | 773 | 773 Overige baten en lasten | 636 | 1.062 | -238 | 297 | 863 | 1.530 | 2.531 Mutaties reserves | 16.299 | 17.945 | 1.119 | 1.119 | 1.119 | 1.119 | 1.119 Totaal lasten programma 0 | 41.735 | 37.867 | 27.300 | 24.158 | 23.730 | 24.384 | 25.410 Bedragen x €1.000 Baten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestuur | 6.660 | 1.168 | 5.028 | 121 | 121 | 121 | 121 Burgerzaken | 294 | 322 | 319 | 327 | 327 | 327 | 327 Overhead | 1.041 | 1.040 | 1.010 | 765 | 765 | 765 | 765 Treasury | 1.594 | 1.739 | 2.401 | 2.387 | 2.387 | 2.387 | 2.387 OZB woningen | 1.333 | 1.414 | 1.455 | 1.491 | 1.491 | 1.491 | 1.491 OZB niet-woningen | 828 | 877 | 912 | 935 | 935 | 935 | 935 Parkeerbelasting | 4.611 | 6.620

| 5.977 | 6.532 | 6.532 | 6.532 | 6.532 Belastingen overig | 296 | 316 | 299 | 381 | 381 | 381 | 381 Algemene uitkering en overige uitkeringen | 36.775 | 41.213 | 39.419 | 41.665 | 41.179 | 41.452 | 42.237 Gemeentefonds Overige baten en lasten | 1.210 | 943 | 117 | 160 | 160 | 160 | 160 Mutaties reserves | 17.270 | 16.680 | 4.324 | 4.834 | 792 | 573 | 573 Totaal baten programma 0 | 71.912 | 72.332 | 61.261 | 59.598 | 55.070 | 55.124 | 55.909 Saldo | 30.177 | 34.465 | 33.961 | 35.440 | 31.340 | 30.740 | 30.499 39 40 Hoofdstuk 4A -> Programma's 1 - Veiligheid op orde Wat willen wij bereiken? Visie We streven naar een veilige, leefbare en weerbare omgeving voor alle inwoners en bezoekers. Dat betekent dat iedereen veilig moet kunnen wonen, werken, verblijven en ondernemen. Het beleid richt zich op het handhaven van de openbare orde, het beschermen tegen criminaliteit, overlast en calamiteiten en het naleven van wet- en regelgeving. Daarnaast nemen we maatregelen om criminaliteit en ongelukken te voorkomen. Ook werken we aan een gemeenschap die weerbaar en veerkrachtig is bij langdurige crises. Onze aanpak richt zich op samenwerking tussen verschillende organisaties en betrokkenen. Samen dragen zij bij aan een veilige en veerkrachtige gemeenschap. Veiligheid is daarbij een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Daarnaast is het belangrijk om flexibel te blijven als zich een langdurige crisis voordoet, omdat dit veel aandacht en capaciteit vraagt van de organisatie en haar partners. Samen bouwen we aan een omgeving waarin iedereen zich veilig kan voelen en veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Hier vindt u onze Visie en Beleid - Texel. 41 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Wat gaan wij ervoor doen? 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Doel Samen met verschillende overheidsinstanties, hulpdiensten en de Texelse gemeenschap zijn we goed voorbereid op rampen, crises, noodsituaties en incidenten en zijn wij in staat daar adequaat op te reageren. Activiteiten • We houden in een nieuwe organisatievorm gericht toezicht op de zwemveiligheid bij de stranden. • We maken inzichtelijk wat de gevolgen zijn van uitval van vitale infrastructuur, welke maatregelen om risico's te beperken al zijn vastgelegd en bij wie, welke aanvullende maatregelen nog nodig zijn en wie daar een rol in kan spelen en welke inzet en middelen daarvoor nodig zijn. • We actualiseren onze proces- en werkbeschrijvingen van de interne crisisorganisatie. • We vragen aandacht voor onze unieke eilandpositie in het nieuw op te stellen beleidsplan, inclusief het dekkingsplan van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord.

Financiën • Voor de vervanging van reddingsmiddelen voor strandbewaking en een acht jaar oude reddingsboot met bijbehorende motor, is een investering nodig van € 18.500. • Voor het opstellen van een weerbaarheidsplan met uitvoeringsagenda, om de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht op Texel te vergroten bij uitval van vitale voorzieningen, is een eenmalig voorbereidingsbudget van € 50.000 nodig. Alternatieven Vervanging reddingsmiddelen • Het gebruik van de huidige reddingsmiddelen voortzetten. Dit brengt wel een steeds groter risico op technische uitval met zich mee. Daardoor kan niet langer worden gegarandeerd dat de strandbewaking gedurende het seizoen goed inzetbaar blijft. • Reddingsmiddelen huren in plaats van aanschaffen. Dit leidt naar verwachting tot hogere structurele kosten. Daarnaast is er onvoldoende zekerheid dat in het seizoen op tijd geschikte huurmiddelen beschikbaar zijn. Dit zet de continuïteit van de strandbewaking onder druk. Budget weerbaarheid Alleen eigen ambtelijke uren en expertise inzetten, betekent dat er geen extra kosten worden gemaakt. Er is echter nog veel onduidelijkheid over de benodigde expertise. Gezien de complexiteit en de brede scope van het project is de verwachting dat niet alle benodigde expertise binnen de organisatie aanwezig is.

Het project zelf uitvoeren is daarom niet aan te raden, omdat dit een risico vormt voor de kwaliteit en planning. Een lager budget vaststellen brengt om dezelfde redenen ook een risico met zich mee, al is dat kleiner dan wanneer er helemaal geen budget wordt opgenomen. Een langere doorlooptijd van het project, en dus het uitstellen van het budget, betekent dat het momentum dat bij de start van het project ontstaat, mogelijk niet kan worden voortgezet in concrete acties. Risico Door toenemende risico’s door internationale spanningen, hybride dreigingen en de gevolgen van klimaatverandering worden de veiligheidsuitdagingen steeds ingewikkelder 42 en langduriger. Het gaat niet alleen om zelfredzaamheid, maar ook om samenredzaamheid. Daarvoor zijn veel afstemming, samenwerking en inzet nodig. Dit vraagt om inzet en capaciteit van hulpverleners, organisaties, betrokkenen, vrijwilligers en de gemeente. Prestatie- indicator Noodsteunpunten: • 2027: We hebben op basis van onderzoek inzichtelijk gemaakt waar noodsteunpunten in onze gemeente nodig zijn, hoeveel er nodig zijn, met welke voorzieningen en in welke organisatievorm. • 2030: De noodsteunpunten zijn operationeel. 43 1.2 Openbare orde en veiligheid Wat gaan wij ervoor doen? 1.2 Openbare orde en veiligheid Doel Texel is een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners en bezoekers.

Criminaliteit, ondermijning en overlast worden zoveel mogelijk voorkomen en, waar nodig, effectief aangepakt. Activiteiten • We breiden de inzet van de Wet Bibob risicogericht uit en zoeken daarbij, waar mogelijk, regionale samenwerking. • We versterken onze eigen weerbaarheid tegen ondermijning en hanteren daarbij de Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid. Financiën Geen financiële voorstellen. Alternatieven Geen financiële voorstellen. Risico Het uitbreiden van de inzet van de Wet Bibob vraagt capaciteit en specialistische kennis. Er bestaat een risico dat deze capaciteit en/of expertise niet direct beschikbaar is. Daarnaast staat de bezetting van de politie onder druk, waardoor de mogelijkheden om naast de noodhulp zichtbaar aanwezig te zijn in de dorpen en preventief toezicht te houden, bijvoorbeeld bij overlast, beperkt kunnen zijn. Prestatie- indicator Cybercriminaliteit In 2025 zijn er op Texel, met 10.000 inwoners, 200% meer geregistreerde cybercrimemisdrijven dan het landelijk gemiddelde. • 2027: Het aantal geregistreerde cybercrimemisdrijven per 10.000 inwoners is niet hoger dan 150% van het landelijk gemiddelde. • 2030: Het aantal geregistreerde cybercrimemisdrijven per 10.000 inwoners is niet hoger dan het landelijk gemiddelde.

44 Verbonden partijen in programma 1 Naam verbonden partijen Taakvelden Bijdrage aan gemeentelijke doelen Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 7.1 Volksgezondheid Brandweerzorg (zowel preventief als repressief), meldkamer, Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR), risico- en crisisbeheersing, Veiligheidshuis, ambulancezorg. GGD Hollands Noorden 1.2 Openbare orde en veiligheid 7.1 Volksgezondheid Uitvoering van de inspectie kinderopvang. Bescherming en bevordering van de gezondheid, uitvoering van het gemeentelijk gezondheidsbeleid, goede jeugdgezondheidszorg (onder andere het consultatiebureau) en preventie. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord 1.2 Openbare orde en veiligheid De kwaliteit van de uitvoering van de milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) verbeteren en eenduidig maken. Openbaar belang: een schone, veilige leefomgeving. 1 Beleidsindicatoren Taakveld | Indicator | Eenheid | Bron | Jaar | Texel | Nederland 2022 | 15 | 8 1. | Aantal per | Stichting | 2023 | 10 | 9 Veiligheid | Verwijzingen Halt | 1.000 | Halt jongeren | 2024 | 21 | 9 2025 | 18 | 10 2022 | 0,7 | 2,3 1. | Aantal per | 2023 | 0,4 | 2,5 Veiligheid | Winkeldiefstallen | 1.000 | CBS inwoners | 2024 | 0,7 | 2,2 2025 | 0,7 | 2,1 2022 | 4,4 | 4,6 1.

| Gewelds- en seksuele | Aantal per | 2023 | 2,5 | 4,3 Veiligheid | misdrijven | 1.000 | CBS inwoners | 2024 | 3,6 | 4,3 2025 | 3,3 | 4,6 2022 | 0,4 | 1,4 1. | Aantal per | 2023 | 0,4 | 1,3 Veiligheid | Diefstal/inbraak uit woning | 1.000 | CBS inwoners | 2024 | 1,1 | 1,2 2025 | 0,4 | 1,2 2022 | 5,5 | 6,0 1. | Vernielingen en misdrijven | Aantal per | 2023 | 5 | 5,8 Veiligheid | tegen de openbare orde en | 1.000 | CBS het openbaar gezag | inwoners | 2024 | 5,8 | 5,7 2025 | 5,4 | 5,7 45 1 Begroting 1 Begroting Bedragen x €1.000 | meerjaren begroting Lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Crisisbeheersing en brandweer | 2.120 | 2.249 | 2.466 | 2.906 | 2.906 | 2.906 | 2.906 Openbare orde en veiligheid | 637 | 603 | 802 | 1.032 | 982 | 982 | 982 Totaal lasten programma 1 | 2.757 | 2.852 | 3.268 | 3.938 | 3.888 | 3.888 | 3.888 Bedragen x €1.000 Baten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Crisisbeheersing en brandweer | 43 | 48 | 46 | 56 | 56 | 56 | 56 Openbare orde en veiligheid | 85 | 58 | 206 | 83 | 83 | 83 | 83 Totaal baten programma 1 | 128 | 106 | 252 | 139 | 139 | 139 | 139 Saldo | -2.629 | -2.746 | -3.016 | -3.799 | -3.749 | -3.749 | -3.749 46 47 Hoofdstuk 4A -> Programma's 2 - Goede

bereikbaarheid Wat willen wij bereiken? Visie Dit programma gaat over de bereikbaarheid van en naar Texel. Wij zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van een wegennet, de straten, fietspaden over het hele eiland en de voetpaden binnen de bebouwde kom. We willen een veilige infrastructuur die past bij het verkeer. Onze gasten vertrouwen daarop en voor onze inwoners is het een belangrijke basisbehoefte. Bij herstel en reconstructies van de infrastructuur richten we de weg zo veilig mogelijk in, met ondersteuning van de provincie. Openbaar vervoer Een belangrijk onderdeel van de bereikbaarheid is goed openbaar vervoer. Het openbaar vervoer op Texel moet beter aansluiten bij de praktijk van het eiland. De provincie is verantwoordelijk voor het busvervoer en wij blijven met haar in gesprek over mogelijke verbeteringen. Zo vinden wij het geen verbetering als een nieuwe concessie leidt tot minder haltes. Veerverbinding Den Helder De bereikbaarheid van Texel begint niet pas bij de boot. Ook de routes naar en in Den Helder, de veerhavens en de verkeersafwikkeling aan beide kanten van het Marsdiep zijn belangrijk. Als eiland zijn wij sterk afhankelijk van de veerverbinding met Den Helder. We werken samen met TESO aan de bereikbaarheid van het opstelterrein op Texel.

Waar mogelijk ondersteunen we de lobby richting Rijkswaterstaat voor het onderhoud en een snelle reconstructie van de aanlandingen in Den Helder en op Texel. Ook over het water zijn wij bereikbaar via de NIOZ-haven en Haven Oudeschild. Hier vindt u onze Visie en Beleid - Texel 48 2.1 Verkeer en vervoer Wat gaan wij ervoor doen? 2.1 Verkeer en vervoer Doel: Texel moet veilig en goed bereikbaar blijven. Activiteiten: Op een duurzame manier leggen we veilige en goed onderhouden wegen, fietspaden en bermen aan voor alle weggebruikers. We maken een integrale mobiliteitsvisie, gebaseerd op gegevens van gebruikers en bezoekers. Daarin bekijken we wegen, fietspaden, parkeren, openbaar vervoer, de veerverbinding en de bereikbaarheid van de overkant samen. Met deze acties vergroten en bewaken we de leefbaarheid voor bewoners en bezoekers van het eiland en verkleinen we risico's (zie hieronder). Financiën: • Herinrichting gedeelte Kadijksweg en Marsweg, rondom De Tuunen: afschrijvingstermijn van 40 jaar. • Herinrichting Parkeerterrein Paal 28, inclusief voorbereidingskrediet voor herinrichting parkeerterrein Paal 31: afschrijvingstermijn van 40 jaar. • Verbreding Schilderweg van Schansweg tot Heemskerckstraat: afschrijvingstermijn van 40 jaar met toegezegde rijkssubsidie van € 200.000.

• Rehabilitatie van diverse wegen in het buitengebied waaronder Akenbuurt, Muyweg, Slufterweg, Westerslag, Zanddijk: afschrijvingstermijn van 40 jaar. • Voorbereidingskredieten voor herinrichting Plevierstraat en Heemskerckstraat: afschrijvingstermijn van 40 jaar. • Aanbrengen grasbetontegels in de bermen bij onder andere Akenbuurt, Redoute, Slufterweg, Westerslag: € 700.000 incidenteel. • Uitvoering SVP: planvorming maatregelen infra hoog risico: € 50.000 incidenteel. • Uitvoering SPV: verkeersveiligheidscampagnes/voorlichting: € 20.000 incidenteel. • Voor het maken van een nieuw Beheerplan openbare verlichting 2027-2031: € 30.000 incidenteel. • Voor de beheerkosten van 6 recent opgeleverde nieuwbouwlocaties: € 225.000 structureel te dekken vanuit de algemene middelen, waarbij al in een dekking van € 45.000 is voorzien. Alternatieven: Als we kiezen voor een lager CROW-niveau en daarmee voor een lagere kwaliteit van het wegenareaal, moet de bereidheid om risico's te accepteren op het gebied van veiligheid hoger zijn. Er kunnen dan meer ongelukken ontstaan en er kan meer hinder zijn voor de leefbaarheid en bereikbaarheid. Risico: Als deze ambitie onvoldoende wordt gehaald, heeft dat een negatieve invloed op de kwaliteit van het Texelse wegenareaal. Ook zal Texel dan lager scoren in de tevredenheid van weggebruikers, bewoners en gasten.

Prestatie- indicator: We streven ernaar ons areaal te onderhouden op CROW B-niveau, zodat wordt voorkomen dat er achterstallig onderhoud ontstaat. De risico's op gebied van veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid worden daarmee verlaagd. Dit is meetbaar via inspecties, waaruit het niveau blijkt. 49 2.2 Parkeren Wat gaan wij ervoor doen? 2.2 Parkeren Doel: Het voorkomen dat dorpscentra een zoekgebied worden voor parkeerplekken en het verwijzen van auto's en campers naar parkeerplaatsen aan de randen van de dorpen. Daarmee voorkomen we overlast. Activiteiten: Autoverwijssysteem naar parkeerplaatsen; ontmoedigingsborden voor campers bij dorpskernen. Financiën: Geen financiële voorstellen. Alternatieven: Geen financiële voorstellen. Risico: Parkeerdruk, opstoppingen, overlast in de omgeving als gevolg van zoekgedrag en bewoners die hun eigen auto niet kwijt kunnen. Prestatie- indicator: We monitoren de betalingsbereidheid (Texelvignet) aan de hand van het aantal naheffingsaanslagen. 50 2.4 Economische havens en waterwegen Wat gaan wij ervoor doen? 2.4 Economische havens en waterwegen Doel: De haven van Oudeschild wordt weer levendig en toekomstbestendig, met behoud van het authentieke karakter. Activiteiten: We richten een havenbedrijf in waarin economie, leefbaarheid en een financieel gezonde exploitatie samenkomen.

Het recent opgerichte havenbedrijf moet daarin een leidende rol spelen. Financiën: Geen financiële voorstellen. Alternatieven: Geen financiële voorstellen. Risico: Als de doelstellingen niet worden gehaald, kan Oudeschild als dorp en de haven in het bijzonder minder aantrekkelijk worden voor toeristische doelgroepen. Dat kan een negatieve invloed hebben op de lokale economie. Prestatie- indicator: Na verloop van tijd wordt duidelijk of de beoogde doelstellingen van het havenbedrijf ook daadwerkelijk worden gehaald. Op dit moment is het nog te vroeg om hier een meetbare indicator te koppelen. 51 2.5 Openbaar vervoer Wat gaan wij ervoor doen? 2.5 Openbaar vervoer Doel: Zorgen dat het openbaar vervoer goed blijft werken en blijft aansluiten bij de behoeften op Texel. Activiteiten: In gesprek blijven met de provincie over mogelijke verbeteringen. Financiën: Planvorming Elemert busstation in voorbereiding op nieuwe concessie: eenmalig € 25.000. Alternatieven: Het openbaar vervoer is een verantwoordelijkheid van de provincie. Daardoor is er voor Texel maar weinig ruimte om zelf alternatieven te bedenken. Risico: Als de kwaliteit van het openbaar vervoer daalt, worden mensen minder mobiel. Dat heeft gevolgen voor de leefbaarheid, sociale contacten en andere zaken.

Prestatie- indicator: Bij de nieuwe concessie zorgen dat het aantal haltes niet afneemt, dat de dienstregeling minimaal op hetzelfde niveau blijft en dat eerder geschrapte lijnen mogelijk terugkomen. 52 Verbonden partijen in programma 2 Naam verbonden partijen Taakvelden Bijdrage aan gemeentelijke doelen 53 2 Beleidsindicatoren 1. Aantal verkeersongevallen • direct van belang voor verkeersveiligheid • goed te registreren • eenvoudig te communiceren • bruikbaar voor het volgen van trends 2. Aantal verkeersdoden per 100 km weglengte • sterke effectindicator • maakt vergelijking tussen gebieden mogelijk • belangrijk bestuurlijk signaal • combineert veiligheid met weglengte en is daardoor betrouwbaarder dan alleen aantallen 3. Percentage bestuurders dat zich aan de snelheidslimiet houdt • snelheid is een belangrijke oorzaak van ongevallen • gemeente en handhaving kunnen hierop sturen • concreet, meetbaar en goed te volgen • goed te koppelen aan beleid en maatregelen 4. Percentage verhardingen dat voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnorm B voor verhardingen, vanuit verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid Meetwijze: percentage verhardingen met kwaliteitsscore op een CROW-schaal van A+ (zeer goed), A (goed) , B (voldoende) , C (matig) en D (slecht). Voor Texel is de beleidsafspraak om kwaliteit B na te streven. De kwaliteiten zijn goed te halen uit de inspectiedata. 1.

Verkeersveiligheid: geen verhoogd risico op schade of ongevallen door slijtage, oneffenheden of spoorvorming 2. Bereikbaarheid: wegdekken worden op tijd onderhouden, zodat functiebeperking en verslechtering worden voorkomen 3. Leefbaarheid: het wegdek veroorzaakt geen bovenmatige geluidshinder door ruwheid, schade of slechte staat Deze indicator: • is meetbaar • legt een directe link met beleid • combineert de drie relevante effecten • maakt onderhoud beter stuurbaar • is geschikt om in de tijd te volgen 2 Begroting 2 Begroting Bedragen x €1.000 | meerjaren begroting Lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Verkeer en Vervoer | 5.536 | 7.595 | 7.878 | 8.079 | 7.190 | 7.193 | 7.193 Parkeren | 720 | 720 | 714 | 702 | 702 | 702 | 702 Recreatieve havens | 151 | 19 | 0 | 0 | - | - | - Economische havens en waterwegen | 1.062 | 934 | 1.001 | 1.037 | 1.037 | 1.037 | 1.037 Totaal lasten programma 2 | 7.469 | 9.268 | 9.593 | 9.818 | 8.929 | 8.932 | 8.932 Bedragen x €1.000 Baten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Verkeer en Vervoer | 215 | 319 | 259 | 275 | 275 | 275 | 275 Parkeren | 1 | - | 0 | 0 | - | - | - Economische havens en waterwegen | 750 | 532 | 927 | 931 | 931 | 931 | 931 Totaal baten

programma 2 | 966 | 851 | 1.186 | 1.206 | 1.206 | 1.206 | 1.206 Saldo | -6.503 | -8.417 | -8.407 | -8.612 | -7.723 | -7.726 | -7.726 54 55 Hoofdstuk 4A -> Programma's 3 - Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt! Wat willen wij bereiken? Visie Economie Dit programma gaat over de economische ontwikkeling van Texel. Het gaat ook over samenwerking, de basisinfrastructuur van werklocaties, het bedrijvenloket met regelingen voor ondernemers en de economische promotie. Texel kiest voor een sterke en toekomstbestendige economie die past bij de schaal, identiteit en draagkracht van het eiland. Economische ontwikkeling moet in balans zijn met natuur, recreatie en leefbaarheid. Kwaliteit staat voorop, niet massaliteit. Toerisme blijft belangrijk, maar mag het karakter van Texel niet onder druk zetten. Ondernemers moeten ruimte krijgen om te investeren, te vernieuwen en te groeien. Daarvoor zijn minder onnodige regels nodig en moet de gemeente sneller meedenken en handelen. We blijven inzetten op een veerkrachtige economie. Waar mogelijk zoeken we actief samenwerking met ondernemers- en belangenorganisaties, zoals LTO, VVV, TOP en Winkelhart Den Burg, Ondernemersvereniging De Koog en de dorpscommissies. Ook samenwerking met gemeenten, het bedrijfsleven en maatschappelijk organisaties op de andere Waddeneilanden, in de Kop van Noord-Holland en in Noord-Holland-Noord is belangrijk.

We doen lokaal wat kan en regionaal wat moet. Binnen deze samenwerking zijn ook de acties uit de Samenwerkingsagenda Samen op Kop en het Programma Waddeneilanden van belang, net als de inzet op toekomstbestendig ondernemen en de circulaire economie. De beroepsbevolking daalt door minder jongeren en meer ouderen. In alle sectoren is het lastig om personeel te vinden. Daarom werken het bedrijfsleven, het onderwijs en de gemeente al enkele jaren samen om dit arbeidsmarktprobleem aan te pakken. De gemeente wil hierbij ondersteunen, onder andere via het Huis van Ontwikkeling en door samenwerkingsverbanden financieel te steunen. Een stabiele arbeidsmarkt is belangrijk voor een sterke, toekomstgerichte economie. Daar hoort ook bij dat opleidingen goed aansluiten op de vraag naar personeel. Recreatie en toerisme zijn economisch erg belangrijk. De ambitie blijft dat recreatie en toerisme waarde toevoegen aan de Texelse samenleving. Texel moet zicht onderscheiden met behoud en duurzame versterking van de eigen identiteit en uniciteit. Daarbij moet de balans tussen toeristische ontwikkeling, de draagkracht van natuur en landschap en het draagvlak onder inwoners behouden blijven. Ook de andere sectoren, zoals landbouw, visserij, zorg, dienstverlening, detailhandel en ambachten, zijn belangrijk voor een stabiele en toekomstgerichte economie.

Voor alle economische sectoren blijven we inzetten op vernieuwing en verandering en ondersteunen we de ontwikkeling van nieuwe economische activiteiten. Daarnaast blijft Texel inzetten op een gezonde detailhandelsstructuur, toekomstbestendige bedrijventerreinen en economisch sterke havens. Vraag en aanbod voor werklocaties moeten goed op elkaar aansluiten, zodat er ruimte blijft voor lokale bedrijvigheid. De haven van Oudeschild en Seaport Texel moeten behouden blijven, met aandacht voor onderhoud, exploitatie, samenwerking en behoud van het eigen karakter. Hier vindt u onze Visie en Beleid - Texel 56 3.1 Economische ontwikkeling Wat gaan wij ervoor doen? 3.1 Economische ontwikkeling Doel: De economische ontwikkeling van Texel is gericht op het behouden en versterken van een sterke economie die toekomstbestendig is en past bij het eiland. Groei om de groei staat niet centraal, kwaliteit is belangrijker dan massaliteit. De economie moet bijdragen aan de leefbaarheid, werkgelegenheid, bereikbaarheid, voorzieningen en identiteit van Texel. Daarbij moet er een goede balans zijn tussen ondernemerschap, toerisme, landbouw, visserij, natuur en het gebruik van de ruimte. Activiteiten: • Wij onderzoeken de mogelijkheid voor een laagdrempelig ondernemersloket. Op korte termijn gebruik van bestaande frontoffice aangevuld met digitale ingang.

• Wij blijven samenwerken in regionale verbanden zoals de Noordkop, Noord- Holland-Noord en de Waddeneilanden. • Wij betrekken Texelse ondernemers bij aanbestedingen en opdrachten. • Wij meten op lange termijn de balans tussen toerisme en leefbaarheid. • Wij onderzoeken de behoefte aan en de mogelijkheden voor uitbreiding van bedrijventerreinen. • Wij werken de mogelijkheden voor een digitaal systeem op waarin toeristische overnachtingen worden geregistreerd verder uit. • Wij actualiseren de retailvisie. • Wij versterken de haven van Oudeschild als economisch knooppunt. • Wij behouden en versterken waar mogelijk de landbouw, visserij en schapenhouderij. • Wij blijven deelnemen aan het LEADER-programma. • Wij ondersteunen verdere ontwikkelingen van de mbo-programma's • Wij stimuleren lokale productie, korte ketens en het gebruik van Texelse producten. • Wij verkennen passende vormen van personeelshuisvesting voor vitale sectoren. • Wij benutten bestaande bebouwing en vrijkomende locaties beter. • Wij toetsen economische ontwikkelingen op zorgvuldige inpassing in de ruimtelijke kwaliteit van Texel.

Financiën: Geen financiële voorstellen Alternatieven: Geen financiële voorstellen Risico: Risico’s voor de economische ontwikkeling van Texel zijn onder andere beperkte fysieke ruimte, netcongestie, personeelstekorten, trage procedures, druk op toerisme en de kwetsbaarheid van landbouw, visserij en bereikbaarheid. Deze factoren kunnen de uitvoering van economische doelen vertragen of beperken. Prestatie- indicator: Vestigingen van bedrijven: 2027: 258 2030: 285 Per 1.000 inwoners van 15 tot en met 64 jaar. Bron: LISA/CBS 57 3.2 Fysieke bedrijfsstructuur Wat gaan wij ervoor doen? 3.2 Fysieke bedrijfsstructuur Doel: Het doel van de fysieke bedrijfsstructuur is te zorgen voor een goed functionerende, toekomstbestendige en passende fysieke basis voor ondernemerschap op Texel. Het gaat daarbij om voldoende en goede ruimte voor bedrijven, een aantrekkelijke en levensvatbare detailhandel en een goed ingerichte economische infrastructuur die past bij de schaal en identiteit van het eiland. De gemeente wil dit bereiken door bedrijventerreinen, detailhandel, agrarische functies, havenontwikkeling en ondersteuning van ondernemers zo te organiseren dat economische ontwikkeling mogelijk blijft, zonder dat dit ten koste gaat van de ruimtelijke kwaliteit van Texel. Activiteiten: • Wij werken aan de uitbreiding van bedrijventerrein Oudeschild. • Wij actualiseren het marktbeleid.

• Wij voeren samen met de provincie het Ondersteuningsprogramma Verduurzaming mkb uit. • Wij voeren overleg met Texelse boeren en natuurbeheerders over de toekomst van de landbouwsector. • Wij werken verder aan de toekomstbestendige exploitatie van de haven Oudeschild. • Wij ondersteunen ondernemers bij inkoop- en aanbestedingsvraagstukken. • Wij vervangen markt- en evenementenkasten waar dat technisch nodig is. • Wij blijven werken aan het behoud en de versterking van de fysieke basisinfrastructuur van werklocaties. • Wij gaan in gesprek met eigenaren van bedrijfs- en winkelpanden en treden op als tussenpersoon voor belangenorganisaties om leegstand zoveel mogelijk te beperken. Financiën: Geen financiële voorstellen Alternatieven: Geen financiële voorstellen Risico: Risico’s voor de fysieke bedrijfsstructuur van Texel zijn onder andere ruimtegebrek, netcongestie, trage procedures en regeldruk, personeelstekorten, onvoldoende samenhang tussen economie en ruimtelijke ordening, druk op landschap en leefomgeving, kwetsbaarheid van de havenexploitatie, onvoldoende handhavingscapaciteit, afhankelijkheid van externe partijen zoals de provincie, netbeheerder of ontwikkelaars en financiële beperkingen. Deze factoren kunnen uitbreiding, uitvoering en economische ontwikkeling vertragen of beperken.

Prestatie- indicator: Netto vloeroppervlakte bedrijventerreinen en/of werklocaties: • 2027: 55.000 m2 • 2030: 68.000 m2 Bron: Gemeente Texel en Ibis-register 58 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat gaan wij ervoor doen? 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Doel: Het uiteindelijke doel van het bedrijvenloket en bedrijfsregelingen is om ondernemers op Texel laagdrempelig, snel en doelgericht te ondersteunen bij gemeentelijke vraagstukken, inkoop- en aanbestedingsprocedures, regelgeving en de toegang tot relevante regelingen. Daarmee willen wij de lokale economie versterken, de dienstverlening verbeteren en de kansen voor Texelse ondernemers vergroten. Activiteiten: • Wij onderzoeken de mogelijkheid voor een laagdrempelig ondernemersloket. • Wij gebruiken de bestaande frontoffice- of accountmanagementfuncties binnen de organisatie • Wij faciliteren procesmatig ondernemers bij inkoop- en aanbestedingsprocedures. • Wij betrekken Texelse ondernemers bij gemeentelijke opdrachten en aanbestedingen. • Wij ondersteunen ondernemers projectmatig met vragen over regelgeving, subsidies, vergunningen en vestigingskwesties. • Wij streven na de samenwerking tussen gemeente en ondernemers via een duidelijk aanspreekpunt te optimaliseren. • Wij streven ernaar het bedrijvenloket als middel in te zetten om de lokale economie te ondersteunen.

Financiën: Geen financiële voorstellen Alternatieven: Geen financiële voorstellen Risico: De belangrijkste risico’s zijn dat er binnen de gemeentelijke organisatie onvoldoende capaciteit of deskundigheid is om ondernemers goed te ondersteunen. Ook kan er een verschil in verwachting ontstaan tussen ondernemers en de gemeente over de precieze vorm van hulp. Als het nieuwe loket niet duidelijk wordt gepositioneerd, kan de dienstverlening versnipperd raken. Daarnaast bestaat het risico dat het loket weinig bekendheid krijgt, waardoor ondernemers het loket niet weten te vinden en het onvoldoende wordt gebruikt. Verder is de organisatie afhankelijk van structurele middelen voor een blijvende en kwalitatieve uitvoering. Tot slot kan een trage afhandeling van vragen of procedures ertoe leiden dat de tevredenheid onder Texelse ondernemers sterk daalt. Prestatie- indicator: Klanttevredenheid bedrijvenloket: • 2027: > 6,5 • 2030: > 7,5 Gegevens uit een jaarlijks uit te voeren ondernemersonderzoek 59 3.4 Economische promotie Wat gaan wij ervoor doen? 3.4 Economische promotie Doel: Een sterke economische promotie is belangrijk voor de zichtbaarheid, aantrekkelijkheid en toekomstbestendigheid van Texel.

De promotie van het eiland moet bijdragen aan een kwalitatief toeristisch profiel, een goed vestigingsklimaat voor ondernemers en de versterking van Texel als bijzondere bestemming waar recreatie, economie, visserij, landbouw, cultuur en innovatie samenkomen. Daarbij staat de groei in aantallen niet centraal, maar de kwaliteit, balans en een positieve bijdrage aan de Texelse samenleving. Activiteiten: • We voeren de tweede uitvoeringsagenda van het Toeristisch Toekomstplan 2025–2027 uit. • We werken aan monitoring met indicatoren voor de balans tussen toerisme en leefbaarheid. • We voeren onderzoek uit naar bewonersvoordeel en de effecten van toeristische ontwikkeling. • We werken de mogelijkheid van een digitaal nachtregister uit voor beter inzicht in overnachtingen en toeristische bezetting. Het capaciteitsvraagstuk behoeft extra aandacht voor uitwerking en realisatie. • We herhalen het inwonersonderzoek over recreatie en toerisme. • We blijven werken met gestructureerde en landelijk uniforme datamonitoring. • We ondersteunen de promotie van Texel via VVV Texel. • We blijven inzetten op het aantrekken van bedrijven die passen bij de identiteit en vernieuwingskracht van Texel. • We ondersteunen de promotie van de regio Kop van Noord-Holland en Texel als visserijgemeenschap.

• We stimuleren de inzet van STIFT voor de promotie van toerisme, infrastructuur, landbouw, visserij, cultuur en evenementen. • We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan de economische profilering en zichtbaarheid van Texel. Financiën: Geen financiële voorstellen Alternatieven: Geen financiële voorstellen Risico: Risico’s voor de economische promotie van Texel zijn onder andere te veel toeristische druk, verlies van onderscheidend vermogen, afhankelijkheid van toerisme, onvoldoende monitoring, beperkte invloed van de gemeente op landelijke of regionale ontwikkelingen, concurrentie van andere bestemmingen, krapte op de arbeidsmarkt, onvoldoende cofinanciering en versnipperde verantwoordelijkheden tussen gemeente, VVV, STIFT en andere partners. Deze factoren kunnen de effectiviteit van de promotie en de zichtbaarheid van Texel verminderen. Prestatie- indicator: Percentage aangesloten logiesverstrekkers op het digitaal nachtregister: • 2027: 60% • 2030: 90% Bron(nen): Gemeente Texel, VVV 60 Verbonden partijen in programma 3 Naam verbonden partijen Taakvelden Bijdrage aan gemeentelijke doelen De Waddeneilanden 2.3 Recreatieve havens 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 8.1 Ruimte en leefomgeving Samenwerking bij toepassing van het Convenant vaarrecreatie en kwaliteitsverbetering van jachthavens.

Bevordering van het toerisme naar de Waddeneilanden in relatie tot de Werelderfgoedstatus van de Wadden. Samenwerken op het vlak van de Omgevingswet. Stichting VVV Texel promotie 3.4 Economische promotie Kwalitatief toeristisch bezoek aan het eiland. Dit is van groot algemeen economisch en maatschappelijk belang. 3 Beleidsindicatoren Taakveld | Indicator | Eenheid | Bron | Jaar | Texel | Nederland 2020 | 55,6 | 53,3 2021 | 55,6 | 53,4 3. | LISA/ | 2022 | 55,3 | 53,9 Economie | Functiemenging | % BAG | 2023 | 55,5 | 54,3 2024 | 55,7 | 54,5 2025 | 55,5 | 54,6 2020 | 231,8 | 158,7 2021 | 235,7 | 165,5 3. | Vestigingen (van | Aantal per 1.000 inwoners | 2022 | 242,6 | 164,5 Economie | bedrijven) | in de leeftijd van 15 tot | LISA en met 64 jaar | 2023 | 245,8 | 183,1 2024 | 258,1 | 191,4 2025 | 267,2 | 196,1 2020 | 1001,6 | 797,8 2021 | 1018,6 | 807,6 6.

Sociaal | Aantal per 1.000 inwoners | LISA/ | 2022 | 1036,8 | 827,6 Domein | Banen | in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar | CBS | 2023 | 1034,4 | 839,9 2024 | 1064,0 | 850,2 2025 | 1092,0 | 858,8 61 3 Begroting 3 Begroting Bedragen x €1.000 | meerjaren begroting Lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Economische ontwikkeling | 395 | 504 | 622 | 459 | 459 | 459 | 459 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | 95 | 95 | 131 | 114 | 79 | 79 | 79 Economische promotie | 1.095 | 1.226 | 1.019 | 1.093 | 748 | 748 | 748 Totaal lasten programma 3 | 1.585 | 1.825 | 1.772 | 1.666 | 1.286 | 1.286 | 1.286 Bedragen x €1.000 Baten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Economische ontwikkeling | 50 | 137 | 0 | 0 | - | - | - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen | 34 | 37 | 33 | 33 | 33 | 33 | 33 Economische promotie | 10.647 | 11.201 | 11.186 | 11.899 | 11.899 | 11.899 | 11.899 Totaal baten programma 3 | 10.731 | 11.375 | 11.219 | 11.932 | 11.932 | 11.932 | 11.932 Saldo | 9.146 | 9.550 | 9.447 | 10.266 | 10.646 | 10.646 | 10.646 62 63 Hoofdstuk 4A -> Programma's 4 - Toekomst voor de jeugd Wat willen wij bereiken? Visie Texel is een aantrekkelijke gemeente om in te leven.

De rust, ruimte en natuur, maar ook de toeristische dynamiek zorgen ervoor dat het plezierig wonen en werken is op het eiland. Het is een eiland met een goed vestigingsklimaat en een goede leefbaarheid. Ons eiland spreekt jonge gezinnen aan. Jeugd kan op Texel gezond, gelukkig en veilig opgroeien. Voor de jongste kinderen zijn er voldoende voorzieningen om te spelen, bewegen en ontdekken. Er zijn goede scholen voor basis- en voortgezet onderwijs en er is beroepsonderwijs waar lokale jongeren uit kunnen kiezen en zich verder kunnen ontwikkelen. De eilandpositie maakt dit noodzakelijk. Goede samenwerking tussen onderwijs, jeugdwerk, zorg en partners op de arbeidsmarkt zorgt voor perspectief voor onze jeugd om op Texel te blijven wonen, leren en werken. Breed onderwijsaanbod op alle scholen Scholen werken intensief samen aan een doorgaande leerlijn van 0 tot 19 jaar. Dit is vastgelegd in een goed ontwikkeld en sterk onderwijsnetwerk met integrale kindcentra (IKC). Er zijn vijf typen basisscholen waaruit ouders kunnen kiezen. De basisscholen in de dorpen blijven behouden en er is een goed pedagogisch en didactisch klimaat. Waar nodig is er goede ondersteuning voor mentale gezondheid, weerbaarheid en moeilijke thuissituaties. Op de brede scholengemeenschap OSG De Hogeberg kunnen leerlingen terecht voor vmbo, mavo, havo en vwo.

De doorgaande leerlijnen tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs sluiten goed op elkaar aan. De TexelAcademy heeft zich bewezen als aanbieder van mbo-horecapersoneel. Een breed aanbod van beroepsopleidingen heeft grote meerwaarde. Inwoners zijn zelfredzaam en kunnen geestelijk en lichamelijk vitaal ouder worden. Elke jongere en volwassene moet voldoende kunnen lezen, schrijven en rekenen en basisvaardigheden kunnen ontwikkelen. En dat begint al bij de jeugd. Hier vindt u onze Visie en Beleid - Texel 64 4.2 Onderwijshuisvesting Wat gaan wij ervoor doen? 4.2 Onderwijshuisvesting Doel We willen de basisscholen zo lang mogelijk open houden, zolang daar goed onderwijs kan worden gegeven. Activiteiten Een belangrijke voorwaarde voor goed onderwijs is een goed, modern en duurzaam schoolgebouw. In de buitendorpen worden de schoolgebouwen aangepast op basis van het plan 'Plan scholen buitendorpen, plan voor een duurzame toekomst' van ICS Adviseurs van 19 januari 2024. In 2027 wordt in de wet geregeld dat gemeenten voor een planmatige en doelmatige aanpak van onderwijshuisvesting integrale huisvestingsplannen (IHP) moeten ontwikkelen. In (medio) 2027: • Ronden we de uitvoering van het plan voor verduurzaming en modernisering van basisschool De Bruinvis af; • Stellen we het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de schoolgebouwen en de daarmee samenhangende ambities vast.

Daarin nemen we de huidige plannen voor de verduurzaming en modernisering van de basisscholen (De Vliekotter, Luberti en Durperhonk) met bijbehorende planning en investeringen, mee; • Brengen we, door kostenstijgingen, de voorziening voor het onderhoud van het gebouw van OSG De Hogeberg op peil. Zo kan het toekomstige onderhoud blijven worden uitgevoerd en kan het schoolgebouw op een goed niveau in stand worden gehouden. Financiën • Voortzetting van de tijdelijke huisvesting van De Vliekotter: schooljaar 2027-2028 incidenteel € 27.813 in 2027 en € 38.938 in 2028; • Ondersteuning van de planontwikkeling voor de verduurzaming en modernisering van schoolgebouwen : € 35.000 incidenteel in 2027 en 2028; • Bijstelling van de onderhoudsvoorziening gebouw OSG De Hogeberg: € 900.000. Alternatieven 1. De plannen over een langere periode uitvoeren dan periode 2027-2030. Daardoor wordt de druk op de financiële middelen van de gemeente kleiner. 2. De plannen niet uitvoeren. Risico De wereld is voor een groot deel onvoorspelbaar. Internationale ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de beschikbaarheid van bouwmaterialen en op de kosten. Dat kan leiden tot onverwachte kostenstijgingen. Ook netcongestie is een actueel probleem. Er is een risico of er voldoende energie beschikbaar is voor de verbouwing en voor het energiegebruik na uitvoering van de plannen.

Daarnaast hebben energieleveranciers op dit moment en waarschijnlijk ook in de komende jaren, veel tijd nodig om technische maatregelen te nemen voor de extra energievraag. De schoolplannen kosten relatief veel geld. Het geld komt uit de algemene middelen van de gemeente. De verwachting is dat het Rijk hier tussentijds op gaat korten. Dat kan tot knelpunten leiden, ook als er financiële tegenvallers ontstaan. 65 Prestatie- indicator Aantal vernieuwde schoolgebouwen (gerealiseerd): • 2027: 1 • 2030 (afhankelijk van planning in IHP, vooralsnog): 4 66 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat gaan wij ervoor doen? 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Doel We willen zorgen voor goed, hoogwaardig onderwijs. Jongeren mogen geen belemmeringen ervaren om op Texel goed onderwijs te volgen. Activiteiten We willen de verbinding tussen onderwijs en de arbeidsmarkt verbeteren. Daarmee verkleinen we de kans dat jongeren voortijdig uit het onderwijs vallen. Ook vergroten we de ontwikkelkansen van jongeren op Texel en de kans dat zij op Texel blijven wonen en werken. We streven naar een goede samenwerking tussen onderwijs, jeugdwerk en ondersteunende zorg rondom opgroeien in de brede zin van het woord. Scholen, gemeente, ondernemers en regionale partners werken voortdurend samen aan een sterke doorlopende leerlijn. Samenwerking wordt structureel vastgelegd.

We zetten in op praktijkonderwijs en leerwerktrajecten. Waar mogelijk breiden we het mbo-aanbod uit, zoveel mogelijk op basis van lokale behoeften. Ook onderzoeken we de mogelijkheden voor hbo-aanbod. Zo bereiden we jongeren goed voor op de arbeidsmarkt, met als voorkeur wonen en werken op Texel. In 2027: • Stellen we het reguliere budget voor de gemeentelijke bijdrage in het bewegingsonderwijs bij vanwege loonstijgingen; • Corrigeren we het budget voor het leerlingenvervoer. Financiën Bijstellen bijdrage gymonderwijs: € 7.500 Bijstellen bijdrage leerlingenvervoer: € -50.000 Alternatieven Niet van toepassing. Risico • Samenwerking tussen partijen komt om verschillende redenen niet tot stand of mislukt. • Vraag en aanbod van opleidingsmogelijkheden sluiten niet goed op elkaar aan, ondanks lokaal maatwerk. • De kosten zijn relatief hoog. • Er kan te weinig volume zijn, waardoor een opleiding niet van de grond komt. • Er zijn geen of onvoldoende huisvestingmogelijkheden. Prestatie- indicator Zie bestaande prestatie-indicatoren: absoluut verzuim en relatief verzuim. 67 Verbonden partijen in programma 4 Naam verbonden partijen Taakvelden Bijdrage aan gemeentelijke doelen 4 Beleidsindicatoren Taakveld | Indicator | Eenheid | Bron | Jaa | Tex | Nederlan r | el | d 202 | 3,1 | 6,3 3 202 | 5,1 | 6,7 4 4.

| Absoluut | Aantal | www.waarstaatjegemeent | 202 Onderwij | verzuim | per 1.000 | e.nl | 5 | 3,9 | 7,4 s | leerlingen 202 | 35 | 27 3 202 | 32 | 28 4 4. | Relatief | Aantal | www.waarstaatjegemeent | 202 Onderwij | verzuim | per 1.000 | e.nl | 5 | 50 | 28 s | leerlingen Vroegtijdig | % | 202 | 2,1 | 2,3 4. | schoolverlater | Deelneme | 3 Onderwij | s zonder | rs aan het | www.waarstaatjegemeent s | startkwalifica | vo- en | e.nl tie (vsv'ers) | mbo- | 202 | 2,5 | 2,3 onderwijs | 4 68 69 202 5 2,7 2,3 Stand van zaken per 15 septemb er 2026 4 Begroting 4 Begroting Bedragen x €1.000 | meerjaren begroting Lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Openbaar basisonderwijs | 105 | 109 | 109 | 120 | 120 | 120 | 120 Onderwijshuisvesting | 1.687 | 1.396 | 1.239 | 2.094 | 1.205 | 1.166 | 1.166 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1.162 | 1.351 | 926 | 1.471 | 1.471 | 1.436 | 1.436 Totaal lasten programma 4 | 2.954 | 2.856 | 2.274 | 3.685 | 2.796 | 2.722 | 2.722 Bedragen x €1.000 Baten | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderwijshuisvesting | - | - | 18 | 18 | 18 | 18 | 18 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 347 | 397 | 20 | 309 | 309 | 309 | 309 Totaal baten programma 4 | 347 | 397 | 38 | 327 | 327 | 327

| 327 Saldo | -2.607 | -2.459 | -2.236 | -3.358 | -2.469 | -2.395 | -2.395 70 71 Hoofdstuk 4A -> Programma's 5 - Samen beleven en bewegen Wat willen wij bereiken? Visie Het doel van dit programma is het creëren en behouden van een fijne, gezonde, sociale en uitdagende leefomgeving. Dit realiseren we door voldoende voorzieningen en een gevarieerd aanbod van activiteiten op het gebied van sport, spel, kunst, cultuur en ontspanning mogelijk te maken. Ook natuur, erfgoed, landschap, openbaar groen en recreatie in de buitenlucht horen bij dit programma. We willen een goede balans tussen het gebruik van de omgeving voor sociale activiteiten en het beschermen van natuur, erfgoed en landschap. Sport en cultuur zijn belangrijk voor de gezondheid, leefbaarheid en sociale samenhang. Ze horen bij de identiteit en het erfgoed van Texel en brengen inwoners samen. Sport op het eiland hangt sterk samen met het buitenleven en het gebruik van de openbare ruimte. Zwemvaardigheid en waterveiligheid zijn daarbij van groot belang. Mensen moeten ook van de natuur kunnen blijven genieten. Wij willen meer samenhang brengen in ruimtelijke keuzes. Nieuwe ontwikkelingen moeten passen bij Texel en bijdragen aan de kwaliteit van het eiland. De toegankelijkheid van de natuur blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Ook willen we hierin meer regie nemen door actief positie te kiezen in gesprekken met partijen zoals terreinbeheerder, de provincie, Rijkswaterstaat en natuurorganisaties. Hier vindt u onze Visie en Beleid - Texel 72 5.1 Sportbeleid en activering Wat gaan wij ervoor doen? 5.1 Sportbeleid en activering Doel We stimuleren en bevorderen een voldoende, uitdagend en gevarieerd sportaanbod voor alle inwoners. Activiteiten We ondersteunen sportverenigingen, sportinstellingen en initiatieven met subsidie. Via subsidies en een BCF-contract (Beleidsgestuurde Contractfinanciering) maken we nieuwe prestatieafspraken met de Sportstichting. In 2027 actualiseren we ook het gemeentelijk sportbeleid. Financiën Er zijn geen financiële voorstellen. Alternatieven Een alternatief is om sommige activiteiten niet meer te doen of af te schalen, zoals het verstrekken van eenmalige sportsubsidies of het uitreiken van de Sportprijs. Risico Als er minder wordt ingezet op sportstimulering, wordt het aanbod kleiner. Uiteindelijk zullen sport- en beweegmomenten minder vaak en korter plaatsvinden. Dat heeft een negatief effect op de lichamelijke en mentale gezondheid van mensen.

Prestatie- indicator Het percentage wekelijkse sporters (gegevens eens per twee jaar): * 2028: 55,0% * 2030: 55,5% 73 5.2 Sportaccommodaties Wat gaan wij ervoor doen? 5.2 Sportaccommodaties Doel We zorgen ervoor dat een aantal gemeentelijke sportvoorzieningen beschikbaar en toegankelijk blijft voor inwoners. Activiteiten We houden onze sport- en speelvoorzieningen in stand door ze zelf te beheren, met subsidie te ondersteunen en/of maatschappelijke tarieven te hanteren. Waar nodig verbeteren of breiden we sport- en speelvoorzieningen in de dorpen uit. Financiën • Integraal Huisvestingsplan gemeentelijke sportaccommodaties: € 30.000 incidenteel. • Speeltoestellen vervangen: € 110.000 eenmalige investering (afschrijftermijn 15 jaar). Alternatieven 1- Een alternatief is om geen integraal huisvestingsplan te maken. 2- Of om minder of niet te investeren in de uitbreiding en verbetering van sport- en speelvoorzieningen in de dorpen. Risico Als er onvoldoende wordt ingezet op onderhoud en vervanging van sport- en speelvoorzieningen, gaan de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid achteruit. Stijgende kosten voor beheer, energie, materiaal en onderhoud zetten het behoud van het voorzieningenniveau onder druk. Met hetzelfde geld kan dan minder worden gedaan. Uiteindelijk nemen het gebruik van de voorzieningen en de sportdeelname af.

Prestatie- indicator Aantal gemeentelijke sport- en speelvoorzieningen in de dorpen: * 2027: pm * 2030: pm 74 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat gaan wij ervoor doen? 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Doel We stimuleren en bevorderen een voldoende, uitdagend en gevarieerd aanbod van kunst en cultuur. Ook zorgen we voor een stabiel basisaanbod via cultuuraanbieders zoals Artex. Activiteiten We ondersteunen cultuurverenigingen, cultuurinstellingen en initiatieven met subsidie. Via subsidieverleningen en een BCF-contract (Beleidsgestuurde Contractfinanciering) maken we nieuwe prestatieafspraken met Artex. Met de hoofdgebruikers van het Thijssehuis maken we afspraken over het beheer en de exploitatie van het gebouw. Na de zomer van 2026 starten we de zoektocht naar een nieuwe eilanddichter. Als dat lukt, vindt de benoeming begin 2027 plaats. De evaluatie van de percentageregeling voor kunst in de openbare ruimte en de verordening van de adviescommissie cultuur pakken we in 2027 tegelijk op. Financiën Geen financiële voorstellen. Alternatieven Een alternatief is om bepaalde zaken niet meer te doen of af te schalen, zoals het verstrekken van eenmalige subsidies voor kunst en cultuur, de adviescommissie cultuur of de Cultuurprijs. Risico Het afschaffen of afschalen van bepaalde activiteiten leidt tot minder aanbod.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://texel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/fe7d9645-f50f-4995-a8db-1cda65ac47c4?agendaItemId=f1e876f1-d914-42e3-bff8-1ea3f2780add