Bijlage 1. Visie en Meerjarenprogramma strand en duingebied Noordzeekust Texel

Datum: 18 oktober 2021

Visie en Meerjarenprogramma strand en duingebied Noordzeekust Texel

Voorwoord In het najaar 2020 hebben vijf partijen gezamenlijk een lange termijnvisie opgesteld voor het strand en duingebied van Texel. Horizon voor deze lange termijnvisie is het jaar 2050. Deze lange termijnvisie is tot stand gekomen op basis van interviews en co-creatie tijdens werksessies met: Gemeente Texel, Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Holland, Staatsbosbeheer en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. HKV heeft deze (werk)-sessies begeleid en de visie op papier uitgewerkt. In een Bestuurlijk Overleg van 31 maart 2021 hebben Esther Rommel (gedeputeerde Natuur en Landschap), Rob Veenman (bestuurder Hoogheemraadschap), Riena Tienkamp (Provinciehoofd Staatsbosbeheer Noord-Holland), Bregje van Beekvelt (Directeur Rijkswaterstaat) en Edo Kooiman (wethouder Texel) de visie besproken. Waarbij door de wethouder is aangegeven dat hij de visie en de nog te ontwikkelen vervolgstappen graag wil voorleggen aan het college en de raad. In de daaropvolgende periode hebben deze vijf partijen, samen met het Ministerie van Defensie en het Nationaal Park De Duinen van Texel, de visie vertaald in een concreet Meerjarenprogramma voor de periode 2022 – 2026. Het Meerjarenprogramma geeft aan welke maatregelen, onderzoeken en afspraken de komende vijf jaar uitgevoerd en/of gemaakt worden. In 2026 wordt een Meerjarenprogramma opgesteld.

In dit document vindt u zowel de visie als het Meerjarenprogramma. Deel A is het visiedocument, waarmee door de partijen is ingestemd op 31 maart 2021. Deel B is het Meerjarenprogramma.

1

Inhoud

A. Lange termijnvisie strand en duingebied Texel ..........................3 A1. Inleiding ................................................................................... 4 A2. Kader en scope ......................................................................... 6 A3. Visie.......................................................................................... 8 A4. Doelen ...................................................................................... 9 B. Meerjarenprogramma strand en duingebied Texel .................. 11 B1. Inleiding ................................................................................. 12 B2. Inrichtingsmaatregelen .......................................................... 13 B3. Studies en onderzoeken ......................................................... 15 B4. Afspraken ............................................................................... 17

2

A. Lange termijnvisie strand en duingebied Noordzeekust Texel Zichtjaar 2050

Definitief (d.d. 31 maart 2021)

3

kustfundament met de zeespiegel en het handhaven van de Basiskustlijn1.

A1. Inleiding De Noordzeekust van Texel heeft vele functies. Naast het beschermen van het achterland van Texel tegen overstromingen is het een plek om uit te waaien, een drankje te drinken en om sporten te beoefenen. De gehele Noordzeekust van Texel is Natura 2000-gebied. Het gebied is ook economisch van groot belang: een groot deel van de Texelaars verdient zijn of haar inkomen in en door dit gebied. Dit maakt de Noordzeekustzone een belangrijke zone voor de functies waterveiligheid, natuur, recreatie en de economie van Texel.

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, als beheerder en verantwoordelijke van de waterveiligheid van de Noordzeekust van Texel. Provincie Noord-Holland, vanuit haar rol op het gebied van ruimtelijke planvorming en verantwoordelijke partij voor het opstellen en uitvoeren van het Natura 2000-beheerplan en voor het Natuur Netwerk Nederland in het duingebied. Staatsbosbeheer, als de grootste natuurbeheerder op het eiland Texel

Waterveiligheid

Natuur

Recreatie

Economie

Gemeente Texel, vanuit haar rol en bestuurlijke functie op het gebied van ruimtelijke ordening/fysieke leefomgeving, openbare orde en veiligheid en als vertegenwoordiger van Texelaars (vooral op het gebied van recreatie en lokale economie).

Gezien de verschillende functies en de uitdaging om in een veranderende omgeving met zeespiegelstijging deze functies te behouden of zelfs te versterken is een lange termijnvisie voor de Noordzeekust van Texel gewenst. Vijf partijen hebben daarom vanuit hun rol ten aanzien van één of meerdere van deze functies samen een lange termijnvisie opgesteld. De vijf partijen die deze visie hebben opgesteld zijn: Rijkswaterstaat, als beheerder van de Noordzee tot de duinvoet en zorgt met zandsuppleties voor het meestijgen van het 1 De Basiskustlijn is grofweg de kustlijn van 1990 waarvan is afgesproken dat

deze kustlijn wordt gehandhaafd. Het kustfundament is het zand dat zich tussen de -20 m + NAP en + 3 m + NAP bevindt.

4

In Figuur 1 is opgenomen in welk deel van de kustzone elk van deze partijen werkzaam is.

Figuur 1. Gebied waarin de verschillende partijen verantwoordelijkheid hebben.

Deze lange termijnvisie is opgesteld voor het strand- en duingebied van de Noordzeekust van Texel en het zichtjaar voor deze lange termijnvisie is 2050. Elk van bovengenoemde 5 partijen heeft bijgedragen aan het tot stand komen van deze visie. Het uitwerken van de visie naar concrete maatregelen is geen onderdeel van deze visie. Dit document beschrijft eerst het kader voor het opstellen van deze lange termijnvisie vanuit de verschillende functies. Vanuit dit kader hebben de vijf partijen deze visie opgesteld. Vervolgens zijn doelen opgesteld om deze visie te bereiken en wordt een doorkijk gegeven naar het vervolgproces om deze visie te vertalen naar concrete maatregelen. De maatregelen die zullen worden genomen om de doelen te bereiken worden in een uitvoeringsprogramma verder vormgegeven. Hierbij zullen ook andere partijen zoals de inwoners van Texel, ondernemers, natuurorganisaties en verenigingen worden betrokken. 5

A2. Kader en scope De aanleiding voor het opstellen van deze visie is dat de vijf partijen willen dat Texel voorbereid is op de effecten van zeespiegelstijging. Beoogd wordt om in een veranderende omgeving te kunnen voldoen aan de doelstellingen die er liggen op het gebied van waterveiligheid en natuur, met daarbij behoud of mogelijk zelfs verbetering van de regionale economie en recreatie. Deze visie wordt opgesteld voor het strand- en duingebied. Het duingebied van Texel beschermt het eiland tegen overstromingen vanuit de Noordzee. Het duingebied van Texel is breed. Alleen bij De Koog is het duingebied wat smaller (circa 0,5 km breed). Het hoogheemraadschap borgt als beheerder van het duingebied de waterveiligheid voor het eiland Texel. In de wet is vastgelegd wat de maximale overstromingskans van de duinen en het achterland mag zijn. De kustzone is van nature een dynamisch gebied dat continu verandert. De vorm en biodiversiteit van de duinen wordt vooral bepaald door de interactie van de processen van water, wind, zand en vegetatie. De vegetatie met successie in habitats vanaf het strand naar het duingebied verandert over de tijd. Om de waterveiligheid van Texel ook in de toekomst te waarborgen adviseert het ENW2 (2019, advies versnelde zeespiegelstijging) het nemen van maatregelen om de effecten van klimaatverandering tijdig op te kunnen vangen.

Gezien de onzekerheid rondom de te verwachten zeespiegelstijging heeft het de voorkeur adaptieve en flexibele maatregelen toe te passen. Dit zijn maatregelen die relatief gemakkelijk aan te passen zijn aan de situatie. Een zandige oplossing is bijvoorbeeld makkelijker aan te passen dan een harde dijk. Het kustonderhoud dat door Rijkswaterstaat wordt gedaan is een

voorbeeld van zo’n adaptieve en flexibele maatregel. De kust en het kustfundament worden in de gaten gehouden en daar waar de kust te veel erodeert en te weinig zand aanwezig is wordt gesuppleerd om de Basiskustlijn te handhaven. Adaptief beheer vraagt doorlopend om vooruit te kijken en voortvarend te sturen op nieuwe ontwikkelingen. Dat maakt dat Texel nooit 'af' is. Zeespiegelstijging zorgt bovendien voor een grotere zandbehoefte van Texel in de toekomst. Zandsuppleties blijven daarom nodig om de hoeveelheid zand op de vooroever en op het strand voldoende groot te houden. Hierbij is het wel van belang dat de kosten voor dit kustonderhoud maatschappelijk verantwoord blijven. De gehele Noordzeekust van Texel is Natura 2000-gebied. Het betreft de gebieden Noordzeekustzone3 en Duinen en Lage Land Texel4. Voor de Noordzeekustzone is het rijk het bevoegd gezag, voor het gebied Duinen en Lage Land Texel is de provincie het bevoegd gezag. Het strand- en duingebied is veelzijdig, in het gebied is veel bijzondere flora en fauna te vinden. Maar, de biodiversiteit en natuurwaarden in het gebied worden bedreigd door onder andere een afname van de dynamiek in het gebied en stikstofdepositie. Een bepalende factor voor de biodiversiteit in een kustgebied is de dynamiek in het gebied, het gaat hierbij vooral om de verplaatsing van zand door wind en de interactie van dit zand met vegetatie.

Het opnieuw introduceren van dynamiek wordt gezien als de meest kansrijke maatregel voor het behoud van de biodiversiteit op de lange termijn. Op het eiland Texel wonen circa 13,5 duizend mensen. De belangrijkste inkomstenbron van Texel is de toeristische sector.

2 ENW is de afkorting van Expertise Netwerk Waterveiligheid met experts van

3 Landwaarts vanaf NAP -20m lijn tot aan de duinvoet

wetenschap, Rijkswaterstaat en waterschappen.

4 Duingebied landinwaarts vanaf duinvoet

6

Jaarlijks bezoeken circa 1 miljoen toeristen het eiland. Dit vraagt een goede ontsluiting van het gebied via wegen en fietspaden. De grootste aantrekkingskracht van Texel voor de bezoeker vormt het landschap, de natuur en de rust van het gebied. Behoud van een goede infrastructuur en landschappelijke waarden in de toekomst zijn daarom essentieel.

7

A3. Visie De visie van Gemeente Texel, Rijkswaterstaat, Provincie NoordHolland, Staatsbosbeheer en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is: ‘Een veilige kust om van te kunnen genieten die op een natuurlijke wijze wordt beheerd’. De unieke natuurwaarden en de balans tussen de functies van Texel moet behouden blijven zodat ook de achterkleinkinderen van de Texelaars op het eiland kunnen blijven wonen, werken en recreëren en de achterkleinkinderen van de huidige toeristen het eiland kunnen blijven bezoeken. Deze visie is nodig omdat de Noordzeekust van Texel voortdurend verandert, zeespiegelstijging aan moet kunnen en de betekenisvolle functies natuur en economie behouden dienen te worden. In deze visie wordt het beheer van het strand en duingebied gecontroleerd gestuurd door de natuurlijke processen van wind en water. Het doel is om met dynamisch kustbeheer de waterveiligheid te waarborgen. Dynamisch kustbeheer geeft ruimte aan de zee en de wind om sediment landinwaarts te verplaatsen. Daardoor kan het kustfundament (inclusief het duingebied) meegroeien met de stijgende zeespiegel en ontstaat een natuurlijker kustlandschap met een grotere diversiteit aan habitats, flora en fauna. Dit dynamisch kustbeheer wordt gemonitord en er wordt ingegrepen als de dynamiek grenswaarden overschrijdt. Resultaat is dat de waterveiligheid voor de lange termijn gewaarborgd is.

Door dynamisch kustbeheer verbeteren de ruimtelijke kwaliteit en natuurwaarden ten opzichte van nu. De functies waterveiligheid, natuur, recreatie en lokale economie zijn met elkaar in balans. Waterveiligheid vormt daarbij een basis, maar deze is niet statisch en vraagt actief beleid.

Onderdeel van deze visie is ook dat de betrokken partijen goed met

Figuur 2. Op Texel zijn de functies waterveiligheid, natuur, recreatie en economie in balans met elkaar.

elkaar samenwerken en heldere afspraken bestaan over de verantwoordelijkheden en uitvoering van maatregelen en de communicatie hierover. Het is belangrijk deze communicatie ook naar externe partijen vroeg in het vervolgproces op te pakken.

8

A4. Doelen In deze paragraaf wordt de visie vertaald naar te behalen doelen op de lange termijn. De doelen zijn:

Meegroeien van duinen met zeespiegelstijging Het doel is om de Texelse duinen te laten meegroeien met de zeespiegelstijging. Duinen kunnen in potentie met de zeespiegel meegroeien als zandverstuiving van strand naar de duinen en in de duinen mogelijk is. Dit vraagt om het dynamiseren van de duinen ten opzichte van de huidige situatie. De vijf partijen willen hiervoor een aantal stuifkuilen en kerven aanleggen. Een kerf is hierbij gedefinieerd als een diepe stuifkuil die zand doorgeeft van het strand naar de achterliggende duinen, of binnen het duingebied (Figuur 3). De kerven zijn niet zo diep dat sprake is van instromend water vanuit zee. Het is raadzaam om afspraken te maken tot hoe diep kerven ‘mogen’ uitstuiven (grenswaarde). Dat kan verschillen per locatie. Ook is het raadzaam de kerven gefaseerd aan te leggen. Waar, hoe diep en hoeveel stuifkuilen/kerven worden aangelegd zal worden opgenomen in een uitvoeringsprogramma, dat volgt op deze visie.

Het dynamiseren van de duinen heeft ook een positieve impact op de natuurwaarde van het gebied. Waardevolle pioniervegetatie die in Europa steeds meer verdwijnt, gedijt goed in gebieden waar veel zand instuift. Dynamiseren is bovendien een herstelstrategie om de negatieve effecten van verdichting met vegetatie te verminderen. Deze strategie past binnen de Natura2000 doelstellingen voor verbetering van de kwaliteit van het duingebied. Mogelijk neveneffect van dynamiseren is wel dat er (lokaal) stuifhinder kan optreden. Het is daarom nodig om de infrastructuur in de duinen (wegen, parkeerplaatsen, fiets- en wandelpaden, kabels en leidingen) zo in te richten dat deze blijven functioneren (dynamische infrastructuur).

Optimalisatie kustonderhoud en onderhoud kering De waterkerende functie van het duingebied van Texel, voldoet op dit moment ruimschoots aan de norm die door het Rijk wordt gesteld. Daarom kan wat vrijer over de ligging van de basiskustlijn worden gedacht. Dit zou de natuurlijke dynamisering van het kustgebied kunnen bespoedigen en kunnen suppletiehoeveelheden mogelijk afnemen. Harde randvoorwaarde bij een dergelijke aanpassing is dat de veiligheid van de inwoners van Texel tegen overstromingen vanuit de zee gewaarborgd blijft. De mogelijkheden van verplaatsen van de Basiskustlijn zullen in het vervolgtraject aan de orde komen.

Voldoende ruimte op het strand

Figuur 3. Voorbeeld van een kerf waar zand de duinen in waait waardoor deze hoger woorden (“Het gat van Heemskerk”, foto Tycho Hoogstrate).

Het strand is de verbindende schakel tussen het natte en droge deel van de kust van Texel. Het is daarmee een belangrijk onderdeel bij het dynamiseren van de kust. Bij voldoende open ruimte op het strand zijn er volop mogelijkheden tot doorstuiven van zand vanaf het strand de duinen in. Voldoende ruimte op het strand is ook een 9

voorwaarde om de verschillende gebruiksmogelijkheden naast elkaar op het strand mogelijk te maken. Een zone is nodig voor het uitvoeren van werkzaamheden voor kustbeheer: optreden bij calamiteiten, uitvoeren van eventuele zandsuppleties en aangroei van duinen. Tijdens het badseizoen vraagt de recreatie en horeca ruimte voor verschillende activiteiten op datzelfde strand. De plekken waar dit in welke mate mogelijk is momenteel al in de Omgevingsverordening geregeld. In deze visie wordt de voldoende ruimte op het strand nog extra benoemd vanwege de verbindende schakel tussen het natte en droge deel van de kust.

Behoud huidige kwaliteit lokale economie en recreatie

Natuurwaarden vergroten

paviljoens en strandhuisjes.

De toeristische sector is de belangrijkste inkomstenbron voor de Texelse economie. Het is van belang dat deze kan meeontwikkelen met de veranderende recreatieve behoefte. Aangezien de meeste toeristen Texel bezoeken vanwege de natuur, de rust, het unieke landschap en de voorzieningen kan dit in de basis goed samengaan met de ambities op het gebied van natuur. Voor recreatie en economie is het daarbij van belang dat strandopgangen op loopafstand van kernen liggen waar dat nu ook het geval is en dat er voldoende ruimte beschikbaar is voor

Het duingebied kent van nature een grote soortenrijkdom en veel vogels gebruiken het als broedgebied. Duinvalleien vormen daarbinnen nog een bijzondere categorie, als ook De Slufter waar de zee dagelijks instroomt. In het duingebied zorgen gradiënten in zandtransport, zoutspray en nutriënten als kalk en organisch stofgehalte ervoor dat verschillende habitattypes zich op korte afstand van elkaar kunnen ontwikkelen. Een bepalende factor voor de natuurwaarde in een kustgebied is de dynamiek in het gebied, de verplaatsing van zand en de interactie van zand met vegetatie. De huidige tendens is dat de duinen zich stabiliseren en dichtgroeien met verlies van biodiversiteit tot gevolg. Vanuit Natura2000-wetgeving liggen er binnen het Natura2000-gebied uitbreidingsdoelstellingen van de kwalificerende habitats (op kwaliteit en oppervlakte). Het stimuleren van dynamiek wordt gezien als een herstelstrategie in het gebied voor het behoud van de biodiversiteit op de lange termijn. Het realiseren van de kerven dient zodoende twee doelen, naast bescherming tegen de zeespiegelstijging is het van groot belang voor de natuurwaarden in het gebied.

10

B. Meerjarenprogramma strand en duingebied Noordzeekust Texel Periode 2022-2026

Definitief (d.d. 14 oktober 2021)

11

B1. Inleiding Aan de Noordzeekust van Texel komen de functies waterveiligheid, natuur en recreatie samen. Op korte termijn kan spanning ontstaan tussen deze functies. Op lange termijn versterken deze functies elkaar. Bij een veilig en natuurlijk divers eiland en strand floreert niet alleen het toerisme, maar blijven ook belangrijke oefenlocaties van Defensie gewaarborgd. Voor kustveiligheid zijn natuurlijke processen nodig die zand in de duinen vastleggen, zodat deze meegroeien met de zeespiegelstijging. Kenmerkende planten en dieren blijven voortbestaan door dynamiek in de zeereep en bij voldoende habitat. Om de versterking van deze drie functies te realiseren zijn de betrokken overheden samengekomen voor het opstellen van de visie strand en duingebied Noordzeekust Texel, zichtjaar 2050.

Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer, Ministerie van Defensie en Provincie Noord-Holland een stap in het dichterbij brengen van de doelen uit de visie. In deze periode van vijf jaar worden negen projecten uitgevoerd. Dit gaat zowel om concrete inrichtingsmaatregelen (hoofdstuk 1) als studies naar knelpunten (hoofdstuk 2). Studies dragen bij aan nieuwe inzichten en/of aan kansrijke projecten die weer een plaats krijgen in de komende Meerjarenprogramma’s. Zo blijven wij werken aan het dichterbij brengen van het visiebeeld Noordzeekust 2050.

De visie is een veilige kust om van te kunnen genieten die op een natuurlijke wijze wordt beheerd. De unieke natuurwaarden en de balans tussen de functies van Texel moet behouden blijven zodat ook de achterkleinkinderen van de Texelaars op het eiland kunnen blijven wonen, werken en recreëren en de achterkleinkinderen van de huidige toeristen het eiland kunnen blijven bezoeken. De wijze om dit te bereiken is door het beheer van het strand en duingebied gecontroleerd te sturen door de natuurlijke processen van wind en water. Het doel is om met dynamisch kustbeheer de waterveiligheid te waarborgen. Dynamisch kustbeheer geeft ruimte aan de zee en de wind om sediment landinwaarts te verplaatsen. Daardoor kan het kustfundament (inclusief het duingebied) meegroeien met de stijgende zeespiegel en ontstaat een natuurlijker kustlandschap met een grotere diversiteit aan habitats, flora en fauna. Met dit Meerjarenprogramma strand en duingebied Noordzeekust Texel, periode 2022 – 2026 zetten de organisaties gemeente Texel, Hollands Noorderkwartier, Nationaal Park Duinen van Texel,

Figuur 4: Kaart van Texel met daarop de beoogde locaties van de verschillende projecten (1.1 t/m 1.9)

12

B2. Inrichtingsmaatregelen In de periode 2022 – 2026 worden de volgende vier projecten uitgevoerd. Per project volgt een korte beschrijving van het project, inclusief verantwoordelijke partij en (beschikbaar) budget. 1.1. Parkeerplaatsen ophogen en verminderen zandinstuif Beschrijving: Door aangroei van de duinen in de eerste duinenrij ontstaan luwten. In die luwten liggen parkeerterreinen op laag gelegen gronden met een zekere mate van (grond) wateroverlast. De hinder van zand en water leiden tot ergernis van bezoekers en exploitanten en geven tegelijk hoge beheerkosten (o.a. bij Paal 12, 15 en 31). Deze parkeerplaatsen worden opnieuw ingericht om overlast door zand en water te verminderen. In het uitwerken van het ontwerp wordt rekening gehouden met technische uitdagingen die zich bij een stijgende zeespiegel voort kunnen doen (bijv. op het gebied van kabels en leidingen). Functie: Recreatie Projectverantwoordelijke organisatie: Gemeente Texel. Samenwerking met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en Staatsbosbeheer Relatie met andere projecten: Kerven in de zeereep (1.2), Kustdynamiek Zuid-West (1.5) en Vernatting van De Dennen (1.7). Budget: Jaarlijks wordt één parkeerterrein opgepakt, hiervoor wordt per parkeerterrein € 200.000 gereserveerd. Planning: jaarlijks wordt één parkeerterrein aangepakt. 1.2.

Kerven in de zeereep Beschrijving: Langs de kust wordt een tiental kerven gerealiseerd om de dynamiek in het open duin op gang te helpen. Een kerf is een opening in het buitenduin, zodat de zeewind het duinzand weer over het achterliggende gebied kan verspreiden. Zo kunnen

de duinen meegroeien met de zeespiegelstijging en wordt veroudering en verzuring van het gebied tegengaan. De realisatie van de kerven vindt plaats in twee fases. In 2022 worden twee pilotkerven aangelegd. De eerste twee kerven zijn bedacht in de Bleekersvallei. Bij de aanleg wordt rekening gehouden met het bestaand gebruik in het gebied. De zandverstuiving bij deze twee kerven worden de komende jaren gemonitord. In 2025 worden de resterende kerven aangebracht op basis van de geleerde lessen uit de monitoring. Functie: Waterveiligheid en Natuur Projectverantwoordelijke organisatie: Staatsbosbeheer. Samenwerking met: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Relatie met andere projecten: Parkeerplaatsen (1.1) en Kustdynamiek Zuidwest (1.5). Budget: ca. € 300.000 per kerf. De aanleg van de eerste vijf kerven zijn gedekt in het programma Natura 2000herstelmaatregelen 2.0. Planning: in 2022 twee pilotkerven. In 2025-2026 worden de resterende kerven aangelegd. 1.3. Slufterkwispelen Beschrijving: In de bestaande situatie wordt de sluftermonding vergraven als deze uit de afgesproken pas loopt. Vanaf 2022 wordt de ruimte vergroot waarin de slufter kan ‘kwispelen’. Het vrijer laten bewegen van de sluftermond is wenselijk voor de biodiversiteit, doordat steeds weer pioniersbeplanting ontstaat op de locaties waar de kreek heeft gelopen.

Bovendien groeit het kwelderlandschap op natuurlijke wijze met de zeespiegelstijging. Dit proces wordt gemonitord door Wageningen Universiteit en de Vrije Universiteit van Amsterdam. Functie: Natuur en waterveiligheid Relatie met andere projecten: Geen. 13

Projectverantwoordelijke organisatie: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Samenwerking met: Staatsbosbeheer Budget: Niet relevant. Planning: 2022 1.4. Kwetsbare delen van de kust in beeld brengen Beschrijving: Uit onderzoek volgt dat de waterkering aan de Noordzeekust voldoet aan de huidige normen voor wat betreft de waterveiligheid. Komende jaren is geen kustversterking nodig. Wel worden met het oog op de toekomst de kwetsbare locaties in kaart gebracht. Met beheermaatregelen wordt zand ingevangen om de kust ter plaatse aan te laten groeien. Functie: Waterveiligheid Projectverantwoordelijke organisatie: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Samenwerking met: Staatsbosbeheer. Budget: nog onbekend, volgt in 2022/2023 op begroting Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Relatie met andere projecten: Geen. Planning: geen urgentie en afhankelijk van de capaciteit bij HHNK 2023/2024

14

B3. Studies en onderzoeken In de periode 2022-2026 starten verschillende studies op. Deze dragen bij aan nieuwe inzichten en/of aan kansrijke projecten. Deze krijgen weer een plaats in de komende uitvoeringsprogramma’s. Zo blijven wij de komende tientallen werken aan het dichterbij brengen van het zichtjaar. 1.5. Variantenstudie: kustdynamiek Texel Zuidwest (natuur) Beschrijving: In 2022 start een variantenstudie op naar het dynamiseren van de Zuidwestkust van Texel. In deze studie worden een x-aantal toekomstbeelden (scenario's) bepaald en uitgewerkt door de betrokken partijen. Daarbij kan gedacht worden aan varianten als a) nulsituatie met een paar kleine aanpassingen, b) ‘wildernisgebied’ zonder beheer en/of c) de aanleg van meerdere kerven. Voor iedere variant worden de gevolgen, kosten en baten inzichtelijk gemaakt. Dit vraagt nadere studie, aangezien er gevolgen zijn voor veel verschillende facetten. Zoals de (toekomstige) beschikbaarheid van aanlandingslocaties voor Defensie, het suppletieprogramma van Rijkswaterstaat en de type vooroever. Ook zal in een aantal van deze varianten het aanpassen van strandhoofden, parkeerterrein, strandopgang en/of paviljoen noodzakelijk zijn. Het doel is om eind 2026 een keuze te maken over de voorkeursvariant. Deze variant wordt in het volgend vijfjarig Meerjarenprogramma (2027 – 2031) uitgewerkt tot een definitief ontwerp.

Functie: Waterveiligheid, Natuur, Recreatie Projectverantwoordelijke organisatie: Provincie Noord-Holland. Samenwerking met Staatsbosbeheer, Hoogheemraadschap, Rijkswaterstaat, gemeente Texel. Relatie met andere projecten: Parkeerplaatsen (1.1), Kerven in de zeereep (1.2), Vernatting van De Dennen (1.7). Budget: €1.000.000,- gedekt in Programma Natuur (2021 – 2023). Planning: start 2022

1.6. Verkenning hydrologie Moksloot Beschrijving: Een verkenning wordt uitgevoerd om na te gaan hoe het (zoet)water van de Moksloot zo goed mogelijk vast te houden. Zodat dit water optimaal benut kan worden voor verbeteren van natuurwaarden in het gebied en als waterberging. Onderdeel van deze verkenning is het onderzoeken van de effecten van veranderingen in het hydrologisch systeem zodat op basis hiervan keuzes kunnen worden gemaakt. Functie: Watersysteem, Natuur Projectverantwoordelijke organisatie: Staatsbosbeheer (in samenwerking met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) Relatie met andere projecten: Kustdynamiek Zuid-West (1.5) en Vernatting van De Dennen (1.7). Budget: Zie 1.7 (gezamenlijk opgepakt met hydrologisch onderzoek naar de Vernatting van De Dennen). Planning: 2022 1.7. Verkenning vernatting van De Dennen Beschrijving: Onderzocht wordt hoe het gebied De Dennen vernat kan worden om de verdroging van het duingebied tegen te gaan. Momenteel wordt water uit het gebied via sloten afgevoerd. In deze verkenning wordt nagegaan hoe het water in het gebied vast te houden. Dit heeft voordelen voor de waterbeschikbaarheid op het eiland en op de kwaliteit van het duinbos. Gekeken welke effecten vernatting heeft en welke inrichtingsmaatregelen nodig zijn om eventuele (negatieve) effecten ervan te voorkomen.

Functie: Watersysteem, Natuur Projectverantwoordelijke organisatie: Staatsbosbeheer (in samenwerking met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) 15

Relatie met andere projecten: Geen projecten uit dit programma, maar er kunnen gevolgen zijn voor de ringdrainage en de fietspaden die momenteel vervangen worden op Texel. Budget: €1.000.000,- gedekt in Programma Natuur (2021 – 2023) Planning: 2022 1.8. Gebiedsvisie Buitendijkse bebouwing De Koog Beschrijving: In de Koog is buitendijks bebouwing aanwezig. In de periode 2022 – 2026 wordt een gebiedsvisie opgesteld hoe om te gaan met deze buitendijkse bebouwing in relatie tot het veranderende klimaat (zeespiegelstijging en piekbuien). Uit deze gebiedsvisie volgen afspraken en/of inrichtingsmaatregelen met betrekking tot thema’s als medegebruik en het opstellen van een evacuatieplan opgesteld in het geval van een ‘perfecte storm‘. Afhankelijk van de afkadering van deze gebiedsvisie kan bekeken worden hoe de toekomstige bescherming van De Koog in te vullen, eventueel door de smalle duinen ter plaatse van De Koog te versterken Functie: Waterveiligheid, Recreatie Projectverantwoordelijke organisatie: Gemeente Texel Relatie met andere projecten: Geen. Budget: Komt aan de orde in het nog op te stellen Lokaal Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie. Planning: 2022

16

B4. Samenwerking Naast concrete inrichtingsmaatregelen en studies/onderzoeken komen betrokken overheden vier maal per jaar samen. In deze bijeenkomsten worden 1) de voortgang van de maatregelen, 2) eventuele discussiepunten en 3) actualiteiten besproken. Zo houden wij gezamenlijk zicht op de voortgang en op de bredere context van de ontwikkelingen. Dit komt de projecten uit het Meerjarenprogramma ten goede en versterkt de samenwerking. 1.9. Afspraken samenwerking strand en duingebied Beschrijving: Vertegenwoordigers van de verschillende organisaties komen vier maal per jaar samen om 1) de voortgang van de maatregelen, 2) eventuele discussiepunten en 3) actualiteiten te bespreken. Voortgang van de maatregelen In iedere bijeenkomst wordt een stand van zaken gegeven over de lopende inrichtingsmaatregelen en / of studies en onderzoeken. In deze groep kunnen hulpvragen gesteld worden alsook elkaar onderling juist aanspreken over ontwikkelingen binnen de projecten. Op deze manier voorkomen wij dat wij elkaar ‘kwijt raken’ en houden wij elkaar scherp dat de maatregelen tot uitvoer komen. Eventuele discussiepunten Op de lange termijn komen de doelen van de verschillende organisaties overeen. Op de korte termijn kan het voorkomen dat belangen botsen.

Voor de samenwerking tussen de organisaties is het belangrijk dat er een plaats is om deze discussies te bespreken om te voorkomen dat het een eigen leven kan gaan leiden. Bespreekpunten zijn, o.a. hoe bij de strandopgangen om te gaan met medegebruik. Ook de situatie rondom paal 31 wordt geagendeerd, waar embryonale duinvorming plaatsvindt.

Tegelijkertijd wordt op dit strand veel gesport en gerecreëerd. In deze groep wordt nagegaan op welk deel van het strand de functies plaats krijgen, zodat zowel duinvorming plaats kan blijven vinden en tegelijkertijd afdoende ruimte is voor recreatie en sport. Actualiteiten De betrokken organisaties dragen verantwoordelijkheid over verschillende beleidsopgaven (en daaruit volgende beleidsstukken). In deze groep vindt terugkoppeling plaats over de lopende trajecten (bijv. omgevingsverordening, evaluatie van het Natura 2000-beheerplan en/of suppletieprogramma). Besproken wordt daarbij of er gezamenlijk een bijdrage / reactie op deze stukken gewenst is en/of dat er kansen liggen binnen bepaalde trajecten. Tot slot, wordt in deze groep ook het volgende meerjarenprogramma (2027 – 2031) voorbereid. Functie: Waterveiligheid, natuur en recreatie Projectverantwoordelijke organisatie: Gemeente Texel. Samenwerking met: Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Defensie en Nationaal Park De Duinen van Texel Relatie met andere projecten: Geen. Budget: Niet relevant, ambtelijke uren. Planning: Gedurende de looptijd van het programma.

17