CConstaterende datTexel
Koppel je AI →
Document · PDF

I - Managementletter 2025

Raadsvergadering 21 oktober 2026, gemeente TexelBij agendapunt: Aanbesteding Accountant selectie21.018 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Het gevolg hiervan is dat de preventieve beheersing van M&O onvoldoende is ingericht en dat afwijkingen met name achteraf worden gesignaleerd. Daarom raden wij u aan om de uitvoering en bewaking van M&O-maatregelen structureel te borgen, hierover periodiek te rapporteren en het M&O-beleid verder uit te werken, inclusief een duidelijke toedeling van verantwoordelijkheden voor uitvoering, toezicht en rapportage. 21 Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Risicomanagement nog geen onderdeel bedrijfsvoering In 2023 heeft de gemeente de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen vastgesteld.

In deze nota is vastgelegd dat risicomanagement wordt gezien als een continu en systematisch proces, gericht op het tijdig identificeren, analyseren, beheersen en monitoren van risico’s die het realiseren van organisatie- doelstellingen kunnen beïnvloeden. Tevens is het kader geschetst voor de relatie tussen risico’s, beschikbare weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen. Uit de nota blijkt dat risicomanagement organisatiebreed dient te worden toegepast en integraal onderdeel vormt van de planning- en controlcyclus. Daarbij is aandacht besteed aan rollen en verantwoordelijkheden binnen de organisatie, de wijze van risico- identificatie en -beoordeling, alsmede de koppeling met de paragraaf Weerstandsvermogen in begroting en jaarrekening. Wij hebben geconstateerd dat met het vaststellen van de nota een duidelijke beleidsmatige basis is gelegd voor risicomanagement en weerstandsvermogen. Ondanks het goede beleidskader zijn wij van mening dat het risicomanagement, net als bij veel gemeenten, nog onvoldoende een onderdeel van de normale bedrijfsvoering vormt. Op dit moment worden risico’s uit de organisatie gehaald en geëvalueerd als gevolg van de door het BBV afgedwongen actualisatie bij de begroting en jaarrekening, en nog niet een gestructureerd proces om het risicoprofiel van de gemeente te beheersen.

Hierdoor blijft het risico aanwezig dat risico’s niet volledig inzichtelijk zijn en/of niet integraal worden beheerst, waardoor de gemeente mogelijk onwenselijke financiële risico’s loopt. Uw ambitie: risicomanagement verschuift naar beleidsrisico’s Een positieve ontwikkeling binnen het proces van risico- management is dat wij begrepen hebben dat u de ambitie heeft om het risicomanagement steeds meer te verschuiven van een puur financiële focus naar een bredere aanpak die risico's voor beleidsdoelstellingen omvat. Dit is het gevolg van een groeiende consensus binnen de organisatie dat risicomanagement breder moet zijn dan alleen financiële kwantificering. Minstens net zo belangrijk is dat risico’s geïdentificeerd worden die het behalen van beleidsdoelstellingen en maatschappelijke effecten in de weg staan. Wij juichen deze ontwikkeling toe, maar zien daarbij als uitdaging dat de beleidsdoelen, zoals opgenomen in het coalitieakkoord, vaag zijn geformuleerd, wat het moeilijk maakt om concrete risico's te benoemen. Door doelen en maatschappelijke effecten meer concreet te maken, wordt het ook eenvoudiger om beleidsrisico’s te bewaken. Op de volgende pagina gaan wij verder in op de beleidscyclus. Fraude in de controleverklaring Conform de actuele controlestandaarden zijn wij verplicht om in onze controleverklaring een afzonderlijke paragraaf op te nemen over fraude.

In deze paragraaf lichten wij toe welke werkzaamheden zijn uitgevoerd om frauderisico’s te identificeren die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang, en op welke wijze deze risico’s in de controle zijn betrokken en gemitigeerd. Daarnaast vermelden wij in de verklaring de belangrijkste bevindingen en waarnemingen die uit deze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. 22 Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en wethouders.

Zij dienen een adequaat stelsel van interne beheersingsmaatregelen in te richten dat fraude helpt voorkomen en tijdig detecteren. Als accountant is het onze verantwoordelijkheid om door middel van de planning en uitvoering van onze controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel vrij is van afwijkingen van materieel belang, ongeacht of deze het gevolg zijn van fraude of van fouten. Ontwikkel de interne frauderisicoanalyse verder door De gemeente Texel beschikt over een frauderisicoanalyse die jaarlijks wordt geactualiseerd en onderdeel uitmaakt van de interne controleorganisatie. Naar onze mening is deze analyse een goede aanzet voor een model dat is opgebouwd langs het theoretisch kader van de fraudedriehoek. Hoewel de huidige analyse inzicht biedt in potentiële frauderisico’s, de bijbehorende beheersmaatregelen en het resterende risico per proces, is het niet duidelijk waarom er sprake zou zijn van een risico. Een voorbeeld hiervan is het frauderisico dat er bewust geen subsidie wordt aangevraagd. Indien dit risico wordt geanalyseerd langs de fraudedriehoek is het de vraag wat de motivatie of rationalisatie zou zijn om bewust niet te doen.

Daarom raden wij u aan om de interne frauderisicoanalyse verder door te ontwikkelen, waarbij in het detailoverzicht per aspect van de fraudedriehoek wordt geanalyseerd of er sprake is van een daadwerkelijk risico. Frauderisico’s in onze controle Naast de beoordeling van de interne frauderisicoanalyse van de organisatie hebben wij, op basis van onze beroepsregels, aanvullende controlewerkzaamheden uitgevoerd. Deze werkzaamheden omvatten onder meer: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces, waarbij de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid, zijn afgezet tegen kans en impact; • Het bespreken van frauderisico’s met de auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Het beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot verhoogde frauderisico’s; • Het analyseren van notulen, persberichten en andere openbare bronnen op mogelijke signalen van fraude; • Het uitvoeren van een integrale analyse van de financiële administratie om ongebruikelijke boekingen of verschuivingen tussen budgetten en kredieten te signaleren; • Het uitvoeren van een controle op prestatielevering binnen het inkoopproces; • Het uitvoeren van onvoorspelbare steekproeven op geselecteerde processen of transacties.

Op basis van deze werkzaamheden zijn tot op heden geen bijzonderheden geconstateerd die wijzen op fraude of op verhoogde frauderisico’s binnen de organisatie. 23 Ons beeld van uw P&C cyclus Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Algemene indruk van de P&C cyclus en P&C documenten De P&C cyclus binnen uw gemeente is in ontwikkeling van een sterk financieel georiënteerd proces naar een meer beleids- gestuurde cyclus. Wij juichen deze ontwikkeling van harte toe, maar signaleren tegelijkertijd dat er nog een flink aantal stappen gezet moeten worden voordat dit is gerealiseerd. Op basis van de recente P&C documenten hebben wij enkele aanbevelingen gedaan die kunnen helpen om de beleidscyclus bij uw gemeente verder te verbeteren.

Vertaal ambities naar maatschappelijke effecten Wij ervaren de huidige P&C-producten primair als financiële afwijkingenrapportages. Er zijn nog geen structurele inhoudelijke beleidsrapportages waarin de vraag beantwoord wordt in welke de mate gestelde doelen worden gerealiseerd. Bij andere gemeenten zien wij echter steeds meer dat de P&C cyclus wijzigt in een beleidscyclus waarin: • minimaal één rapportage zich richt op inhoudelijke voortgang doelen en effecten), • financiële bijsturingsmomenten mogelijk frequenter worden (bijvoorbeeld elke raadsvergadering een financieel overzicht), • oplossingen zoals Pepperflow worden gebruikt om geautomatiseerd actuele cijfers aan de raad te presenteren. Door deze benadering verschuift de balans meer richting doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid, zonder de getrouwheid en rechtmatigheid uit het oog te verliezen. Daarom raden wij u aan om bij aanvang van de nieuwe bestuursperiode te onderzoeken op welke wijze uw ambitie om te converteren naar een beleidscyclus kan worden gerealiseerd. Naar onze mening vormen de komende verkiezingen een goed startschot om te komen tot een nieuwe besturingsfilosofie die de gemeenteraad beter in positie brengt en het college meer handvatten geeft om te sturen. Wij raden u daarom aan om op korte termijn na te denken over de verdere ontwikkeling van de besturingsfilosofie.

In deze filosofie kan beschreven worden op welke wijze de gemeente werkt binnen een vierjarige cyclus van analyse, coalitieakkoord, uitvoering en evaluatie. Er kan worden vastgelegd wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe integraal advies en besluitvorming moeten plaatsvinden. De filosofie moet zorgen voor continuïteit, professionaliteit en rolduidelijkheid, ook bij politieke wisselingen. Een belangrijk hulpmiddel binnen deze besturingsfilosofie zou het OGSM-model (Objectives, Goals, Strategies, Measures) kunnen zijn. Dit model verbindt beleid, uitvoering en verantwoording met elkaar. Elk domein vertaalt zijn doelen naar concrete resultaten, acties en benodigde middelen. De voortgang wordt gevolgd via de begroting en jaarrekening, zodat aparte rapportages niet nodig zijn. KPI’s worden gebruikt, maar met realisme: niet alles binnen gemeentelijk werk is volledig meetbaar of maakbaar. De beleidscyclus wordt afgestemd op de bestuursperiode van vier jaar, in plaats van het kalenderjaar. Hierbij zijn in de cyclus twee belangrijke momenten cruciaal: het collegeuitvoeringsprogramma, waarin de afspraken uit het coalitieakkoord worden vertaald naar uitvoering, en de programmabegroting, waarin ambtenaren, management en bestuur gezamenlijk de jaarschijven voorbereiden. De OGSM’s vormen vervolgens de bouwstenen van dit proces , waardoor beleid en uitvoering beter op elkaar aansluiten.

24 Ons beeld van uw P&C cyclus Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Stel gemeentespecifieke indicatoren op om prestaties te meten In het verlengde van het vorige punt hebben wij gesignaleerd dat in de begroting in ieder programma een overzicht gegeven is van beleidsindicatoren. Dat zijn in ieder geval de indicatoren die vanuit wet- en regelgeving verplicht moeten worden opgenomen. Het zijn echter ook algemene indicatoren die geen duidelijk verband hebben met het coalitieakkoord en de beleidsvoornemens die in de begroting zijn genoemd. Daarom raden wij u aan om met ingang van de begroting 2027 meer specifieke indicatoren op te stellen voor die taken en doelstellingen die voor u belangrijk zijn.

Benadruk de verantwoordelijkheid van het lijnmanagement Vanuit de eerstelijnsteams kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de verbetering van de P&C-cyclus door meer verantwoordelijkheid te (kunnen) nemen voor de realisatie van gemaakte afspraken. Een concreet voorbeeld hiervan is de budgetverantwoordelijkheid. Hoewel deze bij de teams ligt, hebben wij gesignaleerd dat deze niet altijd volledig wordt opgepakt. In plaats daarvan wordt vaak verwezen naar financiële adviseurs of de financiële afdeling. Naar onze mening moet de basis voor verantwoording en analyse echter bij de budgetverantwoordelijke zelf liggen. Hierbij kan het helpen om het aantal budgetbeheerders te verminderen. Het huidige aantal van 90 budgetbeheerders bemoeilijkt de beheersing van de P&C cyclus als geheel. Daarnaast hebben we geconstateerd dat de aanlevering van de informatie voor de P&C documenten door programmahouders niet altijd tijdig en volledig verloopt, ondanks duidelijke instructies en gezamenlijke startmomenten. Wij zijn van mening dat hier meer corrigerende nadruk op gelegd kan worden vanuit het lijnmanagement. Zorg voor een kwalitatief bredere control functie Wij missen een stevige tweede lijn in uw organisatie. Naar onze mening kan een kwalitatief goede tweede lijn een bijdrage leveren aan de ambitie van de gemeente om de P&C cyclus verder door te ontwikkelen.

De huidige inrichting van de tweede lijn is vooral gericht op financial control en de productie van de P&C documenten. Wij hebben gesignaleerd dat het analytisch vermogen binnen de P&C cyclus nog onvoldoende tot haar recht komt. Hierdoor ontbreekt in een aantal gevallen het inzicht achter de cijfers en is de diepgang van analyses niet altijd toereikend. Wij raden u aan om, als onderdeel van de eerdere genoemde visie op interne beheersing, een explicietere tweede lijn in te richten. Werk met tussentijdse periodeafsluitingen Op dit moment vindt er alleen per jaareinde een echte financiële afsluiting plaats. Tussentijds vindt er wel een lichte afsluiting plaats, maar dit is minder omvangrijk dan een zogenaamde hard close. Hierdoor is het risico aanwezig dat bij de jaarafsluiting er veel druk bij de medewerkers is om alles tijdig uit te zoeken, in de administratie te verwerken en op een gestructureerde wijze te rapporteren. Door meerdere keren per jaar ‘hard’ af te sluiten is de periode beter te overzien, worden mogelijke fouten en onjuistheden eerder gesignaleerd en opgelost, worden overschrijdingen eerder zichtbaar en wordt het proces een integraal onderdeel van de reguliere bedrijfsvoering. Een bijkomend voordeel is dat de betrokkenheid van de eerste lijn gedurende het jaar hiermee verhoogd wordt, wat de kwaliteit van de rapportages ten goede komt.

Het resultaat is dat het afsluitproces per jaareinde eenvoudiger is en minder tijd kost. Daarom raden wij u aan om te onderzoeken of het mogelijk is om meerdere keren per jaar een financiële afsluiting te realiseren. 25 Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole voeren wij een IT-audit uit naar de opzet en het bestaan van de algemene IT- beheers- maatregelen. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn.

Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties, te weten: • Key2Financiën (financiële administratie); • Suite voor Sociaal Domein (sociaal domein) Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening. Geef meer aandacht aan continuïteit van kennis en data In het kader van onze controle op de jaarrekening hebben wij geen acute bedreigingen voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking vastgesteld. Op bedrijfskritische onderdelen constateren wij echter verbeterpunten, met name op het terrein van continuïteit van kennis en data. Een voorbeeld hiervan zijn de gebruikersrechten. Naar onze mening loopt u hierbij een belangrijk risico omdat één financieel applicatiebeheerder beschikt over uitgebreide rechten, terwijl geen structurele vervanging is ingericht.

Daarnaast zijn risicoanalyses op functies met veel bevoegdheden in het verleden niet consequent uitgevoerd, hoewel inmiddels een organisatiebrede inventarisatie gestart is. Wij raden u aan om het beheer van gebruikersrechten te herzien, functiescheiding te versterken en structureel risicoanalyses uit te voeren voor functies met uitgebreide bevoegdheden, inclusief adequate borging van vervanging en kennis. De organisatie is daarnaast kwetsbaar door de afhankelijkheid van sleutelfunctionarissen met specifieke kennis, terwijl kritieke IT- processen nog niet volledig zijn vastgelegd. Hoewel een interne informatiespecialist wordt opgeleid, is structurele kennisborging nog onvoldoende gerealiseerd. Het vastleggen van kritieke processen en het spreiden van kennis en verantwoordelijkheden is daarom noodzakelijk om de continuïteit te waarborgen.

26 Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Neem tijdig een besluit over de vervanging van Citrix Uw organisatie maakt al gedurende langere tijd gebruik van het Citrix serverplatform. Citrix heeft echter vorig jaar aangekondigd dat de ondersteuning voor oudere Citrix licentiemethoden stopt per april 2026, waaronder de bestand-gebaseerde licenties waarvan uw organisatie gebruik maakt. Dit is geen totale stopzetting van Citrix Workspace, maar een licentietransitie naar een verplichte, cloudgebaseerde License Activation Service (LAS), wat betekent dat klanten moeten upgraden om functieverlies te voorkomen.

Wij hebben begrepen dat u nog geen besluit heeft genomen op welke wijze de organisatie verder wilt gaan met de Citrix-omgeving. Een mogelijkheid is om over te stappen naar de LAS oplossing, maar een alternatief is om over te stappen naar de moderne werkplek op basis van SharePoint technologie. Aangezien de keuze voor een platform waarop uw medewerkers actief zijn en documenten worden gedeeld van cruciaal belang is voor de toekomstige IT-architectuur, continuïteit, beveiliging en kosten, raden wij u aan om op (zeer) korte termijn een besluit te nemen en de consequenties van deze keuze in kaart te brengen. We zetten data-analyse en AI in onze controle in Bij de onze controle zetten wij diverse vormen van data-analyse en AI-hulpmiddelen in. Dit heeft als doel om met een grotere effectiviteit en efficiëntie de controle uit te voeren. Zo worden in de plaats van deelwaarnemingen alle items in een populatie gecontroleerd, worden repeterende werkzaamheden meer automatisch uitgevoerd en worden gesprekken, met voorafgaande toestemming) opgenomen getranscript en geanalyseerd. Om te waarborgen dat uw gegevens vertrouwelijk blijven maken wij gebruik van een eigen afgeschermde omgeving, dat binnen de Europese Unie wordt beheerd. Uiteraard houden wij ook rekening met uw richtlijnen ten aanzien van informatieveiligheid.

Regelgeving rondom informatieveiligheid is in ontwikkeling Informatieveiligheid is al jaren één van de belangrijkste maatschappelijke thema’s in uw sector. Technologie ontwikkelt zich in snel tempo, data wordt steeds meer waard voor criminelen en digitale aanvallen worden steeds geavanceerder. Dit vereist dat u actueel moet zijn ten aanzien van de ontwikkelingen in informatieveiligheid. Ook de wetgever heeft dit onderkend. De regelgeving over informatieveiligheid is sterk in ontwikkeling. Belangrijke aanpassingen in het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij voor u samengevat in de sectie Actuele ontwikkelingen van deze managementletter.

27 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Wij zullen de controle van de jaarrekening volledig gegevensgericht uitvoeren, omdat de interne beheersing en de controleomgeving van de organisatie niet het vereiste niveau hebben voor een meer systeemgerichte controleaanpak. Daarom hebben wij onze bevindingen in de managementletter vooral beperkt om dit niveau te bereiken. Hiervoor hebben wij samen met uw VIC in hoofdlijnen de belangrijkste processen van de gemeente in kaart gebracht. Daarnaast hebben wij de bevindingen en aanbevelingen met de hoogste prioriteit voor de interne beheersing en de jaarrekening in dit onderdeel van onze rapportage samengevat per domein.

Op dit moment wordt de status en voortgang van de aanbevelingen die de accountant opneemt in zijn managementletter en accountantsverslag niet expliciet bewaakt. Daarom raden wij u aan om een overzicht op te stellen met aanbevelingen van de accountant, aangevuld met de aanbevelingen van de VIC, alsmede om dit overzicht periodiek te actualiseren met de status en voortgang van deze aanbevelingen. Wij raden u aan om dit overzicht periodiek te laten vaststellen door het college en deze ter informatie aan te bieden aan de auditcommissie. Wij zullen dit overzicht tijdens onze tussentijdse controle controleren op de juistheid van de gerapporteerde status en voortgang, zodat de getrouwheid van het overzicht onafhankelijk wordt vastgesteld. Tevens zullen wij het gebruiken als onderdeel van onze controlewerkzaamheden ten behoeve van de jaarrekening. Bedrijfsvoering Onderbouw memoriaalboekingen altijd zichtbaar In de financiële administratie worden handmatige boekingen gemaakt in de vorm van memoriaalboekingen. Onze ervaring is dat dergelijke boekingen relatief fout- en fraudegevoelig zijn. Een goede zichtbare interne beheersing is daarom van belang. Wij constateren dat bij het opstellen van memoriaalboekingen niet in alle gevallen onderliggende documentatie wordt toegevoegd.

Hierdoor bestaat het risico dat memoriaalboekingen onterecht worden vastgelegd en achteraf onvoldoende onderbouwd en controleerbaar zijn. Wij adviseren daarom om binnen het financieel systeem een maatregel te treffen waarbij het toevoegen van onderliggende documentatie, zoals berekeningen, besluiten of ondersteunende correspondentie, verplicht wordt gesteld. Hiermee wordt geborgd dat memoriaalboekingen aantoonbaar zijn onderbouwd en beter toetsbaar worden binnen de (verbijzonderde) interne controle en de accountantscontrole. Realiseer functiescheiding bij memoriaalboekingen Ten aanzien van de handmatige boekingen is niet altijd zichtbaar of de boeking vooraf door een tweede functionaris is gecontroleerd (vier-ogen principe). Achteraf vindt er in de eerste of tweede lijn geen controle plaats op de juistheid en rechtmatigheid van memoriaalboekingen. Hierdoor is het risico aanwezig dat memoriaalboekingen onjuist of onrechtmatig plaatsvinden, wat kan leiden tot fouten in de financiële administratie. Daarom raden wij u aan om de interne beheersing rondom memoriaalboekingen te verbeteren, bijvoorbeeld door elke boeking zichtbaar te laten controleren en goedkeuren door een tweede functionaris. .

28 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Zorg voor actuele procesbeschrijvingen Binnen uw organisatie zijn niet voor alle processen duidelijke procesbeschrijvingen opgesteld. Voor processen die wel beschreven zijn, is niet duidelijk of deze actueel zijn. De directie heeft dit onderkent, met als resultaat dat in 2025 is gestart met het in kaart brengen van de top 50 processen. Deze worden uitgewerkt in een schematische weergave per processtap. Wij willen het belang van heldere en gestructureerde procesbeschrijvingen benadrukken. Dergelijke beschrijvingen vormen de basis voor medewerkers om te begrijpen hoe werkzaamheden worden uitgevoerd en wie waarvoor verantwoordelijk is.

Dit draagt bij aan de naleving van afspraken en zorgt voor een efficiëntere werkwijze. Daarnaast maakt een goed gedocumenteerd proces het mogelijk om bewuste keuzes te maken met betrekking tot interne beheersing. In procesbeschrijvingen wordt bijvoorbeeld vastgelegd welke beheersmaatregelen moeten worden uitgevoerd. Tevens biedt dit de gelegenheid om expliciet te bepalen welke beheershandelingen minder waarde toevoegen en daarom achterwege kunnen blijven. Wij raden u daarom aan om de schematische weergave per processtap in te richten op basis van de zogeheten 7W’s: wie, wat, waarom, wanneer, met welke informatie, welke risico’s en wat wordt vastgesteld. Dit draagt bij aan een betere borging van kennis binnen de organisatie en stelt de eerste lijn in staat om interne controles transparanter en effectiever vast te leggen. Zorg voor volledige dossiervorming om kennis te borgen Een andere mogelijkheid om kennis te borgen binnen de organisatie is door een duidelijke en volledige dossiervorming. Wij hebben geconstateerd dat dit binnen de organisatie nog niet altijd plaatsvindt. Veel documentatie is aanwezig in het zaaksysteem, maar daarbuiten worden veel documenten nog via e-mail of in een eigen persoonlijke omgeving opgeslagen. Ook uw VIC heeft dit geconstateerd, bijvoorbeeld bij het subsidieproces. Maar bij de zorgprocessen, memoriaalboekingen en het inkoopproces vindt dit plaats.

Onvolledige dossiervorming kan leiden tot verlies van cruciale informatie, vertraging in de afhandeling van processen en mogelijke gevolgen voor de rechtmatigheid en getrouwheid van de jaarrekening. Daarnaast verhoogt dit het risico dat informatie niet beschikbaar, volledig en/of vindbaar is. Daarom raden wij u aan om het belang van volledige dossiervorming te benadrukken en dit door middel van communicatie, instructies en interne controles beter te borgen in de organisatie. 29 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Waarborg de rechtmatigheid van aanbestedingen in de eerste lijn De VIC heeft in 2024 en dit jaar geconstateerd dat iaanbestedingen nog niet altijd plaatsvinden in

overeenstemming met wet- en regelgeving. Hierbij is vooral aandacht besteed aan de aanbestedingen met een waarde boven de Europese grens. Wij hebben echter geconstateerd dat ook de aanbestedingen die onder deze drempel blijven, niet altijd plaatsvinden in overeenstemming met het gemeentelijk beleid. Deze zijn vooralsnog geen onderdeel van de spendanalyse. Omdat ook inkopen die onder de normen voor Europese aanbestedingen vallen niet altijd worden aanbesteed in overeenstemming met het gemeentelijk inkoopbeleid, is het risico aanwezig dat deze ondoelmatig plaatsvinden, dan wel worden gedaan met bevriende leveranciers tegen niet-marktconforme voorwaarden. Bij uw gemeente is het gemeentelijk inkoopbeleid ook nog eens opgenomen in het normenkader, waardoor afwijkingen van het beleid per definitie leiden tot te verantwoorden onrechtmatigheden. Daarnaast verplicht de commissie BBV het college om in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren als de normen uit de gids proportionaliteit veelvuldig niet nageleefd worden of slecht gedocumenteerd en/of gemotiveerd zijn.

Wij raden u aan om binnen de organisatie het belang te (blijven) benadrukken om de inkoopspecialisten van de gemeente te betrekken bij alle inkopen boven het afgesproken grensbedrag van EUR 30.000, de naleving van deze regel strikt te bewaken, alsmede om afwijkingen van de normen die in de Gids Proportionaliteit staan goed te documenteren en/of te motiveren. Daarnaast adviseren wij om de aanbestedingen onder de Europese aanbestedingsgrens steekproefsgewijs mee te nemen in de spendanalyse en uit te breiden met de toets of deze rechtmatig gegund zijn. Waarborg de prestatielevering van inkopen in de eerste lijn De aantoonbare prestatielevering van de inkopen in de eerste lijn is in opzet geborgd, maar wordt in de praktijk niet altijd nageleefd. Indien de prestatielevering in het inkoopproces niet zichtbaar wordt aangetoond, is het risico aanwezig dat ten onrechte betalingen worden gedaan aan derden. Tevens verhoogd dit het risico dat fraude onopgemerkt kan plaatsvinden. Om de budgethouders te ondersteunen bij deze taak, raden wij u aan om een beleidskader op te stellen voor de prestatieverklaring dat door het college wordt vastgesteld. In een dergelijk kader kunnen voorbeelden gegeven worden op welke wijze en met welke documenten de prestatielevering kan worden aangetoond. Tevens kunt u in dit kader opnemen voor welke kostensoorten dit niet nodig is.

Tevens raden wij u aan om het grensbedrag waarboven de prestatie aangetoond moet worden te verhogen naar een bedrag waarbij 80% van de populatie wordt gecontroleerd met 20% van de facturen. In de praktijk zal dit bedrag rond EUR 2.500 liggen. Voorgaand jaar is de prestatielevering achteraf vastgesteld door de VIC. Wij hebben echter begrepen dat dit een moeizaam proces is geweest. Ook over het eerste halfjaar 2025 is dit het geval geweest. 30 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Verbeter de sturing op uitbestede werkzaamheden bij derde partijen De gemeente Texel maakt gebruik van meerdere uitvoeringsorganisaties voor de uitvoering van taken, waaronder de gemeente Leeuwarden voor de

belastingtaken en de gemeente Den Helder voor de backoffice binnen het sociaal domein. Wij hebben geconstateerd dat de regie en controle op deze uitbestede werkzaamheden op dit moment (dringend) verbetering behoeft. Het contact met de uitvoeringsorganisaties is beperkt en niet structureel georganiseerd. Er is geen vast overleg- en rapportagestructuur ingericht en toezicht op de uitvoering door derden heeft onvoldoende prioriteit gekregen. Daarnaast ontbreekt een formeel kader waarin is vastgelegd welke controles door de gemeente moeten worden uitgevoerd, wie verantwoordelijk is voor de bewaking van de uitvoering en op welke wijze de prestaties en risico’s van externe partijen worden beoordeeld en bewaakt. Als gevolg hiervan is de gemeente in sterke mate afhankelijk van de kwaliteit en integriteit van deze uitvoeringsorganisaties, zonder voldoende inzicht te hebben in de betrouwbaarheid van de door hen aangeleverde informatie. Dit brengt getrouwheids- en rechtmatigheidsrisico’s met zich mee, aangezien de gemeente eindverantwoordelijk blijft voor beschikkingen, betalingen, registraties, rapportages en verantwoording in haar jaarrekening.

Daarom raden wij u aan om de bewaking van en controle op uitbestede werkzaamheden te versterken door periodiek overleg met externe partijen in te richten, bijvoorbeeld op kwartaalbasis, met vaste aandacht voor voortgang, afwijkingen, risico’s en verbetermaatregelen. Tevens raden wij aan om structurele controlemomenten te introduceren bij de aanlevering van gegevens door derden, bijvoorbeeld door middel van steekproefcontroles, volledigheidscontroles en dossierbeoordelingen, zodat tijdig kan worden vastgesteld of de uitvoering aansluit bij de gemaakte afspraken en wettelijke vereisten. Verkrijg inzicht in de volledigheid van belastingopbrengsten De uitvoering van de belastingheffing is uitbesteed aan de gemeente Leeuwarden. Wij hebben vanuit onze gesprekken met de gemeente organisatie begrepen dat de volledigheid van de belastingopbrengsten niet zeker is. De reden hiervan is, is dat er onvoldoende inzicht is in de kwaliteit van de dienstverlening door gemeente Leeuwarden, onder andere omdat de gemeente Leeuwarden dit inzicht onvoldoende verstrekt. Eerder is door de organisatie al een keer geconstateerd dat de gemeente Leeuwarden niet alle belastingen waar uw gemeente recht op heeft, heeft aangeslagen en geïnd.

Door het ontbreken van voldoende inzicht in de kwaliteit van de dienstverlening van gemeente Leeuwarden, is het niet zeker of de belastingopbrengsten juist en volledig worden verantwoord in de jaarrekening. Daarom raden wij u aan om aanvullende afspraken te maken over de uitvoering en handhaving van de dienstverlening en de wijze van verantwoording en rapportage door de gemeente Leeuwarden. Dit kan bijvoorbeeld door de getrouwheid en rechtmatigheid van de cijfers in de rapportage van gemeente Leeuwarden te laten controleren door een onafhankelijke accountant. Mocht dit voor de jaarrekening 2025 niet mogelijk zijn, dan raden wij u aan om zelf vervangende controlemaatregelen uit te voeren, bijvoorbeeld door de VIC een review uit te laten voeren op de werkzaamheden van gemeente Leeuwarden.

31 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Verbeter de fiscale beheersing en bewaking op korte termijn Texel heeft eind 2023 met de Belastingdienst een convenant Doorontwikkeling Horizontaal Toezicht (DHT) afgesloten. Het doel van dit convenant is een vertrouwensrelatie tussen gemeente Texel en de Belastingdienst te borgen in relatie tot het tijdig, juist en rechtmatig fiscaal handelen van de gemeente. Uw organisatie moet daarbij zelf aantonen dat de fiscale processen ‘in control’ zijn. Dit betekent concreet dat er jaarlijks een aantoonbaar werkend systeem van interne beheersing en bewaking en externe controle bestaat.

In tegenstelling tot hetgeen afgesproken in het DHT heeft de Belastingdienst geconcludeerd dat er op dit moment binnen de organisatie geen aantoonbaar toereikende fiscale beheersing aanwezig is die voldoet aan de eisen van het convenant. Hoewel in opzet diverse fiscale processen en deelplannen zijn vastgelegd, blijkt dat het bestaan en de werking van deze beheersmaatregelen onvoldoende zijn geborgd en niet aantoonbaar functioneren. Dit geldt met name voor de omzetbelasting, het Btw-compensatiefonds en het gebruik van de mengpercentages. Daarnaast is sprake van een structureel tekort aan fiscale kennis binnen de organisatie, waardoor fiscale risico’s onvoldoende worden onderkend, vastgelegd en bewaakt. Omdat de fiscale kennis en beheersing binnen de organisatie niet toereikend zijn, is het risico aanwezig dat fiscale aangiften materieel onjuist zijn. Dit kan leiden tot naheffingen, boetes en rente, alsmede verdere verslechtering van de relatie met de Belastingdienst. Tevens bestaat onzekerheid over de haalbaarheid van het huidige convenant. Het college heeft aangegeven dat zij de conclusies van de Belastingdienst zeer serieus neemt. Eén van de acties die direct genomen zijn is het inschakelen van het extern fiscaal adviesbureau EFK om de (inhoudelijke) fiscale kennis te borgen en de gehele controle over 2024 opnieuw uit te voeren.

Deze werkzaamheden waren ten tijde van onze werkzaamheden nog niet afgerond. Wij raden u aan om op korte termijn een afweging te maken over de wenselijkheid om het convenant op de huidige wijze voort te zetten. Daarnaast raden wij u aan om, samen met EFK, een plan van aanpak op te stellen om fiscale kennis binnen de organisatie te verhogen en de fiscale beheersing binnen de organisatie te borgen. 32 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Zet een gestructureerde verplichtingenadministratie op In uw gemeente is nog geen verplichtingenadministratie of gestructureerde contractenbank ingericht.

Een goed functionerende verplichtingenadministratie in combinatie met een contractenbank, helpt de organisatie bij kostenbeheersing, geeft beter inzicht in de verplichtingen en financiële positie en bevordert de rechtmatige uitvoering van het inkoopproces. Daarom raden wij u aan om op korte termijn een gestructureerde, gemeentebrede verplichtingenadministratie op te zetten in combinatie met een gestructureerd contractmanagement-systeem.. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de mogelijkheden die het huidige financiële systeem biedt. Verhoog de juistheid van de codering van facturen Wij hebben geconstateerd dat de codering door de budgetbeheerders van facturen en transacties in de financiële administratie niet altijd secuur plaatsvindt, in het bijzonder ten aanzien van de juiste kostensoort. De codering vindt over het algemeen wel plaats op de juiste kostenplaats, waardoor de toerekening ook aan het juiste programma plaatsvindt. Indien facturen en transacties niet op de juiste kostensoort worden verantwoord, dan is het risico aanwezig dat de lasten niet juist in de Iv3 overzichten worden verantwoord. Daarnaast is er een risico dat de BTW over facturen en transacties niet juist wordt berekend, omdat de BTW afhankelijk is van de combinatie kostenplaats- kostensoort die in de codering wordt meegegeven. Tenslotte is de managementinformatie op kostensoortniveau niet betrouwbaar.

Wij raden u aan om de kennis van budgetbeheerders over de juiste codering van facturen en transacties verder te ontwikkelen. Verbeter de structuur in aanpak Sisa-verantwoording Uw organisatie ontvangt diverse middelen van het Rijk waarover verantwoording afgelegd moet worden via de methode van Single information, single audit (Sisa). In 2025 gaat het naar verwachting om 23 regelingen. Het vraagt veel van de administratieve organisatie en interne beheersing van uw organisatie om alle rechten, verplichtingen en verantwoordingseisen juist en volledig inzichtelijk te maken. De VIC heeft, net als wij, geconstateerd dat er op korte termijn verbetering nodig is om dit in de praktijk ook mogelijk te maken. De belangrijkste bevindingen die de VIC heeft gedaan zijn opgenomen in de VIC rapportage over het eerste halfjaar 2025 en zijn: • Er is geen subsidieregister voor inkomende subsidies. Dossiers worden verschillend gedocumenteerd. Er wordt geen gebruik gemaakt van Mozard of Key2 voor vastlegging. • Er is geen uitgeschreven proces hoe er administratief wordt omgegaan met inkomende subsidies. Om deze risico’s te ondervangen raden wij u aan om meer structuur aan te brengen in de interne beheersing van de inkomende subsidies, en hiermee in de aanpak van de Sisa- verantwoording.

Naast de goede adviezen van de VIC om een procesbeschrijving op te stellen en een centraal inkomend subsidieregister te introduceren, geven wij u in overweging om de coördinatie en aansturing van de Sisa-verantwoording onder te brengen bij één medewerker. Hierdoor ontstaat op gemeentelijk niveau eerder inzicht in mogelijk risico’s en vertraging. 33 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Fysiek domein Let op financiële verwerking interne levering grond Marsweg Tijdens onze interim-controle hebben we specifiek aandacht gegeven aan de grondexploitaties.

Ons beeld bij uw grondexploitaties is dat er sprake is van relatief kleine, overzichtelijke exploitaties met beperkte technische complexiteit, maar wel met een relatief groot aandeel aan sociale en betaalbare woningen. Dit heeft een nadelig effect op de financiële resultaten van deze grondexploitaties. Op één na, zijn al uw grondexploitaties verliesgevend. Ondanks de beperkte complexiteit in uw grondexploitaties, vragen wij extra aandacht voor de grondexploitatie Marsweg. Wij hebben begrepen dat de gemeente de vastgoedexploitatie binnen het deel Marsweg Noord zal overnemen om de voortgang van het project te borgen. Op de grond zullen naar verwachting 25 sociale huurwoningen worden gerealiseerd die (tijdelijk) door de gemeente zullen worden verhuurd. Het startpunt van deze ontwikkeling is de interne levering van de grond vanuit de grondexploitatie naar de “algemene dienst”. De financiële verwerking van de interne levering van grond van het grondbedrijf naar de vastgoedexploitatie is specifiek geregeld in het BBV. De belangrijkste eisen is dat er in principe geen intern resultaat gerealiseerd mag worden op de interne transactie, maar dat deze moet plaatsvinden tegen de integrale kostprijs van de grond op het moment van de interne levering.

De enige uitzondering is dat waarde van de grond voorafgaand aan de levering moet worden afgeboekt als er sprake is van een duurzame waardevermindering. Daarom vragen wij aandacht voor de financiële verwerking in de jaarrekening van de interne levering van de grond in de exploitatie Marsweg Noord. Het is hierbij van belang dat: • de waardering (grondprijs) van de grond bij interne levering wordt onderbouwd met de grondprijsbrief en eventueel onafhankelijke referenties; • helder wordt vastgelegd of de levering plaatsvindt tegen integrale kostprijs en hoe eventuele verliezen in de grondexploitatie worden verwerkt; • de keuze en uitgangspunten worden vastgelegd in een zogenaamde position paper die onderdeel uitmaakt van het project- en jaarrekeningdossier.

34 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Richt de interne beheersing van de verhuurexploitatie tijdig in In het verlengde van het vorige punt is de consequentie van het voorgenomen besluit om zelf 25 sociale huurwoningen te exploiteren, dat de gemeente de rol van woningverhuurder op zich zal nemen. Dit vraagt van u dat u op korte termijn de administratieve organisatie en interne beheersing inricht om rechtmatige sociale verhuur mogelijk te maken, zoals: • Inrichting van de huuradministratie (contracten, huurprijzen, indexaties). • Inning en registratie van huurinkomsten; afstemming met de financiële administratie.

• Toewijzing conform volkshuisvestingsbeleid / regelgeving (transparantie en rechtmatigheid). • Vastleggen van een tijdelijk procesbeschrijving (inclusief functiescheiding) voor deze verhuurportefeuille Op het moment van onze controlewerkzaamheden moest dit nog in gang worden gezet. Werk met restplannen bij afsluiten van grondexploitaties Op dit moment werkt de organisatie met overlopende posten voor eventuele verplichtingen die aanwezig zijn na feitelijke afronding van grondexploitaties. Dit is mogelijk binnen het BBV, maar naar onze mening is het efficiënter om te werken met zogenaamde restplannen. Bij een restplan is er sprake van een nog te realiseren activiteit of investering, niet zijnde de exploitatie van gronden. Een (eventuele) boekwaarde van het nog af te ronden stuk wordt overgeheveld naar de exploitatie (activiteit) of de balans (investering). Ten laste van (een deel van) het positieve resultaat van de af te sluiten grondexploitatie kan een bestemmingsreserve worden gevormd voor de nog te maken kosten van dit restplan. Het voordeel van restplannen is dat grondexploitaties sneller administratief gesloten kunnen worden, maar ook dat ze hierdoor eenvoudiger gevolgd kunnen worden. Daarom raden wij u aan om te gaan werken met restplannen bij het afsluiten van grondexploitaties.

Om dit mogelijk te maken raden wij u aan om: • in een nota of werkinstructie vast te leggen onder welke voorwaarden een grondexploitatie wordt gesloten; • te bepalen welke soorten restwerken via een restplan lopen en hoe budget en verantwoording worden ingericht; • te borgen dat garanties en restverplichtingen helder worden toegelicht in de jaarrekening. 35 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Geef aandacht aan de interne beheersing van grote projecten Wij willen, gezien het grote financiële belang, het belang van goed projectmatig werken benadrukken.

Daarom hebben wij diverse aanbevelingen gedaan om de interne beheersing van grote projecten te verbeteren: • Geef een duidelijke prioritering en planning (in uren en middelen) mee aan de grote projecten. Op deze manier kunnen keuzes gemaakt worden over fasering en uitvoering van de projecten; • Breng meer structuur en standaardisatie aan in de interne beheersing van grote projecten, onafhankelijk van de projectleider. Hierbij kan gedacht worden aan een standaardopzet van voor- en nacalculaties, voortgangsrapportages, besluitvormende documenten, samenwerkingsvormen en evaluaties; • Vergroot de betrokkenheid van de tweede lijn bij de uitvoering en bewaking van het project na besluitvorming; • Actualiseer voorcalculaties en investeringsbudgetten periodiek, zodat een realistischere weergave ontstaat van de werkelijkheid; • Stel tussentijds voortgangsrapportages op; • Stel achteraf structureel project- of evaluatierapportages op als sluitstuk van de P&C cyclus op projectniveau. Wij raden u aan om specifiek aandacht te besteden aan de verbetering van de interne beheersing van grote projecten, in het bijzonder ten aanzien van bovenstaande aspecten binnen het projectmatig werken.

36 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Sociaal domein Ontwikkel het subsidieproces verder door De interne beheersing binnen het subsidieproces dient verder te worden verbeterd. Er is geen overkoepelend proces voor verstrekte subsidies, maar dit proces is belegd bij meerdere teams. Mede door het ontbreken van een overkoepelend proces voor verstrekte subsidies wordt de juiste en rechtmatige verstrekking van subsidies niet geborgd. Een belangrijke oorzaak hiervoor is naar onze mening dat dit proces niet is ingericht in een specifieke subsidie-applicatie, maar is ondergebracht in het zaaksysteem. Dit zaaksysteem is hier echter niet voldoende voor geëquipeerd.

Zo ontbreekt het aan een eenduidige autorisatiematrix en mogelijkheden om een subsidieaanvraag zowel inhoudelijk als financieel goed te volgen. Tevens kunnen in het zaaksysteem geen toereikende interne beheersingsmaatregelen worden opgenomen en bewaakt. Daarnaast heeft de VIC geconstateerd dat de registratie in het zaaksysteem niet altijd juist en volledig plaatsvindt. Wij raden u aan om een eenduidig proces in te richten voor verstrekte subsidies, mogelijk ondersteunt door een specifieke subsidie-applicatie. Wij ondersteunen hierbij het advies van de VIC om als onderdeel van dit proces een duidelijke checklist op te stellen waarin exact staat welke documentatie verplicht is bij de aanvraag tot vaststelling, zodat deze aansluit op de eisen vanuit de Algemene wet bestuursrecht en de Algemene Subsidieverordening Texel. Geef maatschappelijke effecten bij subsidies meer aandacht Wij hebben geconstateerd dat bij het verstrekken en vaststellen van subsidies niet altijd voldoende oog is voor de maatschappelijke effecten die gerealiseerd (moeten) worden met de subsidie, alsmede of deze maatschappelijke effecten passen binnen het gemeentelijke beleid. De gemeente heeft in het verleden de maatschappelijke doelstellingen inzichtelijk gemaakt en uitgewerkt. Er worden echter nog geen keuzes gemaakt op basis van deze analyse.

Subsidielasten zijn mogelijk onrechtmatig als niet kan worden vastgesteld of deze de beoogde maatschappelijke effecten en (kwalitatieve) afspraken uit de subsidiebeschikking realiseren. Tevens dragen de (omvangrijke) lasten niet bij aan het gemeentelijk beleid. Wij raden u aan om in het subsidieproces meer verbinding te leggen tussen de doelstellingen en beoogde maatschappelijke effecten in het coalitieakkoord en het subsidiebeleid. Tevens raden wij u om bij het verlenen van de subsidies concretere afspraken te maken met aanvragers over welke maatschappelijke effecten worden gerealiseerd en op welke wijze dit plaatsvindt. Bij de vaststelling dient vervolgens op deze afspraken getoetst te worden.

37 Specifieke bevindingen in uw processen Management-samenvatting Management- samenvatting Scope en reikwijdte controle Scope en reikwijdte controle Vooruitblik jaarrekeningcontrole Vooruitblik jaarrekeningcontrole Interne beheersing Interne beheersing Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Interne beheersing Interne beheersing Controleomgeving Controleomgeving (Verbijzonderde) interne controle (Verbijzonderde) interne controle Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Risicomanagement en fraude Risicomanagement en fraude PC cyclus P&C cyclus IT-omgeving en innovatie IT-omgeving en innovatie Bevindingen in uw processen Bevindingen in uw processen Voortgang bevindingen vorig jaar Voortgang bevindingen vorig jaar Actualiseer de Algemene Subsidieverordening De Algemene Subsidieverordening (ASV) dateert uit 2020 en sluit daardoor niet meer volledig aan bij de huidige wensen en behoeften van zowel subsidieaanvragers als de gemeente. Wet- en regelgeving, maatschappelijke ontwikkelingen en interne beleidsdoelstellingen zijn in de afgelopen jaren veranderd, waardoor een herziening van de ASV wenselijk is. Bovendien wordt het totaaloverzicht van verstrekte subsidies nog steeds bijgehouden in Excel, wat de transparantie en beheersbaarheid beperkt.

Om de efficiëntie, transparantie en effectiviteit van het subsidieproces te verbeteren, adviseren wij de ASV te herzien, zodat deze beter aansluit bij de huidige beleidsdoelen en behoeften van zowel de gemeente als subsidieaanvragers. Waarborg de rechtmatigheid van de zorgbeschikkingen Binnen de Wmo en Jeugd ontbreekt een vaste controle op de aansluiting tussen de in GWS/Mozart vastgelegde gegevens (zoals volumes en tarieven) en het onderzoeksverslag en ondersteunings- plan. Hierdoor bestaat het risico dat invoerfouten pas na verzending van beschikkingen worden onderkend, terwijl deze beschikkingen op dat moment reeds rechtsgeldig zijn. Wij raden u daarom aan om preventieve beheersmaatregelen in te richten waarmee dergelijke situaties worden voorkomen, bijvoorbeeld door voorafgaand aan verzending van beschikkingen een aanvullende controle op de volledigheid en juistheid van de vastgelegde gegevens uit te voeren. Verhoog de voorspellende waarde van de zorgkosten Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn om de interne beheersing van de processen in het sociaal domein te verbeteren. Diverse processen zijn inmiddels beschreven.

Tevens wordt op dit moment geanalyseerd waar processen verder geautomatiseerd of efficiënter uitgevoerd kunnen worden en is er een start gemaakt met de ontwikkeling van een dashboard die historische trends laat zien en de zorgkosten op gedetailleerd niveau inzichtelijk maakt. Wij hebben geconstateerd dat de vertaling van deze informatie naar de P&C documenten nog onvoldoende plaats vindt. De P&C documenten geven daarom geen actueel inzicht in de zorgkosten. Hierdoor is het risico aanwezig dat de werkelijke zorgkosten vanuit de Wmo en Jeugdwet (veel) hoger uitvallen dan eerder verwacht. Wij raden u aan om de interne beheersing van de (ontwikkeling van de) zorgkosten in het zorgdomein te versterken. Dit is onder andere mogelijk door: • Het verder ontwikkelen en verrijken van het bestaande dashboard met bijvoorbeeld voorspellende trendanalyses en toekomstige demografische ontwikkelingen. • Verbeteren van het contractmanagement met zorgaanbieders, waarbij tevens concrete afspraken gemaakt worden wat maximale termijnen zijn voor het indienen van start- zorgberichten en declaraties. • Verbeteren van de contacten met en beheersing van externe verwijzers in het jeugddomein, zoals huisartsen en het CJG.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://texel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1331519f-ab12-4686-a824-38f250a0e88e?agendaItemId=51788868-b63e-4cdd-a826-e1b604a2399a