Leuk om te weten: Wat moet of mag een wethouder eigenlijk wel of niet? Wat zijn vereisten?

Vereisten wethouderschap Een wethouder dient aan een aantal (wettelijke) eisen te voldoen. Bovendien is integriteit een belangrijke kwaliteitseis. Niet-integer handelen is niet alleen voor de eventuele persoon in kwestie een probleem, maar werpt in feite een smet op het geheel van het openbaar bestuur. Elke kandidaat-wethouder moet (dus) een VOG overleggen. Een echte, diepgaande integriteitscheck is nog niet verplicht, maar op Texel al wel gebruikelijk (van alle 3 de kandidaten is door Necker een Integriteits-analyse gemaakt, die is overhandigd aan de kandidaten zelf uiteraard en aan de burgemeester). Wat zijn de eisen? De benoembaarheidsvereisten die gelden voor raadsleden zijn ook van toepassing op wethouders (artikel 36a Gemeentewet). Dat wil zeggen: leeftijd vanaf 18 jaar, 1ingezetenschap van de gemeente, niet uitgesloten zijn van het kiesrecht; een en ander aan te tonen door middel van een uittreksel uit de Basisregistratie Personen. Er bestaan met het wethouderschap onverenigbare functies. Deze staan opgesomd in artikel 36b van de Gemeentewet. Deze functies mogen niet worden gecombineerd met het wethouderschap. Ook kan een wethouder maar in één gemeente als zodanig benoemd worden en functioneren. Een wethouder mag verder geen nevenfuncties vervullen die ongewenst zijn met het oog op een goede vervulling van het wethouderschap.

Dit vraagt een inhoudelijke beoordeling, ook bij kandidaten. De wethouders moeten daarom al hun functies en nevenfuncties openbaar maken (zoals beroep, werkkring, bestuursfuncties, commissariaten, vrijwilligersactiviteiten enz.), en dat zal ook gebeuren, na hun aantreden. (artikel 41b Gemeentewet). Dit alles is meegenomen in de check door Necker en wordt (voor zover relevant voor de benoemingscheck) gedeeld met de commissie Stem- en Geloofsbrieven. Na de benoeming leggen wethouders de eed of belofte af (artikel 41a Gemeentewet). Een wethouder mag daarnaast geen onverenigbare of verboden handelingen verrichten zoals genoemd in artikel 15 van de Gemeentewet. Dat betreft - in relatie tot de gemeente - de positie als advocaat, adviseur, gemachtigde of vertegenwoordiger, en het aangaan van bepaalde zakelijke overeenkomsten. Op wethouders is ook de 2gemeentelijke gedragscode politieke ambtsdragers van toepassing, een set van open normen waaraan gedrag als bestuurder getoetst kan worden.

1 De raad kan - bij de benoeming - voor de duur van een jaar ontheffing verlenen van het vereiste van ingezetenschap. De

ontheffing kan in bijzondere gevallen, telkens met een periode van maximaal een jaar, worden verlengd. 2

Deze is verouderd en zal naar verwachting in 2026/2027 worden geactualiseerd.