Motie Medemblik brandweer: De brandweer hoort niet voor maar achter de spuit te staan

Ul

Medemblik

v

HMH

Invullen door de griffier voor tegen opmerkingen

VOOR

M e de mb l i k

paraaf

C rlstenUnle

fit/.111 26314

ak?

CM

f

Medemblik

Onderwerp: Agendapunt: Ingediend door:

De brandweer hoort niet voor maar achter de spuit te staan Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 Visser Mensink Beerepoot

De raad van de gemeente Medemblik, in de vergadering bijeen op 9 november 2023; gelet op artikel 33 van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad Medemblik 2023,

Constaterende dat: De raad op 22 juni 2023 besloten heeft om een positieve zienswijze af te geven voor het oprichten van en deelname aan de Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio's per 01-01 -2024; o ln deze regeling1 het begrip “dienstongeval” als volgt omschreven wordt: Dienstongeval: een ongeval dat in overwegende mate verband houdt met de aard van de aan betrokkene opgedragen werkzaamheden of de bijzondere omstandigheden waarin deze werkzaamheden moesten worden verricht, tenzij het ongeval aan de schuld of nalatigheid van betrokkene te wijten is.

Overwegende dat: Brandweermannen- en -vrouwen en hun assistenten ontzettend goed werk doen en tijdens de uitvoering van hun werkzaamheden, waaronder trainingen en oefeningen, incl. de rit ernaartoe en er vanaf, maximaal beschermd dienen te worden; o De in voornoemde regeling opgenomen zinsnede “tenzij het ongeval aan de schuld of nalatigheid van betrokkene te wijten is" daar afbreuk aan doet; Dit bevestigd wordt door het advies van JPR Advocaten van 30-10-2023 (zie bijlage) waarin goed gemotiveerd geadviseerd wordt om tot doorhaling van de eerder aangehaalde bijzin “tenzij het ongeval aan de schuld of nalatigheid van betrokkene te wijten is" over te gaan.

(Ãww/LGU/L/HL

VHM

vee/f

few

UU*

UZ 30 apk Verzoekt het college: U p n Aub/e Wen-dMe-gemeenteintslwtend-aanmet Noord Holland NoordVeiligheidsregio Bij de HL de zinsnede “tenzij het ongeval aan de schuld of t e-dragenïvähïer waarborgfondwenstñbij nalatigheid van betrokkene te wijten is” doorgeha-ald-wordt; 03001?te, Lulu/g. De colleges van B&W en de raden van de overige gemeenten van Noord-Holland Noord te verzoeken om hetzelfde te doen.

Ingediend door:

Beerepoot

Mensink

Visser

Gemeente Medemblik

Registratie: DOC-23-753208/Z-23-471871

l

Landelijke regeling aanspraken na Dienstongevallen Veiligheidsregio's

gij] Oja' bj

U

Kantoor Deventer de Boerlaan 34 Mr. Postbus 623

J PR advocaten

+31

616 0010

JPR.n|

Beerepoot

De heer

Deventer, 30 oktober 2023

Inzake

Beerepoot/advies Waarborgfonds

Brandweer

PL

202305807

Geachte heer Beerepoot,

U heeft mij juridisch advies gevraagd over de definitie van het begrip dienstongeval in de Landelijke regeling aanspraken na Dienstongevallen Veiligheidsregio's (hierna: “Landelijke regeling"). Deze de?nitie luidt als volgt: Dienstongeval: een ongeval dat in overwegende mate verband houdt met de aard van de aan Betrokkene opgedragen werkzaamheden of de bijzondere omstandigheden waarin deze werkzaamheden moesten Worden verricht, tenzij het ongeval aan de schuld of nalatigheid van Betrokkene is te wijten. [onderstreping PL]

aan de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord vragen gesteld over deze hiervoor U heeft onderstreepte bijzin: “tenzij het ongeval aan de schuld of nalatigheid van betrokkene te wijten is” (hierna te noemen: “de bijzin") heeft u per mail Van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (hierna: "de Veiligheidsregio") van 19 juni 2023 het volgende antwoord gekregen. Uit de mail blijkt dat een landelijke deskundige is gevraagd om een nadere aanvulling op uw vraag: “Beantwoording door onze landelijke deskundige.' De definitie van het begrip ongeval is opgenomen in de rechtspositie van de veiligheidsregio's De zinssnede is daarom overgenomen uit de rechtspositie in de Landelijke regeling. De Landelijke regeling creëert met deze zinssnede dus geen nieuwe werkelijkheid.

De achterliggende gedachte achter de zinssnede “tenzij aan schuld of nalatigheid van een medewerker mag ven/vechten betrokkene te wijten” is dat je mag [bedoeld zal zijn: dat hij zich als een “goed Werknemer” gedraagt. Anders gezegd: je mag ven/vechten dat een medewerker, gegeven zijn specifieke omstandigheden probeert te voorkomen dat er een ongeval ontstaat. Het gaat dus om het in achtnemen van zorgvuldigheid die je van iemand mag ven/vechten zónder dat de bepaling bedoeld is als het onthouden van een aanspraak bij iedere daarvan. Concreet zou je kunnen denken aan het niet opzetten van je overschrijding ademluchtmasker in strijd met een protocol, de medewerker is hier vervolgens meermaals

De coöperatie is een samenwerkingsverband van besloten vennootschappen. Alle JPR Advocaten is de handelsnaam van JPR Advocaten Coöperatiet werkzaamheden worden verricht uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met de coöperatie. Hierop zijn de algemene voorwaarden van toepassing 52410021. of worden op aanvraag toegezonden. KvK waarin een beperking van aansprakelijkheid is genomen. De voorwaarden zijn in te zien op

ln samenwerking met

Fröhlich

L

älte en

PracticeGroup

D eveI'lte r e D Oe U trecht

nadrukkelijk op gewezen, negeert dit verzoek desondanks zonder dat hier een redelijke uitleg aan te geven is en loopt dan letsel op, die deze wil claimen. Het is daarom een situatie die zich niet snel voordoet. Het gaat hier om een redelijke uitleg, waarvan de bewijslast bovendien bij de veiligheidsregio ligt als zij hierop een beroep wil doen.”

Dit antwoord van de Veiligheidsregio geeft mij aanleiding om de volgende opmerkingen te maken: Met de bijzin in de de?nitie van dienstongeval wordt een belangrijke categorie van ongevallen buiten de dekking gehouden, namelijk een ongeval dat aan de schuld of nalatigheid van betrokkene is te wijten.

Het gaat hier om een uitzondering op de regel, zodat inderdaad aangenomen kan worden dat de Veiligheidsregio dient te bewijzen dat deze uitzondering zich voordoet. ln beginsel zal de tekst van de regeling leidend zijn bij de uitvoering daarvan. Ook de rechter zal bij de uitleg starten bij de tekst. Als bij de tekst een toelichting zit dan kan de rechter deze soms ook bij de uitleg betrekken. En uiteraard spelen ook de strekking van de regel, de redelijkheid en billijkheid en alle omstandigheden van het geval bij de uitleg een rol.

Het is van groot belang voor alle betrokkenen (ook de uitvoeringsorganisatie/verzekeraar) dat de regeling duidelijk is. Als iets anders is bedoeld dan dat wat er staat, moet de regeling worden aangepast of voorzien van een toelichting. Met de Landelijke regeling wordt invulling gegeven aan de norm van goed werkgeverschap. De medewerkers van de brandweer mogen een daarbij passend beschermingsniveau verwachten. ln de CAR/UWO is de verplichting voor het college opgenomen om een ongevallenverzekering voor de vrijwilliger te sluiten ln lid 2 daarvan staat dat de ongevallenverzekering uitkeert bij overlijden, tijdelijke en blijvende arbeidsongeschiktheid als gevolg van een dienstongeval, overeenkomstig de polisvoorwaarden.

Het is bij een ongevallenverzekerlng niet gebruikelijk om een uitsluiting op te nemen voor ongevallen die het gevolg zijn van onzorgvuldig handelen van de begunstigde. Wel wordt vaak uitgesloten ongevallen die de begunstigde opzettelijk heeft veroorzaakt of het plegen van een misdrijf of zelfdoding door de begunstigde. ln de Landelijke regeling staan in art. 12 deze reguliere uitsluitingen ook opgenomen: geen recht op uitkering bestaat als betrokkene het dienstongeval opzettelijk teweeg heeft gebracht, indien sprake is van een misdrijf of van zelfdoding. Ook staat er dat ook van uitkering is uitgesloten “het plegen van of het deelnemen aan het bewust op roekeloze wijze in gevaar brengen van leven of lichaam, terwijl dit niet noodzakelijk was voor het uitoefenen van de functie van Betrokkene".

De lat is hier al iets lager gelegd door de grens niet bij opzet te leggen, maar bij het op roekeloze wijze in gevaar brengen van leven of lichaam. Daarbij wordt dan de uitzondering gemaakt voor het geval dit nodig was voor het uitoefenen van de functie van betrokkene. Dat lijkt mij logisch omdat de brandweermedewerkers nu eenmaal soms bewust dat risico moeten nemen. Met art. 12 is naar mijn oordeel een evenwichtige en gebruikelijke uitsluiting opgenomen die het waarborgfonds en de achterliggende risicodragers in voldoende mate beschermt tegen het door de Veiligheidsregio genoemde voorbeeld dat een brandweermedewerker in strijd met de (herhaald gegeven) instructie geen ademluchtmasker draagt, terwijl dit kennelijk ook niet nodig was (bijv. om een collega snel te redden).

Pagina 2 van 3

Naar mijn oordeel mag een brandweermedewerker verwachten dat de ongevallenverzekering ook uitkeert als de werknemer “in the heat of the moment" een fout maakt. Het moet niet zo zijn dat de werknemer in een vervelende discussie kan komen met het waarborgfonds over de vraag of hij onder de gegeven omstandigheden anders had kunnen en behoren te handelen. Het is inherent aan de werkzaamheden dat een brandweermedewerker soms snel moet beslissen en risico's moet nemen, bijvoorbeeld omdat lijf en goederen van anderen in gevaar zijn en adequaat handelen van de brandweer noodzakelijk is en ook wordt venNacht.

ln het arbeidsrecht is het uitgangspunt dat de werknemer alleen zelf het risico draagt van schade aan eigen persoon of goederen, indien deze schade het gevolg is van zijn opzet of De gedachte hierachter is dat de bewuste roekeloosheid (zie art. 72658 en 661 werknemer moet worden beschermd en dat het redelijk wordt geacht dat de werkgever het risico draagt dat inherent is verbonden aan de door hem opgedragen werkzaamheden. Alleen bij door de werkgever te bewijzen bewust roekeloos of opzettelijk gedrag kan de rekening bij de werknemer worden gelegd.

Samenvattend is mijn analyse als volgt: De bijzin beperkt de dekking in belangrijke mate, omdat er diverse voorbeelden denkbaar zijn waarbij het ongeval (mede) te wijten is aan schuld of nalatigheid van de brandweermedewerker. De Veiligheidsregio stelt in feite dat deze uitzondering alleen in sprekende gevallen ingeroepen kan en zal worden, maar dat blijkt niet uit de tekst of een toelichting. ln het door de Veiligheidsregio gegeven voorbeeld kan het waarborgfonds zich ook beroepen op de reguliere uitsluitingen van art. 12 van de Landelijke regeling (roekeloos handelen). Bij een ongevallenverzekering is het ongebruikelijk om onzorgvuldig handelen van dekking uit te sluiten, doorgaans wordt alleen opzet of bewuste roekeloosheid van dekking uitgezonderd. De bijzin is naar mijn oordeel bovendien in strijd met de norm van goed werkgeverschap en met arbeidsrechtelijke uitgangspunten. Mijn advies is dus om de bijzin te schrappen. Tot zover mijn analyse en advies. Dit advies is voor u bestemd. Het staat u vrij om dit advies aan derden te verstrekken. lk merk wel op dat derden aan dit advies geen rechten kunnen ontlenen en ik alleen aan u desgevraagd een nadere toelichting zal verstrekken.

Met vriendelijke groet,

Pagina 3 van 3