Bijlage 1. Toeristische uitvoeringsagenda 2025-2027

Uitvoeringsagenda Toeristisch Toekomstsplan Texel

5 september 2024 Tweede Uitvoeringsagenda 2025-2027 Draagvlak toerisme op Texel behouden en versterken.

Zaaknummer 3404514

Inhoudsopgave

Uitvoeringsagenda 2025-2027 ..............................................................................................3 Uitvoeringstaken ...............................................................................................................5

Pijler 3: Creëer bewust en waardevol bezoek ........................................................5 3.1 3.2 3.3.

Onderzoek naar Bewonersprofijt Verleg het accent in communicatie en promotie Zet in op sportieve jeugd

Pijler 4: Stimuleer gastvrij en toekomstbestendig ondernemerschap .............................6 4.1 4.2 4.3 4.4

Zet in op gastvrij ondernemerschap Stimuleer/faciliteer verblijfsaccomodaties die passen bij Texel en haar bezoekers Analyseren van mogelijkheden in veiligheidsdomein Verbeteren Texels retail duurzaam en verantwoord en versterken samenwerking

Pijler 5: Stuur vanuit inzicht en heldere regelgeving ................................................7 5.1 5.2

Invoeren nachtregister en vergunningstelsel logies en ontbijt Balansindicatoren Acties voortvloeiend uit Paraplubestemmingsplan

Kostenoverzicht uitvoeringsagenda ........................................................................................8 Bijlage I ..........................................................................................................................8

Pijler 1: Stel het landschap met haar authentieke elementen centraal ..........................9 Pijler 2: Houd elk Texels dorp uniek, leefbaar en vitaal ............................................9 Pijler 6: Wees duurzaam in woorden en daden .......................................................9

2/9

Uitvoeringsagenda 2025-2027 Inleiding Op 22 september 2021 is het Toeristisch Toekomstplan Texel, Texel in balans (naar een authentiek, duurzaam en gastvrij eiland) door de gemeenteraad vastgesteld. Het Toeristisch Toekomstplan bevat een zestal strategische prioriteiten (pijlers) met adviezen om toerisme en recreatie op Texel beheersbaar te houden voor nu en in de toekomst. Bij de vaststelling van het Toeristisch Toekomstplan heeft het college de opdracht gekregen een eerste uitvoeringsagenda voor een periode van twee jaar, 2022- 2024, op te stellen. Deze eerste Uitvoeringsagenda 2022-2024 is vastgesteld in de Raad van februari 2022. In de RIB Evaluatie Uitvoeringsagenda 2022-2024 bent u geïnformeerd over de Evaluatie van de Eerste Uitvoeringsagenda van het Toeristisch Toekomstplan Texel. Bij de aanbeveling staat dit: “Voor de uitvoering van de gestelde doelen uit het Toeristisch Toekomstplan Texel is de uitvoeringsagenda een adequaat instrument gebleken. De zes strategische pijlers uit het Toeristisch Toekomstplan Texel bleken breed en ongelijksoortig opgezet. Prioritering blijft nodig, in de komende jaren. Een aantal acties schuift door naar de 2e Uitvoeringsagenda. Voor de 2e Uitvoeringsagenda zal opnieuw goed gekeken moeten worden naar urgentie en prioritering, wie kan wat doen, met welke intensiteit.

Ook is het van belang de wederzijdse verwachtingen tussen klankbordgroep en gemeente te blijven expliciteren om daarover geen onduidelijkheden te laten ontstaan.”

Ambitie voor 2030, zoals vastgelegd in het TTP: Wij streven naar toerisme en recreatie dat waarde toevoegt aan de Texelse samenleving en onderscheidend is waarbij Texel haar eigen identiteit en uniciteit heeft behouden en zelfs duurzaam verbeterd. Texel is een fijn eiland waar het heerlijk is om te wonen, werken en gastvrij bezoekers te ontvangen.

Opbouw Tweede uitvoeringagenda getrapt Deze Tweede Uitvoeringsagenda wordt getrapt opgebouwd. De eerste trap bestaat uit de prioriteiten en acties die het college voor de komende periode essentieel vindt. Daarbij is rekening gehouden met beperkt beschikbare ambtelijke capaciteit. Ook moet de financiering voor de komende periode in de gemeentelijke begroting worden geregeld, niet alleen op activiteitenniveau maar ook voor de ambtelijke ondersteuning. Deze is namelijk tot op heden niet structureel onderdeel van de gemeentelijke formatie, maar incidenteel. Zonder financiële besluitvorming kunnen de werkzaamheden niet worden voortgezet.

Rol Klankbordgroep Tevens is programmatisch ruimte ingebouwd voor aanvullende activiteiten die in samenspraak met de Klankbordgroep noodzakelijk worden geacht; dit is de tweede trap. De klankbordgroep heeft eerder aangegeven ook voor deze uitvoeringsagenda een bijdrage te willen blijven leveren aan de uitvoering. Daarbij wordt uitgegaan van “Wat is goed voor Texel en voor de inwoners van Texel?” Bewonersprofijt zal hierbij een belangrijke rode draad zijn. Het gaat om een juiste balans tussen de lusten en lasten van toerisme en een zo optimaal mogelijke leefbaarheid op ons mooie eiland. Vanuit deze invalshoek is dan ook door de Klankbordgroep zelf besloten om de naam te wijzigen in: Klankbordgroep Toerisme en Leefbaarheid. 3/9

De wijze van betrokkenheid van de Klankbordgroep is nog onderwerp van gesprek tussen college en Klankbordgroep, vandaar de getrapte opbouw waarmee deze Tweede Uitvoeringsagenda aan de Raad wordt voorgelegd. Zowel Klankbordgroep als college vinden het van belang duidelijkheid te krijgen welke input vanuit de klankbordgroep mag worden verwacht en kan worden gegeven, om de wederzijdse verwachtingen goed op elkaar af te stemmen. Mogelijk komt hier nog een verzoek aan de Raad uit voort voor een vorm van professionele ondersteuning voor de Klankbordgroep, voor het overgrote deel van de leden betreft het immers vrijwilligerswerk.

Dubbelingen vermijden De Klankbordgroep is een bijzondere vorm van participatie, waarbij omwille van ieders tijdbeslag onnodige dubbelingen vermeden moet worden. Diverse onderwerpen uit de 6 pijlers die wel in het Eerste Uitvoeringsagenda waren opgenomen, komen niet terug in de Tweede Uitvoeringsagenda. Zij blijven uiteraard wel onderdeel van het TTP. De zes strategische pijlers uit het Toeristisch Toekomstplan Texel zijn breed opgezet, maar ook ongelijksoortig, een aantal acties vallen onder een ander beleidsterrein dan toerisme en recreatie. Een voorbeeld hiervan is het verbeteren van de kwaliteit van de buitenruimte uit Pijler 1. Deze actie valt onder de Omgevingsvisie en Programma’s daaruit voortvloeiend en zal dan ook daar worden geadresseerd. Zie verder ook Bijlage I. Andere onderwerpen komen aan bod bij o.m., de Woonvisie, de Mobiliteitsvisie, het Duurzaamheidsprogramma, en kunnen door de diverse stakeholders via de daarbij behorende participatietrajecten worden behartigd. Dit betekent dat deze 2e Uitvoeringsagenda zich concentreert op de pijlers 3, 4 en 5.

Acties voortvloeiend uit Paraplubestemmingsplan Tot slot: uit het paraplubestemmingsplan volgt een aantal acties voor de klankbordgroep. Een voorbeeld hiervan is de evaluatie en advisering over de 3-jarige pilot over het toestaan van kampeermiddelen bij groepsaccommodaties aan het college. Een ander voorbeeld is het meedenken met innovatie van kampeermiddelen. Na besluitvorming over het paraplubestemmingsplan zullen deze acties worden toegevoegd aan de uitvoeringsagenda 2025-2027, nadat met de Klankbordgroep is besproken wat daar verder voor nodig is.

4/9

Uitvoeringstaken Pijler 3: Creëer bewust en waardevol bezoek Texel richt zich op een bezoeker die zich bewust is dat hij te gast is op een eiland met een natuurlijke beleving. Een bezoeker die die de kernwaarden van Texel omarmt, en dan vooral de rust en ruimte in de natuurlijke omgeving respecteert en zich hier ook naar gedraagt. Er moet een natuurlijk evenwicht zijn tussen de toeristen, hun gewenste gedragen en de gevolgen hiervan voor de inwoners. 3.1 Onderzoek naar Bewonersprofijt Wat gaan we doen? De gemeente streeft naar een goede evenwichtige verdeling van de lusten en lasten van het toerisme voor alle inwoners. Dit is noodzakelijk om een leefbaar eiland te houden voor inwoners. Het beoogde resultaat wat we willen behalen is het verkrijgen van inzicht in hoe de inwoners anno 2024 aankijken tegen het toerisme op Texel. Is er een goede balans tussen de lusten en lasten? Hoe kan een inwoner zo optimaal mogelijk profiteren van het toerisme? Een eerste stap is al gemaakt met het uitzetten van een onderzoek naar de lusten en lasten van het toerisme en het inwonersbelevingsonderzoek in juni 2024. We gaan in het eerste kwartaal van 2025 aan de slag met vervolgstappen en keuzes op een rij zetten.

Wie is aan zet? Gemeente in samenwerking met inwoners, onderzoeksbureau, klankbordgroep (bij het bespreken van zinvolle vervolgacties) 3.2 Verleg het accent in communicatie en promotie Wat gaan we doen? Zet kernwaarden als ruimte, rust, diversiteit en landschap en unieke dorpen meer in de etalage en vraag om respect voor de omgeving. Het regionale Retailbeleid blijft ongewijzigd. Een doelstelling uit het Texelse Retailbeleid is om meer beleving in de dorpen te brengen opdat de gast ook langer in een dorp verblijft. Hier wordt door zowel ondernemers als gemeente, met de inrichting van de openbare ruimte, op ingespeeld. Er wordt met regelmaat onderzoek gedaan door VVV Texel en KADOTexel, naar welk type gast voldoet aan criteria ‘bewust en waardevol’. Er is in zomer 2024 een begin gemaakt om Texel te ontwikkelen als ‘Health destination’. Hierbij wordt ingespeeld op de (duitse) bewuste en waardevolle Texelbezoeker die in het voor- en naseizoen Texel bezoekt en de kernwaarden van het eiland hoog waardeert. Het betreft geen nieuwe markt maar een marktverdieping. De VVV Texel zet de marketing daarnaast eiland breed in. De boodschap moet in ieder geval bevatten dat iedereen respect houdt voor de omgeving waar men in verblijft (bewust bezoek).

Omdat ook een betere spreiding van bezoekers gewenst is, in zowel locatie als in tijd, wordt ingezet op de promotiemogelijkheden, zoals social media en internet, die we hebben in sturing door communicatie en aanbod van activiteiten. In de eerste uitvoeringsagenda werd aandacht besteed aan campers; deze kampeervorm blijft onze aandacht houden ook in de tweede uitvoeringsagenda. Evenals dagtoerisme. Als gemeente hebben we geen beschikking over harde cijfers dagtoerisme. Dit wordt een eerste vereiste om daarna stappen te kunnen zetten om de druk hiervan te limiteren. Een instrument dat gebruikt kan worden onder deze pijler is een vervolg geven aan het rapport ‘Zichtbaar maken cultuurhistorische waarden Texel’ (zie pijler 1.2 uit de Uitvoeringsagenda 2022-2024). Deze actie is een continue proces gedurende de looptijd van deze uitvoeringsagenda. Wie is aan zet? VVV Texel, KADOTexel, die waar gewenst de Klankbordgroep raadplegen 3.3 Zet in op sportieve jeugd Wat gaan we doen? Jongeren zijn bewust bezig met gezondheid en sport; het zijn de potentiële bewuste bezoekers. Indien zich mogelijkheden voordoen vanuit bijvoorbeeld provincie kan gemeente Texel hier op aanhaken. Een voorbeeld hiervan is het Texelse wandelnetwerk of een youtuber als sportambassadeur. Wie is aan zet? VVV Texel, klankbordgroep

5/9

Pijler 4: Stimuleer gastvrij en toekomstbestendig ondernemerschap In deze pijler zetten we in op gastvrijheid. De consument wordt steeds kritischer en vindt een hoge kwaliteitsbeleving belangrijk. Diversiteit in aanbod van horeca en accommodaties, vooral in het middensegment, is gewenst. Ook innovatie mag gestimuleerd worden. Het aantrekken van gekwalificeerd personeel en deze langdurig te behouden voor het eiland is een vereiste. In tegenstelling tot vroeger wordt er nu gesegmenteerd op lifestyle. 4.1 Zet in op gastvrij ondernemerschap Wat gaan we doen? Klankbordgroep tweede trap Wie is aan zet? Klankbordgroep 4.2 Stimuleer/faciliteer verblijfsaccommodaties die passen bij Texel en haar bezoekers Wat gaan we doen? Klankbordgroep tweede trap De gemeente blijft, net als tijdens de eerste uitvoeringsagenda, inzetten op de Taskforce Vitale verblijfsrecreatie. Deze taskforce biedt ondernemers expertise, ondersteuning en instrumenten om aan de slag te gaan met revitaliseren, vitaliseren of excelleren van verblijfsaccommodaties. Ondernemers kunnen al een aantal jaren een beroep doen op de Taskforce Vitale Verblijfsrecreatie voor advies. Wie is aan zet? Klankbordgroep, gemeente 4.3 Analyseren van mogelijkheden in veiligheidsdomein Wat gaan we doen? We dragen zorg voor een veilig Texel.

Gastvrijheid betekent dat de gasten acute 1e-lijns gezondheidszorg kunnen verkrijgen als men verblijft op Texel. Een tijdelijke oplossing is een algemeen centraal telefoonnummer. Gemeente, ondernemers en huisartsen moeten dit onderwerp verder met elkaar uitwerken tot een concrete structurele oplossing en tot die tijd dit onderwerp op de agenda houden. De planning is om dit in Q2 2025 verder uit te werken en te consolideren voor de jaren erna. Wie is aan zet? Zorgverleners, gemeente, TOP 4.4 Verbeteren Texelse retail duurzaam en verantwoord en versterken samenwerking Wat gaan we doen? Klankbordgroep tweede trap Na het koopstromenonderzoek zal er een nieuwe regionale retailvisie volgen. De lokale visie is gelinkt aan de regionale retailvisie. Uiteraard zal hierbij participatie van stakeholders plaats vinden. Wie is aan zet? Klankbordgroep

6/9

Pijler 5: Stuur vanuit inzicht en heldere regelgeving Door het verzamelen van data willen we meer kennis en inzicht opdoen over welke bezoekers zijn gewenst voor Texel, waar bevinden ze zich en hoe kunnen we deze groep (nog beter) bereiken? Daarbij zoeken we naar mogelijkheden hoe we het gedrag van deze bezoekers zo kunnen sturen dat dit niet teveel impact heeft op de directe leefomgeving van de Texelaars. 5.1 Invoeren nachtregister en vergunningstelsel logies en ontbijt Wat gaan we doen? Eerder zijn moties en amendementen in de raad ingediend m.b.t. dit onderwerp met als voornaamste doel om meer inzicht te krijgen in het exacte aantal daadwerkelijk verhuurde bedden op Texel. En ook om meer grip te krijgen op inning van toeristenbelasting bij alle aanbieders, dus niet alleen bij logies met ontbijt. Er is gestart met de registratieplicht. Hierdoor is een inzichtelijk beeld gegeven in waar en door wie recreatieve verhuur in woningen op Texel. Vervolgstap, zoals genoemd in het TTP (p90), en in de aangenomen motie dd 22 september 2021, is het instellen van een meldplicht/ nachtregister. Een digitale nachtregistratie biedt een effectief inzicht in het daadwerkelijk aantal per nacht benutte recreatieve bedden. Daarna kunnen, indien dat wenselijk en noodzakelijk wordt geacht, aanvullende maatregelen zoals een vergunningstelsel voor logies en ontbijt worden voorgesteld aan de raad.

Dit is ook een pijler uit het programma 3 ‘Mooi en gastvrij Texel’ uit het college uitvoeringsprogramma, waarbij de toeristische druk beter moet worden gereguleerd. Uitwerken van deze vervolgstappen zal circa een jaar in beslag nemen. De raad zal over de voorgang geïnformeerd worden middels raadsinformatiebrieven. Wie is aan zet? Gemeente 5.2 Balansindicatoren Wat gaan we doen? Het NBTC (Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen) werkt via de LDA (Landelijke Data Alliantie) aan een gesystematiseerde en landelijk uniforme datamonitoring. Het betreft de gebruikelijke data met betrekking tot accommodaties, werkgelegenheid, bezoekersaantallen etc. Tevens wordt gewerkt aan een goed stelsel van objectieve balansindicatoren waarmee de toeristisch-recreatieve balans kan worden gemonitord. Dergelijke data geven indicaties waar en wanneer knelpunten (kunnen) ontstaan. Zij kunnen ook wijzen op onbenut potentieel. Als we willen monitoren wat de effecten van het gemeentelijk beleid zijn, zullen we moeten gaan meten. Aansluiting bij landelijke systematiek is dan wenselijk. Samen met de VVV en KadoTexel zal worden gewerkt aan een gezamenlijke onderzoeksprogrammering waarbij het belangrijk is dat we het met alle stakeholders eens zijn welke balansindicatoren voor Texel het meest betekenisvol zijn.

Het inwonersbelevingsonderzoek dat in 2019 voor de eerste keer werd uitgevoerd en in juni 2024 herhaald, is daar essentieel onderdeel van. Ook zullen afspraken moeten worden gemaakt over het monitoren en behouden van het ecologisch draagvlak, samen met terreinbeheerders en provincie, die immers verantwoordelijk zijn voor het natuurbeheer. Daarnaast zijn de gegevens beschikbaar uit het continue onderzoek van KADOTexel onder de Texelbezoekers. Wie is aan zet? Gemeente, VVV, KADOTexel, klankbordgroep Acties voortvloeiend uit Paraplubestemmingsplan Uit het paraplubestemmingsplan volgt een aantal acties voor de klankbordgroep. Een voorbeeld hiervan is de evaluatie en advisering over de 3-jarige pilot over het toestaan van kampeermiddelen bij groepsaccommodaties aan het college. Een ander voorbeeld is het meedenken met innovatie van kampeermiddelen. Na besluitvorming over het paraplubestemmingsplan zullen deze acties worden toegevoegd aan de uitvoeringsagenda 2025-2027, nadat met de Klankbordgroep is besproken wat daar verder voor nodig is. De Raad zal daar over worden geïnformeerd.

7/9

Kostenoverzicht uitvoeringsagenda In het Toeristisch Toekomstplan Texel (pagina 29-37) zijn de conclusies en aanbevelingen opgenomen voor de verdere uitvoering. Voor het slagen hiervan is, naast de samenwerking met stakeholders, de beschikbaarheid over capaciteit en middelen van belang. In de tabel hieronder is per pijler aangegeven wat er nodig is aan financiële middelen in 2025, 2026 en 2027. Hierbij is rekening gehouden met lopende initiatieven of samenwerkingsverbanden. Het gaat dus om extra middelen die bij de Gemeente Texel nodig zijn voor het houden van regie (projectleider), maar ook op het uitvoeren van een aantal taken die niet binnen de huidige begroting passen of waar nader algemeen onderzoek voor nodig is. Initiatieven die door betrokken stakeholders worden getrokken (als trekker of aanjager), bijvoorbeeld via de VVV of TOP, worden door deze partijen voorzien van eigen mankracht en middelen.

TOTAAL OVERZICHT KOSTEN

2025

2026

2027

Projectbegeleiding/ regie uitvoeringsagenda

50.000

50.000

50.000

Communicatie rondom diverse pijlers

20.000

20.000

20.000

PM

PM

PM

Ondersteuning klankbordgroep Bewonersprofijt Monitoring Projectbegeleiding invoeren nachtregister

TOTAAL

30.000 40.000

40.000

40.000

PM

PM

PM

€ 110.000

€ 110.000

€ 145.000

8/9

Bijlage I Onderstaande pijlers blijven uiteraard onderdeel van het TTP maar komen niet terug in de 2e Uitvoeringsagenda. Het betreft de pijlers die door de stakeholders via andere participatietrajecten kunnen worden beïnvloed. Mocht de Klankbordgroep besluiten dat het beter is om in plaats van ieders afzonderlijke participatie, te komen tot een gezamenlijke inbreng, dan kan dat natuurlijk ook (zonder in dubbeling te vervallen, dus niet en/en maar of/of). Pijler 1: Stel het landschap met haar authentieke elementen centraal De eigenheid van Texel wordt in hoge mate bepaald door de gevarieerde rijkdom aan natuur en cultuurlandschappen. De kernwaarden rust en ruimte en rijkdom aan natuur zijn een belangrijke sterkte van Texel. De verschillende kwaliteiten van het landschap op Texel met haar authentieke elementen (zoals bijvoorbeeld de tuunwallen of de waddenpolder Waalenburg) zijn echter niet bij elke bezoeker bekend en zouden in de communicatie nog beter belicht kunnen worden. Hier schuilt ook een gevaar; de druk op de natuur wordt ook groter. Verzoek van de klankbordgroep is de titel van pijler 1 aan te passen; stel het landschap en de natuur met haar authentieke elementen centraal. Door deze nuancering ligt de focus niet alleen op het landschap maar ook op de natuur zoals het bos- en duingebied.

Wat gaan we doen? De aspecten uit pijler 1 komen aan de orde in de Omgevingsvisie, en na vaststelling van de visie in de diverse programma’s onder de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is een integrale gemeentelijke visie voor de langere termijn met betrekking tot de fysieke en sociale ruimte. Stakeholders, de klankbordgroep en dorpscommissies zijn onderdeel van de participatieprocedure voor het opstellen van de Omgevingsvisie. Dit betekent dat er in deze Tweede Uitvoeringsagenda geen concrete uitvoeringstaken zullen worden opgenomen. Pijler 2: Houd elk Texels dorp uniek, leefbaar en vitaal Texel heeft zeven authentieke mooie dorpen, met ieder zijn eigen charme. De inwoners hebben veel te danken aan het toerisme en het merendeel van de inwoners realiseert zich dat ook. Er is een meer dan gemiddeld voorzieningenniveau en een breed bestand aan winkels en horeca. Elk dorp verdient het om uniek en leefbaar te blijven, ook in de toekomst. Wat gaan we doen? De aspecten uit pijler 2 komen eveneens aan de orde in de Omgevingsvisie, waarbij de klankbordgroep, stakeholders en dorpscommissies een rol spelen in de participatie. Dit betekent ook voor deze pijler dat er in deze nota geen concrete uitvoeringstaken zullen worden opgenomen.

Wel is een taak weggelegd om als klankbordgroep, vertrekkend vanuit het Toeristisch Toekomstplan Texel, te adviseren over elementen die het vraagstuk Toerisme en Leefbaarheid raken. Het is zinvol om in de planning van de Omgevingsvisie ruimte te reserveren voor de advisering vanuit de klankbordgroep, zowel gevraagd als ongevraagd, over opduikende actuele thema’s die raken aan het toeristische karakter van Texel in relatie tot de leefbaarheid. Dit betekent dat er in deze Tweede Uitvoeringsagenda geen concrete uitvoeringstaken zullen worden opgenomen.

Pijler 6: Wees duurzaam in woorden en daden Duurzaamheid wordt bij deze pijler bedoeld als in de breedste zin van het woord. Het gaat om het duurzaam verbeteren van Texel als woon- en werkomgeving, én als vakantiebestemming. Dat kan ook al in kleine zaken toegepast worden, bijvoorbeeld in de inkoop. In deze Tweede Uitvoeringsagenda zijn geen concrete uitvoeringstaken opgenomen; waar nodig komen deze aan de orde in duurzaamheidsprogramma en mobiliteitsvisie. 9/9