Bijlage 1. Aanvraagformulier vangnetuitkering

Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2025 Versie: uitgebreid verzoek

Wat is een vangnetuitkering? Gemeenten ontvangen op grond van de Participatiewet budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. Dit budget wordt ook wel het BUIG-budget genoemd. Gemeenten die een tekort hebben kunnen in aanmerking komen voor een vangnetuitkering. De voorwaarden op hoofdlijnen zijn: -

het tekort is groter dan een bepaalde toegangsdrempel; het college verklaart maatregelen te hebben getroffen om te komen tot tekortreductie; het college geeft een toelichting op deze verklaring; de gemeenteraad stemt in met de verklaring van het college.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure? Het college dient het aanvraagformulier in bij de onafhankelijke Toetsingscommissie vangnet Participatiewet. De commissie moet de aanvraag uiterlijk op 15 augustus 2026 hebben ontvangen. Het ingevulde aanvraagformulier dient voor instemming aan de raad te worden voorgelegd en wordt na ondertekening aangeboden aan de commissie via de website.

Uitgebreid formulier Dit betreft het uitgebreide formulier. Een gemeente maakt gebruik van dit formulier wanneer één van de volgende situaties van toepassing is: -

-

Voor een aanvraag voor het uitgebreide vangnet, waarbij een eigenrisicodrempel van 5% geldt. Hiervoor dient een gemeente over 2022, 2023 en 2024 voor minimaal twee van die jaren een tekort te hebben gehad van minstens 5%. Voor een aanvraag voor het reguliere vangnet (eigenrisicodrempel van 7,5%). Hiervoor dient een gemeente over 2023 en/of 2024 een vangnetuitkering te hebben ontvangen.

Uitzondering hierop betreft gemeenten tot 5.000 inwoners. Deze mogen te allen tijde gebruik maken van het basisformulier, ook als in 2023 en/of in 2024 een vangnetuitkering is toegekend of wanneer een aanvraag wordt gedaan voor het uitgebreide vangnet.

Aanpassingen in het format van de pagina’s met vragen en ondertekening niet toegestaan Voor de juistheid en de beoordeling van de aanvraag is het niet toegestaan dat u het format van de pagina’s met de vragen en ondertekening aanpast.

Meer informatie Op de website van de Toetsingscommissie staat een verdere toelichting op dit formulier: https://www.toetsingscommissievp.nl/vangnetuitkering-2025

1

De toetsingscommissie heeft een checklist gemaakt voor gemeenteraadsleden. Het is een handzaam lijstje vragen en aandachtspunten. Raadsleden kunnen dit lijstje gebruiken bij het beoordelen van de vangnetaanvraag van het college. Deze checklist is opgesteld in samenwerking met raadsleden uit verschillende gemeenten en de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. De checklist staat samen met andere informatie op de website van de VNG: https://vng.nl/artikelen/vangnetuitkering-participatiewet-informatie-voor-raadsleden

2

1. Verklaring college bij een uitgebreid verzoek Dit gedeelte bestaat de volgende onderdelen: -

Samenvatting van de verklaring De beschrijving van de wijze waarop de gemeenteraad is geïnformeerd door het college A. Analyse van de oorzaken van het tekort B. Getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren C. Beoogde effect van de genoemde maatregelen D. Ondertekening door het college

3

Samenvatting van de verklaring van het college De verklaring van het college bestaat uit vier subonderdelen: A) analyse van de oorzaken van het tekort, B) getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren, C) beoogd effect van de genoemde maatregelen & D) ondertekening door het college. Het college geeft hieronder een samenvatting van onderdeel A, B en C. Die geeft de gemeenteraad een kernachtig overzicht, op basis waarvan het raadslid kan vaststellen waarmee hij of zij instemt. Voor het gemeenteraadslid dat zich wil verdiepen in de verklaring van het college, wordt verwezen naar onderdelen A, B, C en D van het aanvraagformulier. Richtlijn voor de omvang van de samenvatting van de drie onderdelen is in totaal maximaal 300 à 400 woorden.

A. Samenvatting onderdeel analyse van de oorzaken van het tekort Het college maakt in dit onderdeel duidelijk wat het probleem is. De voornaamste oorzaak van het tekort op het BUIG budget van de gemeente Texel is de toegenomen instroom van statushouders. In 2023–2025 zijn aanzienlijk meer statushouders gehuisvest, die vrijwel direct na huisvesting een bijstandsuitkering aanvragen. De verdeelsystematiek van het BUIG-budget sluit niet aan op de actuele instroom, waardoor recent gehuisveste statushouders niet tijdig in de budgettering worden meegenomen. Kleine gemeenten worden bovendien pas twee jaar later gecompenseerd. Tegelijkertijd verandert de samenstelling van het bijstandsbestand. Als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt hebben de meer kansrijke bijstandsgerechtigden inmiddels hun weg naar de arbeidsmarkt gevonden. Omdat vanaf 2015 de toegang tot de Wajong is beperkt en de Wsw is gesloten voor nieuwe instroom, neemt het aantal cliënten met meervoudige problematiek toe. Dat vraagt om een meer intensieve, integrale begeleiding, waarbij uitstroom naar arbeid voor een groot deel niet haalbaar is. De Participatiewet in Balans speelt hier vanaf 2026 op in, onder andere door meer te focussen op meedoen en maatschappelijke participatie.

B. Samenvatting onderdeel getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren. Het college maakt in dit onderdeel duidelijk dat dit pakket van maatregelen afdoende is om de geschetste problemen aan te pakken.

4

De gemeente Texel zet in op het beperken van instroom in de bijstand via integrale intakes door werken inkomensconsulenten, waarbij rechten, plichten en voorliggende voorzieningen worden besproken en soms directe arbeidsbemiddeling plaatsvindt. Voor het verhogen van de uitstroom wordt de werkgeversdienstverlening uitgebreid, inclusief inzet van loonkostensubsidie, jobcarving en jobcreation, en wordt met werkende cliënten gekeken naar urenuitbreiding. Voor het zittende bestand worden maatwerktrajecten met De Bolder ontwikkeld, sociaal medische advisering en assessments ingezet, en IPS-trajecten voor inwoners met psychische problematiek aangeboden. Voor statushouders wordt een sluitend inburgeringsaanbod georganiseerd, inclusief Startklas. Daarnaast is de aanpak in toenemende mate methodisch, waar mogelijk geharmoniseerd in de regio. De gemeenten in de Kop van Noord-Holland werken samen binnen de arbeidsmarktregio en hebben ingetekend op het ESF+ hoofdstuk sociale inclusie, waardoor cofinanciering beschikbaar komt voor intensieve begeleiding van psychisch kwetsbare inwoners en mensen met meervoudige problematiek door gespecialiseerde consulenten.

Daarnaast is vanuit regionale kennisdeling in het Regionaal Platform Arbeidsmarkt een regionaal verbinder statushouders aangesteld die een breed netwerk opzet, een implementatieplan uitwerkt en zorgt voor een goede vertaling naar de uitvoering. C. Samenvatting onderdeel beoogd effect van de genoemde maatregelen Het college maakt in dit onderdeel duidelijk dat dit pakket van maatregelen tezamen leidt tot tekortreductie, waarbij het effect van deze maatregelen kwantitatief dan wel kwalitatief is beschreven en inzichtelijk is gemaakt. De maatregelen zijn erop gericht het tekort op de bijstandsuitgaven terug te dringen door de uitstroom naar werk of onderwijs te vergroten, re integratietrajecten beter af te stemmen op de behoeften van specifieke doelgroepen en de samenwerking met externe partners te versterken. Door gerichte ondersteuning en programma’s verbeteren de kansen van uitkeringsgerechtigden op duurzame uitstroom. Optimalisering van de re integratie voor onder meer jongeren, statushouders en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vergroot de effectiviteit van de inzet. Door intensievere samenwerking en kennisdeling met werkgevers, onderwijs en andere gemeenten wordt de uitvoeringskracht versterkt. Dit alles moet leiden tot minder uitkeringen, een betere financiële positie van de gemeente en meer economische zelfstandigheid en participatie van inwoners.

5

Op welke wijze heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd? In dit onderdeel beschrijft het college op hoofdlijnen hoe het de raad betrokken heeft bij het proces vanaf de signalering van het tekort. Daarbij gaat het om het proces van het bepalen en treffen van maatregelen tot aan het moment van het voorleggen van de verklaring van het college aan de raad. Het college geeft aan op welke momenten het de gemeenteraad heeft geïnformeerd. Het college dient hiervoor een X te plaatsen bij de betreffende onderdelen. In de onderste regels is ruimte voor aanvullingen. Op welke momenten werd de raad geïnformeerd over beleid, uitvoering en sturing van de Participatiewet en meer specifiek over het tekort op de BUIG, de maatregelen en de beoogde effecten daarvan? X

Moment in het proces

X

De kadernota, de begroting.

X

Voorjaars- en najaarsbericht en jaarrekening.

X

Maand-, kwartaal- of halfjaarrapportage. (ook wel genoemd Turap, Marap etc) Beleidsplannen, strategie- of koersdocumenten, plannen van aanpak of evaluaties. Informatie over bestandsontwikkelingen of over de voortgang van maatregelen. Nieuwsbrieven, bijeenkomsten en/of presentaties.

6

Samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad In de samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad staat op hoofdlijnen op welke onderwerpen de raad heeft gereageerd op de verklaring van het college. De onderdelen van de verklaring zijn vaak al eerder in de raad besproken. Het gaat dus om het gehele proces vanaf de signalering van het tekort. Verder betreft het hier alleen onderwerpen die in de raadsbesluiten zijn opgenomen, die afwijkend zijn van het raadsvoorstel. Om de beschrijving zo eenvoudig mogelijk te houden wordt gebruik gemaakt van een checklist die kan worden aangevuld. Het verzoek is om aan te kruisen welke onderwerpen in de raadsbesluiten zijn opgenomen. Nadat de behandeling in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden plaatst het college een X voor de betreffende onderdelen. In de onderste regels is ruimte voor aanvullingen. X

Typering van de reacties die in de raadsbesluiten zijn opgenomen gedurende het gehele proces Expliciet goedkeurend, waardering over analyse en maatregelen uitgesproken Impliciet goedkeurend, is behandeld als hamerstuk Afkeurend en gevraagd het plan te herzien Verzoek om onderdelen van de globale analyse te herzien of aan te vullen Verzoek om bepaalde maatregelen te schrappen of aanvullend maatregelen te treffen. Verzoek om het tempo van invoering en/of uitvoering van maatregelen te versnellen. Verzoek om extra informatie over maatregelen Verzoek om meer informatie t.a.v. de beoogde effecten van maatregelen Verzoek om gerealiseerde effecten te monitoren en terug te koppelen Motie om een andere beleidsmaatregel te treffen

NB: bovenstaande tabel dient pas te worden ingevuld nadat de behandeling in de gemeenteraad heeft plaatsgevonden.

7

A. Analyse van de oorzaken van het tekort In dit onderdeel dient het college een analyse op te nemen van de oorzaken van het tekort (A1). Deze analyse dient specifiek in te gaan op de situatie in de eigen gemeente of de eigen arbeidsmarktregio. Ook dient het college een analyse op te nemen van de effecten van de getroffen maatregelen in voorgaande jaren (A2).

A1.

Analyse van de oorzaken van het tekort van de gemeente

De belangrijkste oorzaak van het tekort op het BUIG-budget is de instroom van statushouders in de gemeente Texel. Texel heeft de afgelopen twee jaar meer statushouders gehuisvest en haar achterstand op de taakstelling van het Rijk ingelopen. Jaar

Aantal gehuisveste statushouders

2025

33

2024

25

2023

14

Statushouders doen vrijwel altijd direct na huisvesting een beroep op een bijstandsuitkering en de financieringssystematiek voor de instroom van statushouders loopt niet in de pas met die van het BUIGbudget. Hoewel voor het BUIG-budget rekening wordt gehouden met de verwachte instroom van statushouders, wordt de budgetverdeling vastgesteld in september van het voorgaande jaar, op basis van cijfers van een jaar eerder. Voor 2025 betekende dit dat de statushouders die in 2024 en 2025 zijn gehuisvest, niet werden meegenomen. Dit zorgt bij kleinere gemeenten met relatief weinig bijstandsgerechtigden zoals de gemeente Texel, voor financiële tekorten.

8

De kleine en middelgrote gemeenten die te maken krijgen met een tekort vanwege de huisvesting van statushouders, worden hiervoor pas twee jaar later gecompenseerd. Voor kleinere gemeenten wordt het budget namelijk verdeeld op basis van de realisatiecijfers van twee jaar eerder, terwijl grotere gemeenten (deels) worden gecompenseerd op basis van de historische cijfers. In het algemeen geldt dat de Participatiewet zich primair richt op de uitstroom naar betaald werk, mede vanuit de gedachte dat een baan mensen het beste helpt om weer zelfstandig in het levensonderhoud te kunnen voorzien. Daarop is de gemeentelijke uitvoering van de Participatiewet ook van oudsher ingericht. De samenstelling van het bijstandsbestand is echter aan het veranderen. In de eerste plaats omdat als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt de meer kansrijke bijstandsgerechtigden inmiddels hun weg naar de arbeidsmarkt hebben gevonden en ook omdat vanaf 2015 de toegang tot de Wajong is beperkt en de Wsw is gesloten voor nieuwe instroom. 9

Een grote groep mensen in de bijstand kampt vaak met problemen op meerdere levensdomeinen, zoals een arbeidsbeperking, schulden, gezondheids- en huisvestingsproblematiek. De Participatiewet in Balans speelt hier vanaf 2026 met de gefaseerde uitrol van diverse maatregelen op in. Voor een passende dienstverlening is vaak een meer intensieve begeleiding nodig, die zich vertaalt in de wenselijkheid van een kleinere caseload per klantmanager en een meer integrale aanpak.

A2.

Analyse van het effect van getroffen maatregelen in voorgaande jaren

Vanaf 1 januari 2024 zet de gemeente Texel met het Huis van Ontwikkeling (HvO) nog actiever in op meedoen en participeren naar vermogen voor al haar inwoners. Zowel voor de dienstverlening richting inwoners als richting werkgevers is het HvO het centrale, laagdrempelige loket. Het HvO is hiermee een voorloper van de Regionale Werkcentra die in maart 2026 zijn gelanceerd en werkt uiteraard nauw samen met het Werkcentrum Noord-Holland Noord. De medewerkers van het HvO maken met cliënten met een bijstandsuitkering een plan van aanpak en evalueren dat plan regelmatig. Zij werken nauw samen met de inburgeringsconsulenten, die eveneens vanuit het HvO werken, de medewerkers van Sociaal Ontwikkelbedrijf de Bolder en diverse partners op het gebied van zorg en welzijn. Inmiddels zijn alle cliënten in beeld en dat begint zijn vruchten af te werpen. Zoals ook uit landelijke analyses blijkt, bestaat het bestand van P-wet cliënten veelal uit inwoners met multiproblematiek, die niet op korte termijn zonder ondersteuning kunnen uitstromen naar reguliere arbeid. Texel vormt hierop geen uitzondering. Uit een recente bestandsanalyse blijkt dat 55% van de cliënten waarschijnlijk langdurig ondersteuning nodig hebben en weinig kans hebben om regulier werk te vinden. Ze blijven vaak binnen beschutte of gesubsidieerde arbeid, zoals een sociale werkplaats of dagbesteding.

Voor 28% van de cliënten geldt dat ze naar verwachting uiteindelijk door kunnen groeien naar regulier werk. Wel hebben ze tijdelijke ondersteuning nodig, bijvoorbeeld via jobcoaching of scholing. Op Texel zijn relatief veel mensen met Loonkostensubsidie aan het werk (50 in 2025), binnen Sociaal Ontwikkelbedrijf de Bolder en bij diverse andere werkgevers op het eiland. Voor cliënten voor wie dit niet haalbaar is, wordt gezocht naar een passende vorm van maatschappelijke participatie, zoals vrijwilligerswerk of dagbesteding. Ook toeleiding naar zorg is onderdeel van het plan. Een globale bestandsanalyse leert dat het merendeel van de cliënten die in 2024 en 2025 uitstroomden naar arbeid (oud-) statushouders en jongvolwassenen betreft. Hier gaan de medewerkers van het HvO dan ook nog meer op inzetten.

10

Met de komst van het HvO zijn processen opnieuw ingericht, is er meer uniformiteit en zijn caseloads evenwichtiger verdeeld. Er is echter een doorlooptijd nodig voordat deze effecten structureel leiden tot een lager tekort. De combinatie van nieuwe maatregelen in 2026 moet daarom bezien worden in het licht van een structurele aanpak met geleidelijke resultaatverbetering.

11

B. Getroffen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren In dit onderdeel van de verklaring van het college wordt beschreven welke interne (B1) en externe maatregelen (B2) zijn getroffen om een bijdrage te leveren aan de verdere tekortreductie. Onder een externe maatregel wordt verstaan: een maatregel die tot stand is gekomen met een duidelijk herkenbare inbreng van externen (dus personen of organisaties buiten de eigen gemeente). Bij B2 wordt aan de hand van drie vragen beschreven hoe de consultatie van de externe partij of externe bron heeft geleid tot de getroffen externe maatregelen. Indien maatregelen tot stand komen zonder inbreng van externen worden deze als intern aangemerkt. Bij B1 (beschrijving getroffen interne maatregelen) en B2 (Beschrijving getroffen externe maatregelen) mag het college ingaan op eerder getroffen maatregelen die in 2025 zijn voortgezet. Ook kan het college ingaan op maatregelen die na evaluatie zijn stopgezet en op maatregelen die vanaf 2025 nieuw zijn getroffen. Het college dient bij B1 minimaal één interne maatregel en bij B2 minimaal één externe maatregel te benoemen. Vereiste hierbij is dat deze maatregelen vóór 15 augustus 2026 zijn getroffen. B1.

Beschrijving getroffen interne maatregelen

•

Bij alle nieuwe aanvragen voor een bijstandsuitkering voeren de consulent werk van het Huis van Ontwikkeling (doelmatigheid) en de consulent inkomen (rechtmatigheid) van het Sociaal Team gezamenlijk het eerste gesprek. Tijdens deze ‘integrale intake’ waar alle levensgebieden kort uitgevraagd worden, zijn ook voorliggende voorzieningen en rechten en plichten onderwerp van gesprek. Soms leidt dit ertoe dat iemand afziet van een aanvraag, niet in aanmerking blijkt te komen of direct bemiddeld kan worden naar passende arbeid.

•

De dienstverlening richting werkgevers wordt momenteel uitgebreid en geprofessionaliseerd. Door de contacten met bedrijven en organisaties op Texel te intensiveren en hen beter te adviseren over de diverse mogelijkheden om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen, zijn zij eerder geneigd hen een kans te bieden. Bijvoorbeeld voor werken met Loonkostensubsidie, wat op Texel bovengemiddeld wordt ingezet. De medewerkers van het HvO kunnen werkgevers na een maatwerktraining ook adviseren over jobcarving en jobcreation. Interessante instrumenten, vooral gezien de huidige krapte op de arbeidsmarkt op Texel.

•

Een deel van de cliënten met een participatiewetuitkering heeft inkomsten uit parttime werk, zij krijgen een aanvullende uitkering. In gesprek met deze cliënten en hun werkgevers kijken we wat eventueel mogelijkheden zijn voor uitbreiding van het aantal uren en mogelijke uitstroom. Helaas is dit lang niet voor iedereen haalbaar, bijvoorbeeld door problematiek, inburgeringsplicht of de gezinssituatie.

•

In samenwerking met Sociaal ontwikkelbedrijf de Bolder worden trajecten op maat voor diverse doelgroepen ontwikkeld, zoals jongvolwassenen en statushouders. 12

•

Sociaal-medische advisering wordt regelmatig ingezet om het arbeidsvermogen en de belastbaarheid van cliënten te onderzoeken. Ook wordt de NOA Assessment gebruikt om een objectief beeld te krijgen van capaciteiten en vaardigheden van cliënten.

•

In maart 2023 is de subsidieregeling IPS voor de gemeentelijke doelgroep gestart. IPS is een methode om inwoners met een ernstige psychische aandoening die onder behandeling zijn bij de GGZ en aan het werk willen, te helpen bij het vinden en behouden van betaald werk. Het HvO werkt samen met de GGZ, om waar IPS passend is deze trajecten in te zetten om inwoners een stap naar werk te kunnen laten zetten.

•

Gemeenten zijn op grond van de Wet Inburgering 2021 verantwoordelijk om statushouders na huisvesting een sluitend inburgeringsaanbod te doen. Dat bestaat uit 1 van de 3 leerroutes, de module Arbeidsmarkt & Participatie en het Participatieverklaringstraject. Voor deze doelgroep heeft het HvO deskundige medewerkers in dienst, die samenwerken met diverse partijen op het eiland en in de Kop van Noord-Holland. Een specifiek onderdeel op Texel is de Startklas, waar inburgeraars direct na huisvesting in groepsverband kennismaken met elkaar en met het eiland. Zo kunnen we ook sneller hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt in kaart brengen.

•

Het HvO zet de komende jaren in op methodisch werken; dit betekent volgens een systematische aanpak werken bij het begeleiden van inwoners naar werk en participatie met als doel duurzame uitstroom of duurzame participatie. Hiervoor zijn duidelijke richtlijnen en een uniforme benadering nodig, zodat iedere inwoner op de voor hem/haar best passende wijze wordt ondersteund. De werkwijze wordt waar mogelijk geharmoniseerd met die in de Kopgemeenten.

13

B2.

Beschrijving getroffen externe maatregelen

Elke getroffen maatregel wordt beschreven met de naam van de maatregel, een omschrijving van de maatregel en gevolgd door de antwoorden op elk van de volgende drie vragen over die maatregel: a) Wat is (zijn) de externe bron(nen) (partij of ‘schriftelijke’ informatie) voor deze maatregel geweest? b) Welk inzicht bij de gemeente is gekregen door die externe partij of externe ‘schriftelijke’ informatie? c) Welke externe maatregel is getroffen naar aanleiding van de conclusie(s) uit deze consultatie?

• •

•

• • •

Externe bron: Samenwerking tussen de gemeenten in de Kop van Noord-Holland; gemeente Den Helder, Hollands Kroon, Schagen en Texel Verkregen inzicht: Binnen de arbeidsmarktregio hebben de gemeenten in de Kop ingetekend op een nieuw ESF+ hoofdstuk sociale Inclusie. Met deze ESF cofinanciering kunnen wij psychisch kwetsbare deelnemers en mensen met meervoudige problematiek, die langdurig niet gewerkt hebben, intensieve dienstverlening (gaan) bieden. Deze cliënten zullen worden begeleid door consulenten met aandachtsgebied psychische kwetsbaarheid en niet door de reguliere consulenten bij het HvO. Getroffen maatregel: Door inwoners te coachen naar een vooraf door de inwoner gesteld doel en hiervoor ruim de tijd te nemen ontstaat er vertrouwen en zie je dat inwoners opbloeien. Het is een arbeidsintensieve manier van begeleiding, waarbij veel aandacht is voor alle leefgebieden en de coach naast de inwoner staat om hem/haar verder te helpen Externe bron: Regionale kennisdeling binnen Regionaal Platform arbeidsmarktbeleid (RPA) Verkregen inzicht: er werd een verbindende rol met diverse stakeholders gemist. Getroffen maatregel: Aanstellen regionaal verbinder statushouders. Er is een breed netwerk zowel regionaal als landelijk in kaart gebracht. Er wordt een implementatieplan opgesteld. De regionale verbinder verzorgt de juiste vertaling naar de uitvoering.

14

15

C. Beoogd effect van de genoemde maatregelen op de tekortreductie In dit onderdeel van de verklaring van het college wordt het beoogde effect beschreven van de genoemde (aanvullende) interne en externe maatregelen die een bijdrage leveren aan de verdere tekortreductie (C1). Het gaat hierbij om een inschatting van het beoogde effect. Ook wordt aangegeven hoe het effect van de maatregelen wordt gemonitord (C2). Het effect van de maatregel wordt zoveel mogelijk gekwantificeerd (C1). Indien het kwantificeren van het effect van maatregelen slecht of niet mogelijk is, kan het college volstaan met een kwalitatieve toelichting. C1. Beoogd effect van de getroffen maatregelen op de verdere tekortreductie. De maatregelen zijn erop gericht het tekort op de bijstandsuitgaven verder terug te dringen. Dit wordt nagestreefd via meerdere sporen: •

Door gerichte ondersteuning en programma’s voor uitkeringsgerechtigden aan te bieden, worden hun kansen op werk of scholing vergroot. Hierdoor kunnen zij economisch zelfstandig worden en uitstromen uit de bijstand, wat direct bijdraagt aan tekortreductie.

•

Door re-integratievoorzieningen beter af te stemmen op de behoeften van specifieke doelgroepen — zoals jongeren, statushouders en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt — wordt de effectiviteit van de trajecten vergroot en daarmee de kans op duurzame uitstroom.

•

Samenwerking met externe partners zoals werkgevers, opleidingsinstituten en maatschappelijke organisaties versterkt de uitvoeringskracht. Het delen van kennis met andere gemeenten en arbeidsmarktregio’s draagt bij aan het toepassen van effectieve aanpakken en methoden.

Het uiteindelijke doel van deze maatregelen is het verlagen van het aantal bijstandsuitkeringen. Dit leidt niet alleen tot een verbetering van de gemeentelijke financiële positie, maar bevordert ook de economische zelfstandigheid en maatschappelijke participatie van inwoners. Zonder deze maatregelen zou het aantal uitkeringen aanzienlijk hoger liggen.

C2. De wijze waarop het effect van de maatregelen wordt gemonitord.

16

We monitoren de samenstelling van het bijstandsbestand voortdurend en analyseren de kenmerken van de in- en uitstroom. We evalueren de trajecten die we inzetten regelmatig met zowel de aanbieder als de client en kunnen zo tijdig bijsturen. Zo nodig passen we het aanbod aan, waar mogelijk samen met de Kopgemeenten of andere partijen in de arbeidsmarktregio. De voortgang en effecten van de maatregelen worden besproken in de kadernota, begroting en jaarrekening. De raad wordt daarbij expliciet geïnformeerd over de stand van zaken in relatie tot het tekort op het BUIG-budget.

D. Ondertekening Een verzoek tot vangnetuitkering dient door het college van burgemeester en wethouders te worden ingediend, ook indien de uitvoering van de Participatiewet aan een samenwerkingsverband is overgedragen. Omdat de financiering van de bijstand via de gemeenten verloopt, is het aan de colleges en raden van gemeenten om de aanvraag op te stellen en in te dienen. De ondertekening geschiedt door burgemeester en secretaris. De ondertekening is volledig indien de naam van de gemeente en de naam van de ondertekenaar zijn ingevuld, de datum is ingevuld en de handtekeningen zijn gezet. De verklaring is slechts geldig indien het college deze met het door de minister van SZW ter beschikking gestelde aanvraagformulier heeft aangeboden aan de raad. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente [zet hier de naam van uw gemeente] verklaart dat het vóór 15 augustus 2026 de genoemde interne en externe maatregelen heeft getroffen om te komen tot verdere tekortreductie. Datum: ___________ De secretaris,

Naam van de ondertekenaar: ___________ De burgemeester,

Naam van de ondertekenaar: ___________

17

2. Instemming gemeenteraad In artikel 10, eerste lid, onderdeel d, Besluit Participatiewet staat dat de verklaring van het college de instemming van de gemeenteraad moet hebben. De instemming is pas geldig indien de verklaring aan de raad is aangeboden in de vorm van het door de minister vastgestelde aanvraagformulier.

De gemeenteraad stemt in met de verklaring van het college. Daarmee bevestigt de gemeenteraad dat het college: 1. 2. 3.

voldoende duidelijk heeft gemaakt wat de oorzaken zijn van het tekort; voldoende duidelijk heeft gemaakt dat het pakket van maatregelen effectief is om de geschetste problemen aan te pakken, binnen de mogelijkheden die de gemeente heeft; voldoende duidelijk heeft gemaakt dat dit pakket van maatregelen, voor zo ver door de gemeente beïnvloedbaar is, leidt tot een beoogde tekortreductie. Daarbij wordt het effect van deze maatregelen kwantitatief dan wel kwalitatief inzichtelijk gemaakt.

Ondertekening De ondertekening geschiedt door voorzitter en griffier. De gemeenteraad dient voor het moment van indiening van het verzoek zijn instemming te hebben gegeven. De aanvraag dient uiterlijk 15 augustus 2026 door de Toetsingscommissie te zijn ontvangen. De gemeenteraad van de gemeente [zet hier de naam van uw gemeente] stemt in met de onder 1 door het college van deze gemeente afgegeven verklaring. Met de ondertekening gaat de gemeenteraad akkoord met de beschrijving van de wijze waarop hij is geïnformeerd door het college en met de weergave van de samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad. De voorzitter,

18

Naam van de ondertekenaar: ___________ De griffier,

Naam van de ondertekenaar: ___________

19