Bijlage 1. Tussentijdse evaluatie uitvoeringsprogrammas Sociaal Domein 2022

Uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein 2022-2024 Tussentijdse evaluatie 2022 en vooruitblik

SD

Behorend bij het raadsvoorstel 'Tussentijdse evaluatie en vooruitblik programma's sociaal domein'. Ter vaststelling in de gemeenteraad van 22 maart 2023. Afdeling Sociaal Domein Februari 2023 Zaaknummer 3309491

2

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Aanleiding Uit de gezondheidsmonitor¹ en bijdragen van maatschappelijk partners bleek in 2020 dat investeren in de kwaliteit van leven van Texelse inwoners hard nodig is. Het gaat met veel Texelaars goed. Maar er zijn ook inwoners die eenzaam zijn, psychische- of gezondheidsklachten hebben of niet mee kunnen doen. Als we een sterke en vitale samenleving willen zijn waarin zelfredzaamheid, zorg voor elkaar en fysieke, emotionele en sociale veerkracht centraal staan, is visie én actie nodig. Vanuit deze gedachte werd in februari 2021 de Visie Sociaal Domein: 'Wij zijn Texel: Sociaal en Gezond – met en voor elkaar' door de raad vastgesteld. Met de Visie Sociaal Domein kijken we ver in de toekomst: naar 2035. Om met stapsgewijze acties deze stip op de horizon te bereiken, werden in december 2021 vier uitvoeringsprogramma's voor de periode 2022 – 2024 vastgesteld. Ze bevatten de belangrijkste opgaven, waarden en acties waarop we inzetten op het gebied van gezondheid, gezond en veilig opgroeien, maatschappelijke ondersteuning en meedoen, werk en zekerheid en inburgering. De programma's zijn voorbereid of samen opgesteld met maatschappelijk partners, want op Texel werken we samen aan de opgaven in het sociaal domein. Veel van de betrokken maatschappelijk partners hebben dan ook een rol in de uitvoering van de programma's.

Het programma voor gezondheid wordt zelfs geheel door de Coöperatie Kern Gezond Texel uitgevoerd. Een voorbeeld van participatie pur sang.

Met deze tussentijdse evaluatie informeren we de gemeenteraad per programma over wat er in 2022 is bereikt, waar we aan werken in 2023 en geven we een doorkijkje naar 2024. Relevante documenten Visie Sociaal Domein - feb 2021 Programma Gezondheid - dec 2021 Programma Gezond Texel 2030 (Coöperatie Kern Gezond Texel) Programma Gezond en Veilig Opgroeien - dec 2021 Programma Werk en Zekerheid - dec 2021 Programma Maatschappelijke Ondersteuning en Meedoen - dec 2021 Raadsinformatiebrief Gezond en Veilig Opgroeien - mrt 2022 Raadsinformatiebrief Gezondheid - juli 2022 Raadsinformatiebrief Maatschappelijke Ondersteuning en Meedoen - okt 2022 Raadsinformatiebrief Werk en Zekerheid - nov 2022 Raadsinformatiebrief Cliëntervaringsonderzoeken Wmo, Jeugd en Participatie - nov 2022 Raadsinformatiebrief Tussentijdse rapportage Huis van Ontwikkeling inclusief toekomst de Bolder - dec 2022 Gezondheidsmonitor Texel Gezondheidsmonitor Texel Jeugd (2019) Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs (2023 - 2026) Evaluatie programma Gezond Texel 2030 (zie bijlage bij het raadsvoorstel)

¹ Daar waar verwezen wordt naar de Gezondheidsmonitor en/of gezondheidscijfers in deze evaluatie wordt de Gezondheidsatlas Noord-Holland Noord bedoeld.

3

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Gezond en Veilig Opgroeien Waar zetten we op in? Gezondheidscijfers van jongeren op Texel laten een negatieve trend zien. Texelse jongeren hebben meer mentale problemen en scoren lager op welbevinden dan elders. Dit is onacceptabel. Dit kan en moet beter, onze jeugd verdient beter. Daar zetten we ons keihard voor in. Want ieder kind en elke jongere heeft het recht om in een gezonde, inspirerende en veilige omgeving op te groeien. Met voldoende kansen om talenten en weerbaarheid te ontwikkelen en de juiste hulp en ondersteuning te krijgen. Met aandacht voor fysiek en mentaal welbevinden en het verminderen van middelengebruik. Hiervoor hebben we de hele Texelse gemeenschap nodig. Het programma Gezond en Veilig opgroeien streeft naar een praktische aanpak om te bouwen aan de randvoorwaarden hiervoor. Onderdeel hiervan is een integrale aanpak voor drugs- en alcoholpreventie en het terugdringen van bestaande problematiek. Die bestaat uit acties voor de kortetermijn-aanpak en een langetermijn-aanpak, gebaseerd op het wetenschappelijk onderbouwde IJslandse model. Dit doen we samen met Young4Ever, de Sportstichting en Artex en andere maatschappelijke partners. Door samen te werken vanuit dezelfde gedachte en met dezelfde doelen bundelen we de krachten en versterken we elkaar.

Wat hebben we bereikt? Meer inzicht in hoe de Eilandse Aanpak beter aan kan sluiten op de Texelse situatie. Samen met onze partners werken we aan de verbeterslag die nodig is. Wat we onder andere geleerd hebben is dat het niet werkt als de gemeente bepaalt wat er moet gebeuren en dat we dit vooral samen met partners moeten doen. Wat we ook geleerd hebben is dat er een belangrijk onderscheid is tussen lange- en kortetermijn-aanpak en dat voor de kortetermijn-aanpak extra interventies nodig zijn. Besluit over onderbrengen van de Eilandse Aanpak in integraal drugs- en alcoholbeleid. We maken een plan voor een actievere inzet op kortetermijn-acties, naast de langetermijn-aanpak. We gaan de Coalitie Gezond en Veilig Opgroeien onderbrengen in bestaande samenwerkingsverbanden. Er is hiervoor een nieuwe kwartiermaker aangesteld. Vergroting betrokkenheid mbt jeugdpreventie door samenwerking met partners. We maken een gezamenlijke agenda om onderwerpen voor de jeugd aan te pakken en op de kaart te zetten.

4

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Gezond en Veilig Opgroeien

Hoe zijn we aan de slag, waar werken we aan in 2023? Actielijn 1 Vorming van een Coalitie Gezond en Veilig Opgroeien Er zijn gesprekken geweest met meerdere partners, zoals de Sportstichting, Artex, Young4Ever en contactpersonen van scholen, over het vormen van een coalitie. Het oorspronkelijke doel was een samenwerkingsverband vormen met partners en een (jaarlijkse bijgestelde) preventieagenda jeugd. De partners zijn hier nog steeds positief over en zien dit ook als een prioriteit. Samen met de sinds kort aangestelde kwartiermaker en een aantal partners onderzoeken we hoe de coalitie op een zo'n efficiënt mogelijke manier ingebed kan worden in bestaande samenwerkingsverbanden op het eiland. Het creëren van een nieuw samenwerkingsverband terwijl er al verbanden zijn waarbinnen de doelen goed kunnen worden opgepakt, bleek niet de meest logische keuze. De rol van de gemeente is faciliterend. De Coalitie Gezond en Veilig opgroeien gaat in het tweede kwartaal van 2023 van start. Met heldere kaders, op basis van een breed gedragen missie en met gezamenlijk geprioriteerde focuspunten. Eind 2023 is helder welke structurele ondersteuning nodig is om de coalitie zo goed mogelijk in positie te kunnen brengen en te houden.

De gezamenlijke preventie-agenda jeugd vormt de basis voor het werk van de coalitie, actielijn 2 en 3 van dit uitvoeringsprogramma vormen onder andere de inhoud van deze agenda. Jeugd- en ouderparticipatie worden ook structureel ingebed binnen de preventie-agenda en in de projecten die hieruit voortkomen. Dit sluit ook aan bij het coalitieakkoord.

Actielijn 2 Doorontwikkelen en verbeteren van de Eilandse Aanpak De Eilandse Aanpak is ingezet op Texel om alcohol- en drugsgebruik van jongeren op de lange termijn te verminderen. In IJsland werd de aanpak steeds bijgesteld en liet na vijftien jaar significante verbetering zien. De aanpak heeft dus een lange adem nodig, deze omslag maken vraagt tijd. Dat proces ervaren wij op Texel ook zo. In samenwerking met de partners van de nog te vormen Coalitie Gezond en Veilig Opgroeien ontwikkelen we een effectievere aanpak die beter aansluit bij de situatie op Texel. Onderdelen zijn onder andere het verbeteren en integraler neerzetten van het platform voor vrijetijdsbesteding (het huidige ACT-Texel) en met de partners actiever de samenwerking met ouders opzoeken. Daarnaast brengen we de Eilandse Aanpak onder in het integraal alcohol- en drugspreventiebeleid, want op dat gebied gebeurt al veel op Texel. De belangrijkste pijlers van de Eilandse aanpak, 'Ouderbetrokkenheid' en 'Begeleide vrijetijdsbesteding', nemen we hierin mee en vormen de langetermijn-focuspunten. Korte termijnfocuspunten zijn onder andere inzet van trainingen en cursussen vanuit het preventieve aanbod van 'In control of alcohol & drugs', meer gebruik maken van de Brijder én een goede verbinding creëren met handhaving van de gemeente.

Deze korte termijn-focuspunten vullen we in 2023, in samenwerking met de coalitie, verder aan tot een compleet en gedragen aanbod voor onze jongeren en ouders. In het vierde kwartaal van 2023 is er een integraal platform vrijetijdsaanbod, verzorgd en ontwikkeld door partners en/of de coalitie. Ook zijn dan alle kaarten (vakantiekaart, sportpas) zoveel als mogelijk gebundeld en gekoppeld aan het integrale vrijetijdsaanbod op Texel.

Actielijn 3 Opstellen agenda voor langetermijn-preventie De preventiematrix, een overzicht met al het preventieve Texelse jeugdaanbod, is in 2022 gevuld. Het is een dynamisch document dat continue aangevuld zal worden. De preventiematrix wordt als basis gebruikt voor de Coalitie Gezond en Veilig Opgroeien om tot prioritering van focuspunten te komen en op basis hiervan de preventieagenda jeugd vorm te geven.

5

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Gezond en Veilig Opgroeien

Doorkijkje naar 2024 Samenwerking van stakeholders tot stand gebracht ten behoeve van integraal preventief aanbod voor de jeugd samen met de Coalitie Gezond en Veilig Opgroeien. Jongeren worden actief betrokken bij nieuwe ontwikkelingen op het gebied van preventieve inzet en preventief jeugdbeleid. Integraal platform gelanceerd waarop het vrijetijdsaanbod voor de jeugd toegankelijk is. Ouders zijn actief betrokken en werken samen met professionals aan een cultuuromslag ten aanzien van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren.

Het is een positieve ontwikkeling dat stakeholders actief worden betrokken bij nieuwe ontwikkelingen en nieuw beleid. Wij doen het uiteindelijk allemaal samen voor de jeugd van Texel. Daarnaast gaan we klankbordgroepen van jongeren en ouders inzetten bij alle ontwikkelingen die worden opgestart. Zodat we met elkaar weten dat we de juiste dingen doen en we de jongeren en ouders ook echt goed betrekken. Berber Kruger, directeur en jongerenwerker Young4Ever

6

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Gezondheid Waar zetten we op in? Texel staat voor een aantal forse uitdagingen waar alle Texelaars nu of op de korte termijn mee geconfronteerd worden. Vergrijzing, toenemende (zorg)vraag, tekorten op de arbeidsmarkt en aan vrijwilligers en mantelzorgers. Nu met samenwerkingspartners in actie komen is nodig om de leefbaarheid en de beschikbaarheid van (zorg)voorzieningen op het eiland op peil te houden. Door te focussen op méér gezondheid houden we Texel vitaal en bieden we iedereen die dat nodig heeft toegang tot goede zorg. Schaarste-problemen in het hier en nu (te weinig personeel en middelen) proberen we vanuit de Coöperatie Kern Gezond Texel, waar de gemeente ook partner in is, met elkaar te bezien en er oplossingen voor te bedenken. Zo zien we vanuit Café Kern Gezond (een door de Coöperatie geïnitieerde netwerkbijeenkomst waar organisaties in gesprek gaan over de uitdagingen waar we voor staan) samenwerking en oplossingen ontstaan die hieraan concreet bijdragen. Er wordt ingezet op het vergroten van deze ontwikkeling binnen de Coöperatie en de Texelse samenleving in brede zin.

Programma Gezond Texel 2030 Het programma Gezond Texel 2030 ambieert een vitaal en veerkrachtig Texel in 2030. Om dit te bereiken geeft het programma invulling aan de maatschappelijke opgaven zoals omschreven in de visie Sociaal Domein (feb 2021): 1. Breed beschikbare preventie-activiteiten gericht op de gezondheid en het welzijn van alle inwoners en 2. Een ervaren toename in de kwaliteit van leven vanuit de principes van Positieve Gezondheid. Ook wordt in het programma ingegaan op de vier gezondheidsvraagstukken uit de landelijke Gezondheidsnota 2020-2024: Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving, Gezondheidsachterstanden verkleinen, Druk op het dagelijkse leven bij jeugd en jongvolwassenen en Vitaal ouder worden.

Coöperatie Kern Gezond Texel De gemeente Texel maakt zich samen met vijfentwintig coöperatieleden sterk voor de uitvoering van het meerjarige programma. Hierin wordt samengewerkt aan meer gezondheid voor alle inwoners met drie actielijnen die gericht zijn op inwoners, (zorg)professionals en het netwerk. Met de actielijnen wil het programma bereiken dat 1. Inwoners weten hoe ze zo gezond mogelijk kunnen blijven en gezond kunnen omgaan met de uitdagingen in hun leven, 2. Professionals weten hoe ze deze beweging kunnen ondersteunen en 3. Alle partijen samenwerken aan meer gezondheid op Texel.

Wat hebben we bereikt? Om het eigenaarschap van de beweging naar meer gezondheid ook echt in de samenleving te leggen, moeten we, naast het professionele domein, ook de gemeenschap zelf activeren. Met onze inwonerssessie en de vervolgplannen voor een dorpenronde geven we hier invulling aan. Programmanager en communicatie-professional aangesteld. Er is een ZonMw-subsidie toegekend die ook na 2023 gedeeltelijk voorziet in dekking kosten programmamanager. Publiekscampagne ontwikkeld in samenwerking met stakeholders en inwoners. www.kerngezondtexel.nl gelanceerd. Deze website is gekoppeld aan de publiekscampagne en wordt hét gezondheidsplatform van Texel. De Coöperatie Kern Gezond Texel groeit en heeft inmiddels 25 leden. Café Kern Gezond (netwerkbijeenkomst van de Coöperatie) wordt goed bezocht.

7

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Gezondheid

Hoe zijn we aan de slag, waar werken we aan in 2023? Het programma gezondheid heeft twee actielijnen: 1. Ontwikkeling en uitvoering Publiekscampagne Gezondheid (2022-2023) 2. Aanstelling van een programmamanager voor 2 dagen per week (2022-2023) Met de aanstelling van de programmamanager in 2022 is de uitvoering van het programma 'Gezond Texel 2030' de nieuwe actielijn geworden van het uitvoeringsprogramma van de gemeente. De Coöperatie Kerngezond Texel voert dit programma uit. De publiekscampagne gezondheid is daar onderdeel van. De Coöperatie ontwikkelde deze campagne in 2022 in samenwerking met inwoners en stakeholders en ging eind 2022 van start met het promotiefilmpje 'Samen maken we Texel Kerngezond'. Kinderen, ouderen en jongeren laten zien dat kleine stappen een groot verschil kunnen maken voor een gezonde(re) leefstijl. In 2023 staat elke twee maanden een leefstijlthema centraal op basis van het Positieve Gezondheid gedachtegoed. De campagne wordt uitgevoerd door de Coöperatie Kern Gezond Texel en de gemeente. We koppelen het leefstijlthema 'Financieel Fit' aan het beter bekend maken van de verschillende voorzieningen en regelingen voor minima. Komend jaar worden ook activiteiten gekoppeld aan deze leefstijlthema's en gaat de Coöperatie de dorpen in om zo de Texelaar nog meer in beweging te krijgen en een daadwerkelijke gedragsverandering te faciliteren.

Ook worden (nieuwe) projecten gestart/herstart zoals 'Hoera, het is vandaag'! Naast de campagne wordt ook ingezet op professionals en nieuwe Texelse brede samenwerkingen in het kader van gezondheid.

Doorkijkje naar 2024 Publiekscampagne is uitgerold en heeft inwoners op zes leefstijlthema's bereikt. Texelkompas, de sociale kaart van Texel, is geïntegreerd met www.kerngezondtexel.nl. Hier worden bewonersinitiatieven aangeboden en bewoners zijn actief op deze website. Er zijn nieuwe Texel-brede samenwerkingen op het gebied van gezondheid ontstaan. Er is verbinding gelegd met regionale gezondheidsinitiatieven, zoals Noord-Holland-Noord Gezond en Noordkop Gezond voor Elkaar. De Coöperatie blijft groeiende en de samenwerking met en tussen de leden is verstevigd. De gemeente blijft als partner van de Coöperatie Kern Gezond Texel aangehaakt. De samenwerking met de huisartsen is geborgd in de Coöperatie. Welzijn op Recept en Bewegen op Recept worden breder ingezet. Duidelijkheid over voortbestaan en noodzakelijke randvoorwaarden van de Coöperatie voor 2024-2030. In de bijlage bij het raadsvoorstel vindt u een uitgebreide evaluatie van de Coöperatie Kern Gezond Texel over het jaar 2022.

De gemeente toont lef door een uitvoeringsprogramma bij de partijen in het veld te beleggen. Voorheen werd je vanuit het werkveld 'betrokken' bij de totstandkoming en uitvoering van een dergelijk plan; nu werken we echt ánders samen. Er is meer vertrouwen van de gemeente om de regie bij het veld neer te leggen. Uiteraard wel altijd in nauwe afstemming met de gemeente. Katrijn van der Vlerk, voorzitter Coöperatie Kern Gezond Texel

8

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Maatschappelijke Ondersteuning en Meedoen Waar zetten we op in? Uit gesprekken met maatschappelijke partners is naar voren gekomen dat er op het eiland spanning is tussen vraag en aanbod op het gebied van zorg en welzijn en de inzet van vrijwilligers. Dit heeft onder andere te maken met een landelijk tekort aan zorgmedewerkers, de landelijke trend dat zorgvragen steeds complexer worden (zowel voor jeugd als ouderen), de ligging en bereikbaarheid van Texel en het groeiend aantal ouderen op Texel. Daarnaast is landelijk het beleid dat inwoners langer zelfredzaam moeten zijn en zo lang mogelijk thuis moeten kunnen blijven wonen. Vanuit de visie Sociaal Domein (feb 2021) werken we met maatschappelijke partners aan het uitvoeringsprogramma Maatschappelijke Ondersteuning en Meedoen (dec 2021) en adresseren we bovengeschetste vraagstukken in 2022 en de jaren daarna. Het programma is ontstaan na verschillende bijeenkomsten en verdiepingssessies met de maatschappelijke partners. Samen willen we ervoor zorgen dat: • • • • • •

We optimaal gebruik maken van de mogelijkheden in de Texelse samenleving. Informatie toegankelijk is voor iedereen. Inwoners zich verantwoordelijk voelen voor hun eigen welzijn en dat van hun buren. De Texelse samenleving met elkaar verbonden is. Iedere inwoner de ondersteuning krijgt die hij of zij nodig heeft. Inwoners zo lang mogelijk goed en veilig in hun eigen omgeving kunnen wonen.

Wat hebben we bereikt? Verkennende en richtinggevende gesprekken met maatschappelijke partners over de inzet van dorpshuizen om de leefbaarheid te verhogen. Een nieuwe invalshoek voor de actielijn dorpshuizen, waarbij er geen blauwdruk volgt voor alle dorpen, maar er gekeken wordt naar de behoefte per dorp(huis). Samenwerking met en in de Coöperatie Kerngezond Texel om informatie toegankelijk te maken en zorgpartijen samen te brengen. Evaluatie en update van Texelkompas (de huidige sociale kaart van Texel) en een besluit over de integratie met de website www.kerngezondtexel.nl. Afronding onderzoek 'Toekomstbestendig Vrijwilligerswerk' en aanzet implementatieplan.

9

Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Maatschappelijke Ondersteuning en Meedoen

Hoe zijn we aan de slag, waar werken we aan in 2023? Actielijn 1 Leefbaarheid in de dorpen verhogen met behulp van de dorpshuizen Vanuit de behoefte om het potentieel van dorpshuizen beter te benutten voor de leefbaarheid in de dorpen, zijn diverse gesprekken gevoerd met interne en externe stakeholders. In eerste instantie om te onderzoeken hoe het dorpshuis als voorportaal voor zorg en welzijn kan fungeren, maar na deze gesprekken is besloten om de actielijn te 'kantelen'. De potentie van het dorpshuis in Oosterend wordt volgens de dorpscommissie Oosterend al goed benut, maar onbekend is of en hoe het dorpshuis bijdraagt aan de leefbaarheid in het dorp. In 2023 wordt onder begeleiding van een onderzoeksbureau een enquête gehouden onder de bewoners van Oosterend om een beter beeld te krijgen bij hoe een dorpshuis kan bijdragen aan de leefbaarheid van het dorp. Deze informatie kan vervolgens gebruikt worden om de rol van het dorpshuis in het versterken van de leefbaarheid verder te vergroten. Maar ook om alle Texelse dorpshuizen handvatten te bieden om het dorpshuis in te zetten om de leefbaarheid te verhogen.

Actielijn 2 Onderzoeken hoe vrijwilligers binnen zorg en welzijn beter gefaciliteerd kunnen worden Het vergrijzend vrijwilligersbestand en het uitblijven van nieuwe aanwas vormen bedreigingen voor een sterke sociale basis en de continuïteit van vrijwilligerswerk op Texel. Daarom is in 2022 onderzoek gedaan naar de manier waarop partners op Texel vanuit een gedeelde ambitie en gezamenlijke aanpak het vrijwilligerswerk op het eiland kunnen versterken. Uit dit onderzoek blijkt dat nog niet al het potentieel benut wordt. Begin 2023 wordt daarom een implementatieplan opgesteld. Daarnaast wordt een kwartiermaker vrijwilligerswerk aangesteld die zorgdraagt voor de implementatie van activiteiten rondom de versterking en toekomstbestendiging van vrijwilligerswerk op Texel. Texels Welzijn en het toekomstige Huis van Ontwikkeling worden nauw betrokken bij deze actielijn.

Actielijn 3 De sociale kaart van Texel is toegankelijk en vindbaar voor hulpvragers en -bieders De gemeente wil (kwetsbare) inwoners en hulpbieders goede toegang bieden tot de mogelijkheden op Texel. Vanuit dit streven is in 2019 een digitale sociale kaart gemaakt, Texelkompas. Na de introductie hiervan is gebleken dat toegankelijkheid en vindbaarheid van de sociale kaart lastig blijft. In 2022 is geïnventariseerd of het Texelkompas de juiste plek/vorm is voor de sociale kaart. De mogelijkheden om de vindbaarheid en toegankelijkheid te verbeteren zijn in samenwerking met de Coöperatie Kerngezond Texel verkend. Ook is Texelkompas eind 2022 geüpdatet. In de loop van 2023 wordt de sociale kaart gekoppeld aan de website www.kerngezondtexel.nl, om zo één platform voor gezondheid en zorg en welzijn te creëren. De Coöperatie ondersteunt ook in de communicatie hierover, onder andere via de publiekscampagne.

10 Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Maatschappelijke Ondersteuning en Meedoen

Doorkijkje naar 2024 Actielijn 1 Leefbaarheid in de dorpen verhogen met behulp van de dorpshuizen Omschrijving met succesfactoren gereed voor inzet van dorpshuizen om leefbaarheid te versterken. De rol van de dorpswerker sluit aan bij de gewenste ontwikkelingen van het uitvoeringsprogramma. Alle dorpscommissies op de hoogte van succesfactoren en rol dorpswerker. Dorpscommissies zijn gemotiveerd om het dorpshuis in te zetten om de leefbaarheid te versterken. Bekend is waar de gemeente dorpshuizen moet faciliteren in middelen en/of als opdrachtgever van subsidiepartners, zoals Texels Welzijn.

Actielijn 2 Onderzoeken hoe vrijwilligers binnen zorg en welzijn beter gefaciliteerd kunnen worden Er is een kwartiermaker vrijwilligerswerk. Implementatie van (fysiek) vrijwilligerspunt gestart. Er is een vrijwilligersbank met al het aanbod van vrijwilligerswerk op Texel. In BCF van Texels Welzijn en bij het Huis van Ontwikkeling is een duidelijke taakomschrijving vrijwilligerswerk.

Actielijn 3 De sociale kaart van Texel is toegankelijk en vindbaar voor hulpvragers en -bieders De sociale kaart is vindbaar via www.kerngezondtexel.nl. Inwoners kennen de sociale kaart en de mogelijkheden. De sociale kaart is up-to-date en de professionals die dat willen zijn vindbaar. Regievoerder voor de sociale kaart aangesteld die zorgt dat de informatie up-to-date blijft.

Dat de gemeente de aanpak voor de dorpshuizen en leefbaarheid wijzigde na gesprekken met de dorpscommissie Oosterend en met dat huiswerk terug ging naar het gemeentehuis, is door ons als zeer positief ervaren. Niet omdat we onze zin kregen, maar omdat dit laat zien dat je als partners optreedt. Deze houding geeft extra energie om samen verder op weg te gaan. Albert Hoven, voorzitter dorpscommissie Oosterend

11 Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Werk en Zekerheid Waar zetten we op in? Texel heeft een bloeiende en gezonde beroepsbevolking, maar niet iedereen redt zichzelf. Voor diegenen die te weinig middelen hebben, of ongewild aan de kant staan, maakt de gemeente Texel zich sterk. De Bolder staat voor een steeds grotere uitdaging om een economisch duurzame beschutte werkvoorziening te bieden voor haar medewerkers. Daarnaast zijn er diverse landelijke ontwikkelingen die ook op Texel relevant zijn. Zo hebben de Coronapandemie en de huidige energiecrisis (o.a.) financieel en sociaal veel impact gehad op inwoners en de samenleving. Schulden zijn een katalysator voor problemen in het gezin, op het gebied van gezondheid en participatie. Juist nu is schuldpreventie en -hulpverlening ontzettend belangrijk. Vanaf 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de nieuwe wet inburgering. Er staan (wets)wijzigingen op stapel vanuit het 'Breed offensief' om mensen met een beperking aan het werk te krijgen en te houden. Daar komt bij dat er landelijk en regionaal meer wordt gestuurd op harmonisering van de werkgeversdienstverlening, waardoor er minder ruimte komt voor afwijkende regelingen en dienstverlening vanuit de gemeente richting werkgevers. Het programma is ontstaan na verschillende bijeenkomsten en verdiepingssessies met de maatschappelijke partners.

Vanuit de visie sociaal domein (feb 2021) werken we met maatschappelijke partners aan het uitvoeringsprogramma Werk en Zekerheid (dec 2021) en adresseren we bovengeschetste vraagstukken in 2022 en de jaren daarna. Samen willen we ervoor zorgen dat: • • • • •

Texel een inclusieve samenleving is, met gelijke kansen voor iedereen. Inwoners en organisaties open staan voor iedereen, ongeacht (sociale) afkomst, beperking, of geaardheid. Iedereen de kans krijgt om mee te doen en bij te dragen aan de samenleving en in het arbeidsproces. Onze dienstverlening laagdrempelig, outreachend en toegankelijk is. Er is ruimte en tijd voor begeleiding. We echt luisteren naar inwoners die hulp nodig hebben. Daarbij krijgen ze de ondersteuning die voor hen nodig is, de tijd en begeleiding om ervoor te zorgen dat iemand zelf zijn rol in de samenleving kan innemen. • Werkgevers de ondersteuning krijgen die nodig is om hierin hun rol te kunnen vervullen. • We ons richten op een duurzame oplossing voor inwoner en werkgever.

Wat hebben we bereikt? Verkenning en toetsing ontwerp Huis van Ontwikkeling en toekomst de Bolder bij interne en externe stakeholders. Koers Huis van Ontwikkeling opgesteld en voorkeursscenario de Bolder gedefinieerd. Besluitvorming Tussentijdse Rapportage Huis van Ontwikkeling en toekomst de Bolder door college. Presentatie conceptontwerp Huis van Ontwikkeling en toekomst de Bolder aan gemeenteraad en OR gemeente/De Bolder. Ondersteuning minima door verruiming bestaande regelingen en donatie aan fondsen op Texel voor generieke ondersteuningsvragen van maatschappelijke partners, zoals scholen.

12 Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Werk en Zekerheid

Hoe zijn we aan de slag, waar werken we aan in 2023? Actielijn 1 Inwoners en werkgevers beter faciliteren bij participatie Tussen juli 2022 en juli 2023 wordt in nauwe samenwerking met interne en externe stakeholders onderzocht en uitgewerkt hoe de dienstverlening op het gebied van werk, participatie en ontwikkeling op Texel een nieuwe impuls kan krijgen. Onderdeel van dit onderzoek is de vraag welke plek de huidige taken als re-integratie, inburgering, schuldhulpverlening en beschut werk krijgen. Resultaat van het onderzoek is een advies over deze voorwaarden en consequenties, de samenwerking(svorm), bedrijfsvoering, de belangrijkste werkafspraken en processen. Eind 2022 is met een tussentijdse rapportage een conceptontwerp voor het Huis van Ontwikkeling (HvO) inclusief toekomst De Bolder opgeleverd. Tussen januari 2023 en september 2023 werken we de businesscases voor het HvO en de Bolder uit. Hier worden opnieuw interne en externe stakeholders bij betrokken. Na de zomer in 2023 is duidelijk wat de voorwaarden en consequenties zijn wanneer de dienstverlening rond werk, participatie en ontwikkeling op een nieuwe manier wordt ingericht. En op welke wijze maximaal aan de opgave en doelen uit dit uitvoeringsprogramma kan worden gewerkt. De raad wordt voor het zomerreces geïnformeerd tijdens een raadsinformatieavond.

In de raad van naar verwachting september 2023 worden de uitgewerkte businesscases ter vaststelling voorgelegd.

Elementen fase 2 (jan – sept 2023) • • • • •

Risico's en effecten tav werkprocessen, personeel, financiën, en bedrijfsvoering in kaart. Nadere afstemming met samenwerkingspartners. Duidelijkheid over de meest optimale governancestructuur/inrichting. Werving kwartiermaker. Onderzoeken wat nodig is voor de implementatiefase.

Elementen implementatiefase (na raadsbesluit) • Samenstellen kernteam en aanstellen van een kwartiermaker. • Inrichten werkprocessen en maken van werkafspraken met samenwerkingspartners.

Wat een inspirerende ontwikkeling. Nu doorpakken met elkaar en blijf ondernemers hierbij betrekken! Er zijn volop mogelijkheden voor zowel inwoners als bedrijven. Ik vind het een goede ontwikkeling dat we samen zorgen voor een inspirerende ontmoetingsplek! Yvette van Veen, Operationeel directeur de Krim Texel

13 Evaluatie uitvoeringsprogramma's Sociaal Domein

Programma Werk en Zekerheid Actielijn 2 Inwoners ondersteunen bij financiële zelfredzaamheid en voorkomen van schulden We ondersteunen huishoudens door verruiming en versoepeling van de bestaande minimaregelingen en een donatie aan (gemeenschaps)fondsen op Texel. Wanneer we concreter zicht hebben op de daadwerkelijke behoefte van huishoudens en de landelijke ontwikkelingen, volgen er mogelijk aanvullende regelingen.

Maatregelenpakket Verhoging bijzondere bijstandsnorm van 120% naar 140% met ingang van 1 jan 2023 voor de duur van 2 jaar. Giften/schenkingen aan belanghebbenden in de bijstand worden per 1 jan 2023 tot een bedrag van € 1.200 per kalenderjaar niet meegerekend. De gemeente doet een donatie van € 40.000 aan fondsen op Texel: Texelfonds: •

€ 10.000 aan het opgerichte solidariteitsfonds dat huishoudens die niet in aanmerking komen voor regelingen, financieel ondersteunt.

•

€ 10.000 aan het Jeugdfonds dat de Texelse jeugd van 0-19 jaar ondersteunt.

•

€ 10.000 aan het fonds Voortgezet onderwijs dat ervoor zorgt dat alle jongeren kunnen meedoen aan activiteiten van school waar een bijdrage voor gevraagd wordt.

Kerken & Minima: •

€ 10.000 aan Kerken & Minima voor het noodfonds dat huishoudens ondersteunt hun financiële leven weer op poten te zetten.

Communicatie rondom regelingen voor minima De verschillende regelingen voor minima worden onder meer gecommuniceerd via de publiekscampagne Kern Gezond Texel (actielijn uitvoeringsprogramma Gezondheid van de gemeente). De campagne wordt uitgevoerd door de Coöperatie Kern Gezond Texel en de gemeente. We besteden hierin aandacht aan het leefstijlthema 'financieel fit' in brede zin.

Doorkijkje naar 2024 Start Huis van Ontwikkeling (jan '24) met dienstverlening aan inwoners en werkgevers/bedrijven op basis van groeimodel (eerst basisdienstverlening, daarna uitbreiding). Verdere ontwikkeling en uitvoering van het maatregelenpakket voor minima obv landelijke ontwikkelingen. Blijvende aandacht voor communicatie over maatregelen, financiële zelfredzaamheid en het voorkomen van schulden, aansluitend bij Kerngezond Texel om zoveel mogelijk inwoners te bereiken.