Bijlage. Programmarekening 2024 OUD

Straatmeubilair vervangen 2025: In 2025 wordt verder gegaan met het periodiek vervangen van de gemeentelijke banken, picknicksets, borden e.d. langs de Texelse wegen. Verder vindt er een vervangingsronde plaats voor de gemeentelijke hekwerken om de Algemene Begraafplaatsen in Den Burg en Oosterend. Link naar begroting 2023 Link naar begroting 2024

63

Stratenmakers auto vervangen Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2024-212 De stratenmakersauto is aan het einde van zijn technische levensduur en aan vervanging toe. Er wordt gekeken naar een iets kleiner voertuig dan de huidige. Op de huidige wagen is destijds de oude kraan overgezet. Deze is echter ook aan vervanging toe. Link naar begroting 2024

Verhardingen rehabiliteren Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2023-801 In het kader van het structureel verbeteren/vervangen van wegverhardingen staan voor 2023 gepland de rehabilitaties van het Lageveld, de Mokweg en het Hoge Achterom. Deze wegen zijn in slechte staat van onderhoud en technisch afgeschreven. Voorgesteld wordt om deze drie wegvakken te rehabiliteren. Langs het Lageveld en de Mokweg worden tevens grasbetontegels aangelegd. Link naar begroting 2023

Verklaring geen bedenking aanpassing kruising Redoute-Pontweg Het ontwerpbesluit + ontwerp-vvgb zijn behandeld in de raad van 20 maart 2024. Deze zijn daarna ter inzage gelegd en er is een zienswijze ingediend. De zienswijze moet nog beoordeeld worden en daarna moet een definitief besluit worden genomen. Dit besluit zal waarschijnlijk opnieuw naar de raad moeten.

Verklaring van geen bedenkingen voor het verleggen van het fietspad Schettersweid en Tureluur Raadsbesluit 20-09-2023 Overwegende •Dat op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, artikel 2.27 voor dit project een verklaring van geen bedenkingen noodzakelijk is; •Dat het plan is voorzien van een goede ruimtelijke onderbouwing waarmee is aangetoond dat dezeontwikkeling niet leidt tot een aantasting van de omgeving; •Dat in de nieuwe situatie het fietspad een aantrekkelijk tracé krijgt dat goed past binnen het gehele natuurherstelplan Tureluur en Schettersweid. Besluit 1. Kennis te nemen van het voorgenomen besluit van het college om mee te werken aan het verleggen van het fietspad Tureluur en Schettersweid nabij de Ploeglanderweg in Den Burg. 2. Een ontwerpverklaring van geen bedenkingen vast te stellen en ter inzage te leggen voor de aanvraag omgevingsvergunning. 3. Als er geen zienswijzen tegen de ontwerpverklaring van geen bedenkingen wordt ingediend, deze aan te merken als een vastgestelde verklaring van geen bedenkingen. Verklaring geen bedenkingen voor het verleggen van het fietspad Schettersweid en Tureluur

Verlengde fietspad PHZD aanleggen 64

Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2024-207 In 2017-2018 is in het kader van de algehele dijkversterking van de PH-dijk mede een fietspad aangelegd vanaf de Redoute tot de dijkopgang bij boerderij FakFak. Een klein gedeelte tussen deze dijkopgang en dijkopgang NIOZ kon toen niet aangelegd worden. Inmiddels is er een nieuwe zeedijk gerealiseerd buitendijks. Hierdoor kan het ontbrekende gedeelte alsnog gerealiseerd worden. Link naar begroting 2024

65

2.2 Parkeren Doelstellingen 2.2 Parkeren Wat hebben we gedaan in 2024? Pilot parkeerplaatsen Paal 12 en Paal 15 Afgelopen jaar zijn we gestart met de pilot: ophogen van de parkeerplaatsen van twee strandslagen, namelijk bij Paal 12 en Paal 15. Vooral de beschikbaarheid van het parkeerterrein van Paal 12 had te lijden onder ernstige wateroverlast. Ophoging in combinatie met een herinrichting levert een enorme verbetering op. Diverse vergunningstrajecten blijken complex en tijdrovend, waardoor er impact op de planning komt (tijdsdruk) en daarmee druk op de uitvoering. Andere strandslagen Aansluitend op de verhoging van de parkeerplaatsen bij Paal 12 en 15, worden in toekomstige projecten knelpunten bij andere strandslagen verbeterd. In eerste instantie gaat het om Paal 28 en vervolgens de strandslagen 31 en 33. We zien bij de pilots dat diverse vergunningen-trajecten in combinatie met gestegen kosten, grote impact hebben op de doorlooptijd van de projecten en veel meer kosten dan de oorspronkelijk gemaakt inschatting per strandslag.

Maatregelen Een minder onveilige kruising totdat de langverwachte rotonde er is Motie 21-06-2023 Besluit De voorliggende motie, ingediend door CDA Texel aan te nemen, Roept het college op 1. Er bij de provincie op aan te dringen zo snel mogelijk tijdelijke verkeersmaatregelen te nemen om de verkeerveiligheid op de kruising Pontweg - Keesomlaan - Westerweg te verbeteren. Deze maatregelen mogen de aanleg van de rotonde echter niet verder vertragen en zijn bij voorkeur snel en eenvoudig uit te voeren. 2. Nogmaals bij de provincie aan te dringen op snelle aanleg van de rotonde. De motie is UNANIEM aangenomen. Motie 21-06-2023 Een minder onveilige kruising totdat de langverwachte rotonde er is

Evaluatie Parkeer- en verkeerscirculatieplan De Koog Raadsbesluit 13-10-2021 Het parkeer- en verkeerscirculatieplan is door de raad vastgesteld. In dit plan staan een groot aantal maatregelen welke uitgevoerd moeten worden. Periodiek wordt over de voortgang van deze maatregelen gerapporteerd.

Link naar raadsbesluit 13-10-2021

Parkeerterreinen strandslagen reconstrueren

66

Het ophogen van de strandslagen met de daarbij horende transport is reeds afgerond. De aannemer is momenteel druk bezig met de inrichting van de strandslagen. Het beton is reeds verwerkt en de platen voor de parkeerplaatsen worden momenteel aangebracht. Afronding van de werkzaamheden is voor start van het broedseizoen (15 maart) 2025 gepland.

Reconstructie parkeerterreinen paal 12 en 15 Raadsbesluit 16-10-2024: Reconstructie parkeerterreinen paal 12 en 15

We voeren een digitaal parkeerverwijssysteem in voor auto's in Den Burg Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel begroting 2023-812 Voeren van een digitaal parkeerverwijssysteem in voor auto’s in den Burg Realiseren meer fietsparkeerplaatsen en een betere bewegwijzering daarvoor. Link naar begroting 2023

67

2.4 Economische havens en waterwegen Doelstellingen 2.4 Economische havens en waterwegen Wat hebben we gedaan in 2024? Haven In 2024 hebben we samen met de werkgroep haven de gemeenteraad geadviseerd om de exploitatievorm van de haven te wijzigen. We hebben een kwartiermaker aangesteld die samen met belanghebbenden en de werkgroep voor de zomer van 2025 een voorstel geeft aan de gemeenteraad. We zijn gestart met de aanbesteding van de vervanging van damwanden, steigers en dukdalven in de haven. De uitvoering vindt in 2025 plaats. Het reguliere geplande onderhoud, zoals baggerwerken, aan de haven wordt uitgevoerd.

Maatregelen Haven Oudeschild exploitatieplan, Ontwikkeling beheer en exploitatie voor de haven van Oudeschild Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2023-402 We zetten in op het ontwikkelen - met alle belanghebbenden-gebruikers - van een aanpak voor de haven van Oudeschild, om exploitatietekort naar beneden te brengen en investeren in onderhoud en vervanging van de haven om de kwaliteit goed te houden. Hier was een projectleider mee gestart, wat verder afgerond moet worden. Hiervoor is financiering voor projectleiding nodig. Daarnaast zullen er enkele onderzoeken mbt beheer en exploitatie worden gedaan. Projectleiding 2 jaar € 170.000 en € 50.000 onderzoeksgelden incidenteel. Link naar begroting 2023

Investeringen haven 2024 Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel begroting 2023-403 In 2023 dienen in de haven van Oudeschild duckdalven en onderdelen van de houten steiger in de werkhaven vervangen te worden. Link naar begroting 2023 Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2024-215 2024: Er moeten investeringen (vervangingen van oa damwanden en steigers) in de haven gedaan worden de komende tijd. Dit staat gepland in het Meerjarig Onderhouds Plan (MJOP)voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Door een slimme combinatie van werken en aanbesteden te doen is het mogelijk in één keer deze werkzaamheden uit te voeren in 2024. Een externe projectleider gaat aan de slag met deze klus, en kan zodoende ook in een keer alles oppakken. De organisatie van de haven (exploitatie) wordt onderzocht, maar deze noodzakelijke onderhoudsmaatregelen zijn vanuit het MJOP noodzakelijk voor het functioneren en veiligheid van de haven. Link naar begroting 2024

Ontwikkeling haven Oudeschild

68

Raadsbesluit 10-07-2024 ontwikkeling haven Oudeschild en motie 10-07-2024 'Houd en maak de haven weerbaar en flexibel' Overwegende •De haven van Oudeschild is in 2008 overgedragen van Rijkswaterstaat aan de gemeente Texel. Sinds de overdracht wordt gezocht naar een goed exploitatievorm. Hiervoor zijn diverse aanbevelingen en voorstellen gedaan. Tot uitvoering zijn deze aanbevelingen n plannen niet gekomen. Door dit advies wordt gevraagd een principebesluit te nemen tot oprichting van een havenbedrijf en het beschikbaar stellen van budget. Besluit 1. Een kwartiermaker de opdracht te geven op korte termijn de verzelfstandiging van de haven juridisch en contractueel voor te bereiden, ten behoeve van besluitvorming door de Raad 2. De kwartiermaker daarbij de volgende kaders mee te geven: - B&W en Raad behouden invloed op de hoofdlijnen van het beleid van het havenbedrijf via een in te stellen Raad van Commissarissen, een vierjaarlijks bedrijfsplan en de financiële verantwoording; - De Werkgroep adviseert 100% aandeelhouderschap; Arcadis houdt de mogelijkheid open dat andere publieke partners aansluiten.

Werk voor- en nadelen hiervan uit, en adviseer in relatie tot zeggenschap, risico en financiering; - Het havenbedrijf voert een zelfstandige havenexploitatie die op termijn toewerkt naar een substantiële verlaging van de gemeentelijke bijdrage; - Maak inzichtelijk onder welke condities publieke taken voortvloeiend uit regelgeving kunnen worden ondergebracht bij het havenbedrijf, en welke taken bij de gemeente q.q. belegd dienen te blijven ; - Maak het onderscheid tussen de exploitatie van het havenbedrijf zelf, en de uitgaven voor het algemeen belang (zoals wegen, parkeren, baggeren havenmond) inzichtelijk, inclusief voorbereiding van SLA’s als dergelijke taken van algemeen belang bij het havenbedrijf zouden worden ondergebracht; - Ontwerp een structuur waarbij zowel de havengebruikers als betrokkenen uit het dorp Oudeschild op hoofdlijnen door het havenbedrijf geïnformeerd worden en input kunnen geven met betrekking tot het reilen en zeilen van het havenbedrijf; - Onderzoek de potentiële synergie van regionale havensamenwerking (Den Oever, DenHelder en N.I.O.Z). 3. Voor het aanstellen van een kwartiermaker een budget van € 40.000 beschikbaar te stellen en dit ten laste van de algemene reserve te brengen. Link naar Ontwikkeling haven Oudeschild raadsbesluit 10-07-2024 Link naar motie 10-07-2024 Houd en maak de haven weerbaar en flexibel

69

2.5 Openbaar vervoer Doelstellingen 2.5 Openbaar vervoer Wat hebben we gedaan in 2024? Openbaar vervoer We willen autogebruik terugdringen. Hiervoor is een antwoord nodig op de vraag of meer openbaar vervoer een goede oplossing is. In overleg met de provincie, Connexxion, TBO en TOP hebben we de eerste verkennende gesprekken gevoerd hoe hier in de nieuwe concessie vorm aan te geven. Veerverbinding De veerverbinding tussen Den Helder en Texel is van cruciaal belang en we bespoedigen de vervanging van de Rijkswaterstaat-bruggen zoveel mogelijk. Hierover hebben we intensief overleg gevoerd met alle partijen.

Maatregelen Vervanging van de TESO bruggen Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel begroting 2023-811 RWS legt een nieuwe hefbrug aan voor de TESO. De aanlanding verschuift en daarvoor dient ook de infrastructuur in aansluiting op de hefbrug te worden aangepast. Voor het inpassen van deze aanpassing is het nodig om ook een gemeentelijke projectleider/contactpersoon in te zetten.

Link naar begroting 2023

70

2 Wat is gedaan in 2024 wat op de planning stond in 2023

Er zijn geen onderdelen voor programma 2.

71

2 Aangevraagde en toegekende subsidies

Fietspaden Staasbosbeheer (SBB) 3e tranche: Provincie Noord-Holland € 909.333 Stift € 300.000 Provincie Noord-Holland € 692.957 SBB € 419.075 Fietspad SBB Rozendijk: Stift € 130.000 Provincie Noord-Holland € 347.168. Fietspad SBB Rommelpot: Stift € 182.000 Provincie Noord-Holland € 746.165

72

Verbonden partijen in programma 2

73

2 Beleidsindicatoren

Geen beleidsindicatoren voor programma 2.

74

2 Wat heeft het gekost Wat heeft het gekost programma 2 Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Primaire Begroting 2024

Begroting na wijzigingen 2024

Realisatie 2024

Lasten PROGRAMMA Goede 2 bereikbaarheid TV_2.1

Verkeer en vervoer

5.452

6.198

TV_2.2

Parkeren

588

TV_2.3

Recreatieve havens

3

TV_2.4

Economische havens en waterwegen

Totaal Goede bereikbaarheid

6.861

6.396

5.536

609

757

842

720

59

2.085

142

151

821

1.132

959

845

1.062

6.864

7.998

10.662

8.225

7.469

227

268

114

114

215

Baten PROGRAMMA Goede 2 bereikbaarheid TV_2.1

Verkeer en vervoer

TV_2.2

Parkeren

TV_2.4

Economische havens en waterwegen

5

1

0

0

1

409

711

919

919

751

Totaal Goede bereikbaarheid

641

980

1.033

1.033

966

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-6.223

-7.018

-9.629

-7.192

-6.503

Gerealiseerd resultaat

-6.223

-7.018

-9.629

-7.192

-6.503

75

2 Analyses Analyse

Analyse De kolom begroting 2024 na wijziging minus rekening 2024 waarbij rekening moet worden gehouden met de opgenomen lasten en opgenomen baten. Die zijn bij de analyse getotaliseerd. (bedragen x € 1.000) Verkeer en vervoer Het budget voor inhuur op van een projectleider voor aanpassingen aan de veerhaven van 2 keer € 85K, oorspronkelijk begroot voor 2023 en 2024, is vanwege uitstel van het project niet benut.

961 169 V

Een aantal projecten voor het aanleggen van bermverharding zijn doorgeschoven, vanwege vertraging in de 150 V uitvoering van werkzaamheden door de nutsbedrijven. Vanwege het natte voorjaar is er ook minder geld uitgegeven aan het aanvullen en afromen van bermen. Van het budget beheer kunstwerken is 120K bestemd voor de uitvoering van werkzaamheden. Hiervan is ca. 85K gebruikt en 37K onbenut gebleven. Het restant van het budget bestaat uit kapitaallasten, waar ca 23K minder op geboekt is.

63 V

Het voordeel aan kapitaallasten wordt veroorzaakt, doordat de reconstructie van de Postweg/ Nieuwlanderweg nog niet voltooid is. Hierdoor is niet geactiveerd, waardoor ook geen kapitaallasten worden toegekend en dit derhalve een voordeel van ca € 379K oplevert

379 V

In 2024 zijn meerdere grote bijdragen voor degeneratie ontvangen van PWN en Alliander, die ervoor hebben gezorgd 152 V dat er per saldo een voordeel ontstaat op het taakveld kabels en leidingen. Begroot bedrag is een gewogen gemiddelde. Meerdere jaren (tot 2020) was de begroting zonder uitgaven voor onderhoud van duikers en stuwen. Nu enkele jaren grotere overschrijdingen.

- N 151

Geen uitvoeringscapaciteit gehad om werkzaamheden voor te bereiden en over te gaan tot uitvoering van onderhoud beschoeiing.

56 V

In 2024 is er voor schouw een hoger bedrag doorberekend aan riolering, wat leidt tot een voordeel van € 54K.

54 V

Op het budget van de Regionale agenda mobiliteit is een voordeel ontstaan ten bedrage van € 63K. Dit bedrag is in de jaarrekening 2023 meegenomen als een nadeel. In 2024 is het bedrag van de Gemeente Den Helder als nog ontvangen, waardoor een voordeel ontstaat in het huidige boekjaar.

63 V

Overige oorzaken <€50k

26 V

Parkeren In 2024 is er door lagere kosten op parkeerautomaten, administratieve afhandeling en minder mensuren voor het parkeren een voordelig saldo ontstaan van per saldo 122K.

122 122 V

Recreatieve havens De onderhoudswerkzaamheden die in 2024 zijn uitgevoerd hebben geleid tot een overschrijding van het budget van ca € 9K.

-9 -9 N

Economische Havens en waterwegen

386

In het jaar 2024 zijn er 2 grote oorzaken aan te wijzen voor het nadeel dat ontstaan is. Ten eerste zijn er minder - N inkomsten gegenereerd dan geraamd, wat ertoe geleid heeft dat een nadeel van € 169K is ontstaan. Daarnaast zijn 386 er hogere kosten gemaakt voor de Walstroom € 382K. Samen met een aantal voordelen op het gebied van onderhoud manuren en baggerwerkzaamheden komt het nadeel uit op € 378K. Totaal programma 2

V 688

76

Programma 3 - Mooi en gastvrij Texel / Texel werkt! Visie We blijven inzetten op een veerkrachtige economie. De samenwerkingen met gemeenten, bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld op de andere Waddeneilanden en in de Kop van Noord-Holland, en zelfs regionaal in Noord-Holland-Noord, is hierbij van groot belang. We doen lokaal wat kan en regionaal wat moet. Een bestendige arbeidsmarkt is van belang voor een stabiele, toekomstgerichte economie. We faciliteren hierin enerzijds via het Huis van Ontwikkeling, anderzijds door samenwerkingsverbanden (met o.a. het bedrijfsleven en onderwijssector) financieel te ondersteunen. De ambitie voor recreatie en toerisme blijft om waarde toe te voegen aan de Texelse samenleving, ons te onderscheiden van andere bestemmingen en om balans te creëren tussen de toeristische ontwikkelingen, draagkracht van natuur en landschap en draagvlak bij de inwoners. De andere pijlers, agricultuur, visserij, zorg, dienstverlening, retail en ambachten, zijn voor een stabiele en toekomstgerichte economie ook van groot belang. Bij alle economische pijlers zetten we in op innovatie en transitiekracht en blijven we faciliteren, zodat nieuwe economieën mogelijk worden. We willen aantrekkelijk blijven voor onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Toeristische ontwikkelingen, draagkracht van het Texelse landschap en draagvlak onder de inwoners zijn in balans.

Boeren leveren een belangrijke bijdrage aan het onderhoud van ons landschap. Vissers zijn onderdeel van de bedrijvigheid in de haven en zijn een belangrijk onderdeel van onze Texelse cultuurhistorische identiteit. Wij respecteren bestaande afspraken en willen ook op de langere termijn zoveel mogelijk regie houden op Texel en maken inzichtelijk wat dat vraagt van de gemeente, ondernemers en inwoners van Texel. Een goede balans tussen ecologie en economie, tussen natuur, landschap en landbouw is belangrijk. De openbare ruimte is zó ingericht, dat deze de klimaatverandering (natter, heter en droger) goed aan kan. We willen een veilige kust die ons beschermt tegen het water van de zee en die ruimte biedt voor recreatie en natuur. Link naar Visie en Beleid - Texel

77

3.1 Economische ontwikkeling Doelstellingen 3.1 Economische ontwikkeling Toerisme en recreatie zijn een belangrijke sector voor Texel. Om een evenwichtige balans te behouden tussen toerisme en leefbaarheid op het eiland is in september 2021 het Toeristisch Toekomstplan Texel (TTP) vastgesteld. Niet alles wat in dit plan wordt genoemd, kan in één keer worden uitgevoerd. We willen De Bolder verder ontwikkelen en behouden binnen de organisatie van de gemeente Texel. Wat hebben we gedaan in 2024? Samenwerking In 2024 hebben we intensief samengewerkt met de samenwerkingsverbanden Samen op Kop (Kop van NoordHolland) en Waddeneilanden op de volgende thema’s:  

Samen op Kop: thema’s ‘Arbeidsmarktprojecten’, ‘Recreatie en toerisme’ en ‘Werken’. Regio Deal Waddeneilanden: programmalijn 2 ‘Toekomstbestendig Ondernemen en Ontwikkelen’ en 5 ‘Circulaire Economie’.

Toeristisch Toekomstplan Texel (TTP) Na prioritering zijn we gestart met een uitvoeringsagenda 2022-2024. We hebben, in samenwerking met de klankbordgroep van Toeristisch Toekomstplan Texel, een evaluatie gemaakt van deze uitvoeringsagenda en in februari 2024 aan de raad aangeboden. Bereikte punten uit de eerste uitvoeringsagenda 2022-2024 zijn het aanpassen van regelgeving, het actualiseren en verder inzichtelijk maken van de planologische slaapplaatsenregistratie, het opstellen van nieuw beleid logies met ontbijt, het tegengaan van verstening, het behoud van schapenboeten en inzetten op spreiding van bezoekers. De evaluatie maakte duidelijk wat tijd nodig heeft, waar we van kunnen leren en/of wat er nog toegevoegd kan worden. In oktober 2024 hebben we daarom een tweede uitvoeringsagenda 20252027 TTP vastgesteld met aandacht voor bewonersprofijt, bestemmingsmanagement en balansindicatoren. Daarnaast zijn er twee onderzoeken gestart: het ‘Inwonersonderzoek recreatie en toerisme’ en het rapport ‘Waardevol toerisme, analyse van lusten en lasten’. Paraplubestemmingsplan en Omgevingsvisie De discussie over de balans, met name die tussen toerisme en leefbaarheid (is het té druk door toerisme op Texel), speelt volop. Het paraplubestemmingplan en de Omgevingsvisie 2040 zijn belangrijke instrumenten die zullen bijdragen aan die balans. Met deze instrumenten geeft de raad kaders aan.

Op de valreep van 2024 is, na verwerking van onder meer 115 zienswijzen en 7 moties, in december het Paraplubestemmingsplan verblijfsrecreatie vastgesteld. Het startschot hiervoor werd gegeven met de vaststelling van het TTP in 2021 en de oproep tot heldere regelgeving. Het Parapluplan wijzigt de geldende bestemmingsplannen (die sinds 1 januari 2024 het (tijdelijk) omgevingsplan vormen). Circulaire economie Het Recycleplan is vastgesteld en bevat maatregelen om de hoeveelheid restafval sterk te verminderen en afval beter te scheiden voor meer hergebruik. We zetten daarmee stappen richting een circulaire samenleving. In 2030 moet de helft van onze grondstoffen uit hergebruikte grondstoffen bestaan. In 2050 moeten alle grondstoffen uit hergebruik komen. (Nationaal Grondstoffenakkoord 2017). Haven Oudeschild Voor de haven van Oudeschild zijn stappen gezet om te komen tot een duurzame bedrijfsvoering. Een kwartiermaker wordt gezocht om diverse opties voor de haven uit te werken. Kwartiermaker is gestart in 2024. De Bolder In 2024 hebben we gewerkt aan een toekomstmodel voor Leer-werkbedrijf De Bolder met daarin hoe De Bolder verder te ontwikkelen en te behouden binnen de organisatie van de gemeente Texel. Om de organisaties van 78

De Bolder en de gemeente samen te laten vloeien, hebben we een procesbegeleider aangesteld. Het onderdeel participatie vanuit het gemeentelijk sociaal team, is samengevoegd met de trajectcoaches van De Bolder in het nieuw gestarte Huis van Ontwikkeling.

Duidelijkheid verkrijgen op welke wijze regie te houden Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2023-311 Naar aanleiding van recente overnames in de toeristische sector (zie bv de Driehoek) maar ook het opkopen van landbouwgrond door o.m. verzekeraars, bestaat de zorg dat Texel steeds minder grip kan houden op ontwikkelingen die belangrijk zijn voor onze toekomst. We zouden graag inzicht krijgen in wat de eigendomsverhoudingen feitelijk zijn (Texelaars / externen). Ook zouden we graag inzicht krijgen in welke bestaande of mogelijk nieuw te ontwikkelen privaat-en/of publiekrechtelijke middelen mogelijk zijn om in voorkomende gevallen adequaat te kunnen reageren. Hiervoor is nader onderzoek nodig. 2e test wijzigingen Link naar begroting 2023

Nieuwe ronde Leader subsidie Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2024-301 Voor de LEADER ronde 2023-2027 van de bekende subsidie voor plattelandsontwikkeling wordt een bijdrage van in de Kop deelnemende gemeenten gevraagd. In de Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) is gecommitteerd aan een bedrag van €17.770 voor de gemeente Texel. Link naar begroting 2024

Onderzoek op welke wijze het aantal toeristische bedden zal worden geteld Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2023-308 De raad wil graag de exacte aantallen gebruikte slaapplaatsen per locatie weten. Onderzoek ten behoeve van het Toeristisch Toekomstplan heeft al veel informatie naar voren gebracht. Ook dat elk recreatiebedrijf een in het bestemmingsplan vastgelegd maximum aantal slaapplaatsen heeft. Om achter de exacte invulling qua logiesvorm te komen en daarmee het exacte aantal gebruikte slaapplaatsen in beeld te krijgen, zal aanvullend onderzoek nodig zijn. Het bestaande gebruik zal per locatie in kaart moeten worden gebracht. Link naar begroting 2023

Samenloop Toeristenbelasting en Forensenbelasting

Toeristische druk beter reguleren Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel begroting 2023-307 Toeristische druk is op momenten en op plekken te groot. In het Toeristisch Toekomstplan is afgesproken te bezien in hoeverre snelle en goede oplossingen te bedenken zijn. 79

Het gaat hierbij om combinaties van informatievoorziening, evenementenorganisatie, vervoersvormen, aanboddifferentiatie en lokale beleving van drukte. De bedoeling is om met samenhangende praktische voorstellen te komen waaronder laaghangend fruit waarmee gelijk kan worden gestart. Een externe partij zal worden gevraagd met een voorstel voor de aanpak, organisatie en uitvoering te komen, in coproductie met de Texelse organisaties en het bedrijfsleven. Link naar begroting 2023

Vijf over twaalf voor de Texelse vissers in de haven van Oudeschild Motie 15-02-2023 Besluit De voorliggende motie, ingediend door de fracties van Texels Belang, PvdA pro Texel, GroenLinks Texel, VVD Texel, CDA, Hart voor Texel, D66 Texel en GroenZwart, aan te nemen, en Roept het college op 1. voor dit urgente probleem alle contacten in Den Haag aan te spreken en tevens bij het Ministerie van LNV aandacht te vragen voor de problemen van de garnalenvissers. 2. om met garnalenvissers, CIV en Noordelijke Visserij Alliantie gesprekken aan te gaan om alternatieven te verkennen/ontwikkelen zodat: -in onze haven nog visserij gerelateerde bedrijvigheid doorontwikkeld kan worden, en: - de visserijgemeenschappen vitaliteit kunnen hernemen. 3. om € 50.000 uit de algemene reserve beschikbaar te stellen voor expertise die mogelijk nodig is voor dit proces, waarbij geldt dat het college een terugkoppeling geeft aan de raad nadat een eerste gesprek heeft plaatsgevonden. 4. om met dit voorstel ook naar gemeenten in de Noordkop te gaan en om hen te vragen zich hierbijaan te sluiten. 5. deze motie kenbaar te maken aan de collega-gemeenten met vissersplaatsen en de Eerste en Tweede Kamer. 6.

de gemeenteraad via de raadscommissie periodiek te informeren over actuele zaken die spelen in het Bestuurlijk Platform Visserij en bij het kopje ‘overleg’ bij wethouder Kieft het volgende toe te voegen: ‘Bestuurlijk Platform Visserij’. Link naar motie 15-02-2023 :Vijf over twaalf voor de Texelse vissers in de haven van Oudeschild

80

3.2 Fysieke bedrijfsstructuur Doelstellingen 3.2 Fysieke bedrijfsstructuur De retail sector is economisch en maatschappelijk belangrijk voor inwoners, bedrijven en gasten. Dit maakt de centra van de dorpen aantrekkelijk en levensvatbaar. Het is noodzakelijk dat ze compact, compleet en comfortabel zijn (zoals in de Retailvisie is vastgelegd.) Op Texel is -net als in andere delen van Nederland- sprake van netcongestie. Om de problemen op het gebied van netcongestie te beperken is afstemming en samenwerking op het eiland noodzakelijk. Wat hebben we gedaan in 2024? Retail Extern onderzoek laat zien dat de uitgangspunten van onze Retailvisie nog steeds actueel zijn en geen aanpassing behoeven. Het standplaatsenbeleid is hierop afgestemd. Landbouwsector We zijn samen met de Texelse boeren en natuurbeheerders in overleg gegaan over het toekomstbestendig houden van de landbouwsector en het behalen van natuurdoelen, met name op de Hogeberg. Taskforce netcongestie Door het instellen van de Taskforce netcongestie willen we problemen op het gebied van netcongestie beperken. Ecomare Het ophalen van dode zeehonden en bruinvissen wordt uitgevoerd door Ecomare. Er zijn zo’n 60 dode zeehonden en circa 10 dode bruinvissen van het strand gehaald.

Faciliteren bij inkoop- en aanbestedingsprocedure College uitvoeringsprogramma Op 19 december is er een informatiebijeenkomst voor ondernemers geweest. Wij gaan hun ervaringen en wensen voor ondersteuning meenemen in de verdere uitwerking. Overigens hoeft hierop geen besluitvorming van de raad te komen. Er wordt gewerkt aan een Economisch Loket mbt de Inkoop en Aanbesteding. Planning is dat deze eind 2023 operationeel is.

Gericht en actief handhaven illegale toeristische verhuur In 2023 is gestart met de controle op de registratienummers. Hieruit is gebleken dat grotendeels van de aanbieders voldeden aan de registratieplicht. In enkele gevallen zijn aanbieders aangeschreven en hebben zij direct een registratienummer aangevraagd. Slechts in één geval is een boete uitgedeeld, deze zaak loopt nog. In de tweede helft van 2024 is gestart met de controle van de geregistreerde aanbieders op de vereisten van de B&B's volgend uit het Omgevingsplan. Daarnaast wordt er in de reguliere werkzaamheden continue toezicht gehouden op illegale verhuur vanuit reguliere woningen. Dit heeft één van de hoogste prioriteiten in het Cluster Toezicht & Handhaving.

81

Hou van de wadden Motie 18-10-2023 Besluit De voorliggende motie, ingediend door Texels Belang, PvdA pro Texel, GroenLinks Texel, VVD Texel, CDA Texel, Hart voor Texel, D66 Texel en GroenZwart, aan te nemen, roept de burgemeester op • aan de gemeenteraden van de andere 4 Waddeneilanden aan te bieden en hen te vragen de motie te ondersteunen in aanloop naar de Wadden2daagse op 16 en 17 november op Ameland, een week voor de verkiezingen. • onder de aandacht te brengen van de kandidaten en vertegenwoordigers van de partijen die aan de Tweede Kamerverkiezingen meedoen. en roept de kandidaten voor de Tweede Kamer op • bij bestaande en komende regelgeving, wetten en beleidsuitvoering het Waddengebied en de Waddeneilanden in het oog te houden en rekening te houden met de eiland specifieke situatie; • om samen met de eilandbewoners en miljoenen toeristen van de Wadden te houden! De motie is unaniem aangenomen. Link naar motie 18-10-2023 Hou van de wadden

Openbare, toegankelijke en feitelijke registratie bedden Motie 22-09-2021 Er wordt de laatste hand gelegd aan het maken van een raadpleegbare website waarbij van elke Texelse logiesverstrekker per adres, het daadwerkelijk aantal recreatieve bedden inzichtelijk en raadpleegbaar is gemaakt. Daarbij wordt ook gekeken naar het inzichtelijk maken van het exacte aantal verhuureenheden. Link naar motie 22-09-2021: Openbare, toegankelijke en feitelijke registratie bedden

Uitvoering Toeristisch Toekomsplan Raadsbesluiten 22-09-2021 en 26-02-2022 Toeristisch Toekomstplan Op 16-2-2022 heeft de raad besloten om in te stemmen met de Uitvoeringsagenda toerisme en recreatie 20222024. Gewerkt wordt aan de 6 pijlers uit het TTP. Gestart is met het parapluplan verblijfsrecreatie Texel, onderdeel van de pijler 5. Wij brengen in kaart hoe ver de andere actoren zijn met hun pijlers. De uitvoeringsagenda 2024-2026 gaat eerst nog naar de klankbordgroep. Raadsbesluit 26-02-2022 Gelet op • het uitgangspunt dat een goede balans tussen toerisme, economie, ecologie en landschap belangrijk is • wensen en behoeften vanuit de samenleving (inwoners, ondernemers, bestuurders) ten aanzien van toerisme • de uitgangspunten van het coalitieakkoord “Balans brengen” (2018-2022) en aanvullend addendum ••(d.d. 28 oktober 2020) • de structuurvisie Texel op koers 2020 en de geldende bestemmingsplannen • het Toeristisch Toekomstplan ‘Texel in balans’- naar een authentiek, duurzaam en gastvrij eiland Overwegende dat •toerisme bijdraagt en waarde toevoegt aan de Texelse samenleving en •de Texelse samenleving betrokken is bij en bijdraagt aan de uitvoering van toeristisch beleid •een aantal zaken prioriteit hebben om de toeristische sector duurzaam en kwalitatief te verbeteren Besluit 82

1. In te stemmen met de Uitvoeringsagenda toerisme en recreatie 2022-2024 2. Hiervoor een bedrag van € 494.000,- beschikbaar te stellen en deze ten laste te brengen van de Algemene Reserve. 3. Hiervoor structureel een bedrag van € 30.000,- beschikbaar te stellen en deze eenmalig tenlaste te brengen van de Algemene Reserve en vervolgens mee te nemen in de Programmabegroting 2023 en verder. Link naar raadsbesluit 22-09-2021 Toeristisch Toekomstplan Texel Link naar raadsbesluit 16-02-2022 Uitvoeringsagenda toerisme en recreatie 2022-2024 Link naar toelichting schema parapluplan verblijfsrecreatie 16-11-2022 Link naar raadsbesluit 14-12-2022 ter inzage paraplubestemmingsplan verblijfsrecreatie Link naar raadsvergadering 10-07-2024 Paraplu bestemmingsplan verblijfsrecreatie Texel

Zendmastenbeleid actualiseren "door de prioriteit van de ambtelijke inzet op het gebied van versnelling van woningbouw en de reparatie van een aantal bestemmingsplannen (voordat de Omgevingswet inwerking treedt) wordt het zendmastenbeleid met een half jaar verschoven. Hierdoor ontstaan geen problemen, mede omdat de verwachting is dat tot 2026 nog geen grootschalige introductie van small cells wordt verwacht."

83

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat willen wij bereiken? 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Ons inkoop- en aanbestedingsbeleid biedt kansen voor de lokale economie. Steeds meer aanbestedingen zijn gegund op basis van duurzaamheidscriteria uit het Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) Actieplan. Denk aan klimaat adaptieve maatregelen en het circulair gebruik van materialen bij bijvoorbeeld de ondergrondse afvalcontainers, de herinrichting van de Redoute en de parkeerterreinen van de Strandopgangen. Wat hebben we gedaan in 2024? Bedrijvenloket Het gemeentelijke bedrijvenloket is een hulpmiddel voor ondernemers en gemeente aangaande gemeentelijke opdrachten. Ook kunnen ondernemers hier advies krijgen over de verduurzaming van hun bedrijfsvoering. Regionaal zijn gesprekken gevoerd voor het invoeren van een duurzaamheidsloket bedrijventerreinen. Dit is nog niet gerealiseerd en omdat het vooral een loket aan de vaste wal wordt, heeft Texel aangegeven vooralsnog niet hierin te participeren. Wel is de Green Deal bedrijventerrein met TOP en Rabobank gesloten. Arbeidsmarkt Samen met anderen zetten we in op een bestendige arbeidsmarkt. Dat doen we door te investeren in jongeren en het voor hen aantrekkelijk te maken om hier te komen werken. Daarnaast is het belangrijk dat beroepsopleidingen beter aansluiten op de arbeidsmarkt.

Kenniswerkplaats De Kenniswerkplaats heeft het traject ingezet om een zelfstandige stichting te worden. De structurele bijdrage voor de periode 2024-2028 is uitgekeerd. De Kenniswerkplaats heeft studenten van verschillende Hogescholen met elkaar in verbinding gebracht, gezorgd voor meer naamsbekendheid via social media, een website opgericht en een politiek rollenspel georganiseerd. Ook is er samenwerking tot stand gekomen met het Huis van Ontwikkeling en het Texels HR-netwerk. De Hogeschool InHolland heeft de minor ‘Omgevingsbewust ontwerpen’ opgezet. Vanuit deze minor is het thema ‘Wonen’ opgepakt voor afstudeerprojecten. Texel Academy De Texel Academy heeft 39 leerlingen opgeleid, verdeeld over de opleidingen voor gastvrouw/gastheer en zelfstandig kok. Er zijn 24 leerlingen geslaagd, dat is ruim 60 procent. In 2024 is de samenwerking tussen Huis van Ontwikkeling en de Texel Academy verstevigd. De jobcoach van de Texel Academy is in dient van de gemeente gekomen, zodat de jobcoaching voor de deelnemers van de Texel Academy is geborgd. Ook is de Texel Academy aangesloten bij de Waddendeal. Vanuit de Waddendeal was er ondersteuning om de mogelijkheden voor verbreding van het aanbod van de Texel Academy te onderzoeken.

Maatregelen Structurele Kenniswerkplaats Texel Raadsvoorstel 09-11-2024 Voorstel begroting 2024-304 De Kenniswerkplaats Texel (KWPT) is in oprichting om innovatie, kennis, kunde en jong talent te verbinden aan maatschappelijke en economische vraagstukken. De KWPT zoekt naar creatieve oplossingen voor actuele vraagstukken. Feitelijk worden studenten van hogescholen en universiteiten naar Texel gehaald om aan de slag te gaan met specifieke Texelse projecten. Er wordt samengewerkt met lokale ondernemers, organisaties, overheden en opleidings- en kennisinstituten. De uitkomsten van de onderzoeken en projecten worden gedeeld met de stakeholders. De KWPT is hiervoor de centrale plek om vraag en aanbod goed aan elkaar te verbinden. 84

De fysieke plek is OSG De Hogeberg. Zodoende worden leerlingen van OSG De Hogeberg gekoppeld aan projecten van studenten om te ervaren wat het hoger onderwijs inhoudt. Daarnaast leidt dit concept bij studenten mogelijk tot interesse voor een leven op Texel en daarmee ook voor behoud van jongeren voor Texel. Over de evaluatie van de pilot en het vervolg hierop, wordt de raad voor de begrotingsraad op basis van een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Link naar begroting 2024

Texel innovatief proefeiland Raadsvoorstellen 09-11-2022 en 09-11-2023 voorstellen begrotingen 2023-705 en 2024-303 2023 + 2024 Het is belangrijk pilots op het gebied van energie, wateropslag en duurzame landbouw en visserij te ondersteunen. En daarbij tevens inzetten op het verwerven van subsidies. Om pilots te ondersteunen is een financiële bijdrage bij de start vaak onmisbaar. Texel innovatief proefeiland 2023 Texel innovatief proefeiland 2024

85

3.4 Economische promotie Wat willen wij bereiken? 3.4 Economische promotie Wat hebben we gedaan in 2024? VVV De economische promotie van het toerisme is belegd bij de VVV. Zij geven invulling aan de ambitie, visie en uitgangspunten van het Toeristisch Toekomstplan. Aan de contractafspraken is aandacht voor de leefbaarheid van onze inwoners toegevoegd. STIFT Stichting Toeristisch Investeringsfonds Texel (STIFT) draagt bij aan lokale promotie van toerisme, infrastructuur, agri en visserij, cultuur en evenementen. Sinds 2024 is er een nieuw STIFT-bestuur actief. De promotie is ook gericht op het aantrekken van deskundig personeel binnen alle economische pijlers. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt blijft het belangrijk om nieuwe bedrijven, inclusief zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers), naar Texel te trekken. Samen met het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland-Noord zetten we in op acquisitie van bedrijven die bij de identiteit en innovatiekracht van Texel passen. Toeristenbelasting Deze sector heeft in 2024 een moeilijk jaar gehad door de aanhoudende regen en natheid. De boekingen in dit jaar bleven achter bij voorgaande jaren. De kostenpost heffing toeristenbelasting is niet uitgegeven door een tekort aan mankracht en de daarbij behorende onmogelijke planning.

Maatregelen Co-financiering ontwikkelingslijnen VisserijOntwikkelplan (VOP) Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2024-302 Als gevolg van de sanering van de Noordzeekotters, heeft het ministerie van LNV als compensatie aan de vijf visserijregio's € 30 miljoen in het vooruitzicht gesteld. Dat is 6 miljoen per regio. Via het Bestuurlijk Platform Visserij (BPV) -Texel is daar lid van- worden projecten geinventariseerd en begin februari 2024 zal de definitieve lijst gereed moeten zijn, inclusief zicht op 50% publieke en/of private co-financiering. Dit heet dan het Nationaal Visserij OntwikkelPlan, als optelsom van vijf regionale VOP’s. Texel werkt hierbij nauw samen met Hollands Kroon en Den Helder, met de provincie en met de Noordelijke Visserij Alliantie in het VOP Kop van NoordHolland. Het betreft plannen die voor de visserijsector nationaal, regionaal en lokaal belangrijk zijn. Gezien het belang voor Texel, zowel visserij als haven als visserijgemeenschap, willen we met deze reservering van cofinanciering het ministerie en betrokken ondernemers laten zien dat ook de gemeente de compensatie van de sanering belangrijk vindt, waarbij de gemeenten benadrukken dat het niet alleen bedrijfseconomische compensatie moet zijn maar ook beschikbaar voor nieuwe visgerelateerde activiteiten en versterking van visserijgemeenschappen.

Daar kunnen ook projecten bijzitten die weliswaar niet voor cofinanciering van LNV in aanmerking komen, maar wel belangrijk voor Texel zijn zodat op andere wijze financiering behaald moet worden. Thans verzoeken we om geld te reserveren als co-financiering voor projecten die Texel ten goede komen. Definitieve toekenning van cofinanciering loopt via de Raad. Link naar begroting 2024

Lusten van toerisme meer direct zichtbaar ten goede laten komen aan de bewoners Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel begroting 2023-309

86

Het toerisme is de belangrijkste motor van de Texelse economie. Dat kan alleen als er voldoende draagvlak blijft bestaan bij de Texelse bevolking. Dit draagvlak is niet meer vanzelfsprekend, zie ook het TTP, omdat ook de keerzijde van het toerisme (o.m. ervaring van drukte, parkeeroverlast, veel autobewegingen, druk op de natuur) bij veel Texelaars zwaarder gaat wegen. Het college wil daarom uitgebreid in kaart brengen welke voordelen de Texelse samenleving geniet vanwege het toerisme. Tegelijkertijd zal worden verkend welke andere mogelijkheden er zijn om de lusten van het toerisme structureel, op de langere termijn, ten goede te laten komen aan de Texelse samenleving. Link naar begroting 2023

Onderzoek voor toekomstbestendige arbeidsmarkt Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel begroting 2023-401 De verwachting is dat over een aantal jaren 1/3 van de beroepsbevolking met pensioen is. Dat raakt alle sectoren. Essentiele sectoren zoals de zorg en het onderwijs hebben nu al - mede door de toenemende vergrijzing- een uitdaging om het benodigde personeel aan te trekken. Tevens zien we bijvoorbeeld een toenemende behoefte aan installateurs om duurzaamheidsmaatregelen uit te voeren. Dit alles bij elkaar zorgt ervoor dat er acties nodig zijn om te zorgen voor een bestendige arbeidsmarkt op het eiland. Als gemeente willen we hier in de regie nemen omdat het de leefbaarheid op het eiland aan kan tasten. Dat doen we door : (A) investeren in jeugd en bevolking, aantrekkelijk maken voor jonge werknemers (van de overkant) om hier te komen werken-wonen en (B) organiseren samenwerking met het onderwijs betere aansluiting van beroepsopleidingen op vraag naar werknemers en (C) samen met onderwijsinstellingen, ondernemers en organisaties om een bestendige arbeidsmarkt op Texel te bereiken en (D) onderzoek naar de behoefte aan werknemers per sector, nu en over 5 jaar. Er was in 2023 € 60.000 gereserveerd. Link naar begroting 2023

Onderzoeken hoe en hoe vaak Texelaar wordt bevraagd over leefbaarheid i.r.t toerisme Raadsbesluit 09-11-2022 Voorstel 2023-310 Onderdeel van het Uitvoeringsprogramma TTP is een herhaalonderzoek te houden onder eigen inwoners (na het Inwonersbelevingsonderzoek 2019). Hoe beleeft men het nu, ziet men mogelijk al effecten van maatregelen uit het TTP? De resultaten van dit onderzoek, gehouden in juni 2024, wordt in het najaar 2024 aan de raad gepresenteerd. Ook zoeken we afstemming met de onderzoeksmogelijkheden die de VVV beschikbaar heeft. De eerste stap is het komen tot een plan van aanpak, toegespitst op de Texelse situatie. Link naar begroting 2023

Uitvoeringsagenda Toeristisch Toekomstplan Texel 2025-2027 Raadsbesluit 16-10-2024: Uitvoeringsagenda Toeristisch Toekomstplan 2025-2027

87

Verbonden partijen in programma 3

88

3 Wat is gedaan in 2024 wat op de planning stond in 2023

Er zijn geen onderdelen voor programma 3.

89

3 Aangevraagde en toegekende subsidies

Binnen programma 3 zijn geen subsidies aangevraagd en toegekend.

90

3 Beleidsindicatoren

Taakveld

3. Economie

3. Economie

6. Sociaal Domein

Indicator

Functiemenging

Vestigingen (van bedrijven)

Banen

Eenheid

%

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar

Bron

LISA

LISA

LISA

Jaar

Texel

Nederland

2017

55,3

52,4

2018

55,8

52,8

2019

56,4

53,2

2020

56,0

53,2

2021

55,6

53,3

2022

55,5

53,8

2023

60,4

55,8

2017

180,3

120,3

2018

224,4

145,0

2019

184,1

129,6

2020

236,6

158,4

2021

234,5

165,1

2022

245,0

174,1

2023

298,1

197,1

2017

766,2

651,5

2018

977,9

774,0

2019

1017,9

792,1

2020

1017,2

795,9

2021

813,0

685,7

2022

1045,3

825,4

2023

1262,5

891,8

De cijfers over 2024 zijn nog niet bekend.

91

3 Wat heeft het gekost Wat heeft het gekost programma 3 Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Primaire Begroting 2024

Begroting na wijzigingen 2024

Realisatie 2024

Lasten PROGRAMMA Mooi en gastvrij 3 Texel/Texel TV_3.1

Economische ontwikkeling

235

348

475

408

395

TV_3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

50

54

108

109

95

TV_3.4

Economische promotie

879

955

832

1.205

1.095

1.164

1.357

1.415

1.721

1.585

Totaal Mooi en gastvrij Texel/Texel Baten PROGRAMMA Mooi en gastvrij 3 Texel/Texel TV_3.1

Economische ontwikkeling

10

0

0

55

50

TV_3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

35

29

31

31

34

TV_3.4

Economische promotie

9.872

9.848

10.086

10.336

10.647

Totaal Mooi en gastvrij Texel/Texel

9.917

9.877

10.117

10.423

10.731

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

8.753

8.520

8.702

8.702

9.146

Gerealiseerd resultaat

8.753

8.520

8.702

8.702

9.146

92

3 Analyses Analyse De kolom begroting 2024 na wijziging minus rekening 2024 waarbij rekening moet worden gehouden met de opgenomen lasten en opgenomen baten. Die zijn bij de analyse getotaliseerd. (bedragen x € 1.000) 3.1 Economische ontwikkeling Overige oorzaken <€50k

7 7 V

3.2 Bedrijvenstructuur

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Overige oorzaken <€50k waaronder bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

16 16 V

3.4 Economische promotie Met het opstellen van het nieuwe Toeristisch Toekomstplan 2025–2028 in 2024, komt het resterende deel van het plan 2022–2024 te vervallen, voor zover dit niet is overgeheveld naar 2025 en daar wordt afgerond.

421 91 V

Toeristenbelasting en woonforensenbelasting Tot eind maart 2025 is € 8.450K aan toeristenbelasting gefactureerd. Aan havengelden is € 65K ontvangen en er is € 7K terugbetaald via de teruggaveregeling. Niet alle inkomsten zijn al gefactureerd; net als in 2023 (€ 812K) zal een deel pas later in 2025 worden verantwoord. De forensenbelasting staat op €4K negatief eind maart 2025. Ook voor de forensenbelasting zal een deel pas later in 2025 worden verantwoord.

- N 496

Volgens externe cijfers van de VVV is er in 2024 een daling van 3 tot 5% in boekingen ten opzichte van 2023. Deze daling wordt deels gecompenseerd door een stijging in dagtoerisme en zakelijk verkeer, onder meer zichtbaar in de TESO-cijfers. 2023 was een sterk toeristisch jaar voor Texel, met meer bezoekers en overnachtingen dan in 2024. De positieve opbrengst (€812K) komt door een nafacturering in 2024 over 2023.

812 V

Overige oorzaken <€50k

14 V

Totaal programma 3

V 444

93

94

Programma 4 - Toekomst voor de jeugd Visie Texel is een fijne gemeente om te wonen en te leven. Er heerst een prettig vestigingsklimaat, en het eiland trekt ook jonge gezinnen aan. Dit komt mede door de aanwezigheid van goede basis- en middelbare scholen. Kinderen en jongeren kunnen op Texel gezond, gelukkig en veilig opgroeien. Voor de allerkleinsten zijn er volop mogelijkheden om te spelen, bewegen en ontdekken. Het onderwijs op Texel is sterk en goed georganiseerd. Scholen werken intensief samen binnen een doorgaande leerlijn van 0 tot 19 jaar, die is geborgd in een krachtig onderwijsnetwerk. Ouders hebben keuze uit vijf onderwijsvormen: openbaar, katholiek, protestants-christelijk, algemeen bijzonder en antroposofisch onderwijs. De basisscholen in de dorpen blijven zo lang mogelijk behouden, zodat kinderen dichtbij huis naar school kunnen. Ongeacht de locatie heerst er overal een uitstekend pedagogisch en didactisch klimaat. Voor voortgezet onderwijs kunnen leerlingen terecht bij de brede scholengemeenschap OSG De Hogeberg, waar praktijkonderwijs, vmbo, mavo, havo en vwo worden aangeboden. Het vmbo biedt daarnaast specifieke richtingen binnen toerisme, techniek, horeca, zorg en bouw. De aansluiting tussen basis- en voortgezet onderwijs is goed geregeld, waardoor leerlingen een soepele overgang ervaren.

Ook na de schooltijd blijft de gemeente inzetten op persoonlijke ontwikkeling en vitaliteit. Inwoners worden gestimuleerd om zelfredzaam te blijven en zowel geestelijk als lichamelijk vitaal ouder te worden. Basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen zijn essentieel voor iedereen, en hier wordt al vroeg in geïnvesteerd. Wij streven naar kwalitatief goed onderwijs voor onze kinderen en een omgeving waarin alle inwoners gezond en vitaal oud kunnen worden. Link naar Visie en Beleid - Texel

95

4.1 Openbaar basisonderwijs Doelstellingen 4.1 Openbaar basisonderwijs We streven ernaar om de vier openbare basisscholen en de bijzondere basisscholen zo lang als mogelijk in stand te houden. We willen inclusief onderwijs realiseren, zo dicht bij huis als mogelijk. Daar is een sluitende onderwijsstructuur voor nodig. Wat hebben we gedaan in 2024? (Basis)scholen Texel De scholen stemmen hun samenwerking af op de Texelse Agenda Onderwijs & Zorg en de Texelse Onderwijsvisie. Vanuit deze agenda ontstaan initiatieven gericht op Passend Thuisnabij Onderwijs en het vormen van één gezamenlijk onderwijskundig en organisatorisch netwerk. Ook met de gemeenten in de regio Kop van Noord-Holland werken we samen aan de zorgstructuur rond het basis- en voortgezet onderwijs, gebaseerd op de Regionale Agenda Onderwijs & Zorg. Inclusief onderwijs In 2024 hebben we gesprekken gevoerd met de schoolbesturen over een vernieuwde opzet van de Regionale en Lokale Texelse) Agenda Onderwijs & Zorg met als doel om deze goed met elkaar te verbinden. Onderwijs & Zorgagenda In 2024 hebben we de huidige Texelse ondersteuningsstructuur onderzocht. De aanbevelingen hebben we uitgewerkt in concrete acties die terugkomen op de vernieuwde Onderwijs & Zorgagenda. Pilot samenwerking In het kader van de regionale samenwerking op het gebied van Onderwijs & Zorg is besloten een pilot op Texel te starten.

In deze pilot werkt een kernteam van specialisten integraal samen om passende zorg voor kinderen te bepalen én te realiseren. TXL Sporthal Ook in 2024 hebben we het bewegingsonderwijs in de TXL Sporthal en in de sportzalen van de dorpshuizen verzorgd.

96

4.2 Onderwijshuisvesting Doelstellingen 4.2 Onderwijshuisvesting De Skool in Den Burg heeft de eerste schooljaren succesvol doorlopen en vervult inmiddels een centrale rol binnen het lokale onderwijsnetwerk. De scholen in het buitengebied werken goed samen. Wat hebben we gedaan in 2024? Verduurzamen Na de realisatie van De Skool in Den Burg zijn we gestart met de volgende stap: het verduurzamen en moderniseren van schoolgebouwen in de dorpen. Gemeente en schoolbesturen werken samen aan integrale huisvestingsplannen, passend binnen het huidige rijksbeleid. Hierbij wordt ook onze ambitie voor verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen meegenomen. De Bruinvis/de Vliekotter Voor zowel De Bruinvis in Oudeschild als De Vliekotter in Oosterend zijn plannen in voorbereiding om de schoolgebouwen te verduurzamen en te moderniseren. Voor beide scholen is hiervoor een voorbereidingskrediet toegekend. De ambitie is om een (vorm van) Integraal Kindcentrum (IKC) te realiseren. Daarom zijn ook de voorschoolse voorzieningen betrokken bij het planproces. Voor de ontwikkeling hebben we externe expertise ingezet. Door de toename van het aantal leerlingen op De Vliekotter is aanvullende huisvestingscapaciteit nodig. Hiervoor is extra krediet beschikbaar gesteld, waarmee het schoolbestuur tijdelijke uitbreiding heeft gerealiseerd.

Onderwijsdata Gegevens zoals leerlingaantallen zijn cruciaal voor het opstellen van goede huisvestingsplannen. Deze data hebben we gedeeld met de scholen en de opstellers van de plannen, zodat zij op basis van actuele inzichten kan werken. OSG De Hogeberg Om het schoolgebouw van OSG De Hogeberg kwalitatief op peil te houden, is structureel aanvullend budget beschikbaar gesteld. Ook zijn we gestart met de vervanging van de verlichting door energiezuinige LEDverlichting.

Maatregelen Gemeentelijke bijdrage onderhoudsvoorziening OSG De Hogeberg Raadsbesluit 09-11-2023 Voorstel begroting 2024-401 Het jaarlijks bedrag voor het (toekomstig) onderhoud van het OSG gebouw dient te worden aangepast, deze zijn voor het meerjarig onderhoud niet toereikend. Vastgelegd is dat de gemeente het onderhoud van het gebouw voor haar rekening neemt. De OSG draagt bij vanuit de (lumpsum) vergoeding van het rijk bij. Het gemeentelijk meerjarig onderhoudsplan is recentelijk aangepast aan de nieuwe verduurzamingseisen etc. Daarnaast resulteren de dalende leerlingen aantallen in een lagere rijksvergoeding, dus een lagere bijdrage van de OSG. Het te reserveren bedrag voor het rationeel gebouwenbeheer moet hierdoor met structureel € 67.250 verhoogd worden Link naar begroting 2024

Planvorming onderwijshuisvesting (verduurzaming en modernisering) scholen buitendorpen Raadsbesluit 09-11-2024 Voorstel begroting 2024-402

97

In navolging op de realisatie van ‘De Skool’ in Den Burg, wordt een plan ontwikkeld voor verduurzaming en modernisering van de scholen in de buitendorpen. Dit gebeurt op basis van de onderwijsvisie ‘Passend thuisnabij onderwijs op Texel’. Het plan wordt ontwikkeld door de schoolbesturen en de gemeente samen. Voor het gemeente aandeel in deze ontwikkeling is ondersteuning van een specialistisch bureau noodzakelijk. De kosten worden geschat op € 50.000 incidenteel voor 2024. Link naar begroting 2024

Tijdelijke huisvesting voor de Vliekotter Raadsbesluit 17-04-2024 Gelet op het feit dat • het aantal leerlingen van basisschool De Vliekotter meer toeneemt dan voorzien; • het schoolgebouw daardoor tijdelijk een ruimtelijk capaciteitstekort heeft; • de gemeente mede verantwoordelijk is voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting en conform de verordening Voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Texel hierin moet voorzien; Overwegende • dat kwalitatief goede onderwijsvoorzieningen van groot belang zijn voor kwalitatief goed en toekomstbestendig onderwijs binnen de gemeente en daarvoor ook • het onderwijs van De Vliekotter op verantwoorde wijze gecontinueerd moet kunnen worden; Besluit 1. een bedrag beschikbaar te stellen van € 353.750, waarmee Stichting Kopwerk voor de komende 3 schooljaren de noodzakelijke en tijdelijke extra huisvestingscapaciteit kan realiseren, 2. de bijdrage voor de plaatsingskosten en de huurkosten ad € 224.000 in het eerste schooljaar 2024-2025 te dekking via de Algemene Reserve

3. en de bijdrage voor de huurkosten in de schooljaren 2025-2026 ad. € 64.250 en 2026-2027 ad. € 65.500 mee te nemen in de begroting van 2025, respectievelijk 2026.

Link naar raadsbesluit 17-04-2024

Voorbereidingskrediet vervolg verduurzaming en modernisering schoolgebouwen Raadsbesluit 20-03-2024 Gelet op het feit •dat de gemeente mede verantwoordelijk is voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting; • dat op basis van de onderwijsvisie “Passend thuisnabij onderwijs op Texel” een toekomstbestendig onderwijsnetwerk voor passend thuisnabij onderwijs wordt gerealiseerd; • dat daarvoor in het vervolg op de realisatie van De Skool in Den Burg ook de schoolgebouwen van de scholen in de buitendorpen worden verduurzaamd en gemoderniseerd; Overwegende • dat kwalitatief goede onderwijsvoorzieningen van groot belang zijn voor kwalitatief goed en toekomstbestendig onderwijs; • dat kwalitatief goed onderwijs in grote mate bijdraagt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor jonge gezinnen en leefbaarheid van de gemeente, Besluit 1. Voor het ontwikkelen van een huisvestingplan voor het verduurzamen en moderniseren van het 98

schoolgebouw van De Bruinvis en De Vliekotter een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 195.000, respectievelijk € 175.000; 2. Deze bedragen incidenteel te dekken via de algemene reserve; 3. Deze bedragen te verrekenen met de definitieve afzonderlijke kredieten die per school zullen worden aangevraagd en 4. Kennis te nemen van het plan “Plan scholen buitendorpen Texel, Plan voor een duurzame toekomst”, waarin de ambities voor de ontwikkeling van de definitieve plannen staan aangegeven.

Link naar raadsbesluit 20-03-2024 Motie 20-03-2024 Kinderen Bruinvis niet langer in de kou laten zitten Roept het college op 1. om op korte termijn, en vooruitlopend op het verduurzaming- en moderniseringsplan, met de school te overleggen welke noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden er nodig zijn en te zorgen dat herstelwerkzaamheden voor de winter kunnen worden uitgevoerd. Indien het schoolbestuur de kosten niet direct kan dragen, deze voor te financieren (en tijdelijk te dekken uit de Algemene Reserve) en afspraken te maken over een terugbetalingsregeling. 2. om ook goed te kijken naar de andere scholen, omdat ook daar wellicht extra inzet nodig is om de tijd tussen nu en de verduurzaming en modernisering goed door te komen. Link naar motie 20-03-2024 Motie 20-03-2024 Schoolbestuur mag kinderen niet op de tocht zetten Spreekt uit haar treurnis uit over de staat van het onderhoud van het gebouw van de Bruinvis Roept het college op om op korte termijn, en vooruitlopend op het verduurzaming- en moderniseringsplan, met het bestuur van Kopwerk in gesprek te gaan, en er stevig op aan te dringen dat zij de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden z.s.m. mogelijk moeten uitvoeren. Link naar motie 20-03-2024

99

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Doelstellingen 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Gezond, gelukkig en veilig opgroeien Onze ambitie is dat jongeren gezond, gelukkig en veilig opgroeien, met minder gebruik van alcohol en drugs, vooral onder de 18 jaar. Preventie is hierin een essentieel onderdeel. In alle dorpen streven we naar voldoende speel- en ontmoetingsplekken. Daarnaast willen we dat jongeren zich op het eiland breed kunnen ontwikkelen op het gebied van sport, cultuur en andere vrijetijdsbesteding. Goed onderwijs moet overal toegankelijk zijn, ongeacht in welk dorp een leerling naar school gaat. We willen de brede scholengemeenschap behouden. Door te investeren in jongeren hopen we hen aan het eiland te binden. Voor wie dat wil, faciliteren we een doorgaande leerlijn, eventueel met een korte uitstap naar de overkant, richting een toekomstbestendige baan op Texel. Wat hebben we gedaan in 2024? Rijksbeleid voor onderwijsachterstanden In het kader van het Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB) wordt gewerkt met programma’s voor voorschoolse educatie. Daarnaast krijgen kinderen in het basisonderwijs extra taalondersteuning via de Taalklas en de voorschoolse (VE-)voorzieningen. Naast het landelijke beleid voert de gemeente aanvullend beleid, gericht op kansengelijkheid en brede ontwikkeling. Hieronder vallen de volgende voorzieningen:      

Bewegingsonderwijs:?De gemeente vindt het belangrijk dat elk kind goed bewegingsonderwijs krijgt. Daarom worden gymlessen verzorgd door vakdocenten. De kosten van de tweede gymles worden door de gemeente gesubsidieerd. Motorische ondersteuning:?Kinderen met een motorische achterstand ontvangen extra begeleiding voor zowel grove als fijne motoriek. Scholen ontvangen hiervoor een subsidie voor Motorische Remedial Teaching (MRT). Schoolbegeleiding:?Scholen krijgen subsidie om kinderen brede ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld op het gebied van taal, gedrag en leerontwikkeling. Spraakontwikkeling:?Leerlingen in groep 1 en 2 met een vermoeden van een spraakachterstand kunnen worden gescreend. De gemeente vergoedt deze voorziening. Ook in de voorschool wordt dit als onderdeel van het GOAB uitgevoerd. Cultuureducatie:?De gemeente stimuleert cultuureducatie via subsidies, waarmee scholen extra culturele activiteiten kunnen organiseren. Leerlingenvervoer:?Ouders van kinderen die verder dan zes kilometer van een passende school wonen, kunnen in aanmerking komen voor leerlingenvervoer, mits aan de voorwaarden wordt voldaan. Dit geldt ook voor kinderen die naar het speciaal onderwijs op de vaste wal gaan. De gemeente hanteert hiervoor de Verordening leerlingenvervoer gemeente Texel.

Maatregelen Wijziging verordening materiele financiële gelijkstelling Wijziging verordening materiele financiële gelijkstelling Is gestart. De gemeente en de schoolbesturen voeren de Texelse Agenda Onderwijs & Zorg uit. Onderdeel is de evaluatie van het gemeentelijk onderwijsbeleid. Dat beleid ligt vast in de Verordening Materiële Financiële Gelijkstelling. Na de evaluatie zal de verordening daar waar nodig worden aangepast.

Zwemles vanzelfsprekend voor ieder kind Motie 21-06-2023

100