Bijlage - Perspectiefnota 2023 - 2026

Perspectiefnota 2023 - 2026

Raadscommissie 7/8 juni 2022

Inhoudsopgave Bestuurlijke boodschap ..................................................................................................... 3 Kaders en uitgangspunten ................................................................................................. 4 Uitkomsten programmarekening 2021................................................................................... 8 Financieel perspectief 2023 – 2026 ...................................................................................... 9 Op weg naar programmabegroting 2023 - 2026 ..................................................................... 20 Programma 1 Voor en door bewoners ........................................................................... 20 Programma 2 Zorg voor elkaar, veiligheid op orde ............................................................ 25 Programma 3 Mooi en gastvrij Texel ............................................................................ 27 Programma 4 Texel werkt! ....................................................................................... 30 Programma 5 Toekomst voor de jeugd .......................................................................... 32 Programma 6 Samen beleven en bewegen .....................................................................

34 Programma 7 Duurzaam, schoon en innovatief ................................................................ 37 Programma 8 Goed wonen, goede bereikbaarheid ............................................................ 41 Besluit ....................................................................................................................... 46

2/46

Bestuurlijke boodschap Op het moment van schrijven van deze Perspectiefnota 2023 wordt er nog volop geformeerd en is er nog geen sprake van een richtinggevend coalitie akkoord. Mede om die reden is deze perspectiefnota vrijwel beleidsarm. In de voorliggende nota schetsen wij u de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen per programma voor de komende periode. Financieel hebben wij geprobeerd een zo helder mogelijk meerjarenbeleid te schetsen. Ten opzichte van de programma begroting 2022 zijn er een beperkt aantal mutaties verwerkt. De belangrijkste daarvan zijn: • • •

autonome ontwikkelingen (Indexering budgetten, Gemeenschappelijke regelingen en CAO); raadsbesluiten tot en met februari 2022 (waaronder besluit Thijssehuis); beperkt aantal noodzakelijke voorstellen.

Aan de kant van de lokale lasten hebben we de huidige lijn consistent voortgezet. Dat komt er op neer dat wij de lokale lasten niet meer dan trendmatig laten stijgen. De toeristenbelasting blijft conform eerdere besluitvorming in 2023 gelijk aan het niveau 2022. Op basis van bovenstaande uitgangspunten sluit onze begroting met een klein tekort: €0.4 miljoen in 2023 aflopend naar €0.3 miljoen in 2026. In onze meerjarenraming is de septembercirculaire 2022 leidend voor de ontwikkeling van de algemene uitkering. Inmiddels hebben wij op 6 april jongstleden van het ministerie de “Maartbrief 2022” ontvangen. Deze brief geeft een eerste beeld van de gevolgen voor individuele gemeenten van de belangrijkste maatregelen uit het coalitieakkoord die betrekking hebben op het gemeentefonds. We weten bij de meicirculaire pas de definitieve cijfers, maar hebben de voorlopige cijfers wel ter informatie opgenomen omdat ze een genuanceerder perspectief bieden. Wij willen afsluiten met de melding dat de duiding van ons financieel meerjarenperspectief ingewikkelder is dan ooit. De structurele effecten en de ontwikkelingen van de corona pandemie zijn nog ongewis. De oorlog in Oekraïne brengt eveneens onzekerheden met zich mee. We merken flinke prijsstijgingen in vrijwel alle projecten en ook de krappe arbeidsmarkt leidt tot stijgende kosten.

Tot slot is het zaak de onderzoeken rondom de herverdeling van de Algemene Uitkering op de voet te volgen want sommige scenario’s brengen stevige financiële risico’s met zich mee. Voorzichtig en verstandig beleid blijft geboden.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van gemeente Texel, de secretaris, de burgemeester, drs. E.C. van der Bruggen

M.C. Uitdehaag

3/46

Kaders en uitgangspunten In de perspectiefnota zijn de kaders en uitgangspunten opgenomen vooruitlopend op de programmabegroting 2023 – 2026 die in november 2022 wordt behandeld. In de perspectiefnota zijn de volgende kaders en uitgangspunten gehanteerd: •

•

• • •

•

Inhoudelijke kaders de door de raad vastgestelde beleidskaders die zijn opgenomen per programma op de “Post- it”. Verdere uitvoering van de reeds genomen raadsbesluiten en toezeggingen aan de raad. Financiële kaders zijn de Gemeentewet, het Besluit begroting en verantwoording en daaruit volgend de financiële verordening van de gemeente Texel. In het meerjarenperspectief is rekening gehouden met de indexering van de tarieven en de CAO gevolgen voor gemeenten. Indexering tarieven 1,9% op basis van Prijs bruto binnenlands product (pbbp) septembercirculaire 2021, jaarschijf 2023. Voor de verwachte CAO stijging is uitgegaan van 2% inclusief sociale lasten. De meicirculaire is niet opgenomen in de perspectiefnota. In de programmabegroting, besluitvorming november 2022, zal het percentage voor de indexering gehanteerd worden zoals opgenomen in de meicirculaire. Wel is toegevoegd de uitwerking van de “Maartbrief”, ontvangen in de eerste week van april. De gemeenschappelijke regelingen worden met 2,3% geïndexeerd. Financieel zijn de collegebesluiten en raadsbesluiten in de perspectiefnota verwerkt tot en met februari 2022. Lokale lasten, indexatie 2023: - Bestaand beleid De bestaande belastingen en leges zijn per soort vastgelegd in een belasting- of legesverordening.

- Beleidsuitgangspunten Het algemene uitgangspunt is dat de tarieven van de leges en heffingen kostendekkend zijn en niet meer dan trendmatig worden verhoogd. Voor het begrotingsjaar 2023 wordt conform het bestaand beleid voorgesteld de lokale lasten te indexeren met 1,9 %, tenzij er eerdere besluitvorming is geweest. Geen structurele gevolgen van de Corona – pandemie. Behoudens de autonome stijging van de parkeer- en toeristenbelasting, die normaliter worden meegenomen, zijn nu niet opgenomen, omdat er na twee Corona-jaren nog onduidelijk is wat de eventuele autonome stijging zou zijn.

Totaal overzicht Omschrijving a. Afvalstoffenheffing b. Forensenbelasting c. d.

Havengelden Leges (incl. bouwvergunningen c.s.)

e. f. g. h. i. j. k. l. m. n.

Lijkbezorgingrechten (incl. huuropbrengsten graven) Marktgelden OZB woningen OZB niet-woningen Parkeerbelastingen Precariobelasting Reclamebelasting Reinigingsrechten voor bedrijven Rioolheffing Toeristenbelasting / Watertoeristenbelasting

4/46

Voorstel verhoging Kostendekkende tarieven Tarief is voor 2 jaar vastgesteld over de jaren 2022 en 2023, basis verhoging toeristenbelasting. Reguliere indexatie 1,9% Reguliere indexatie 1,9%, met uitzondering van (maximale) rijkstarieven. Reguliere indexatie 1,9% Reguliere indexatie 1,9% Reguliere indexatie 1,9% Reguliere indexatie 1,9% Vooralsnog geen voorstel tot verhoging Reguliere indexatie 1,9% Reguliere indexatie 1,9% Reguliere indexatie 1,9% Kostendekkende tarieven Over de jaren 2022 en 2023 trendmatige verhoging van afgerond € 0,05 per overnachting al vastgesteld.

Nieuwe ontwikkelingen, niet meegenomen Regionale samenwerking • Kop van Noord-Holland De uitvoering van het ruimtelijk en economisch stimuleringsprogramma De Kop Werkt! is eind 2021 afgelopen. In 2020 hebben de vier gemeenteraden met het vaststellen van het Regioakkoord “De Kop Groeit” aangegeven een vervolg te geven aan de samenwerking. Naast een inhoudelijke kant wordt ook gekeken naar de financiële aspecten van een nieuwe agenda. De financiële afwikkeling van de Kop Werkt is in de raad van 20 april 2022 behandeld. De nieuwe samenwerkingsagenda is gekoppeld aan de nieuwe colleges en raden. De planning is dat deze in mei 2022 in de regioraad komt. Voor de zomer in alle gemeenteraden als het volgens plan verloopt. • Waddensamenwerking Het programmaplan “Waddeneilanden in balans voor brede Welvaart” is een belangrijke basis voor de samenwerking tussen de 5 Waddeneilanden. Het is inmiddels ook één van de thematische opgaven onder de Agenda Wadden 2050 (zie https://www.agendavoorhetwaddengebied2050.nl/) en ook opgenomen in het concept-uitvoeringsprogramma 2021-2026. Doel is dat de eilanden een aantrekkelijk woon-, werk- en leefgebied blijven voor de inwoners, waar het voorzieningenniveau op peil is en iedereen een leven lang kan blijven wonen. In 2019 hebben de Waddeneilanden samen met de provincies de regiodeal-aanvraag ‘Waddeneilanden in balans voor brede welvaart’ opgesteld.

Deze is toen afgewezen. Wel is gevraagd aan de Waddeneilanden om te komen met een nieuw voorstel, mede ook naar aanleiding van de coronabrieven. Het plan omvat vijf programmalijnen: • Goed wonen en leven; • Toekomstbestendig ondernemen en ontwikkelen; • Optimaal bereikbaar en verbonden (slimme mobiliteit); • Duurzame energie; • Circulaire economie; In 2021 is er via het programma inmiddels een Wadden brede woondeal van € 4,5 miljoen gerealiseerd en in 2022-2026 proberen we meer cofinanciering te organiseren voor onze specifieke eiland uitdagingen. Samenloop Toeristenbelasting - Forensenbelasting Dit jaar zal gebruikt worden om met ingang van het belastingjaar 2023 tot een samenloop van toeristenbelasting en forensenbelasting te komen. Inzet hierbij is een eerlijker (her)verdeling van de belastingdruk onder ondernemers, exploitanten en tweede huizenbezitters. Deze herverdeling zal budgetneutraal plaatsvinden; de belastingopbrengst van toeristenbelasting en forensenbelasting tezamen zal onveranderd blijven. Een en ander heeft juridische consequenties, want de betreffende verordening moet worden aangepast. Omgevingswet Aan een kwaliteitsplan VTH (Vergunningen, Toezicht en Handhaving) wordt gewerkt. Daarin zullen de consequenties van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging worden meegenomen, net als de ambities van de nieuwe raad.

In het plan zullen ook voorstellen staan voor het wegwerken van de achterstand door het huidige tekort aan menskracht. Dit plan wordt in Q4 2022 aan de raad voorgelegd. De Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen) start net als de Omgevingswet op 1 januari 2023. Deze twee wetten zorgen voor veranderingen in de taken en het werkproces van de gemeente Texel, vooral bij het team VTH. Het totaal aantal uren dat de komende jaren zal worden besteed aan aanvragen en meldingen zal echter niet dalen. Dat komt door de verschuiving in taken van de gemeente: van toetsen-beoordelenbesluiten naar faciliteren-bemiddelen-overtuigen. Alleen de gemeentelijke kosten rondom de activiteit bouwen mogen door de heffing van leges worden gedekt. Na 1 januari wordt een deel van de huidige vergunningen vergunningvrij. Daardoor dalen de legesopbrengsten met ongeveer 19%. Het aantal uren werk voor VTH daalt na 1 januari echter niet. Het 5/46

gevolg is dat een groter deel van de gemeentelijke kosten rondom vergunningaanvragen op andere wijze zal moeten worden gedekt. De Bolder Bij ongewijzigd beleid lopen de tekorten in de komende jaren hoog op (in 2026 € 455.000 structureel). De dynamiek en ondernemingsopdracht van De Bolder, de verantwoordelijkheidsvraagstukken, de financiële kansen en bedreigingen vereisen een duidelijke (bestuurlijke) langetermijnvisie op de toekomst van De Bolder. Een en ander binnen de bredere context van het Sociale Domein op Texel. In de raad van november 2021 is besloten dat bij de Perspectiefnota 2023 en/of via een separaat voorstel De Bolder komt met een toekomstvisie voor het Leer-werkbedrijf De Bolder met daarin opgenomen een financieel meerjarenperspectief. De planning Perspectiefnota 2023 is niet gehaald om een volledig uitgewerkt scenario op te stellen. Daarnaast staat de Bolder niet los van het “Huis van Ontwikkeling”, dit proces is nog niet concreet gestart. Beide processen zijn sterk onderling afhankelijk. De aangepaste planning is nu voor het einde van het jaar 2022 een separaat advies in de raad. In ons meerjarenbeeld zijn de huidige geprognotiseerde tekorten van De Bolder financieel meegenomen om een juist financieel perspectief voor de gemeente te kunnen geven. Indexering budgetten De budgetten worden geïndexeerd met 1,9% voor het jaar 2023.

Bij de programmabegroting is er mogelijk meer duidelijkheid over de inflatie en zal een eventueel hoger percentage worden opgenomen.

6/46

Planning Perspectiefnota 2023 - 2026

Onderwerp

Betrokken

29-04-2022

Verzenden Perspectiefnota naar raadsfracties

Advies & Ondersteuning

17-05 / 24-05-2022

Vergadering Auditcommissie

Auditcommissie

07-06 / 08-06-2022

Bespreking Perspectiefnota in speciale raadscommissie

Raadscommissie

22-06-2022

Vaststelling Perspectiefnota in raad

Raad

7/46

Uitkomsten programmarekening 2021 Het uiteindelijk resultaat van de inkomsten en uitgaven van de gemeente over het jaar 2021 is fors te noemen met een overschot van + € 5 miljoen. Subsidies en een afkoopsom voor onze infrastructuur maken het leeuwendeel uit van dit overschot, naast lagere uitgaven veelal als resultaat van de Covid19. Onderstaand is het overschot verdeeld in 5 taakvelden, die kort nader zijn toegelicht. -

-

-

-

-

Infrastructuur Voordeel € 2.674.000 Van RWS is een afkoopsom voor het toekomstig onderhoud van een aantal wegen ontvangen. Na verrekening van de nog te ontvangen bedragen afgelopen jaren resteert (> € 1,5 miljoen). Ook zijn er rijks en provinciale subsidies ontvangen, naast een lagere aanneemsom dan begroot voor het uitvoeren van een fietspad (> € 800.000). Op verschillende taakvelden (haven/wegen/retailvisie/ strand/waterwegen) zijn per saldo minder uitgaven gedaan (> € 800.000). De herberekening van de grondexploitaties heeft tot gevolg dat er > € 300.000 extra gereserveerd moet worden voor de tekorten. Bestuur & Organisatie Voordeel € 1.240.000 Vanuit het rijk zijn voor verschillende onderwerpen (Covid19 gerelateerde) subsidies ontvangen die deels zijn uitgegeven dan wel ten gunste gebracht zijn van de specifieke taakvelden zoals openbare orde en veiligheid. Naast lagere uitgaven (ook Covid19 gerelateerd) en de post “Overige” is dat ongeveer € 600.000 positief. Voor enkele samenwerkingsverbanden waren de bijdragen lager dan geraamd (> € 300.000). Door de oplopende rente kon er een vrijval van de voorziening voor (oud) bestuurders worden ingeboekt van > €150.000. Belastingen & Rechten Voordeel € 1.063.000 De prognose voor de toeristenbelasting 2021 is een meeropbrengst van € 200.000. Nog niet alle aangiftes zijn binnen en deze prognose kan dus nog veranderen.

De parkeeropbrengsten over 2021 zijn > € 400.000 hoger dan begroot, net als de leges omgevingsvergunningen ( > € 450.000). Rente & Afschrijvingen Voordeel € 461.000 Als gevolg van de aanhoudende lage en zelfs negatieve rente in 2021 kunnen we een voordeel inboeken van € 210.000. Door vertraagde en nog niet afgesloten investeringen, zijn de geboekte afschrijvingen € 251.000 lager dan begroot. Sociaal Domein Nadeel € 429.000 De uitgaven inkomensvoorzieningen (ABW/TONK) zijn per saldo > € 70.000 hoger dan verwacht. In het kader van de participatie is een onderschrijding van de kosten te zien van > € 160.000. Dit is inclusief een aanvullende bijdrage van € 75.000 aan De Bolder als tegemoetkoming voor de lagere omzet. De lagere eigen bijdrage WMO en de hogere uitgaven voor woningaanpassingen, resulteren in een tekort van > € 100.000. De begrote uitgaven zijn > € 270.000 lager voor bijdrage back-office Den Helder, lagere inhuurkosten en advies en scholingskosten. Hogere kosten voor (zwaardere) jeugdhulp en jeugdbescherming resulteert in een tekort van > € 680.000. Resumé: Infrastructuur Bestuur & Organisatie Belastingen & Rechten Rente & Afschrijvingen Sociaal Domein Positief rekeningsaldo 2021

€ 2.674.000 V € 1.240.000 V € 1.063.000 V € 461.000 V € 429.000 N € 5.009.000

In de halfjaarsrapportage 2022 zal er een nadere analyse komen van het rekeningresultaat, waarbij in ieder geval getoetst gaat worden of de bedragen incidenteel of structureel van aard zijn.

8/46

Financieel perspectief 2023 – 2026 (bedragen x € 1.000)

Besluitvorming t/m college 15 maart 2022 en raad februari 2022

Nr.

2023

2024

2025

2026

634

-391

-454

-336

-576

-63

247

365

-294

0

53

-8

4 Voordeel rente gereserveerd voor consolidatie

170

0

0

0

5 Investeringsplan 2023 kapitaallasten en exploitatie

-189

0

0

0

6 Voorstellen perspectiefnota 2023

-136

0

0

0

0

0

-182

-273

-391

-454

-336

-252

411

411

411

411

1.100

1.100

1.100

740

1.120

1.057

1.175

899

1 Begrotingssaldo Autonome ontwikkelingen 2 Ontwikkeling Algemene uitkering, indexatie budgetten en kosten personeel en bestuur etc. Reeds genomen raadsbesluiten 3 Verwerking aangenomen raadsbesluiten van de diverse taakvelden Voorstellen perspectiefnota 2023

7 Leer Werk bedrijf "De Bolder", bijdrage Tussenstand perspectiefnota 2023 8 Gemeentefonds, inschatting aanvullende bijdrage tekorten 9 M aartcirculaire 6 april 2022 Tussenstand perspectiefnota inclusief inschatting

Toelichting 1)

Het financieel perspectief start met het positief saldo van de vastgestelde begroting 2022, het overschot van € 634.000.

2)

a. de septembercirculaire 2021 is de basis voor de begrote inkomsten uit het gemeentefonds, de Algemene Uitkering. De verwachte hogere uitkering is € 793.000 voor het jaar 2023. Hierbij zijn meegenomen de op dit moment bekende positieve uitkomst van de Herijking Gemeentefonds. Texel is een voordeelgemeente met een plus van € 6 per inwoner (peiljaar 2019). De planning is dat in de meicirculaire 2022 de doorberekening naar het begrotingsjaar 2023 en volgende bekend zal worden gemaakt. De verwachte verhoging van de algemene uitkering is verder gebaseerd op de in de septembercirculaire genoemde verwachte prijsstijgingen van het Centraal Plan Bureau (CPB). In de meicirculaire 2023 zullen de cijfers beschikbaar komen op basis waarvan wij onze begroting 2023 en verder zullen baseren. b. regulier beleid is dat de diverse subsidies, de gemeentelijke budgetten, de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen verhoogd worden met de afgesproken en vastgestelde (GR‘en) inflatie correctie. De inflatie correctie voor de GR’en is regionaal vastgesteld op 2,3%. Voor de gemeentelijke budgetten en subsidies wordt het percentage uit de septembercirculaire 2021 gehanteerd, zijnde 1,9%. Als de percentages wijzigen in de meicirculaire 2022, dan zullen die gehanteerd worden voor de vast te stellen begroting 2023 en verder. De gemeentelijke leges en heffingen ( o.a.

OZB) zullen ook verhoogd met het percentage 1,9. De verwachte uitgaven met betrekking tot de indexatie is € 623.000, waarvan € 573.000 noodzakelijk is voor de gemeentelijke budgetten. Een deel van deze kosten wordt gecompenseerd door de hogere algemene uitkering (zie a.) c. in de begroting 2022 was rekening gehouden met een aanpassing van de salarissen van 2% over 2022. De praktijk is geworden een aanpassing van 3,9%. De salariskosten in 2022 moeten dus nog verhoogd worden met 1,9%. Daarnaast is de inschatting gemaakt dat de CAO lonen in 2023 zullen stijgen met 2%. In de vastgestelde begroting 2022 zijn de kosten voor het toekomstig onderhoud gebouwen te hoog opgenomen. Door de afkoop van de wegen door RWS, dient de structureel begrote jaarlijkse bijdrage ad € 89.000 uit de begroting te worden gehaald. De afkoopsom zelf zal meegenomen worden in het rekeningresultaat 2021. In de jaarschijf 2023 zal dit structureel worden aangepast. Inclusief pensioenpremie, periodieken etc. en de administratieve correctie is de 9/46

3)

verwachting dat de extra kosten per saldo € 746.000 zullen zijn, waarvan een deel gecompenseerd wordt door een hogere algemene uitkering (zie a). De verwachte mutaties uit (a.) de septembercirculaire 2022 vermindert met (b.) de verwachte inflatie uitgaven en (c.) de mutaties salariskosten, zijn per saldo € 576.000 nadelig. In de diverse raadsvergaderingen zijn er al een aantal raadsbesluiten genomen, die langs deze weg worden verwerkt in de meerjarenraming 2023 en verder. In de raad van december 2021 is € 345.000 structureel beschikbaar gesteld voor de realisatie van het Thijssehuis voor de kapitaallasten en de noodzakelijk investeringen. Hierin zijn ook meegenomen de vrijvallende lasten die ontstaan door de sloop van de Thijsseschool. In de raad van februari 2022 is € 30.000 bestemd voor de Uitvoeringsagenda Toerisme en Recreatie 2022-2024. De eerdere besluitvorming in het kader van het actieplan Mobiliteit (5 jaar bermverharding) valt vrij, wat een voordeel oplevert van € 120.000 vanaf 2023. Tezamen met de administratieve verwerking lagere kosten van het beheer en onderhoud van het fietspad Prins Hendrik Zanddijk (€ 11.000), de SPUK verwerking voor het zwembad Molenkoog (€ 42.000 extra lasten) en de beschikbaar gestelde middelen als gevolg van de uitvoering van de Kadernota Veiligheidsregio NHN ad € 8.000 resulteert dit in de jaarschijf 2023 genoemde € 294.000 nadeel.

4)

De structurele rentelasten kunnen, mede door de lagere rente, met € 170.000 structureel verlaagd worden.

5)

De kapitaallasten en exploitatie lasten van het voorgestelde investeringsplan begrotingsjaar 2023 zijn € 199.000.

6)

In de perspectiefnota 2023-2026 worden voor € 136.000 aan structurele uitgaven voorgesteld.

7)

In de begroting 2022 van het Leer Werkbedrijf De Bolder wordt aangegeven dat de exploitatie in de komende jaren negatief blijft. De huidige prognose van de te verwachten tekorten is ( voor onttrekking reserves) : 2023 - € 321.000 2024 - € 427.000 2025 - € 455.000 2026 - € 455.000 Op basis van consistent beleid zullen deze begrote verliezen middels onttrekking uit de eigen reserves van De Bolder worden gecompenseerd. Bij onveranderd beleid zijn deze reserves (ultimo 2021 € 1.401.000) volledig uitgeput en zal er een bijdrage van de algemene dienst noodzakelijk zijn met ingang van het begrotingsjaar 2025.

8)

Gemeentefonds, inschatting aanvullende bijdrage tekorten In de septembercirculaire 2021 heeft het rijk een eenmalig bedrag opgenomen ter compensatie van de tekorten op de jeugdzorg. Een commissie heeft geadviseerd om landelijk € 1,3 miljard structureel toe te voegen aan het Gemeentefonds. Dat bedrag is door het rijk vooralsnog incidenteel verwerkt. Het huidige kabinet moet nog een besluit moeten nemen over deze middelen voor de komende jaren. Voor Texel was dit bedrag berekend op € 822.000 in 2022. De Provincie had in 2021 aangegeven dat het de gemeenten is toegestaan om 75% van dat bedrag in de meerjarenraming mee te nemen. Inmiddels heeft de Provincie in haar “Kaderbrief financieel toezicht 2023” d.d. 21 april 2022 aangegeven dat de maximale stelpost van 75% (Texel: € 617.000) te hoog is, op basis van de uitwerking van het coalitie akkoord van het kabinet. Er wordt echter niet aangegeven welk aangepast percentage wel opgenomen kan worden. Voorzichtigheidshalve is nu 50% (was 75%) meegenomen. Het is de verwachting dat in de meicirculaire hier aanvullende informatie wordt verstrekt. Aanvullend: in de gemeentelijke begroting zijn de uitgaven voor het sociaal domein (inclusief jeugdzorg) begroot op basis van de verwachte uitgaven. De relatie met de inkomsten van het rijk (algemene uitkering) is enkele jaren geleden losgelaten. Ten laste van de algemene middelen is een

10/46

vergelijkbaar bedrag genomen om de verwachte uitgaven van het sociaal domein te kunnen doen. Deze mogelijke compensatie waarover nog besloten moet worden, is dus een extra/vrij te besteden bedrag voor onze gemeente. 9)

Maartbrief 2022 Algemene uitkering Op 6 april jongstleden heeft het ministerie de “Maartbrief 2022” verzonden. Deze brief geeft een eerste beeld van de gevolgen voor individuele gemeenten van de belangrijkste maatregelen uit het coalitieakkoord die betrekking hebben op het gemeentefonds. In financiële zin is het ten opzichte van de laatste cijfers ( Septembercirculaire 2021) een (forse) verbetering voor de gemeenten. In de brief wordt gerefereerd naar het besluit van de VNG waarin onder andere gevraagd wordt om de herverdeling van het gemeentefonds niet eerder in te laten gaan dan nadat “de koek vergroot is”. In deze Maartbrief geven ze aan voor het gemeentefonds en het provinciefonds cumulatief € 3 miljard toe te voegen aan genoemde fondsen. De ingangsdatum van de herverdeling Gemeentefonds is zoals gepland 1 januari 2023. Ook wordt aangegeven dat in de Mei circulaire 2022 de verdere financiële vertaling van deze brief zal worden opgenomen. In de Maartbrief wordt ingegaan op twee onderdelen van het gemeentefonds: het accres en de opschalingskorting. De onderbouwing van de verhoging van het accres is niet gegeven. Indicatief wordt weergegeven wat de financiële consequenties per gemeente per inwoner zijn. Deze fluctueert nogal in de komende jaren.

Een voorzichtige vertaling van de Maartbrief voor onze gemeente laat het volgende beeld zien: Extra Algemene uitkering structureel 2023, 2024 en 2025 € 1,1 miljoen. Voor het jaar 2026 is de inschatting € 740.000. In de Meicirculaire 2022 zullen de gemeenten verder geïnformeerd worden.

11/46

Tussenstand algemene reserve Besluitvorming t/m college 15 maart 2022 / raad februari 2022 Stand per programmabegroting 2022

10.568.211

Raad 13/10/2021 Parkeer- en verkeerscirculatieplan De Koog

-50.000

Raad 13/10/2021 Motie voors en tegens verruiming woningsplitsing in kaart brengen

-15.000

Raad 15/12/2021 Voordeel septembercirculaire 2021 tov meicirculaire 2021

313.681

Raad 15/12/2021 Transitievisie warmte gemeente Texel 2021 = 2023/2024

-200.000

Raad 15/12/2021 Realiseren Thijssehuis Artex (pers saldo)

-419.051

Raad 15/12/2021 Uitvoeringsplan sociaal domein 2022

-373.500

Raad 15/12/2021 Uitvoeringsplan sociaal domein 2023

-213.500

Voordeel Decembercirculaire 2021

66.773

Raad 16/02/2022 Uitvoeringsagenda toerisme en recreatie 2022-2024 eenmalig

-494.000

Raad 16/02/2022 Uitvoeringsagenda toerisme en recreatie 2022-2024 structureel/inc.2022

-30.000

Raad 16/02/2022 lokaal uitvoering klimaatadaptie

-35.000

Raad 16/02/2022 Texelse aanpak voor burger participatie

-139.000

Voorstellen perspectiefnota 2023

-1.225.700

Tussenstand per perspectiefnota 2023

7.753.914

College 11/1/2022 Extra CAO 1,9% plus € 900 thuiswerkvergoeding (bestuurlijke besluitvorming via HJR 2022)

-508.000

Technisch/administratieve mutatie begroting 2022 rat.gebouwenbeheer (bestuurlijke besluitvorming via HJR 2022)

101.000

Voordeel rente gereserveerd voor consolidatie (bestuurlijke besluitvorming via HJR 2022)

170.000

Actuele stand

7.516.914

Dit is € 5.516.914 boven de afgesproken ondergrens van € 2.000.000 en inclusief € 839.623 die de gemeente in 2018 heeft ontvangen voor de compensatie BTW maatregel zeeschepen. De algemene reserve in meerjarenperspectief. Dit geeft het volgende beeld: Stand algemene reserve na perspectiefnota Gevraagde besluitvorming halfjaarrapportage

-/-

€ 7.753.914 € 237.000 (nu bekend)

Het rekeningsaldo van de programmarekening 2022 Resultaatbestemming programmarekening

-/-

€ 5.009.138 € 396.469

Dit geeft de volgende stand

€ 12.129.583

Op dit moment is er nog geen besluitvorming bekend voor de komende jaren over onttrekkingen/stortingen algemene reserve. Ook een inschatting voor de komende jaren is moeilijk te maken, gezien de fluctuaties de afgelopen jaren.

12/46

Financiële vertaling voorstellen Voorstel

Nummer

nummer

doelenboom

Voorstel

Incidenteel

Structureel

Opmerkingen

Programma 1 101

1.2.4.

Boekwaarde per 2023 inbraak- en

7.200

3.000

toegangscontrole afboeken 102

1.1.6.

Digitoegankelijkheid op bestaande subsites

11.000

Begroting 2023

toepassen

11.000

Begroting 2024

11.000

Begroting 2025

103

1.1.5.

Financieel pakket vervangen

400.000

104

1.1.3.

Kosten programma organisatie

75.000

Waddeneilanden 105

1.1.3.

Archief tijdsblok 2000 tot en met 2012

50.000

Begroting 2023

bewerken en overbrengen

50.000

Begroting 2024

50.000

Begroting 2025

50.000 106

1.1.5.

107

1.1.6.

Hybride dienstverlening en bedrijfsvoering

Begroting 2026

50.000

25.000

15.000

18.000

10.000

40.000

door ontwikkelen Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer uitvoeren 108

1.1.5.

ICT doorontwikkelen Programma 6

601

6.1.1.

Beheerplan spelen opstellen

50.000

Programma 7 701

702

7.1.2.

7.1.2.

Ondergrondse afvalcontainers beheren

5.500

Dekking afvalstoffenheffing

-5.500

Boekwaarde veegwagen afboeken

36.500

Programma 8 801

8.1.1.

Bermverharding aanleggen/vervangen

803

8.3.2.

Advieskosten gebiedsontwikkeling en

349.000 50.000

woningbouw aanvragen Programma 3 en 8* 301

3.3.1.

Openbaar groen vervangen

75.000

802

8.1.1.

Straatmeubilair vervangen

170.000

Afspraak begroting 2019 (bedragen

-245.000

structureel in de begroting opgenomen)

Totaal

1.225.700

136.000

13/46

Nieuwe investeringen Bedrag excl. BTW

Exploitatie/ onderhoud Afschrijving excl. BTW termijn

Kapitaallasten netto investering

Nr.

Omschrijving

302

Maaidek aanschaffen

25.000

15

1.917

303

Parkeerterreinen strandslagen aanpakken

200.000

40

7.000

703

Bestelauto Ongediertebestrijding aanschaffen

10.000

10

1.100

704

Pick-Up pompen onderhoud aanschaffen

14.000

10

1.540

705

Rolbezem aanschaffen

20.000

15

1.533

706

Zijlader aanschaffen

76.500

8

10.328

707

Ondergrondse afvalmodules optimaliseren en uitbreiden

400.000

10

2.500

44.000

Dekking afvalstoffenheffing

-44.000

804

Verhardingen rehabiliteren

1.407.500

40

49.262

805

De Ruyterstraat herinrichten

1.200.000

40

42.000

806

Wilhelminalaan herinrichten

800.000

40

28.000

807

Fietspaden SBB reconstrueren 4e tranche 2023-2024

2.000.000

40

70.000

808

Electrisch voertuig toezicht aanschaffen

11.000

10

1.210

809

Electrisch voertuig parkeerbeheer aanschaffen

19.000

10

Dekking kapitaallasten beschikbaar via begroting

-290.000

Totaal

5.893.000

2.090 -

2.500

29.000 186.980

In de MJB is structureel een bedrag van € 189.480 opgenomen bestaande uit: € 2.500 exploitatie/onderhoud en € 186.980 voor kapitaallasten. Voor de investeringen in wegen, parkeerterreinen en fietspaden wordt afgeweken van de afschrijvingstermijnen zoals vastgelegd in financiële verordening artikel 212 GW. Door de nieuwe regelgeving moet aansluiting worden gezocht bij de vermoedelijke levensduur van de investering. De afschrijvingstermijnen zijn hier op afgestemd. Leer- Werkbedrijf De Bolder Productiemiddelen Totaal Leer- Werkbedrijf De Bolder

14/46

30.000 30.000

10

Vervangingsinvesteringen Nr.

Omschrijving Gemeente 1 Bestelauto plantsoenen 8vlk22

Bedrag excl. BTW

Afschrijvingstermijn

Exploitatie/onderhoud excl. BTW

52.000

10

2 Pick up strandbeheer vn997x

52.000

8

3 Zijlader 40bft1

201.000

8 Door diverse oorzaken hebben we te maken met forse prijsstijgingen waardoor het budget niet meer toereikend is. Zie voorstel 2023706.

4 Pick up pompen onderhoud 8vlk20

53.000

10 Door diverse oorzaken hebben we te maken met forse prijsstijgingen waardoor het budget niet meer toereikend is. Zie voorstel 2023704.

5 Bestelauto ongedierte 1vvj46

21.000

10 Door diverse oorzaken hebben we te maken met forse prijsstijgingen waardoor het budget niet meer toereikend is. Zie voorstel 2023703.

6 Veegwagen

215.000

8 De veegwagen wordt 1 jaar eerder vervangen, kosten incidenteel € 36.500. Zie voorstel 2023-702.

7 Elektrische auto parkeerbeheer vb122p

21.000

10 Door diverse oorzaken en de verrekening van ontvangen subsidie 10 jaar geleden is het budget niet meer toereikend. Zie voorstel 2023-810.

8 Elektrische auto toezicht vf220f

29.000

10 Door diverse oorzaken en de verrekening van ontvangen subsidie 10 jaar geleden is het budget niet meer toereikend. Zie voorstel 2023-809

9 Inbraak-, brand- en toegangscontrolesysteem

45.000

10 De toegangscontrole, inbraakinstallatie en brandbeveiliging in het gemeentehuis worden niet meer door de fabrikant ondersteund en moeten daarom voor de vervangingstermijn vervangen worden. De reguliere vervanging was berekend voor 2025, maar dient dus zo snel mogelijk plaats te vinden (zie ook voorstel 2023-101, afboeken boekwaarde). Voor jaarlijks onderhoud en controle is structureel € 3.000 nodig.

15/46

10 Ipads vervangen

45.000

4 Het vervangen van de in 2017 en 2018 aangeschafte iPads. Het zou kunnen dat er in het kader van het project hybride werken besloten wordt de iPads te vervangen voor andere apparaten.

11 Midoffice naar cloud brengen

60.000

10 De Gegevens Makelaar met alle koppelingen naar onze belangrijke applicaties en basisregistraties moet worden overgebracht naar de Cloud omdat de leverancier Pink Roccade lokale installaties niet meer ondersteund. Hiermee wordt de gemeentelijk Midoffice die in 2011 en 2012 is geïmplementeerd naar de Cloud gebracht.

Totaal

794.000

DSW De Bolder

16/46

Afgeschreven productiemiddelen

70.000

Totaal De Bolder

70.000

10

Vermogenspositie Weerstandsvermogen Texel heeft op basis van de programmarekening een weerstandscapaciteit (inclusief algemene reserve) van € 19,3 miljoen. Dat is ruim twee keer het becijferde bedrag van de geschatte risico’s. Daarnaast heeft de gemeente bestemmingsreserves van ca.€ 21,6 miljoen. In de bestemmingsreserve zijn de ontvangen middelen opgenomen voor de haven Oudeschild. Schulden De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een vuistregel zegt dat de netto schuldquote niet meer dan 100% zou moeten zijn. Bij 130% is er sprake van hoge schuld en vanaf 130% te hoge schuld. Bij de programmarekening 2021 is deze gezond, ruim onder de 100%. De netto schuldquote gaat gezien het ambitie- en investeringsniveau de komende tijd stijgen. O.a. de bouw van het Thijssehuis en de overige investeringen. Volgens de liquiditeitsplanning is het noodzakelijk om ca. € 16,0 miljoen aan te trekken, zonder de besluitvorming opgenomen in de perspectiefnota. Hiervan is € 8,0 miljoen bestemd om een lening af te lossen en € 2,0 miljoen voor de reguliere aflossingen. De rentelasten voor de benodigde leningen zijn geborgd in onze begroting. Conclusie Het huidige weerstandsvermogen is ruim voldoende.

Om de toekomstige investeringen te kunnen betalen moet de gemeente geld lenen. Daardoor neemt de netto schuldquote in de nabije toekomst toe. De druk van de rentelasten op de exploitatie nemen toe, maar zijn geborgd in de begroting. Er worden zoveel mogelijk leningen afgesloten met een vaste rente over de hele looptijd.

17/46

Herijking gemeentefonds Gemeenten ontvangen jaarlijks geld van het rijk via het gemeentefonds. De jaarlijkse bijdrage aan gemeenten via dit fonds bedraagt zo’n € 30 miljard. Voor onze gemeente gaat het om ongeveer € 29 miljoen euro per jaar. Sinds de laatste herziening van de Financiële-verhoudingswet in 1997 is er veel veranderd in de financiële verhoudingen tussen het rijk en de lagere overheden (o.a. taakveld Sociaal Domein). Mede daardoor is een aantal jaren geleden gestart met de (periodieke) herijking van het gemeentefonds. De geplande ingangsdatum is 1 januari 2023. Het doel van de verdeling is om iedere gemeente een gelijkwaardige financiële uitgangspositie te geven, zodat ze een gelijkwaardig voorzieningenniveau kunnen realiseren tegen gelijke belastingdruk. De herijking bestaat uit drie onderdelen: Klassiek Domein * Bestuur & Ondersteuning Veiligheid Onderwijs Sport, Cultuur en Recreatie Infrastructuur, Ruimte en Milieu

Sociaal Domein Sociale basisvoorzieningen Individuele voorzieningen jeugd Idem Wmo Participatie

Algemene Eigen Middelen Onroerendezaakbelasting Overige Eigen Middelen

*voor de Waddeneilanden komen daar de verfijning Waddenuitkering (specifieke uitkering voor de Waddeneilanden) nog bij.

Alle maatstaven die gebruikt werden om het gemeentefonds te verdelen, zijn tegen het licht gehouden: voldoen ze nog aan de uitgangspunten?

-

geven ze een goed beeld van het landelijk uitgavenpatroon?

zijn er andere maatstaven die beter voldoen? Dit heeft er toe geleid dat wordt voorgesteld om het gemeentefonds te herverdelen met ingang van 2023. Deze herverdeling gaat in een aantal stappen. Begin april 2022 (na de “Maartbrief”) is de stand van zaken als volgt: de herverdeling op basis van de nieuwe verdeelsleutels is berekend op het peiljaar 2019. Voor onze gemeente betekent dat op dit moment een extra inkomst van € 6 per inwoner per jaar. Op jaarbasis ongeveer € 80.000 meer dan de huidige € 29 miljoen. De doorberekening naar het ingangsjaar 2023 moet nog gebeuren. besluitvorming over structurele compensatie voor de financiële tekorten ten aanzien van jeugdhulp is aan het (nieuwe/huidige) kabinet. De effecten van deze besluitvorming moeten in de verdeling worden verwerkt en zullen dus ook nog een wijziging betekenen. De “Commissie van Wijzen” heeft geadviseerd dat er structureel € 1,3 miljard op landelijk niveau bij moet om de overgehevelde rijkstaken goed uit te kunnen voeren. Over de structurele toevoeging in het gemeentefonds moet dit kabinet dus nog een besluit nemen. het herverdelingsvoorstel van het ministerie is in maart 2021 voorgelegd aan het ROB (Raad voor het Openbaar Bestuur). In december 2021 zijn de uitkomsten inclusief het kritisch rapport van de R.O.B., ter consultatie aan de gemeenten worden voorgelegd via de Vng. In het rapport van de R.O.B.

zit een voor de toeristische gemeenten specifiek risico met betrekking tot de toeristenbelasting/forensenbelasting. In de extra Algemene Leden Vergadering van de Vng is dit rapport, als onderdeel van de besluitvorming over de herverdeling, in meerderheid geaccordeerd. in de Maartbrief 2022 heeft het rijk aangegeven de herverdeling van het gemeentefonds in te laten gaan per 1 januari 2023, onder gelijktijdige vergroting “van de koek”. Het gemeentefonds wordt met circa € 3 miljard vergroot. het ministerie heeft aangegeven dat er voor een aantal onderwerpen speciale commissies in het leven worden geroepen, ook voor het onderzoek naar de Overige Eigen Middelen. De verdeling van de toeristenbelasting/forensenbelasting via het gemeentefonds zal dan opnieuw worden bekeken. 18/46

-

-

in overleg met de andere Waddeneilanden wordt gekeken welke opties er zijn om aan tafel te komen wanneer de voorstellen van de herverdeling gemeentefonds Overige Eigen Middelen besproken worden, omdat het voor toeristische gemeenten grote risico’s kent. in de meicirculaire 2022 wordt naar verwachting de definitieve herverdeling bekend gemaakt aan alle gemeenten voor de invoering in 2023,inclusief de verwachte inflatie percentages van het rijk. Op basis van deze geprognotiseerde inflatie cijfers 2023-2026 wordt het gemeentefonds mede gevoed.

19/46

Op weg naar programmabegroting 2023 - 2026 Programma 1

Programma 1

Voor en door bewoners

Voor en door bewoners

Toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening voor iedereen. Of dat nu aan de balie is, online of aan de telefoon. Zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan doen. Vanuit het principe ‘digitaal waar het kan en persoonlijk waar het nodig is’. We geven persoonlijke aandacht aan de bewoners die dat nodig hebben/wensen. Meer op afspraak werken draagt daaraan bij. En zo voldoen we aan de wettelijke zorgplicht voor laaggeletterden en/of digitaal minder vaardigen. Wij gaan uit van de kracht van de samenleving die wij benutten en versterken waar nodig. Wij faciliteren participatie door de Texelse aanpak voor burgerparticipatie. We zijn transparant en maken onze overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren.

APV Nota Verbonden Partijen Treasurystatuut Kwaliteitshandvest Missie en visie en meerjarenplan Structuurvisie Texel op koers Integriteitsbeleid Gedragscode voor politieke ambtsdragers Gedragscode voor ambtenaren Leidraad integriteit bij werving en selectie Regeling melding financiële belangen Protocol integriteitsschendingen Regeling melding vermoeden misstand Verordening commissie bezwaarschriften Communicatievisie 2017-2020 Financiële verordening - Art 213 Gemwet Informatiebeleidsplan 2018 – 2022

We zijn een zelfstandige gemeente en werken samen met de Noordkop en de Waddeneilanden. We hebben een gezonde financiële basis, een duidelijke sluitende begroting en solide toekomstbestendige ICT-voorzieningen. Met veel aandacht voor informatiebeveiliging, privacy en hybride werken.

20/46

Waar hebben we al op ingezet? • Samenwerking met de Waddeneilanden en in de Noordkop • Samenwerking met Leeuwarden op het gebied van Belastingen verloopt steeds beter. De Waarderingskamer beoordeelde ons daarom in 2021 met drie sterren. • Verbetering digitale dienstverlening en toegankelijkheid door vernieuwde website • Werken op afspraak en flexibel inspelen op veranderde regelgeving door corona • Hybride werken voor de medewerkers door inrichten van flexplekken, gebruik van Microsoft 365/Teams, en het maken van afspraken over bereikbaarheid e.d. • Start met Texelse aanpak voor burgerparticipatie • Doorontwikkelen informele aanpak bij geschilbeslechting Waar zetten we extra op in? • Programma Waddeneilanden: doorpakken na de €4,5 miljoen woondeal uit 2021 • Wet open overheid: overheidsinformatie vindbaar en toegankelijk • Uitwerken van beleid zorgplicht dienstverlening voor laaggeletterden en/of digitaal minder vaardigen en verdere digitalisering door wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (wettelijke verplichting) • Uitbreiden van digitale toegankelijkheid voor subsites (andere sites dan www.texel.nl) (wettelijke verplichting) • Uitwerken van Texelse aanpak van burgerparticpatie • Verdere professionaliseren van ICTvoorzieningen, ook i.v.m. hybride dienstverlening en beveiligingsaspecten.

Inventarisatie wenselijke voorstellen Boekwaarde per 2023 inbraak- en toegangscontrole afboeken. Digitoegankelijkheid op bestaande subsites toepassen Financieel pakket vervangen Met programma organisatie Waddeneilanden verdergaan Archief tijdsblok 2000 tot en met 2012 bewerken en overbrengingen Hybride dienstverlening en bedrijfsvoering door ontwikkelen Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer uitvoeren ICT door ontwikkelen

C. Voorstellen Voorstel 2023-101 Doelenboom Motivatie

Financieel

Toelichting financieel

Voorstel 2023-102 Doelenboom Motivatie

Financieel

Toelichting financieel

Voorstel 2023-103 Doelenboom Motivatie

Financieel Toelichting financieel

Boekwaarde per 2023 inbraak- en toegangscontrole afboeken 1.2.4 Bedrijfsmiddelen op peil houden De toegangscontrole en inbraakbeveiliging wordt niet meer ondersteund door de fabrikant en moet derhalve vervroegd worden vervangen. De boekwaarde per 2023 moet afgeboekt worden. Bedrag Lasten Dekking € 7.200 Incidenteel Begroting 2023 € 3.000 Structureel Begroting 2023 e.v. De boekwaarde is per 2023 € 7.200. Voor jaarlijks onderhoud en controle is structureel € 3.000 nodig.

Digitoegankelijkheid op bestaande subsites toepassen 1.1.6 Digitale dienstverlening uitbreiden We werken al enige tijd aan digitoegankelijkheid van onze website om zo te voldoen aan wetgeving (besluit digitale toegankelijkheid overheid). Inmiddels is de eigen website goed toegankelijk en wordt het regelmatig getoetst. Naast www.texel.nl zijn er verschillende websites waar de gemeente opdrachtgever van is maar die nog niet voldoen aan de wet digitoegankelijkheid. In 2023 richten we onze aandacht daarom op deze subwebsites. Waar mogelijk worden deze websites overgebracht in hetzelfde systeem als www.texel.nl waardoor toegankelijkheid en avg geborgd zijn. Afhankelijk van de subsites vraagt dit om een grotere of kleinere aanpassing in bijvoorbeeld codering of kleurgebruik. Het bedrag voor aanpassingen loopt uiteen tussen de € 2.000 en € 9.000. Het gaat om 6 websites, die daarna om de 2 jaar getoetst moeten worden, ter waarde van € 2.000. We gaan per jaar 2 websites aanpakken en dat voor 3 jaar. Bedrag Lasten Dekking € 11.000 Incidenteel Begroting 2023 € 11.000 Incidenteel Begroting 2024 € 11.000 Incidenteel Begroting 2025 € 11.000 jaarlijks voor een periode van 3 jaar

Financieel pakket vervangen 1.1.5 Interne bedrijfsprocessen beheersen Het huidige financiële pakket Decade van Unit4 moet vervangen worden (na 20 jaar). Unit4 heeft per 1 januari 2024 de overeenkomst opgezegd. Het pakket wordt vanaf die datum niet meer onderhouden en ondersteund. Naast de aanschaf van het pakket zetten we ook in op het verbeteren van onze financiële bedrijfsvoering (zoals scan en herken en e-facturering), verdergaande automatisering van onze processen en informatievoorziening. Bedrag Lasten Dekking € 400.000 Incidenteel Begroting 2023 Implementatiekosten (zoals koppeling met andere systemen, inrichting en opleidingen) € 320.000. Inhuur implementatie periode 2023 € 80.000. Door veranderde wetgeving mogen dergelijke kosten niet meer geactiveerd worden. Daarnaast is er structureel budget nodig voor de Software As A Service (SAAS) dienstverlening (zoals licenties, onderhoud, update). Zoals het er nu uit ziet kunnen deze kosten gedekt worden binnen de huidige begroting (vrijval kapitaal- en exploitatielasten oud financieel pakket). Pas na de aanbestedingsprocedure (rond de zomer) is duidelijk of de gevraagde en beschikbare middelen voldoende zijn. Met de programmabegroting 2023 komen we hierop terug.

Voorstel 2023-104 Doelenboom Motivatie

Financieel Toelichting financieel

Voorstel 2023-105 Doelenboom Motivatie

Financieel

Toelichting financieel

Voorstel 2023-106 Doelenboom Motivatie

Financieel

Toelichting financieel

Met programma organisatie Waddeneilanden verdergaan 1.1.3 Op taakvelden met andere instellingen samenwerken In 2021 zijn we er via het programma Waddeneilanden in geslaagd een woondeal te treffen met Rijk ter waarde van €4.5 miljoen Wadden breed. In 2022 gaan we verder met het programma Waddeneilanden. Voor de programmaorganisatie 2022 heeft u daartoe reeds €75.000 beschikbaar gesteld. Omdat we zeker ook in 2023 verder zullen werken met en aan het programma Waddeneilanden met onze collega Waddeneilanden, Provincies en Rijk, stellen we voor om voor het jaar 2023 opnieuw €75.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering. Mochten er tussen de behandeling van de perspectiefnota 2023 en de programmabegroting in november ontwikkelingen zijn omtrent het programma, zullen we u daarover actief informeren. Bedrag Lasten Dekking € 75.000 Incidenteel Begroting 2023 € 75.000 incidenteel.

Archief tijdsblok 2000 tot en met 2012 bewerken en overbrengingen 1.1.3 Op taakvelden met andere instellingen samenwerken De gemeente Texel heeft circa 170 meter fysiek niet bewerkt archief. Dit archief zal bewerkt moeten worden tbv overbrenging naar het Regionaal historisch centrum Alkmaar (RHCA). Onder bewerking wordt verstaan het selecteren van de archiefbescheiden in blijvend te bewaren en op termijn te vernietigen stukken. Tevens zal er een beschrijvende inventaris (conform archiefwet en afspraken met het RHCA) moeten worden opgemaakt Intern hebben wij niet de kennis en kunde om dit zelf te doen. Ondersteuning van gespecialeseerde inhuurkrachten is noodzakelijk tbv overbrenging naar het Regionaal historisch centrum Alkmaar (RHCA). De uitvoering zal plaats vinden van 2023-2026. Bedrag Lasten Dekking € 50.000 Incidenteel Begroting 2023 € 50.000 Incidenteel Begroting 2024 € 50.000 Incidenteel Begroting 2025 € 50.000 Incidenteel Begroting 2026 Gezien de hoeveelheid archiefbescheiden duurt dit project 4 jaar. Kosten worden geraamd op € 50.000 per jaar en zijn nodig om extra expertise in te huren.

Hybride dienstverlening en bedrijfsvoering door ontwikkelen 1.1.5 Interne bedrijfsprocessen beheersen Hybride dienstverlening en bedrijfsvoering door ontwikkelen Het hybride werken is door de covid-pandemie niet meer weg te denken. Het biedt ons kansen voor de dienstverlening, verbetert onze arbeidsmarkt positie en draagt bij aan het werkplezier. Op het moment dat er weer een nieuw virus of variant oplaait, zijn we bovendien in staat om de dienstverlening door te laten gaan. Deze manier van werken vraagt wel de nodige investeringen in ICT-middelen, gebouw-indelingen en werkprocessen binnen de organisatie. Daarom zal in de komende jaren nog extra geïnvesteerd moeten worden om deze manier van werken volledig tot zijn recht te laten komen voor onze dienstverlening en bedijfsvoering. Bedrag Lasten Dekking € 50.000 Incidenteel Begroting 2023 € 25.000 Structureel Begroting 2023 e.v. Eenmalig € 50.000 Structureel € 25.000

23/46

Voorstel 2023-107 Doelenboom Motivatie

Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer uitvoeren 1.1.6 Digitale dienstverlening uitbreiden Naar verwachting gaat op 1 januari 2023 de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer in (in week 10 behandeling ) Hierbij krijgen inwoners het recht om digitaal zaken te doen met de gemeente. Daarnaast is het verplicht om beleid te maken en uit te voeren voor de zorgplicht voor minder digitaal vaardigen. Deze nieuwe wet- en regelgeving vraagt niet alleen om (systeem)technische-, maar ook om proces- en cultuurverandering. Ook zullen (zaak)systemen en (bestuurlijke) processen hierop moeten worden (her)ingericht. Met geld uit de programmabegroting 2022 worden de eerste stappen gezet om te voldoen aan deze wetgeving.

Financieel

Toelichting financieel

Voorstel 2023-108 Doelenboom Motivatie

Financieel

Toelichting financieel

24/46

De WMEBV vraagt om verdere digitalisering. Voor het digitaliseren van nu nog analoge processen en formulieren is onvoldoende budget. Het gaat om vereenvoudigen van formulieren, aanpassingen van processen en koppeling van systemen in bijvoorbeeld het Sociaal Domein. Inwoners en hun gemachtigden kunnen dan in een beveiligd portaal als bijv. Mijn Uitkering hun zaken regelen met de gemeenten. Door de machtigingsmogelijkheden (bijvoorbeeld het machtigen van bewindvoerders of vrijwillig machtigen) is het ook voor minder digitaal vaardigen mogelijk om toch digitaal zaken te regelen via een tussenpersoon. Eenmalig gaat het om een bedrag van € 15.000 en jaarlijks om € 18.000. Hoe de zorgplicht ingevuld zal worden wordt duidelijk in de loop van 2022. Het voorstel wordt dan mogelijk nog aangevuld. Bedrag Lasten Dekking € 15.000 Incidenteel Begroting 2023 € 18.000 Structureel Begroting 2023 e.v. € 15.000 eenmalig € 18.000 jaarlijks (afhankelijk van aantal licenties)

ICT doorontwikkelen 1.1.5 Interne bedrijfsprocessen beheersen Binnen de ICT-omgeving hebben we ontwikkelingen waargenomen die een structurele kosten verzwaring veroorzaken en die niet door de indexering kunnen worden afgedekt. Voorbeelden hiervan zijn de Microsoft, Pink Roccade en Gis applicaties. De prognose is dat structureel € 20.000,- benodigd is. Daarnaast vraagt de beveiliging van het netwerk extra hulpmiddelen en andere inzet van de ICT-medewerkers. Hier lopen nu al onderzoeken naar maar de verwachting is dat structureel € 20.000,- en incidenteel € 10.000 benodigd is. Bedrag Lasten Dekking € 10.000 Incidenteel Begroting 2023 € 40.000 Structureel Begroting 2023 e.v. Het €20.000 deel extra informatiebeveiliging is een inschatting die momenteel nader wordt onderzocht. Bij de behandeling van de programmabegroting 2023 zal dit bedrag waar nodig nog bijgesteld kunnen worden.

Programma 2

Programma 2

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde

Een sociaal en gezond Texel: samen voor en mét inwoners. We willen bijdragen aan de kwaliteit van leven voor alle Texelaars. We willen dat inwoners zo volledig, volwaardig en onafhankelijk mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. Als dat tijdelijk of langdurig niet lukt, ondersteunen we hierbij. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van de mogelijkheden en het netwerk van deze inwoner. We proberen problemen te voorkomen. Als er toch problemen zijn, zorgen we voor creatieve oplossingen door zo gericht mogelijk te ondersteunen en integraal te werken binnen het brede sociaal domein.

Damoclesbeleid Gemeente Texel Verordening Adviesraad Sociaal Domein (2015) Verordening Participatiewet re-integratie en gesubsidieerde arbeid Verordening Individuele Studietoeslag en Individuele Inkomenstoeslag (2018) Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Verordening Tegenprestatie Participatiewet (2015) Verordening Participatiewet reintegratie en gesubsidieerde arbeid(2018)

Visie sociaal domein 2021 uitvoeringsprogramma gezond & veilig opgroeien (2021) uitvoeringsprogramma maatschappelijke ondersteuning en meedoen (2021) uitvoeringsprogramma werk & zekerheid, inclusief inburgering (2021) uitvoeringsprogramma gezondheid (2021) Verordening Jeugdhulp Integraal Veiligheidsplan Nota voorschoolse educatie Algemene Subsidie verordening Verordening Maatschappelijke ondersteuning Actieplan gezondheidsbeleid 2018 Regionaal plan van aanpak Beschermd Wonen en maatschappelijke opvang 2018-2020

Veiligheid op orde Samen met onze partners streven we naar een veilige woon- en leefomgeving, zowel voor Texelaars als voor onze bezoekers. Daarom zetten we in op het voorkomen en beperken van risico’s die de openbare orde en veiligheid bedreigen.

25/46

Waar hebben we al op ingezet? 2022 staat in het teken van de uitvoering van de vier uitvoeringsprogramma’s sociaal domein: • Gezond & Veilig opgroeien, • Werk & Zekerheid inclusief inburgering, • Maatschappelijke ondersteuning & meedoen en • Gezondheid. Hiermee is een extra impuls gegeven aan deze thema’s en wordt gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van inwoners. Ook brengen we focus aan in onze dienstverlening en verstevigen we de samenwerking met alle stakeholders. Vanuit de uitvoeringsprogramma’s wordt onder meer een vervolg gegeven aan de Eilandse aanpak, waarbij de focus ligt op ouderkracht en begeleide vrijetijdsbesteding. En in samenwerking met een dorpscommissie wordt een pilot opgezet om de functie van het dorpshuis uit te breiden met een voorportaal voor zorg en welzijn. Er wordt onderzoek gedaan en een inhoudelijke keuze gemaakt voor de toekomst van De Bolder en de organisatie van maatwerktrajecten voor alle andere participatievragen. En samen met inwoners en professionals is op nieuwe manieren gewerkt aan een gezond Texel, vanuit voorlichtingscampagnes en nieuwe netwerken. Daarnaast wordt ingezet op de herijking van de opdracht van het Sociaal Team, bijvoorbeeld t.a.v. het school maatschappelijk werk.

Daarnaast wordt in 2022 vanuit een nieuwe samenwerking tussen gemeente, Texels Welzijn en De Bolder gewerkt aan de participatie en integratie van statushouders. Waar zetten we in 2023 op in? 2023 blijft in het teken staan van de uitvoering, tussentijdse evaluatie en opvolging van de uitvoeringsprogramma’s sociaal domein. Deze zijn vastgesteld voor het jaar 2022 en 2023. Zo wordt er een vervolg gegeven aan de onderzoeksresultaten van de toekomst voor De Bolder en de organisatie van andere participatiedienstverlening. De pilot om dorpshuizen een bredere functie te geven, als voorportaal voor vragen en dienstverlening op het gebied van zorg, welzijn en participatie, zal worden geëvalueerd. En als vervolg op de Eilandse aanpak worden vanuit het uitvoeringsprogramma Gezond & Veilig opgroeien aangepaste of structurele oplossingen voorgesteld voor de

maatschappelijke vraagstukken van en rond jongeren en hun ouders. Daarnaast wordt als gevolg van de decentralisatie lokaal uitvoering gegeven aan de nieuwe taak Beschermd Wonen. Hierbij kunnen psychisch kwetsbare mensen beter ondersteund worden in hun eigen omgeving. In 2024 lopen de inkoopcontracten jeugdzorg en Wmo af. In 2023 zal voorgesorteerd worden op een nieuwe inkoopstrategie. Op het gebied van openbare orde en veiligheid komt een meldpunt waar allerlei vormen van misstanden gemeld kunnen worden op het gebied van ondermijning waaronder mensenhandel en drugscriminaliteit. Ook wordt het integraal veiligheidsbeleid aangepast in 2023. Inventarisatie wenselijke voorstellen Er worden geen nieuwe voorstellen gedaan binnen dit programma.

Programma 3

Programma 3

Mooi en gastvrij Texel

Mooi en gastvrij Texel

Texel is aantrekkelijk voor bezoekers, bewoners en bedrijven. Er is balans tussen toeristische ontwikkelingen, draagkracht van het Texelse landschap en draagvlak bij de inwoners. Het unieke eilandkarakter van Texel blijft goed behouden.

Groenbeheerplan GW

Boeren en vissers horen bij Texel. We ondersteunen landbouw en visserij waar mogelijk.

Strandnota

Een hoge kwaliteit van natuur en landschap. Er is een goede balans tussen ecologie en economie, tussen natuur, landschap en landbouw. De openbare ruimte is zó ingericht dat deze de klimaatverandering (natter, heter en droger) goed aan kan.

Toeristisch Toekomstplan (TTP) Beleidsnotitie Natuur en Landschap Texel Welstandsnota Visiedocument VTH fysieke leefomgeving Strategie klimaastadaptatie Visie en meerjarenprogramma strand en duingebied

Een veilige kust die ons beschermt tegen het water van de zee en die ruimte biedt voor recreatie en natuur. Met de mogelijkheden van de nieuwe Omgevingswet, beschermen we de (kern)waarden van Texel en maken we de gewenste ontwikkelingen mogelijk. Hierbij doen we meer samen met inwoners en bedrijven.

Waar hebben we al op ingezet? Toerisme Het Toeristisch Toekomstplan (TTP) is in september 2021 vastgesteld en de bijbehorende Uitvoeringsagenda 2022-2024 begin 2022. De uitvoeringsagenda bevat de belangrijkste acties die gemeente Texel samen met haar stakeholders wil oppakken om toerisme en recreatie op het eiland duurzaam te verbeteren. Met STIFT en VVV zijn in 2020 weer 4-jarige overeenkomsten afgesloten. Groenbeheer Planmatige aanpak door uitvoering van het Groenbeheerplan. Natuur en landschap De schapenhouderij draagt blijvend bij aan het Texelse landschap. We ondersteunen de vereniging van schapenboeren en uitvoering van de gebiedsvisie Hoge Berg. Kust & Strand In 2020 is gestart met een gebiedsvisie Kuststrook. Ruimtelijke Ordening De voorbereiding van de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2023) gaat door.

Waar zetten we extra op in? Toerisme De acties uit het Toeristisch Toekomstplan: - Heldere aangescherpte regelgeving voor logies en ontbijt en actualisatie van planologische slaapplaatsenregistratie. - Het invoeren van een registratieplicht voor alle woningen die een vorm van toeristische verhuur aanbieden. - Gastvrij en toekomstbestendig ondernemerschap. - Stimuleren bezoekers om meer de fiets en het openbaar vervoer te gebruiken en de auto te laten staan. Gekeken naar spreidingsinstrumenten. Groenbeheer De openbare ruimte moet de extremere weersomstandigheden (natter, heter, droger, drukker) opvangen. We zoeken daarvoor ruimte voor groen en wateropvang om hittestress te voorkomen, opname van CO2 te stimuleren, fijnstof te filteren, geluid te weren en een grotere biodiversiteit te krijgen. Voorwaarden worden geformuleerd waarmee we (her)inrichtings- en bouwplannen gaan beoordelen op de klimaatadaptiviteit.

Kust & strand Begin 2022 is de Visie Noordzeekust Texel vastgesteld, deze wordt uitgewerkt in het bijbehorende Meerjarenprogramma. We blijven gaan voor een veilige kust die ons beschermt en ruimte biedt voor recreatie en natuur. Door regelmatig ambtelijk en bestuurlijk overleg over de Noordzeekust zetten we in op samenwerking met de betrokken partijen waarbij ook de inwoners en ondernemers betrokken worden. Ruimtelijke Ordening De voorbereiding op de Omgevingswet gaat in 2022 worden geïntensifieerd met cursussen, trainingen en oefensessies. Met de Omgevingswet gaan taken naar de gemeente over. Dat biedt kansen om bijvoorbeeld milieuregels af te stemmen op de lokale situatie. Ook voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving rond bodembescherming en -sanering wordt de gemeente bevoegd gezag. De verwachting is dat de Omgevingsdienst deze diensten blijft uitvoeren. In 2022 zal de contourennota Omgevingsvisie de kaders aangeven van zowel de participatie als de rode draad vanuit de Texelse kernwaarden. Op basis hiervan zal de Omgevingsvisie Toekomst van Texel de volgende fase ingaan, samen met burgers, ondernemers en organisaties. Toezicht & Handhaving De uitkomsten van het ‘parapluplan toerisme en recreatie’ over ondergeschiktheid en reëel agrarisch bedrijf zullen bij de handhaving een rol gaan spelen.

Verder zullen alle voorkomende toezichtzaken, zoals gebiedscontrole, kamperen bij de boer, recreatieparken, illegale bewoning, recreatieve bewoning van woonhuizen etc. speerpunten blijven. Voor 2022-2023 is de inzet en capaciteit van het Boa-team sterk afhankelijk van het vervolg op de corona maatregelen en de vorm van handhaving voor het toezicht op betaald parkeren. De samenwerking met de politie zal verder worden geconcretiseerd. Permanente bij- en herscholing van de Boa’s vindt plaats. Inventarisatie wenselijke voorstellen Openbaar groen vervangen Maaidek aanschaffen Parkeerterreinen strandslagen aanpakken