Ondertiteling raadscommissie en raad 7 mei 2025

Het ene is alleen een betonnen steen en het andere is het oude klinkertje. Anneke Visser-Veltkamp

Waarvan akte. Mevrouw Visser. -Dank u wel, voorzitter. We vinden het een zeer sympathieke motie, vooral de titel van de motie, maar wij delen de zorgen uit de motie niet. Wij hebben het idee dat zowel het college als de organisatie erg hun best doen om juist veel te werken met hergebruiken van materialen en indien mogelijk nieuwe materialen te gebruiken die zoveel mogelijk erop lijken. Dat wordt in de motie 'authenticiteit' genoemd. Ik heb ook niet het idee, als ik in bijvoorbeeld Oosterend rondloop, dat daar in al die misschien wel 1000 jaar nog nooit een straatvernieuwing heeft plaatsgevonden. Het voelt daar rond de kerk wel heel authentiek aan. Het lijkt ons goed dat de Commissie Omgevingskwaliteit betrokken wordt in het beschermen van sfeerbeelden waar niet alleen gevels, maar ook bestrating in wordt betrokken, zoals beschreven in punt drie van het dictum. Wij zijn blij met het per punt stemmen de volgende keer. Misschien kan de Commissie Omgevingskwaliteit het woord 'authenticiteit' vormgeven, want ik heb het idee dat dit begrip niet eens helder is. Erik Polderman

Dank u, mevrouw Visser. De heer Polderman. -Dank u, voorzitter. Hart voor Texel onderschrijft het belang van behoud van karakter en uitstraling van onze dorpskernen. Authentieke elementen zijn waardevol, zowel voor bewoners als bezoekers. Deze motie kiest een weg die ons inziens symbolisch niet effectief is en bovendien voorbijgaat aan waar het werkelijk wringt. Laat ik u een concreet voorbeeld geven. We kennen een Texelse ondernemer met een sterk vervallen pand in een dorpskern. Hij wil de gevel heel graag restaureren, terug in lijn met het oude straatbeeld. Een mooie kans, zou je denken. Hij heeft de commissie gevraagd om langs te komen en mee te denken. Tot op heden geen reactie. Zijn verzoek ligt al maanden op hun bureau en juist dat is het echte probleem. Deze motie stuurt aan op meer advies, meer overleg en meer institutionele bemoeienis, maar zegt niets over een snellere procedure, betere dienstverlening of actieve communicatie met burgers en ondernemers, terwijl daar nu de winst te behalen is. Als u echt wil dat Texel het karakter behoudt, dan vraagt het om een aanpak waarin samenwerking, responsiviteit en lokaal maatwerk centraal staan. Geen motie die uitgaat van overleg met een commissie, maar voor contact met mensen die er wonen en werken. Voorzitter raadscommissie

Zonder dat perspectief kunnen wij deze motie niet steunen. Dank u wel. -Dank u wel, meneer Polderman. Heeft u een korte reactie? -Ik ga graag met u in overleg. -Kijk, daar houd ik van. Meneer Huisman. Albert Huisman

Dank u, voorzitter. VVD onderschrijft ook het belang van het behoud van het karakter van de Texelse dorpen, maar we vinden dat het geen verplichtend beleid vanuit de gemeente vraagt. Hergebruik van oude materialen, dat heeft de wethouder net ook aangegeven, is niet altijd duurzamer of technisch verantwoord. Het verplichte behoud van uitstraling past wat ons betreft alleen bij een monumentale status en in goed overleg met de eigenaren. In de praktijk blijkt dat dit vaak al goed gaat. Zoals de herinrichting van het pleintje in Hoorn, het straatje bij de Zeemanskerk in Oudeschild en de nieuwe gevel van de dorpswinkel in Oosterend. Die laten zien dat er nu al veel oog is voor sfeer en historie, zonder extra regels of dwang. Authenticiteit, aan de indieners, is ook een kwestie van smaak. Wij kiezen voor vertrouwen in de inwoners in plaats van gemeentelijke sturing. Daarom stemmen wij, op alle drie

Voorzitter raadscommissie

de punten, niet in met deze motie. -Dank u wel, meneer Huisman. Wil iemand anders nog reageren? Het is verder aan de indieners of dit doorgaat naar de raadsvergadering. Dan hebben we dit punt gehad

9 Aankondiging Motie VVD Texel, D66 Texel en GroenLinks Texel: Aansluiting gemeente Texel bij de Berichtenbox van MijnOverheid Voorzitter raadscommissie

en gaan we naar de aankondiging van de motie van VVD Texel, D66 Texel en GroenLinks Texel: 'Aansluiting gemeente bij de Berichtenbox van MijnOverheid'. Nick Ran

Wie van de indieners kan ik daar het woord over geven? Ik zie een vinger van de heer Ran. -Dank u wel, voorzitter. Het college laat weten dat het op termijn werkt aan een eigen MijnTexel omgeving en dat koppeling aan de Berichtenbox misschien later volgt. Daarom dienen we deze motie toch in en ik wil kort toelichten waarom. De motie vraagt om bij de begroting een concreet schema, kostenraming en besparingsinschatting te leveren. Ruim 9 miljoen Nederlanders gebruiken de Berichtenbox van MijnOverheid inmiddels. Texelaars ontvangen op die manier bijvoorbeeld communicatie van het waterschap, de Belastingdienst en degenen die wat langer gestudeerd hebben van DUO. DigiD biedt vertrouwde toegang en er worden nieuwe vereenvoudigde inlogmiddelen geïmplementeerd. Die verlagen de drempel voor de minder digitaalvaardigen onder ons. Een eigen MijnTexel is nuttig voor lokale diensten, dus dat juichen we van harte toe, maar de Berichtenbox is de landelijke standaard voor overheidspost. Tot en met 2022 betaalde overheden nog 32 tot 45 eurocent per verzonden bericht. Sinds 2023 zijn die kosten volledig uit het tarief verdwenen en worden ze centraal door de overheid bekostigd. Voor gemeenten betekent dit hooguit eenmalige aansluitkosten, maar dus geen factuur meer per verzonden bericht. Elke digitale verzending bespaart vervolgens meteen op print- en portokosten en natuurlijk papier.

Gemiddelde besparing per document is € 1,5 tot € 2 Voorzitter raadscommissie

en dat is voor ons voldoende motivatie om deze motie in te dienen. Dank u wel, meneer Ran. Nog andere indieners? Henry Soyer

Ik zie de heer Soyer. -Dank u wel, voorzitter. Wij vinden het heel belangrijk dat de keuze voor digitaal altijd aan de inwoner is. Een inwoner die niet wil, zal ook nooit hoeven. Daarbij komt dat een inwoner kan kiezen voor digitaal, zodat hij niet meer hoeft te archiveren en papieren voor de zekerheid voor de neus te krijgt. Voorzitter raadscommissie

De keuze ligt helemaal bij de inwoner. Dank u wel. Dank u wel, meneer Soyer. Zal ik eerst het college vragen hier op te antwoorden? Het is namelijk een vraag Mark Pol

direct aan het college. -Heel goed, dank u wel. In de basis zijn we het hier volgens mij over eens. Je wil dat die dienstverlening zo goed mogelijk is en we zien het natuurlijk al jaren verschuiven richting digitaal. Daar doen we zelf ook veel aan mee en we willen zorgen dat de dienstverlening op orde blijft. Ik ben het eens met de oproep van de heer Soyer, je wil dat die keuze uiteindelijk bij inwoners blijft liggen. Er loopt op dit moment een onderzoek om te kijken in welke vorm we dat het beste kunnen doen, waarbij een eigen omgeving, een MijnTexel omgeving, ook een van de opties is. Vandaar ook het technische antwoord, wat u als beantwoording heeft gekregen op een van de vragen bij de perspectiefnota. Er zijn gemeenten die daar nu al ervaringen mee opdoen. Groningen zag ik en Gouda. Er zijn een aantal gemeenten die al een MijnGroningen of een MijnGouda of MijnTexel omgeving hebben. Het voordeel van zo een omgeving zou kunnen zijn dat je het wat meer interactief kunt maken. Je kunt wat meer vragen stellen in je eigen omgeving, anders dan in de omgeving van MijnOverheid, waar het alleen maar zenden is. Dat onderzoek loopt nu en we kijken ook naar financiële aspecten en dat soort dingen. Ik heb begrepen dat je MijnTexel uiteindelijk ook onder de MijnOverheid zou kunnen hangen, zodat je daar onderdeel van bent. Deze motie komt daar dwars

doorheen. Dat is op zich geen probleem, want we willen allemaal hetzelfde. Ik heb niet zo vreselijk veel moeite met het dictum en de oproep aan het college om dit zoveel mogelijk te doen, als ik de ruimte krijg om af te wegen, omdat het onderzoek nog loopt, of dat ook in de MijnTexel omgeving kan. De oproep om aan te sluiten bij een landelijk gremium, Voorzitter raadscommissie

waar onze inwoners al gebruik van maken, heb ik heel duidelijk gehoord. Dank u, mijnheer de burgemeester. Ik wil de heer Hercules, Eric Hercules

die graag nog wat wil zeggen, het woord geven. Voorzitter, het waren onder andere onze technische vragen die tot het antwoord leidden, wat nu ook ongeveer is gegeven door de portefeuillehouder. De portefeuillehouder vraagt om wat ruimte. Dat heb ik goed gehoord. Naar aanleiding van de motie van de VVD, dank voor uw goede voorbereiding, zijn we er ook ingedoken. Wij zien geen enkele reden om de invoering van die Berichtenbox uit te stellen, niet in kosten en niet in toegankelijkheid of gebruikersvriendelijkheid. Het alternatief wat u daar tegenover stelt gesteld is een onderzoek dat nog loopt naar MijnTexel, of hoe dat ook mag heten, in de omgeving van MijnOverheid. De kosten, de planning en de besparingen daarvan zijn nog niet bekend, terwijl we nu meteen kunnen aansluiten bij de Berichtenbox. Ik denk dat zelfs de VVD een aantal jaren budget voor de Berichtenbox aan de kant wil zetten, als u na zeven jaar met een perfect alternatief komt. Wij zijn geen indiener van deze motie, Voorzitter raadscommissie

maar danken in ieder geval de indieners van deze motie Fred Oosterhof

en zullen erin meegaan. -Dank u wel, meneer Hercules. De heer Oosterhof. -Dank u wel, voorzitter. Wij willen hier zeker in meegaan, want alles wat digitaal kan, is top. Wat ons betreft, direct opstarten en voor de time being misschien over naar de Texel online-omgeving. Ik kan niet wachten tot die er komt trouwens. Heeft de burgemeester een idee over wat voor termijn Mark Pol

we praten? -Dat is een vrij directe vraag en die zal ik meteen doorzetten. -Dat heb ik zo concreet niet. Dit roept op om dat bij de programmabegroting te doen, dus we gaan alles in één keer doen uiteraard. Ik heb een beetje ruimte gevraagd, maar krijg dat niet van alle fracties, begrijp ik. Mocht de motie aangenomen worden en die ruimte is er niet, dan gaan we dat opstarten. Dan laten we de andere trajecten ook lopen Voorzitter raadscommissie

en zorgen we bij de programmabegroting voor terugkoppeling op dat onderdeel. Edo Kooiman

Dank u wel, portefeuillehouder. De heer Kooiman. Voorzitter raadscommissie

We kunnen de motie ondersteunen. Linksom of rechtsom, maar we ondersteunen. Dank u. Zijn er nog andere mensen met vragen? De Heer Ran. Nick Ran

De burgemeester vraagt om wat ruimte. Wat ons betreft, is die Berichtenbox het medium om vanuit de overheid te communiceren met je inwoners. Ik zie daar weinig ruimte. Het één hoeft het ander niet uit te sluiten, want een MijnOmgeving kan voor heel veel andere toepassingen gebruikt worden. Als ik zo om me heen kijk en luister naar de anderen, dan mag deze motie wat mij betreft op de volgende raadsvergadering geagendeerd worden en die is zo meteen. Voorzitter raadscommissie

Dat zullen we navragen. Zijn er nog anderen? Nee, dan gaan we het zien. Het volgende agendapunt

10 Aankondiging Motie VVD Texel, GroenZwart en Hart voor Texel: Verzoek tot verplaatsing nieuw

Georgiërsmonument Voorzitter raadscommissie

is de aankondiging van VVD Texel, Groen Zwart en Hart voor Texel: 'Verzoek tot verplaatsing nieuw Georgiërsmonument'. Nick Ran

Wie van de indieners kan ik hier het woord over geven? De heer Ran. -Dank u wel, voorzitter. Een heel ander soort motie. Vandaag kondigen wij namens onze fractie, GroenZwart en Hart voor Texel een motie aan over de verplaatsing van het recent geplaatste Georgiërsmonument. Het betreft een onderwerp dat bij veel Texelaars bijzonder gevoelig ligt. In gesprekken met inwoners is ons duidelijk geworden dat de huidige situatie onrust oproept, met als dieptepunt de bekladding van het nieuwe monument. Dat is iets wat wij ten stelligste afkeuren. Bij de aanvraag voor advies aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is omschreven dat het doel van het nieuwe monument is om het bestaande oorspronkelijke monument aan het zicht te onttrekken. Alleen dat gegeven maakt deze kwestie al precair. Het raakt aan de manier waarop wij omgaan met onze gedeelde geschiedenis. De afstand tussen beide monumenten is bovendien zo klein dat van de beoogde gelaagdheid van de geschiedenis geen sprake meer is. Het oorspronkelijke monument verdwijnt grotendeels uit het beeld en daarmee lijkt ook het eerbetoon aan de geschiedenis, die daarmee verbonden is, naar de achtergrond te worden gedrukt. Dat vinden wij zeer onwenselijk. Wij zijn van mening dat monumenten moeten bijdragen aan historisch besef en het bevorderen van verbinding, niet aan verdeeldheid.

In andere gemeenten zien we dat het wel mogelijk is om gevoelige of omstreden elementen uit het verleden een plek te geven, mits dat gebeurt met voldoende context en zorgvuldige duiding. Voorzitter, de motie die voorligt, roept het college op om in overleg te treden met de minister van Defensie en aan te dringen op een verplaatsing van het Georgiërsmonument. Niet met als doel om dit monument te laten verdwijnen of te veroordelen, integendeel, maar juist om beide monumenten tot hun recht te laten komen, Voorzitter raadscommissie

ieder op een waardige en passende plek. Dank u wel. Edo Kooiman

Dank u wel, meneer Ran. Ik zag van de indieners de heer Kooiman nog. -Dank u wel. Hart voor Texel had in een eerder stadium hier al vragen over gesteld en daar hebben we van het college ook keurig antwoord op gekregen, alleen niet naar tevredenheid. Hart voor Texel begrijpt dat het lastig wordt om een monument, waarvoor een vergunning is verleend, weer te verwijderen. Wij vragen ons af of de vergunning op juiste gronden is afgegeven, maar daar komen we straks op terug. Als het aan Hart voor Texel had gelegen, had dit natuurlijk nooit moeten en mogen gebeuren. Het belangrijkste voor Hart voor Texel is dat het oude monument, waarvoor op 10 april - we hebben de geschiedenisboeken er nog even op nagekeken - de voorbereidingen werden gestart, gewoon weer zichtbaar wordt. Er werd toen door een comité geld ingezameld om het te kunnen financieren en in 1953 werd het monument onthuld door de toenmalige Russische ambassadeur en de toenmalige burgemeester, de heer De Koning. De gemeente is eigenaar van het monument en het Texelse wapen waarvan nu niets meer zichtbaar is. Wij vragen ons af: hoe heeft dit kunnen gebeuren? Boven het stuk is de burgemeester de portefeuillehouder. Het is echter ook een stukje vergunningverlening, dus we hebben ook vragen aan de portefeuillehouder die verantwoordelijk is voor vergunningverlening.

Hoe heeft dit kunnen gebeuren? We nemen geen genoegen met het antwoord, dat u geen zeggenschap heeft over de begraafplaats. We vragen ons daadwerkelijk af of u hier niet eerst met de gemeenteraad overleg over had moeten hebben. Immers, een monument van de gemeente met ons eigen wapen, wordt op deze manier verdoezeld. Verborgen door een object, want een monument kunnen wij het niet noemen. Het college had toch kunnen inschatten en moeten begrijpen dat de impact hiervan veel groter is dan uitsluitend een vergunning voor het nieuwe ornament. Het zal u waarschijnlijk niet ontgaan zijn, maar in eerste instantie was op deze zuil gewoon een QR-code geplaatst die verwees naar de site van initiatiefnemers voor de verkoop van wijn. Dat kan toch niet zo zijn? De initiatiefneemster wilde het oorspronkelijke gedenkteken van de gemeente corrigeren. Daar staat namelijk het embleem op van de voormalige SovjetUnie, waartoe Georgië tijdens de Tweede Wereldoorlog behoorde. Ik ben bijna klaar. In de vergunningverlening is duidelijk omschreven dat het nieuwe monument voor het oude geplaatst zou worden. Wie heeft er binnen deze organisatie zo enorm zitten slapen dat je een nieuw monument voor een oud monument plaatst? Daar willen we graag antwoord op. Het stond ook in de tekeningen. Heeft u de Monumentencommissie hiervoor geraadpleegd? Wellicht is de vergunning niet rechtsgeldig, omdat er

misschien eerst toestemming van de raad gevraagd had moeten worden. Ook daar willen we graag een reactie op. Kortom, in ons pleidooi kunt u merken dat we niet blij zijn met deze procedure. We hebben u een aantal vragen gesteld, daar zou ik antwoorden op willen. We gaan natuurlijk mee met het besluit in de motie om in ieder geval, als het kan, dit monument te verplaatsen naar een andere plek. Voorzitter raadscommissie

Wat ons betreft, mag het verwijderd worden. Dank u wel. Dank u, meneer Kooiman. In 1953 was het geen Russische ambassadeur, maar een ambassadeur van de Sovjet-Unie. Dat is het enige wat ik wil zeggen. Zijn er nog mensen die iets aan willen vullen Henry Soyer

of iets willen zeggen? Meneer Soyer. -Dank u wel, voorzitter. Hart voor Texel suggereert nu erg veel. Daar staan we niet achter, zeker niet achter een slapend college. Desondanks is het dictum van deze motie heel goed, zorgvuldig en nauwkeurig geformuleerd. De motie vraagt om overleg en onderzoek, ook naar wie heeft hier nu uiteindelijk de beslissingsbevoegdheid. Achter het overleg en onderzoek staan wij zeker. Dank u wel. Eric Hercules

Dank u wel, meneer Soyer. De heer Hercules. Voorzitter, we hebben ten eerste twee vragen. De eerste vraag is natuurlijk of de oproep van deze motie gericht is aan de juiste instantie. Moet het niet gericht zijn aan de organisatie die het nieuwe monument heeft neergezet in plaats van aan Defensie? De tweede vraag is of de gemeente Texel de Georgische ambassade heeft geraadpleegd bij de vergunningverlening? Die zijn namelijk wel bij de plechtigheid betrokken. Voorzitter raadscommissie

Dank u wel, meneer Hercules. De heer Hoogerheide. Cees Hoogerheide

Dank u wel, voorzitter. Mijn leeftijd maakt dat ik helaas, toen ik jong was, deel ben geweest van die Georgische opstanden. Ja, ook ik ben er emotioneel bij betrokken. Ik kan daar niet omheen. Ik heb mensen in Georgië ontmoet die hier gevochten hebben voor hun vrijheid. Dat is bepalend voor hoe je iets gaat bedenken. Vandaar dat ik nagedacht heb. In opdracht van het monumentencomité, namens de Vereniging Nederland-USSR , werd een monument geplaatst en op 4 mei 1955 werd dit monument onthuld. Dit monument is geen eigendom van de gemeente Texel noch is de locatie eigendom van de gemeente Texel. Dit monument, wat er stond, valt waarschijnlijk onder auteursrecht. Dat heet beeldrecht. Je kunt een monument, als het onder die wet valt, niet zonder meer verplaatsen. Dat gaat niet, dat mag niet en dat hoort niet. Voor het laatste monument is een vergunning aangevraagd en verleend door de gemeente Texel met toestemming van de grondeigenaar. De rechten van dit monument berusten niet bij de gemeente Texel. De vraag is nu wat is de rechtspositie van de gemeente Texel van het laatst geplaatste monument. Wat zijn de gevolgen voor het eventueel aannemen van de motie voor de gemeente Texel? Is daarmee de gemeente Texel meteen partij in het conflict? Voorzitter raadscommissie

Op die vragen willen wij graag antwoord. -Dank u, meneer Hoogerheide. Niels Rutten

Ik ga nog even verder met het verzamelen van vragen. Meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. Er is het een en ander geschreven over dit monument. In een van de artikelen in de Helderse Courant lezen we dat de initiatiefnemer zegt, dit is het tweede van vier projecten waar we mee bezig zijn. Uit dat artikel concluderen we dat er nog twee projecten volgen. We vragen ons af wat we nog meer kunnen verwachten gezien de commotie die we nu gehad hebben. Door wie wordt er gekeken naar die twee projecten die nog komen? Is er op één of andere manier een soort borging dat er recht gedaan wordt aan de complexiteit van de geschiedenis en vooral aan de gevoeligheid onder de Texelse bevolking Voorzitter raadscommissie

van deze hele geschiedenis? -Dank u, meneer Rutten. Astrid van de Wetering

Mevrouw Van de Wetering. -Dank u, voorzitter. Mijn oma noemde het de 'Russenoorlog'. Ik weet niet hoe het bij jullie was, maar zo klonk het bij ons thuis. Het was de Russenoorlog en toen hadden we nog geen Georgiërs. Nu ja, we hadden wel Georgiërs natuurlijk, maar ze noemden het de Russenoorlog. Dit roept emotie op, of je het nu wil of niet. Op de vragen, die ondertussen gesteld zijn, wil ik graag de antwoorden

horen. Ik ben het eens met GroenLinks, hoe het gezegd werd door Hart van Texel geeft een heel ander gevoel, maar zoals het op papier staat, is het vol respect en op een hele nette manier. Dat spreekt me aan. Voorzitter raadscommissie

Dank u wel, mevrouw Van de Wetering. Portefeuillehouder, Mark Pol

heeft u de vragen een beetje compleet? Anders moeten we opletten of alle vragen beantwoord zijn. -Dank u wel. Ik ga daar zo meteen een voorstel over doen. Eerst nu in algemene zin. Het is een onderwerp wat we vandaag niet voor het eerst bespreken. We hebben er eerder ook vragen over beantwoord. Wij realiseren ons heel goed en zeer terdege dat het gevoelig ligt niet alleen in de Texelse gemeenschap, maar ook in de Georgische gemeenschap. Een aantal van u heeft gezegd, blij te zijn met de respectvolle manier waarop dat in het dictum is opgeschreven. Dat deel ik en ik zie dat daar gezocht is om aan beide kanten, voor zover er twee kanten zijn, recht te doen in de oproep. Dat waardeer ik. Tegelijkertijd vraagt een onderwerp dat zo precair is als dit, echt een zorgvuldige beantwoording van vragen die gesteld worden. Deze motie is vanochtend officieel bij ons op het bureau gekomen. Er komt nu een hele rits vragen bij. Ik wil met alle liefde alle vragen gaan beantwoorden, maar ik voel me daar niet senang bij. Mijn voorstel zou zijn dat we alle vragen verzamelen en schriftelijk beantwoorden. Dat is een beetje tegen mijn gewoonte in, maar in dit geval wil ik dat wel doen. Er is in de rij vragen die we net hebben gehoord al drie keer een tegenstrijdigheid geweest.

Dat gaat over de datum waarop het onthuld is, of het wel of geen Russen zijn, of we wel of geen Georgiërs hadden en welke ambassadeur het was. Precies daarom moeten we zo zorgvuldig zijn. Ik wil u vragen, voorzitter, om mij de ruimte te geven - nogmaals, maar nu op een heel ander punt - om de vragen die gesteld zijn schriftelijk te beantwoorden voor de raadsvergadering over twee weken. Dan kunnen we misschien ook het debat voeren dat naar aanleiding van deze motie nodig is, zodat we dat op een goede en zorgvuldige manier kunnen doen. Ik zorg dat die beantwoording er ruim op tijd ligt en dan zullen we ook kijken wie het woord moet voeren. We hebben dit namelijk niet in het college kunnen bespreken, zal ik maar heel eerlijk zeggen. Zo zorgen we dat het op een nette manier gebeurt. Mijn verzoek aan de commissie Voorzitter raadscommissie

is om het op die manier verder te behandelen. Dank u, portefeuillehouder. Als voorzitter en als historicus lijkt mij dit een goed voorstel. Kunt u daar allen mee instemmen? Cees Hoogerheide

U heeft nog een korte opmerking, meneer Hoogerheide? Dank u wel, voorzitter. Een toevoeging. Wat zijn de auteursrechten van de beeldend kunstenaar? Iedereen die een werk creëert, wordt beschermd door auteursrecht, ook de ontwerper van dit monument. Dat houdt in dat de maker van dit werk als enige kan beslissen over de exploitatie van het monument. Dat moeten wij ook in ogenschouw nemen. Daarnaast is het markante daar, dat de gemeente gelukkig sinds jaren op perfecte manier de begraafplaats onderhoudt. Het is niet ons eigendom noch ons bezit, maar we doen het keurig. Daarom mag ik hier gelukkig zeggen, onze grote complimenten; het ziet er altijd tiptop uit. Ter aanvulling, er zijn nog twee monumentjes, aan de achterkant ter linkerzijde, die door de gemeente Texel, Voorzitter raadscommissie

met name Gemeentewerken, daar zijn aangebracht. Dat ter informatie. Dank u. -Dank u, meneer Hoogerheide. Dat zijn extra toevoegingen en die zullen waarschijnlijk meegenomen worden. Eric Hercules

Meneer Hercules, had u nog een aanvulling? -Voorzitter, we hebben twee vragen gesteld en we wilden ook het standpunt weergeven van PvdA pro Texel in deze discussie over het nieuw verschenen monument. We hebben van geroeptoeter tot nuancering gehoord. Deze motie is zeer respectvol en, zoals de burgemeester ook zei, genuanceerd. De suggestieve inbreng van Hart voor Texel vervuilen die nuance. Ik hoop dat u dat ook ziet. We hebben heel wat boosheid voorbij zien komen op social media. Onze fractie denkt, door het plaatsen van het nieuwe monument voor het oude, dat sommige mensen het gevoel krijgen dat onze eigen Texelse geschiedenis wordt aangetast. Dat begrijpen we. Net zoals we begrijpen dat in de oude Sovjetrepublieken, zoals Georgië, elk monument dat herinnerde aan de communistische tijd rücksichtslos is weggesloopt. Dat begrijpen we ook. Dat wegslopen is hier bij het oude monument natuurlijk niet gebeurd, maar er is wel op een vreemde plek een nieuw monument verrezen. Wat er ook met dat nieuwe monument gebeurt, wij denken dat je die geschiedenis niet kunt veranderen en niet kunt wissen. Er zijn echter toch Texelaars die het gevoel hebben dat aan 'onze' geschiedenis wordt getornd en dat moeten we serieus nemen. Onze vraag aan het college is, in plaats van deze motie, om dat mee te nemen en in gesprek te gaan met die Georgische

organisatie. Dat is wat wij alleen willen vragen aan het college. Ik denk dat er van alle kanten begrip is voor de discussie Voorzitter raadscommissie

en de commotie hier op het eiland. -Dank u wel, meneer Hercules. Mark Pol

Ik zie dat de portefeuillehouder daar graag meteen op wil reageren. Dank. Komende maandag is dit gesprek. Dat was al gepland voordat deze motie was aangekondigd. Overigens ook met een van de nadrukkelijk tegenstanders van dit monument, die heeft verzocht om een gesprek, heb ik een afspraak gemaakt, ik meen over een week of twee. Nogmaals, voor zover je over partijen kunt spreken, met beide heb ik een gesprek gepland. Afgelopen zondag heb ik ook met de zaakgelastigde van de ambassade van Georgië, er is op dit moment geen ambassadeur, gesproken en ook dit onderwerp kort aan de orde gehad, toen hij hier op bezoek was voor de herdenking bij het Georgisch monument en later op de begraafplaats. Die contacten, want dat was eerder ook gevraagd, zijn inmiddels gelegd. Voorzitter raadscommissie

Dank u, portefeuillehouder. Meneer Kooiman. Edo Kooiman

Wij werden twee keer aangesproken door GroenLinks en door PvdA, dat we alleen maar wat roeptoeteren en geen respect hebben. Nu, dan heeft u onze partij niet goed gehoord. Natuurlijk hebben wij respect voor het huidige monument. Waar wij op hebben willen duiden, is op het moment als hier een aanvraag bij de organisatie binnenkomt voor een vergunningverlening die duidelijk op tekening staat en het wordt pal tien centimeter voor het oude monument gezet, dan vragen wij in die context, wie heeft hier zitten slapen. Dat gaat over de vergunningverlening, maar niet over het monument zelf. Wij gaan ook zeer eervol en met respect om met het monument wat er stond. Voorzitter raadscommissie

Dank u wel. Dat was even een toelichting op de bewoordingen. Albert Huisman

Dank u, meneer Kooiman. Meneer Huisman. -Voorzitter, dank u wel. Ongebruikelijk misschien, maar ik wil toch nog toevoegen, dat er ook een hele grote groep Texelaars is die niet op social media fungeert. We hebben inderdaad heel wat mensen gesproken die daar toch hun zorgen over hebben uitgesproken. Ik wil meegeven, dat het breder gaat dan de groep Voorzitter raadscommissie

die zich actief bezighoudt op social media. Niels Rutten

Dank u, meneer Huisman. Het is altijd goed om het in een bredere context te plaatsen. Meneer Rutten. -Dank u, voorzitter. Op zich kunnen wij begrip opbrengen voor de Georgische wens om deze mannen te willen gedenken. We hebben ook begrip voor het feit dat voor de Georgiërs de overheersing door de Sovjet-Unie een open zenuw is. Echter, de situatie zoals die nu is met een monument wat pal voor het andere monument is geplaatst en de manier waarop de initiatiefnemer dit naar buiten heeft gebracht, gaat ons te ver. Wij missen daarin de empathie voor de complexiteit van de geschiedenis, het bloedvergieten op het eiland en hoe gevoelig dat ligt bij onze inwoners. Voorzitter raadscommissie

Daarom zal het CDA deze motie sowieso steunen. Dank u wel, meneer Rutten. Zijn er nog andere toevoegingen, aanvullingen of extra vragen? Dan sluit ik dit onderwerp

11 Overzicht brieven aan de raad (pilot / proef) Voorzitter raadscommissie

voor deze discussie af. Het volgende agendapunt: Overzicht brieven aan de raad. Het is een pilot dat de raad ook alle brieven zo doorkrijgt. Is er iemand die daarnaar gekeken heeft of iets over wil zeggen? Vindt u het goed zo? Dat is heel makkelijk.

12 Texel in de Regio (Informatie vanuit het college over gemeenschappelijke regelingen zoals HVC, GGD en Omgevingsdienst) Voorzitter raadscommissie

Dan zijn we bij punt 12: Texel in de Regio (Informatie vanuit het college over gemeenschappelijke regelingen zoals het HVC, GGD en Omgevingsdienst). Is daar iets over te melden? Zo gaat het lekker.

13 Informatie over Texelse onderwerpen vanuit burgemeester of college, zoals: Openbare Orde en veiligheid, het stikstofdossier. Voorzitter raadscommissie

Informatie over Texelse onderwerpen vanuit burgemeester en/of college, zoals: Openbare Orde en veiligheid, het stikstofdossier.

15 Sluiting van de raadscommissie Voorzitter raadscommissie

Graag, burgemeester, anders zit ik hier alleen maar voor te lezen. In aanloop naar de Meierblis, heb ik hier eerder een mededeling gedaan. U heeft later, zowel in de pers als in een raadsbrief, iets ontvangen over de manier waarop we naar aanleiding van de adviezen van de veiligheidsregio daarmee om zouden willen gaan. De definitieve evaluatie moet nog volgen, maar met het oog op hoe dat vorige week verlopen is, denk ik dat we kunnen constateren dat het goed gegaan is. Het was vervelend dat we naast De Koog ook 't Horntje op het laatste moment niet konden laten doorgaan. Dat heeft u allemaal gezien. We konden ook de particuliere blissen

16 **Korte schorsing** Voorzitter raadscommissie

niet door laten gaan, maar daar is massaal gehoor aan gegeven door de inwoners van ons eiland die dat vooraf hadden gemeld. Dat verdient een compliment aan ons allen en dan bedoel ik vooral

17 Opening raadsvergadering door burgemeester Mark Pol Voorzitter raadscommissie

degene die zich aan die afspraken gehouden hebben. Het geeft vertrouwen voor de toekomst, dat we deze mooie traditie kunnen voortzetten, als we op deze manier met elkaar kunnen omgaan. Het is goed om dat nog hier te melden, voorzitter. Dank u wel, portefeuillehouder. Ook iets niet doen, kan een compliment opleveren. Dan zijn we bij het punt 14: Mondelinge beantwoording Rondvragen Commissie. Voor zover niet reeds beantwoord of als ze nog niet beantwoord kunnen worden. Wethouder. -Voorzitter, ik vraag toestemming aan u. Het gaat niet over de beantwoording van een rondvraag, maar ik wil iets rechtzetten met betrekking tot een vraag die rondging over de startersleningen. Er zit geen leeftijdsbeperking Mark Pol

op de starterslening. Dat wil ik voor de luisteraars wegnemen. Dat was in de oude verordening wel het geval, maar in de huidige verordening is dat niet meer zo. Als je een starterslening aanvraagt en krijgt, moet je wel zelf de woning gaan bewonen. Daarmee kom je uiteraard in de systematiek terecht van de huisvestingsverordening en daar zitten natuurlijk wel allerlei voorwaarden aan verbonden. Dat wilde ik rechtzetten, voorzitter. -Dank u, portefeuillehouder. Zo wordt het steeds duidelijker. Al is het waarschijnlijk voor de heer Hercules nog reden voor een vraag. Ik wilde dezelfde opmerking maken dankzij de heer Ran, die de meest actuele verordening naar mij doorstuurde. Ik had een oude verordening gelezen en ik wilde het bij de komende raad rechtzetten, als het stuk onder de hamer kwam. Kijk, ik ben altijd zeer blij als de informatie begint te kloppen. Als er verder niets meer aan de orde is, sluit ik deze vergadering. Er volgt nu een korte schorsing, dan kunt u even zich verschonen en opdoffen. De raad zal het dan overnemen. Ik open deze openbare raadsvergadering en heet u allen van harte welkom, de ietwat uitgedunde publieke tribune en de mensen thuis uiteraard ook. Naar aanleiding van de commissievergadering, die vrij recent heeft plaatsgevonden, wil ik u voorstellen om twee stukken aan de agenda toe te voegen.

Dat is het aanvullend budget voor de starterslening en de motie over de aansluiting bij de Berichtenbox

18 Vaststelling agenda Mark Pol

die eerder vanavond in de commissie besproken is. Ik wil u vragen of we die gewijzigde agenda vast kunnen stellen? Dat is het geval. Dan hebben we dat bij deze gedaan.

19 Rondvraag Mark Pol

Ik stel vast dat er geen rondvraag is. Misschien meneer Lely,

20 BESPREEKSTUK - Advies inwonersberaad 'Voldoende energie' Mark Pol

dat had gekund. We zijn bij Advies over Inwonersberaad 'Voldoende energie'. De vorige keer hadden we stakende stemmen op het amendement. Toen stemden we nog iets anders dan vanavond. Ik wil u de gelegenheid bieden, want dat is hoe we dat moeten doen, om daar nog een keer iets over te zeggen, als u dat wilt. Waarbij ik toevoeg, dat ik het ook heel goed begrijp als u dat niet wil, want we hebben dit uitvoerig besproken, zowel in de commissie als in de raad. Ik zie meneer Rutten Niels Rutten

en daarna meneer Kooiman. Meneer Rutten, ga uw gang. Dank u, voorzitter. Bij het amendement 'Focus geeft meer energie' hebben wij de vorige keer tegen punt A gestemd. Het CDA is traditioneel altijd al verdeeld geweest over windenergie, maar we zijn gewezen op een inconsistentie in ons eigen standpunt in dit geval. We hebben tegen wethouder Kieft gezegd, dat we vonden dat je rondom aardwarmte en energieopwekking uit zoet en zout ook kunt gaan kijken naar wat kunnen we vooruitlopend wel regelen, ook al is het op dit moment nog niet technisch haalbaar en financieel aantrekkelijk. Dat geldt ook voor onze eigen argumentatie rondom de kleine windwokkels, dus wij gaan toch draaien Mark Pol

en punt A wel steunen. -Dank u wel. Meneer Kooiman, ga uw gang. Edo Kooiman

Ik had een vraag over het proces. U vertelde, dat we bij het amendement Mark Pol

nog een toelichting mogen geven. Mogen we ook op het stuk nog een toelichting geven? Of zegt u, dat mag niet meer, want dan doe ik het... -In feite gaan de beraadslagingen over het hele document, want we stemmen

straks ook over het raadsvoorstel. U heeft de gelegenheid om daar nog een keer wat van te vinden, als u dat wil. Ik wil u oproepen om dat enigszins beknopt te doen, omdat we dat in commissie en raad natuurlijk vorige keer al gedaan hebben. We waren er vorige keer niet. Dat is mijn schuld, dat snap ik. Dat is ons allemaal vrij helder en bekend, meneer Kooiman. Het is dat u er zelf over begint, meneer Kooiman. Edo Kooiman

U heeft het woord. -Dan toch heel kort en beknopt. Het gaat over het stuk, niet over het amendement. U vraagt namelijk € 55.000 per jaar voor de komende drie jaar voor de kosten voor onderzoek, externe advisering en een lokaal energie-expertteam. Hart voor Texel is, vooropgesteld, heel blij met het energiebeleid, maar we hadden liever dat het geld anders besteed zou worden dan weer kosten te maken voor onderzoek. Hoeveel geld heeft u in deze collegeperiode al niet besteed aan onderzoeksbureaus? Wij zien meer belang in investeren in de noodzakelijke uitbreiding van het elektriciteitsnet of grootschalige energieopslag, dat staat ook in het amendement, en het ontwikkelen van lokale energiehubs, zoals ook door het Texels ondernemersplatform is voorgesteld. Probeer aandacht te geven aan het versnellen van netverzwaringen en grootschalige opslagcapaciteit, waar we als eiland iets mee kunnen. Stop de komende drie jaar om weer geld te verspillen aan allerlei bureaus. Ondernemers staan klaar om hun mouwen op te stropen, verantwoordelijkheid te nemen en hun bijdrage te leveren aan de energietransitie. Dat staat ook in de brief. Misschien zou een gesprek met het bestuur van TOP een oplossing zijn. Dat kost niets en daar heeft u ook geen bureau voor nodig. Wij zullen tegen het voorstel stemmen, maar we gaan wel met het amendement mee Mark Pol

voor het geval dat het voorstel doorgaat. Met het amendement gaan we mee. Rikus Kieft

Dank u wel. Is er een reactie van het college gewenst? Portefeuillehouder Kieft, ga uw gang. -Voorzitter, dit is een erg simplistische voorstelling van zaken, die u geeft. Voor de onderwerpen die u aanreikt, namelijk netcongestie en energieopslag, is externe expertise nodig die niet bij veel Texelse ondernemers zit. Als dat er al zit, had TOP dit in kunnen brengen in de besprekingen die wij wel degelijk voeren met TOP. U heeft ook de aanbevelingsbrief Mark Pol

van TOP gezien. Dat wilde ik hierop reageren. Dank u wel. Dan kijk ik of wij over kunnen gaan tot stemming. Dat is het geval. Dan gaan wij over het amendement stemmen in drieën, dat wil zeggen over ieder afzonderlijk beslispunt... Ik ga eerst de procedure uitleggen en dan kom ik bij u. Dat betekent dat we eerst punt A in stemming brengen, dan B, daarna C en ten slotte het eventueel geamendeerd voorstel. We krijgen 4 stemmingen, inclusief dit amendement. Ik heb gezien dat er een stemverklaring is bij het amendement of bij het voorstel. Albert Huisman

Ik geef het woord aan meneer Huisman. Ga uw gang. Dank u, voorzitter. Wij gaan niet mee met het amendement. We vertrouwen op de deskundigheid van de organisatie en denken dat zij heel goed een quick win kunnen bewerkstelligen. We wachten het advies af van het college. Over het stuk heb ik straks nog wat. Mark Pol

Ik dank u wel. Dan gaan wij naar de stemming over punt 2A over de vrijwel onzichtbare windturbines. Dat is met 10 stemmen voor en 5 stemmen tegen aanvaard. Dan gaan we naar punt B van het amendement: onderzoek en pilots energieopslag voor het hele eiland, dorpen en wijken. Daar kunt u nu over stemmen. Ook dat is aanvaard met 12 stemmen voor en 3 stemmen tegen. Punt C van het amendement: binnenplanse vrijstelling voor opwekking en verduurzaming. Daar kunt u nu over stemmen. Ook dat onderdeel van het amendement is met 12 stemmen voor en 3 stemmen tegen aanvaard. Dan kom ik bij het geamendeerd voorstel: Advies inwonersberaad 'Voldoende energie'. Is daar behoefte aan stemverklaringen? Albert Huisman

Dat vermoedde ik al, meneer Huisman. -Dank u, voorzitter. Eigenlijk slechts één. Wij hebben erg veel moeite met dat vandaag een pennenstreek door de plannen van de zonnecarports wordt gehaald. U heeft al drie jaar gelegenheid gehad, of langer, om daar uitwerking aan te geven. Mark Pol

Daar hebben we grote moeite mee.

Albert Huisman

Stemt u voor of tegen? -Sorry, we gaan voorstemmen met de mededeling dat dit ons... -Dat is helder. Dat was checken, want het bleef een beetje in de lucht hangen. We zijn toe aan stemming over het geamendeerd voorstel: Advies Inwonersberaad 'Voldoende energie'. Daar kunt u nu over stemmen. Mark Pol

Dat voorstel is met 14 stemmen voor en 1 stem tegen aanvaard. Dat brengt ons bij Aanvullende budget voor de starterslening, dat is punt 20a op onze agenda. Is daarover stemming gewenst? Dat is niet het geval. Dat is met algemene stemmen aanvaard. Dat brengt ons bij punt 20b op onze agenda, de motie over aansluiting bij de Berichtenbox van de VVD, D66 en GroenLinks. Is daar stemming over gewenst?

22 Sluiting Mark Pol

Dan is de motie met algemene stemmen aanvaard. We hadden geen rondvraag. Daarmee sluit ik deze openbare raadsvergadering. Nog een prettige avond.