Bijlage 2. Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031
Tekst van het document
Regionale Uitvoeringsagenda Kop van Noord-Holland, 2e DPRA cyclus 2026-2031
Sweco Nederland B.V. Handelsregister 30129769 Onderwerp Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland Projectnummer 51030019 Klant Deelregio Kop van Noord-Holland Datum 04-09-2026 Documentreferentie Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA Cyclus 3/24 1. Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1 Wat is de uitvoeringsagenda? ........................................................................ 4 1.2 Leeswijzer ......................................................................................................... 4 2. Overzicht acties en ambities ....................................................................................... 5 3. Omschrijving per actie ................................................................................................ 8 3.1 Algemeen .......................................................................................................... 8 3.2 A Uitvoeren ....................................................................................................... 9 3.3 B. Samenwerken ............................................................................................ 16 3.4 C. Reguleren ................................................................................................... 19 3.5 D.
Stimuleren .................................................................................................. 20 4. Overzicht van de acties in de periode 2026-2031 ................................................... 21 4.1 Acties voor de komende jaren...................................................................... 21 Inhoudsopgave Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 4/24 1. Inleiding 1.1 Wat is de uitvoeringsagenda? De huidige Kop van Noord-Holland voldoet nog niet aan de ambities die we hebben gesteld voor een klimaatadaptieve regio. Dit betekent dat er een opgave is om deze ambities wel te bereiken. In deze uitvoeringsagenda zijn de acties voor de komende periode (2026-2032) geformuleerd. De acties zijn onderverdeeld in vijf categorieën: algemeen, uitvoeren, samenwerken, reguleren, stimuleren. De uitvoeringsagenda volgt op de strategie klimaatadaptatie de Kop van Noord-Holland, 2e cyclus DPRA 2026-2031. In dit document worden de context van de regio, de grootste kwetsbaarheden en de ambities ten aanzien van de thema’s wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte toegelicht. 1.2 Leeswijzer Dit document bevat de regionale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie voor de 2e DPRA-cyclus die loopt in de periode 2026-2031.
De uitvoeringsagenda bevat de acties die de komende jaren worden opgepakt in de regio. • Hoofdstuk 2 bevat een overzicht van de acties en hoe deze zijn bijdragen aan het behalen van de ambities per klimaatthema wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte • Hoofdstuk 3 bevat een uitgebreide omschrijving van de acties. • Hoofdstuk 4 bevat een overzicht van de acties, de trekker, de omgevingspartners, het budget en de planning. Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 5/24 2. Overzicht acties en ambities
Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 6/24
Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 7/24
Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 8/24 3. Omschrijving per actie 3.1 Algemeen Actie: Regionale klimaatcoördinator Doel Coördineren van samenwerking aan kimaatadaptatie binnen de regio en met andere regio’s. Borging van gezamenlijke acties van klimaatadaptatie op regionaal niveau van de Kop van Noord-Holland. Daarmee draagt deze actie bij aan het aanjagen van het klimaatbestendigmaken van de bestaande omgeving en het klimaatbestendig inrichten van nieuwbouw voor de thema’s wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Toelichting Om de samenwerking in de regio te coördineren, uitvoering van deze agenda te borgen en voortgang te monitoren, hebben we een regionaal aanspreekpunt. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met - Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Geregeld binnen de samenwerking Kop van Noord-Holland Actie: Jaarlijkse evaluatie en bijsturing uitvoeringsagenda Doel Het jaarlijks evalueren van de voortgang van de regionale aanpak klimaatadaptatie en, indien nodig, herzien van de planning.
Door jaarlijks te evalueren en bij te sturen, zorgt deze actie ervoor dat de regio tijdig kan inspelen op nieuwe inzichten en knelpunten, waardoor de ambities voor wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte daadwerkelijk en doelgericht worden behaald. Toelichting Jaarlijks wordt de voortgang beoordeeld en worden acties en planning waar nodig bijgesteld. Op basis van deze evaluatie, worden de gemeenteraden geïnformeerd over de voortgang en eventuele wijzigingen in de regionale aanpak. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met Gemeenten Trekker Gemeenten en regiocoördinator Kosten Eigen inzet binnen de samenwerking Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 9/24 3.2 A Uitvoeren Actie: A1 Doorberekening ’waterrobuust en klimaatbestendig 2050’ per gemeente. Doel Het doorberekenen van de opgave richting 2050 per gemeente, zodat duidelijk wordt welke maatregelen en investeringen nodig zijn om de leefomgeving waterrobuust en klimaatbestendig te maken. De doorrekening vormt de basis voor besluitvorming, prioritering en projectontwikkeling om water robuust en klimaatbestendig te zijn in 2050.
Toelichting Per gemeente wordt een doorberekening gemaakt wat het kost om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Daarbij worden verschillende uitvoeringsscenario's in kaart gebrachten en wordt de haalbaarheid van deze scenario's getoetst. De inzichten uit deze studie leiden tot een aanpak en specifieke projecten die de leefomgeving klimaatbestendig maken. Laag piramide Natuurlijk systeem, technische maatregelen Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met - Trekker Gemeenten (gezamenlijk optrekken) Kosten €80.000 totaal, €20.000 per gemeente Actie: A2 Subsidiemogelijkheden in beeld brengen Doel Gezamenlijk in beeld brengen en aanvragen van subsidies ter financiële ondersteuning om de acties uit te voeren voor alle klimaatthema's. Toelichting Inzichtelijk maken welke mogelijkheden voor subsidies er zijn voor overheden in het kader van het project binnen de Samenwerking Ruimtelijke Adaptatie Noorderkwartier. Deze actie stelt gemeenten in staat om maatregelen voor de ambities financieel haalbaar te maken. Laag piramide Technische maatregelen Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte.
Samen met Weerbaarheidsprogramma’s Trekker Regio Noorderkwartier Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 10/24 Actie: A3 Opstellen Inspiratieboek Kop van Noord-Holland Doel Het opstellen van een regionaal inspiratieboek dat gemeenten ondersteunt bij de ambities over het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving. Het boek biedt concrete maatregelen, goede voorbeelden en koppelt klimaatadaptatie aan het concept positieve gezondheid. Gemeenten kunnen het vertalen naar een lokaal Handboek Inrichting Openbare Ruimte. Toelichting Het inspiratieboek bundelt maatregelen en voorbeelden voor een klimaatbestendige leefomgeving, gekoppeld aan gezondheid. Zo wordt ingegaan op thema’s als het voorkomen van schade aan flora en fauna als gevolg van droogte. Het ondersteunt gemeenten bij het standaard meenemen van klimaatadaptatie in reconstructies en beheer. Door afstemming met de Veiligheidsregio worden veiligheid en bereikbaarheid geborgd. Het boek vormt de basis voor lokale handboeken en uitvoeringsrichtlijnen. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte.
Samen met Gemeenten, Veiligheidsregio, Woningcorporaties, Waterschap HHNK, Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €75.000 Actie: A4 Bijwerken van de gezamenlijke informatiebasis als de Klimaatatlas Doel Het actualiseren van de regionale informatiebasis zoals de Klimaatatlas zodat alle gemeenten beschikken over een actueel, gedeeld overzicht van klimaatrisico’s, kwetsbare locaties en vitale functies. Dit omvat ook het afstemmen van duidelijke technische uitgangspunten die te hanteren zijn, zoals de 70 mm bui en andere regionale parameters. Deze actie draagt bij aan de ambities, doordat deze informatie knelpunten voor wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte in kaart brengt en gemeenten deze hiermee gericht kan aanpakken met eenduidige uitgangspunten. Toelichting Met een actuele informatiebasis is er inzicht in de kwetsbaarheden in de regio. Deze informatie kan worden gebruikt voor het aanpakken van klimaatoverlast-knelpunten en geeft inzicht tijdens crisissituaties. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte.
Samen met Gemeenten, HHNK, Veiligheidsregio, Netbeheerders Trekker Regio Noorderkwartier en waterschap HHNK Kosten Financiën zijn op Noorderkwartierniveau geregeld Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 11/24 Actie: A5 Versterken regionaal crisis- en communicatieplan voor handelingsperspectief bij overstromingen, hittestress, natuurbrand en wateroverlast. Doel Het versterken van het regionale crisis- en communicatieplan zodat inwoners, kwetsbare groepen, zorgverleners en bedrijven duidelijk handelingsperspectief hebben bij overstromingen, hittestress, natuurbrand en wateroverlast. Deze actie draagt bij aan de ambities om bewustwording en handelingsperspectief te verbeteren. Toelichting De regio ziet het belang om kwetsbare groepen (ook arbeidsmigranten, anderstaligen, toeristen), bedrijven, zorgverleners bewust te maken van klimaatrisico's en handelingsperspectief te bieden en te stimuleren tot het nemen van de juiste acties. We sluiten aan bij de bestaande risicocommunicatie van de Veiligheidsregio en kijken waar aanscherping nodig is om communicatie naar specifieke doelgroepen te borgen. Vervolgens zetten we in op verdere ontwikkeling van het plan in samenwerking met de Veiligheidsregio.
Communicatiemateriaal zoals crisisgids (Vlieland), folders, weerbaarheidscampagnes, webpagina’s, FAQ’s dienen, zowel digitaal als offline, ontwikkeld en verspreid te worden en direct beschikbaar te zijn bij crisis. Bij blauwalgproblematiek dient actief gecommuniceerd te worden over zwemveiligheid. Let hierbij op niet-officiële zwemlocaties waar communicatie nu nog ontbreekt. Laag piramide Crisisbeheersing Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met Gemeenten, veiligheidsregio, bedrijven, zorginstellingen, HHNK Trekker Gemeenten Kosten €20.000 Actie: A6 Afwegingskader ingrijpen of accepteren Doel Het ontwikkelen van een regionaal toepasbaar afwegingskader waarmee op wijk- en straatniveau kan worden bepaald of maatregelen nodig zijn om klimaatschade te voorkomen, of dat schade in bepaalde situaties (voorlopig) kan worden geaccepteerd. Bijvoorbeeld: als bij een bepaalde bui met een bepaalde herhalingskans 200.000 euro schade kan ontstaan, moet dan direct een maatregel worden getroffen? En hoeveel mag zo'n maatregel kosten? Toelichting Door gezamenlijk een afwegingskader op te stellen, kunnen gemeenten op een vergelijkbare manier de benodigde aanpassingen op knelpuntlocaties bepalen. Gemeente Den Helder heeft goede ervaringen met risicogestuurd afwegingskader, deze dient als inspiratie voor het op te stellen kader.
Laag piramide Technische maatregelen Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met Gemeenten, HHNK Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €20.000 Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 12/24 Actie: A7 Onderzoek naar inzetbaarheid en herstel van compartimeteringsstructuren (oude dijken & tunnels) Doel Verdieping van het onderzoek van HHNK naar hoe oude dijken, tunnels en andere compartimenteringsstructuren kunnen worden ingezet of hersteld om water te sturen en overstromingsschade te beperken. De verdieping richt zich op het duiden van de huidige onderzoeksresultaten voor de regio en het bepalen welke aanvullende analyse nodig is om deze kennis praktisch toepasbaar te maken voor gemeenten. Hiermee draagt deze actie bij aan de ambities van schadebeperking bij wateroverlast. Toelichting Het idee om deze structuren te benutten leeft al langer. De afdeling Waterveiligheid van HHNK heeft hier onderzoek naar gedaan en deze actie bouwt voort op die bestaande kennisbasis. Met deze actie willen gemeenten en HHNK verder inzicht verkrijgen of dit een haalbare en wenselijke oplossing is om de gevolgen van overstromingen te verminderen in de Kop van Noord-Holland.
Laag piramide Technische maatregelen Klimaatthema Wateroverlast en overstromingen Samen met Regio Kop van Noord-Holland Trekker Waterschap HHNK Kosten Eigen inzet Actie: A8 Prestatieafspraken huurwoningen (FCAB-methode) Doel Het systematisch beoordelen van de huidige staat van huurwoningen met de FCAB-methode als basis voor prestatieafspraken over verbeteringen richting klimaatadaptieve woningvoorraad. Toelichting Deze analyse vormt de basis voor afspraken over verbetering en uitvoering. Hiervoor gaat traject lopen vanuit samenwerking op Noorderkwartier niveau. Laag piramide Technische maatregelen Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met Gemeenten, woningcorporaties Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 13/24 Actie: A9 Opstellen en uitvoeren hitteplan (al in uitvoering) Doel Het versterken en afstemmen van lokale hitteplannen tussen gemeenten en de Veiligheidsregio, zodat kwetsbare groepen beter beschermd zijn tegen hittestress en natuurbrandrisico’s. Het hitteplan sluit aan op de ambitie om in te zetten op bewustwording en aanpassing van gedrag van (kwetsbare) inwoners. Toelichting Het opstellen van de lokale hitteplannen is al in uitvoering.
Echter liggen er nog kansen in het coördineren en afstemmen tussen de gemeenten en de Veiligheidsregio. Door de Veiligheidsregio samen met de trekkers van de hitteplannen actief te betrekken, kunnen kansen, knelpunten en ontbrekende kennis worden gesignaleerd en benut. Daarbij kan ook worden verkend of elementen als schuilplaatsen bij natuurbrand relevant zijn om mee te nemen in de hitteplannen. Er wordt extra aandacht besteed aan kwetsbare groepen (waaronder ook arbeidsmigranten, anderstaligen en toeristen) zodat zij tijdig bereikt en ondersteund kunnen worden. Ook is er aandacht voor dierwelzijn in het hitteplan. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Hitte en droogte (natuurbrand) Samen met Veiligheidsregio, GGD, en gemeenten Trekker Gemeenten Kosten al geborgd Actie: A10 Inventariseren en opstellen kaarten van koele plekken en koele hoofdroutes naar vitale functies. Doel Het in kaart brengen per gemeente van koele plekken en koele hoofdroutes naar vitale functies, met prioriteit voor kwetsbare wijken en groepen. Zo draagt deze actie bij aan de hittebestendige inrichting van de buitenruimte en het toevoegen van schaduw en koele verblijfsplekken.
Toelichting Deze actie richt zich op het identificeren en ontwikkelen van koele routes voor kwetsbare inwoners, inclusief supermarkten, huisartsen, trein- en busstations en apotheken. Zorg voor duidelijke communicatie naar de kwetsbare groepen over de mogelijkheid van het gebruik van deze koele routes. Sluit aan bij bestaande ambities (30% schaduw op langzaamverkeersroutes). Daarnaast worden bestaande groen-blauwe structuren inzichtelijk gemaakt en benut voor het creëren van koele plekken en schaduwrijke routes. Laag piramide Natuurlijk systeem en technische maatregelen Klimaatthema Hitte Samen met Groenbeheerders, inwoners, Veiligheidsregio, woningcorporaties. Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €40.000 Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 14/24 Actie: A11 Installeren van zonnebrandpalen, watertappunten, EHBO-posten op drukke locaties in zomerperiodes. Doel Het verminderen van hittestress en vergroten van zelfredzaamheid op drukke zomerse locaties door het aanbieden van basisvoorzieningen. Toelichting Vooraf wordt een inventarisatie van bestaande voorzieningen uitgevoerd, zodat duidelijk is wat er al aanwezig is en waar aanvullende voorzieningen nodig zijn. Deze actie zorgt voor directe bescherming en ondersteuning van inwoners en toeristen door op o.a.
stranden, recreatiegebieden en toeristische hotspots waar nodig zonnebrandpalen, watertappunten en EHBO-postvoorzieningen te plaatsen om bezoekers te ondersteunen tijdens warme perioden. Naast drukke recreatieve locaties, kan deze actie ook worden verbreed naar sportverenigingen en bestaande initiatieven voor kwetsbare groepen zoals voedselbankacties. Voor een goede borging is samenwerking tussen de betrokken domeinen en de GGD essentieel. Daarbij is het van belang om gezamenlijk afspraken te maken over beheer, onderhoud en verantwoordelijkheden. Laag piramide Technische maatregelen, crisisbeheersing Klimaatthema Hitte Samen met Ondernemers, toeristensector, GGD, PWN Trekker Gemeenten Kosten Afhankelijk van inventarisatie. Kostendragers daarna te bepalen. Actie: A12 Gebruik maken van informatie verzilting en inzicht in zoetwaterbeschikbaarheid Doel Het benutten van de nieuwe verziltings- en zoetwaterinformatie vanuit HHNK om inzicht te verkrijgen in mogelijke maatregelen tegen verzilting in de duinrand en in polders. Er wordt gekeken naar de gevolgen voor landbouw, landgebruik, ontwikkelingen, natuur en drinkwaterwinning en hoe hiermee om te gaan om een robuust watersysteem met een goede waterkwaliteit te waarborgen. Toelichting Door HHNK wordt momenteel onderzoek gedaan en metingen verricht naar verzilting. Deze data wordt beschikbaar gesteld aan gemeenten.
Deze data vertalen gemeenten en HHNK gezamenlijk naar randvoorwaarden voor een robuust watersysteem in de binnenduinrand met goede waterkwaliteit. Lokale projecten zoals FRESHEM op Texel worden hierbij meegenomen om regionale inzichten te verrijken en gebiedsspecifieke verschillen beter te begrijpen. Deze actie laat gemeenten gericht bepalen welke kansen, risico’s en behoeften er zijn voor vervolgacties richting een robuust watersysteem met goede waterkwaliteit. Zo kan dit bijvoorbeeld leiden tot maatregelen die zijn toe te passen in het kader van de Aanpak Landelijk Gebied en/of het behalen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water. Laag piramide Natuurlijke systeem, technische maatregelen Klimaatthema Droogte Samen met Gemeenten, waterschap, agrarische sector, terreinbeherende organisaties Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 15/24 Actie: A13 Ontwikkelen gemeentelijke aanpak met betrekking tot grootschalige wateroverlast (doorvertaling bovenregionale stresstest) Doel Het opstellen van een regionale aanpak op hoe de Kop van Noord-Holland omgaat met grootschalige wateroverlast (gevolgen van 200 mm in 48 uur), inclusief beschermingsniveaus, rolverdeling, prioritaire gebieden en investeringsprogramma’s.
Deze actie bouwt voort op de resultaten van de bovenregionale stresstest en risicodialoog van de Provincie Noord-Holland. Toelichting De provincie Noord-Holland voert een bovenregionale stresstest en risicodialoog uit voor wateroverlast. Deze actie richt zich op de doorvertaling van die inzichten naar de Kop van Noord-Holland: wat betekenen de regionale risico’s, kwetsbaarheden en scenario’s voor onze gemeenten, en welke keuzes en afspraken zijn nodig op het niveau van de Veiligheidsregio? De uitkomsten worden verwerkt in een gezamenlijke aanpak die richting geeft aan de omgang met grootschalige wateroverlast. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast Samen met Veiligheidsregio, Gemeenten, waterschap HHNK, Provincie Noord-Holland, terreinbeheerders Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €20.000 Actie: A14 Onderzoek bewustzijn klimaatrisico’s Doel Het verkrijgen van inzicht in het huidige niveau van bewustzijn, risicoperceptie en zelfredzaamheid van inwoners, bedrijven en kwetsbare groepen ten aanzien van klimaatrisico’s. Door dit scherp te hebben, kan deze actie bijdragen aan de ambitie om het risicobewustzijn en weerbaarheid van inwoners te vergroten.
Toelichting Opzetten en uitvoeren van bewustzijnsonderzoek in de vorm van een regionale enquête onder inwoners (specifieke aandacht voor kwetsbare groepen) en bedrijven om te meten in hoeverre zij bekend zijn met de klimaatrisico’s, handelingsperspectieven en ervaren kwetsbaarheden. De resultaten kunnen worden gebruikt om het communicatieplan aan te scherpen (A5) en voor het vergroten van bewustwording van inwoners (D1) Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, overstromingen, hitte, droogte. Samen met Gemeenten, GGD, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, waterschap HHNK Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €10.000 Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 16/24 3.3 B. Samenwerken Actie: B1 Alliantievorming met partners Doel Het versterken van samenwerking met alle relevante partners om gezamenlijk de leefomgeving klimaatadaptief en waterrobuust in te richten en inwoners beter voor te bereiden op klimaatrisico’s. Deze actie draagt bij aan het behalen van alle ambities doordat partners gezamenlijk maatregelen afstemmen, verantwoordelijkheden borgen en integrale oplossingen ontwikkelen voor wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte.
Toelichting We voeren structurele gesprekken met partijen die zich bezighouden met klimaatadaptatie. Daarbij denken we aan de volgende partijen en onderwerpen om met hen te bespreken: - Veiligheidsregio: evacuatiestrategie, calamiteitenroutes, blusvoorzieningen - GGD: calamiteitenplannen hitte, kwetsbare inwoners in beeld - Zorginstellingen; kwetsbare inwoners in beeld - Bedrijven: bewustwording en aanpassing vastgoed op veranderend klimaat - Vervoerders: bereikbaarheid tijdens extreem weer - Terreinbeheerders: grootschalige wateroverlast, verkoeling - Beheerders van vitale functies: calamiteitenplannen, klimaatadaptieve inrichting terreinen - Defensie: weerbaarheidsstrategie regio, evacuatiestrategie - Woningbouwcorporaties: klimaatadaptief maken van bestaande bouw en klimaatadaptieve nieuwbouw We leggen afspraken vast, waarin we besluiten maken over gezamenlijke acties, verantwoordelijkheden en het ontwikkelen van een evacuatiestrategie inclusief routes, opvanglocaties en aandacht voor kwetsbare groepen. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, overstromingen, droogte, hitte Samen met Woningbouwcorporaties, veiligheidsregio, GGD, zorginstellingen, bedrijven, beheerders en vervoerders, terreinbeheerders, gemeenten, defensie.
Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 17/24 Actie: B2 Aanjagen inzicht in kwetsbaarheid van vitale functies Doel Het vergroten van inzicht bij beheerders van vitale functies in hoe hun voorzieningen functioneren bij overstroming, wateroverlast of langdurige stroomuitval. Inzicht verkrijgen in de gevolgen voor het gebied, de bereikbaarheid. Zo draagt deze actie bij aan het versterken van de regionale weerbaarheid op de ambities van overstromingen en wateroverlast, en maakt het mogelijk om gericht maatregelen te nemen. Toelichting Beheerders worden gestimuleerd om kwetsbaarheden van hun voorzieningen te analyseren en maatregelen te bepalen, inclusief de gevolgen voor bereikbaarheid en locatiekeuzes voor nieuwe vitale functies. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing Klimaatthema Overstromingen, wateroverlast, hitte Samen met Liander, gemeenten, waterschap HHNK, Veiligheidsregio Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Actie: B3 Community of Practice klimaatadaptatie (CoP) Doel Het opzetten van een regionale CoP voor kennisdeling, gezamenlijke leerprocessen en versterking van samenwerking rond klimaatadaptatie.
Toelichting Meerdere bijeenkomsten per jaar om gezamenlijk te leren, netwerk uit te breiden, samen praktijkgericht na te denken over klimaatadaptief handelen in de Kop van Noord-Holland. Kennis wordt regionaal gedeeld en versterkt, bijvoorbeeld over het voorkomen van droogteschade aan flora en fauna. Belangrijk om het sociale domein goed te betrekken hierin, o.a. beleidsmedewerkers gezondheid en sport/beweging. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, overstromingen, droogte, hitte Samen met Gemeenten Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €100.000 (uitgaande van 5 jaar lang 4 bijeenkomsten per jaar) Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 18/24 Actie: B4 Afstemming en uitwisseling over implementatie Artikel 6.75 Doel Het verbeteren van de toepassing van artikel 6.75 van de Provinciale Omgevingsverordening door regionale afstemming en kennisuitwisseling. Toelichting De provincie Noord-Holland heeft in de Provinciale Omgevingsverordening instructieregel artikel 6.75 opgenomen, die verplicht dat bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen rekening wordt gehouden met klimaatrisico’s, zo draagt deze actie direct bij aan het realiseren van de ambities voor wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte.
Gemeenten wisselen ervaringen uit over de implementatie van artikel 6.75 en stemmen werkwijzen af om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen beter te toetsen op klimaatrisico’s en een gelijk speelveld te bevorderen. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, overstromingen, droogte, hitte Samen met Gemeenten Trekker Werkregio Noorderkwartier Kosten Eigen inzet Actie: B5 Rolverdeling en bestuurlijke afspraken Doel Het verduidelijken en vastleggen van rollen, verantwoordelijkheden en afstemming tussen gemeenten, HHNK, Veiligheidsregio, Provincie en organisaties zoals Defensie en vitale functies voor effectieve samenwerking en tijdige uitvoering van de maatregelen op alle klimaatthema’s. Toelichting Partijen stemmen structureel af over hun verantwoordelijkheden en werkzaamheden op het gebied van klimaatadaptatie, zodat samenwerking en informatie-uitwisseling beter geborgd zijn. We leggen vast wat de rolverdeling en verantwoordelijkheden zijn tussen gemeentes, HHNK, Veiligheidsregio, Provincie. Ook structureel afstemming met organisaties als Defensie, vitale functies als de TESO en NAM. Met als doel om elkaar op de hoogte te houden van de ontwikkelingen, en waar de partijen mee bezig zijn t.a.v. klimaatadaptatie.
Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, overstromingen, droogte, hitte Samen met Defensie, Veiligheidsregio, Gemeenten, waterschap HHNK, beheerders vitale funcites Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 19/24 3.4 C. Reguleren Actie: C1 Borgen kansen klimaatadaptatie in afdeling RO Doel Het zorgen dat RO-afdelingen klimaatadaptatie structureel meenemen in planvorming, toetsing en gesprekken met ontwikkelaars, inclusief toepassing van relevante eisen en klimaatkaarten en de borging van Artikel 6.75 zoals uitgewerkt in de provinciale handreiking. Toelichting Via kennissessies en procesafspraken worden RO-afdelingen ondersteund om klimaatadaptatie standaard te borgen in planprocessen, inclusief het toepassen van LIOR-eisen, het convenant klimaatbestendig bouwen 2.0, artikel 6.75 en toepassen van klimaatkaarten klimaatbestendige gebiedsontwikkeling voor ontwerp, aanleg en beheer. Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte.
Samen met Gemeenten Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Actie: C2 Borgen klimaatadaptieve aanlegeisen in lokale richtlijnen zoals LIOR/HIOR Doel Vastleggen van ontwerpeisen voor een klimaatadaptieve openbare ruimte in de LIOR/HIOR en andere lokale richtlijnen. Toelichting Het is belangrijk dat de klimaatadaptieve eisen t.a.v. waterberging, vergroening, verkoeling, vloerpeilen, maximale temperatuur van drinkwaterleidingen etc. goed zijn vastgelegd. De LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) is een bestaand instrument waarin eisen voor een klimaatadaptieve inrichting geborgd kunnen worden. De LIOR bevat de technische en uitvoeringsgerichte eisen voor de inrichting van de openbare ruimte, zoals maatvoering, materialen, constructies en standaarddetails. De HIOR (Handboek Inrichting Openbare Ruimte) beschrijft de ontwerpprincipes, kwaliteitsambities en ruimtelijke uitgangspunten die gemeenten hanteren bij de inrichting van de openbare ruimte. Zo wordt klimaatadaptief werken steeds meer de norm en weten ook collega’s uit andere werkvelden hoe ze kunnen bij dragen aan een klimaatadaptieve omgeving. (gekoppeld aan maatregel A3: opstellen inspiratieboek) Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte.
Samen met Gemeenten, waterschap HHNK, PWN Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 20/24 3.5 D. Stimuleren Actie: D1 Bewustwording en communicatie klimaatrisico’s Doel Het vergroten van bewustwording en zelfredzaamheid van inwoners, bedrijven en kwetsbare groepen door middel van een regionale communicatiestrategie over klimaatrisico’s die verduidelijking geeft welk handelingsperspectief bewoners hebben binnen de regio bij wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte. Toelichting Regionale meerjarige communicatiestrategie en -campagne die zich richt op concreet handelingsperspectief en zelfredzaamheid van inwoners, bedrijven, kwetsbare groepen en dierwelzijn. Belangrijk om kwetsbare groepen te bereiken die zelfstandig wonen, bijvoorbeeld via thuiszorg en mantelzorgers. Inclusief materialen (web, social, drukwerk), koppeling aan lokale initiatieven, lokale hitteplannen en initiatieven van de Veiligheidsregio en Defensie, en een meldpunt voor hitteproblemen in woningen (gekoppeld aan maatregel A5). Laag piramide Alle lagen (natuurlijke systeem, technische maatregelen, crisisbeheersing) Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte.
Samen met Gemeenten, GGD, woningcorporaties, zorg- en welzijnorganisaties, waterschap HHNK, Veiligheidsregio Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten €80.000 Actie: D2 Stimuleren dat zorginstellingen klimaatadaptief en crisisbestendig zijn Doel Het stimuleren dat zorginstellingen klimaatadaptief bouwen en beheren en beschikken over actuele crisisplannen die aansluiten op de regionale crisisstructuur. Toelichting Zorginstellingen stimuleren om klimaatadaptief bouwen en beheren op te nemen in strategische vastgoedplannen én te zorgen voor actuele crisisplannen voor hitte, natuurbrand, wateroverlast en overstroming, afgestemd op de regionale crisisstructuur. Samenwerking met de Veiligheidsregio, aansluiten bij regionale crisisplan. Laag piramide Technische maatregelen en crisisbeheersing Klimaatthema Wateroverlast, droogte, overstromingen en hitte. Samen met Gemeenten, zorginstellingen, veiligheidsregio Trekker Regio Kop van Noord-Holland Kosten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 21/24 4. Overzicht van de acties in de periode 2026-2031 4.1 Acties voor de komende jaren De acties zijn onderverdeeld in vier categorieën, acties waar de regio uitvoert, waar samenwerking nodig is met anderen, waar kaders gesteld worden en waar stimuleren van anderen nodig is om de ambities te behalen.
Actie Trekker Regio of gemeente Omgevingspartners - belangrijke rol voor: Budget 2026 2027 2028 2029 2030 2031 Algemeen Regiocoördinator klimaatadaptatie Regio Kop van Noord- Holland Regio - Jaarlijkse evaluatie en bijsturing uitvoeringsagenda Gemeenten Gemeenten Eigen Uitvoeren A1: Doorberekening 'waterrobuust en klimaatbestendig 2050' per gemeente Gemeenten € 20.000 per gemeente, 80.000 totaal A2: Subsidiemogelijkheden in beeld brengen. Regio Noorderkwartier Regio Eigen inzet A3: Opstellen Inspiratieboek Kop van Noord-Holland Regio Kop van Noord- Holland Regio Gemeenten, Veiligheidsregio, woningcorporaties, waterschap HHNK € 75.000 A4: Bijwerken van de gezamenlijke informatiebasis. Regio Noorderkwartier Regio Gemeenten, waterschap HHNK, Veiligheidsregio, netbeheerders. Noorderkwartier A5: Versterken regionaal crisis- en communicatieplan voor handelingsperspectief bij overstromingen, hittestress, natuurbrand en wateroverlast. Gemeenten Regio Veiligheidsregio, ondernemers, bedrijven, zorginstellingen, gemeentelijke afdeling communicatie, toeristensector (campings & vakantieparken), Waterschap HHNK, € 20.000 A6: Afwegingskader ingrijpen of accepteren Regio Kop van Noord- Holland Regio Gemeenten, waterschap HHNK € 20.000 A7: Onderzoek naar inzetbaarheid en herstel van compartimenteringsstructuren (oude dijken & tunnels).
HHNK Regio Gemeenten, Provincie Noord- Holland Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 22/24 A8: Prestatieafspraken huurwoningen (FCAB-methode) Regio Kop van Noord Holland Gemeenten Woningcorporaties. Eigen inzet A9: Opstellen en uitvoeren hitteplan (al in uitvoering). Aandachtspunt: coördineren en afstemmen hitteplannen tussen gemeentes en Veiligheidsregio. Gemeenten Gemeenten Gemeenten, Veiligheidsregio, Veiligheidsregio, GGD Al geborgd A10: Inventariseren en opstellen kaarten van koele plekken en koele hoofdroutes naar vitale functies. Regio Kop van Noord- Holland Gemeenten Gemeenten, inwoners, Veiligheidsregio, woningcorporaties € 40.000 A11: Zonnebrandpalen, watertappunten en EHBO-posten installeren op drukke locaties in zomerperiodes. Gemeenten Gemeenten Ondernemers, toeristensector, GGD, PWN Afhankelijk van inventarisatie. Nader te bepalen. A12: Gebruik maken van informatie verzilting en inzicht in zoetwaterbeschikbaarheid HHNK Gemeenten Waterschap HHNK, agrarische sector, gemeenten, terreinbeherende organisaties Eigen inzet A13: Ontwikkelen aanpak op omgang met grootschalige wateroverlast.
Regio Kop van Noord- Holland Regio Gemeenten, HHNK, Provincie Noord- Holland, terreinbeheerders € 20.000 A14: Onderzoek bewustzijn klimaatrisico’s Gemeenten Regio Gemeenten, waterschap HHNK, GGD, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties € 10.000 Samenwerken B1: Alliantievorming met partners Regio Kop van Noord- Holland Regio Woningbouwcorporaties, veiligheidsregio, GGD, zorginstellingen, bedrijven, beheerders en vervoerders, terreinbeheerders, gemeenten, defensie. Eigen inzet. B2: Aanjagen inzicht in de kwetsbaarheid van vitale functies bij uitval. Regio Kop van Noord- Holland Regio Liander, Gemeenten, Waterschap, Veiligheidsregio Eigen inzet B3: Community of Practice klimaatadaptatie Regio Kop van Noord- Holland Regio Gemeenten € 100.000 B4: Afstemming en uitwisseling over het implementeren van artikel 6.75 van de provinciale verordening. Regio Noorderkwartier Gemeenten Eigen inzet Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 23/24 B5: Rolverdeling, bestuurlijke afspraken Regio Kop van Noord- Holland Veiligheidsregio, Gemeenten, HHNK, vitale functies, defensie Eigen inzet Reguleren C1: Borgen kansen klimaatadaptatie in afdeling RO. Regio Kop van Noord- Holland Gemeenten Gemeenten, afdeling RO Eigen inzet C2: Borgen van klimaatadaptieve aanlegeisen in de LIOR.
Regio Kop van Noord- Holland Gemeenten PWN, gemeenten, PWN Eigen inzet Stimuleren D1: Bewustwording en communicatie klimaatrisico’s Regio Kop van Noord- Holland Regio Gemeenten, GGD, woningcorporaties, zorg- en welzijnorganisaties, Veiligheidsregio € 80.000 D2: Stimuleren dat zorginstellingen klimaatadaptief en crisisbestendig zijn Regio Kop van Noord- Holland Gemeenten Zorginstellingen, veiligheidsregio, gemeenten Eigen inzet Totaal € 445.000 In onderstaande tabel is de verdeling van het totaalbudget over de jaren weergegeven. Bij de verdeling is uitgegaan van | een verdeling op basis van inwoneraantal (peildatum 1-1-2026). Kostenverdeling per | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | Totaal gemeente Totalen per jaar | €96.000 | €86.000 | €91.000 | €86.000 | €86.000 | €445.000 Gemeente Texel | € 7.882 | € 7.061 | € 7.471 | € 7.061 | € 7.061 | € 36.536 Gemeente Den Helder | € 32.005 | € 28.671 | € 30.338 | € 28.671 | € 28.671 | €148.356 Gemeente Hollands Kroon | € 28.569 | € 25.593 | € 27.081 | € 25.593 | € 25.593 | € 132.426 Gemeente Schagen | € 27.544 | € 24.675 | € 26.110 | € 24.675 | € 24.675 | € 127.679 Sweco | Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Kop van Noord-Holland 2026-2031, 2e DPRA cyclus Projectnummer 51030019 24/24