Bestuurlijk advies vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023

Advies

1

Vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023. Doelenboom Programma

7

Duurzaam, schoon en innovatief

Maatschappelijk doel

7.2

Een duurzame samenleving bevorderen

Beleidsdoel

7.2.1

Texelse energie duurzaam en zelfvoorzienend maken

Operationeel doel

7.2.1.3

Energiebesparing woningbouw stimuleren

Raadsvoorstel Voorgesteld wordt te besluiten: 1. de Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023 vast te stellen; 2. gelijktijdig de Verordening verbeteren en verduurzamen woningen Texel, vastgesteld door de raad op 17 september 2020, in te trekken; 3. de beschikbaar gestelde kredieten voor de Stimuleringslening zonnepanelen 0% en de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen samen te voegen; 4. per 1-1-2024 een extra krediet van € 1.000.000 vrij te maken voor het verstrekken van Stimuleringsleningen en Verzilverleningen uit het revolverend fonds; 5. structureel budget vrij te maken van € 40.000 per jaar voor de rentekosten voor het aantrekken van het extra krediet van € 1.000.000, dit opnemen in de Programmabegroting vanaf 2024; 6. het begrote bedrag van € 20.000 voor te ontvangen rente uit de begroting halen. Dekking van € 10.000 in 2023 vanuit de Algemene reserve en vanaf 2024 het volledig bedrag ad € 20.000 opnemen in de Programmabegroting 2024.

Toelichting Sinds 2020 biedt de gemeente de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen aan. Deze lening kan gebruikt worden om de eigen-woning te verduurzamen en toekomstbestendig te maken. Van deze regeling wordt nog weinig gebruik gemaakt dit in tegenstelling tot de Stimuleringslening zonnepanelen 0%. Om het gebruik van de lening duurzaam en langer zelfstandig wonen te stimuleren wordt aan de raad voorgesteld om de Verordening Toekomstbestendig wonen Texel vast te stellen. In de nieuwe verordening zijn de bestaande stimuleringsleningen; “duurzaam en langer zelfstandig wonen” en “zonnepanelen 0%” samengevoegd tot één renteloze lening voor meerdere maatregelen. Ook is de Verzilverlening toegevoegd. De Verzilverlening is bedoeld voor de doelgroep bewoners-eigenaars 58+ waarbij het vermogen in stenen zit. De Stimuleringslening toekomstbestendig wonen wordt door het vaststellen van de nieuwe verordening gebruiksvriendelijker, flexibeler en financieel aantrekkelijker waardoor het gebruik zal toenemen. Hiervoor wordt voorgesteld om een extra krediet van € 1.000.000 beschikbaar te stellen.

In combinatie met de Rijkssubsidie ISDE, en aanstaande subsidies vanuit het Nationaal Isolatieprogramma en het nog op te zetten Gemeentelijke 4 jarig subsidiefonds van 4 x € 500.000 uit het coalitieakkoord 2022-2025 wordt het voor meer woningeigenaren financieel haalbaar om hun woning te verduurzamen.

Consequenties Financieel

Bijlagen  Ja  Nee

Personeel/Organisatie  Ja  Nee

Majeure risico’s

 Ja  Nee

Beheer

 Ja  Nee

Juridisch

 Ja  Nee

Belanghebbenden

 Ja  Nee

Beleid

 Ja  Nee

Structuurvisie

 Ja  Nee

Inkoop/Aanbesteding

 Ja  Nee

Regie

Deregulering

 Ja  Nee

Zaaknummer

3216707

1.Concept Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023 2.Verordening verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel

Vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023

Samenvatting De gemeente ondersteunt en stimuleert haar inwoners bij het verduurzamen van hun woning. Naast het geven van advies, het organiseren van inkoopacties en wijk- en jarenaanpakken, helpt de gemeente ook bij het betaalbaar maken van het nemen van energiebesparende maatregelen door het verstrekken van leningen. Door de gestegen energieprijzen en oplopende inflatie is het verduurzamen van de eigen woning nog urgenter geworden, maar tegelijkertijd voor veel inwoners financieel moeilijker. Op 17 september 2020 stelde de raad de Verordening verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel vast. De verordening was van toepassing op de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen en de Stimuleringslening zonnepanelen 0%. Inmiddels zijn er met behulp van de Stimuleringslening zonnepanelen 0% op ruim 74 Texelse woningen zonnepanelen gelegd. De Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen is daarentegen nog maar 9 keer aangevraagd. (d.d. 27-03-2023) Om het gebruik van de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen te stimuleren heeft de gemeente een nieuwe verordening opgesteld waarin de twee bestaande Stimuleringsleningen zijn samengevoegd tot de Stimuleringslening Toekomstbestendig wonen. Ook is aan de verordening de Verzilverlening toekomstbestendig wonen toegevoegd.

Met de nieuwe Stimuleringslening kunnen bewoner-eigenaars met één Stimuleringslening meerdere energiebesparende maatregelen en maatregelen voor langer zelfstandig wonen financieren tegen een rente van 0%. Ook is er een verruiming van het maximale consumptieve leenbedrag van € 10.000 naar € 30.000. Vanaf € 30.001 is er sprake van een hypothecaire lening. Bijkomende kosten voor het afsluiten van een hypothecaire lening zijn afsluitkosten SVn en notariskosten. De Stimuleringslening kan ook gebruikt worden voor de financiering van asbestsanering, funderingsherstel en klimaat- en natuuradaptieve maatregelen. Deze maatregelen dienen wel onderdeel te zijn van de verduurzaming van de woning. De Stimuleringslening kan tevens gebruikt worden voor het verduurzamen van een particuliere vakantiewoning op Texel. Het minimum leenbedrag is € 2.500 en het maximum leenbedrag is € 50.000. Voor een aantal maatregelen geldt een maximaal leenbedrag: voor zonnepanelen maximaal € 10.000 en voor maatregelen langer zelfstandig wonen en klimaat- en natuuradapatieve maatregelen maximaal € 15.000. Aan de nieuwe verordening is ook de Verzilverlening toegevoegd. De Verzilverlening is bedoeld voor de doelgroep bewoners-eigenaars 58+ waarbij het vermogen in stenen zit. Met de Verzilverlening kunnen dezelfde maatregelen gefinancierd worden als met de Stimuleringslening.

Gedurende de looptijd betaalt men geen aflossing en rente. Aan het einde van de looptijd, bij verkoop van de woning of bij overlijden van de langstlevende schuldenaar, wordt de Verzilverlening afgelost. De rente van de Verzilverlening wordt vastgesteld door Stichting Volkshuisvesting Nederland (SVn) op het moment van afsluiten. Door de aanpassingen in de nieuwe verordening verwacht de gemeente meer aanvragen voor de Stimuleringslening en de Verzilverlening. Hiervoor is een extra krediet beschikbaar gesteld van € 1.000.000. Een Stimuleringslening of Verzilverlening aanvragen kan via www.texel.nl/stimuleringsleningen. Aan de hand van ingediende offertes bepaalt de gemeente of de aanvrager voldoet aan de voorwaarden. Na goedkeuring ontvangt de aanvrager een toewijzingsbrief waarmee de lening via Stichting Volkshuisvesting Nederland (SVn) kan worden aangevraagd. SVn verzorgt vervolgens de financiële toets en de afhandeling van de lening. Meer informatie over de leningen en de voorwaarden is te vinden op www.svn.nl, www.texel.nl en www.texelgeeftenergie.nl. Vragen over het verduurzamen van de woning? Neem dan contact op met het Duurzaam Bouwloket, het gratis en onafhankelijke energieloket van de gemeente Texel. www.duurzaambouwloket.nl telefoonnummer: 0222 208001

Vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023

Argumenten tot advies Op 17 september 2020 stelde de raad de Verordening verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel vast. De verordening was van toepassing op de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen en de Stimuleringslening zonnepanelen 0%. Het budget voor de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen ontstond uit het samenvoegen van de budgetten van de destijds bestaande Blijverslening (€ 287.000) en de lening Energieneutrale woningen (€ 218.000). Het budget voor de Stimuleringslening voor zonnepanelen van € 2.000.000 werd beschikbaar gesteld ter uitvoering van de motie ‘Energie op het dak: de gemeente pakt zijn rol’.

Sindsdien zijn er 74 Stimuleringsleningen zonnepanelen 0% t.w.v. € 379.085 verstrekt en 9 Stimuleringsleningen duurzaam en langer zelfstandig wonen t.w.v. € 109.934, waarvan 8 consumptief (tot € 10.000) en 1 hypothecair (vanaf € 10.001) d.d. 27-03-2023. De aanvragen voor de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen blijven ver achter bij die van de Stimuleringslening zonnepanelen 0%. De grote verschillen tussen de twee leningen zijn het rentepercentage en de bijkomende kosten boven het leenbedrag van € 10.000. Om bewoner-eigenaren en/of particuliere eigenaren van een Texelse vakantiewoning te ondersteunen en te stimuleren hun woning en/of vakantiewoning te verduurzamen zijn er in de voorgestelde verordening een aantal verbeterpunten doorgevoerd en zijn de bestaande Stimuleringsleningen samengevoegd waardoor de Stimuleringslening gebruiksvriendelijker, flexibeler en financieel aantrekkelijker wordt. De verbeterpunten van de nieuwe Verordening Toekomstbestendig wonen Texel: •

Voor alle maatregelen een rentetarief van 0% hanteren en de grens van consumptief naar hypothecaire krediet verhogen van € 10.000 naar € 30.000. In de Transitievisie warmte Gemeente Texel staat als uitgangspunt dat de transitie naar aardgasvrij-klaar betaalbaar moet zijn voor iedereen. Het aanbieden van een lening die gebruiksvriendelijker, flexibeler en renteloos is en daarnaast tot het leenbedrag van € 30.000 geen bijkomende kosten (notariskosten/afsluitkosten SVn) heeft, draagt bij aan dit uitgangspunt.

•

Toestaan van maatregelen op aanhorigheden van een woning. Dit biedt meer mogelijkheden tot het energieneutraal maken van de woning. Ook kan het een oplossing zijn voor het plaatsen van zonnepanelen als het dak van de woning niet geschikt is. Het maximale leenbedrag voor zonnepanelen is verhoogd van € 6.000 naar € 10.000. Hiervoor is gekozen doordat de prijzen van zonnepanelen de afgelopen tijd sterk zijn gestegen. Asbestsanering en funderingsherstel zijn toegevoegd. Deze maatregelen kunnen deel uitmaken van de verduurzaming van een woning. Indien bewoner-eigenaren dit niet mee kunnen financieren leidt dit tot stagnatie van de verduurzaming van de woning.

• •

Vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023

•

Toevoegen Verzilverlening. Voor bewoner-eigenaren boven de 58 jaar met weinig of geen leenruimte maar met voldoende overwaarde op hun woning is de Verzilverlening een manier om het verduurzamen van de woning te financieren. Gedurende de looptijd wordt er geen aflossing en rente betaald, de lening heeft dus geen invloed op wat men maandelijks kan besteden. De Verzilverlening 1 heeft identieke doelstellingen als de Stimuleringslening.

Voordelen van het samenvoegen van de twee bestaande Stimuleringsleningen: •

• •

Per afgesloten renteloze consumptieve Stimuleringslening betaalt de gemeente een bijdrage aan SVn. Het samenvoegen van de Stimuleringsleningen leidt tot lagere kosten voor de gemeente. Er zal vaker één aanvraag voor meerdere maatregelen gedaan worden. Om het gemeentelijk budget voor de leningen flexibeler in te kunnen zetten al naar gelang de behoefte is het samenvoegen van de leningen en daardoor de twee budgetten gunstig. Een aanvrager van een Stimuleringslening kan nu zonnepanelen en andere maatregelen financieren vanuit één lening dus ook één aanvraag. Hierdoor verbetert de gebruiksvriendelijkheid en de flexibiliteit.

Overige voordelen: •

•

Samen met de Rijkssubsidie ISDE, en de aanstaande subsidies vanuit het Nationaal Isolatieprogramma en het Gemeentelijke 4 jarig subsidiefonds van 4 x € 500.000 uit het coalitieakkoord 2022-2025 wordt het door de Stimuleringslening en de Verzilverlening duurzaam en langer zelfstandig wonen voor meer bewoner-eigenaren financieel haalbaar om hun woning te verduurzamen. Door bewoner-eigenaars te ondersteunen worden meer woningen verduurzaamd waardoor er uitvoering gegeven wordt aan door de raad vastgesteld plannen Texel zelfvoorzienend en duurzaam en de Transitievisie Warmte.

Door het samenvoegen van de kredieten is er op dit moment € 2.000.000 beschikbaar voor het revolverend fonds 2 voor de Stimuleringslening en Verzilverlening. Doordat meerdere maatregelen met één lening gefinancierd kunnen worden tegen betere voorwaarden zullen er meer leningen aangevraagd worden voor een hoger leenbedrag. Als voorbeeld: Met het op dit moment beschikbare krediet kunnen 70 leningen van € 30.000 verstrekt worden. Dit is minder dan het aantal verstrekte leningen tot nu toe. Om te blijven voldoen aan de vraag naar ondersteuning bij de financiering van het verduurzamen van de eigen-woning wordt voorgesteld om een extra krediet van € 1.000.000 vrij te maken voor het revolverend fonds. 1 De Verzilverlening is een standaard product van SVn, hierbij stelt SVn de productkenmerken vast, waaronder de rente,

hier kan een gemeente niet van afwijken. 2

In een revolverend fonds komt het uitgeleende geld weer terug zodat het opnieuw beschikbaar komt voor nieuwe leningen.

Alternatieven Onderstaande alternatieven zijn veelal niet gekozen vanwege de extra benodigde mankracht en complexiteit. • De bestaande Stimuleringsleningen niet samenvoegen. Het college is bevoegd om de rente van de bestaande Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig vanuit de bestaande Verordening vast te stellen op 0%. (artikel 2 verordening leningen verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel).

Vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023

•

•

•

•

•

•

Ook is het college bevoegd om de inspiratie lijst van maatregelen uit te breiden of in te korten zoals genoemd in artikel 3 en opgenomen in bijlage A van de huidige verordening. Voor het wijzigen van de verordening, het verhogen van de grens van consumptief naar hypothecaire van € 10.000 naar € 30.000, het toevoegen van de Verzilverlening en het verruimen van het krediet is een raadsbesluit nodig. Aansluiten bij de mogelijkheden van het Warmtefonds. Het Warmtefonds biedt financiële ondersteuning bij het verduurzamen van de woning door middel van de Energiebespaarlening. De Energiebespaarlening is alleen bedoeld voor energiebesparende maatregelen en alleen bestemd voor bewoner-eigenaars. Het maximale leenbedrag is € 25.000. Bij het energieneutraal maken van de woning is een hoger leenbedrag mogelijk; maximaal € 65.000. Bij een verzamelinkomen beneden € 48.625 bruto leent men voor 0%. Daarboven geldt de effectieve jaarrente Energiebespaarlening. Op dit moment is de effectieve rente bij een looptijd van 15 jaar 4.40%. Eigenaar-bewoners in de leeftijd 75+ kunnen ook de Energiebespaarlening aanvragen, dit kan niet bij de Stimuleringsleningen van de gemeente. De gemeente kan ervoor kiezen om het gemeentelijk krediet aanvullend in te zetten. Woningeigenaren vragen allereerst via het Warmtefonds de Energiebespaarlening aan.

De Gemeente geeft vervolgens een rentekorting aan woningeigenaren die een rentepercentage betalen. Wil men meer lenen dan € 25.000 dan biedt de gemeente een aanvullende lening van € 25.000 aan, zodat in totaal evengoed € 50.000 geleend kan worden. Het onderzoek naar de mogelijkheden en de voorbereiding van deze constructie neemt minimaal 8 maanden in beslag. Maatregelen voor langer zelfstandig wonen zijn hierbij uitgesloten, hiervoor kan de Blijverslening terug komen. Terug naar hoe het was in de periode voor september 2020 en apart een Stimuleringslening aanbieden voor het verduurzamen van woningen en apart een Stimuleringslening voor maatregelen voor langer zelfstandig wonen (Blijverslening). Hierdoor is het mogelijk om een ander rentetarief te hanteren voor maatregelen voor langer zelfstandig wonen. De grens tussen consumptief versus hypothecair is arbitrair. Bij een hoger consumptief leenbedrag loopt de gemeente ook over een hoger bedrag risico omdat er geen onderpand is op de lening. Het maximale consumptieve leenbedrag is nooit hoger dan de gemeente heeft vastgesteld met een wettelijk maximum van € 75.000. Het is daarom ook toegestaan om voor het maximale leenbedrag van € 50.000 een consumptieve lening te verstrekken. Er is voor een maximum van € 30.000 gekozen omdat een groot deel van de woningen met dit bedrag aardgasvrij klaar gemaakt kunnen worden.

Om vanaf € 10.001 al bijkomende kosten voor SVn en notaris te betalen staat niet in verhouding met het leenbedrag. Het maximale leenbedrag voor maatregelen voor langer zelfstandig wonen verhogen. Door de huidige gestegen prijzen volstaat het budget van € 15.000 misschien niet meer om de gewenste maatregelen uit te voeren. Een renteloze Stimuleringslening alleen beschikbaar stellen voor huishoudens met een nader te bepalen maximum verzamelinkomen, boven dit verzamelinkomen wel een rentepercentage hanteren. Vergelijkbaar met de Energiebespaarlening van het Warmtefonds. Het Warmtefonds hanteert een rente van 0% voor eigenaar-bewoners met een verzamelinkomen minder dan € 48.625. Bij dit alternatief dient de gemeente de inkomenstoets uit te voeren. Geen Verzilverlening aanbieden, mensen met beperkte leenruimte en boven de leeftijdgrens van 76 jaar kunnen ook gebruik maken van het Warmtefonds. Bij beperkte leencapaciteit is het leenbedrag echter max € 5.000 via het Warmtefonds. Het Warmtefonds hanteert een rente van 0% voor eigenaarbewoners met een verzamelinkomen minder dan € 48.625.

Vaststellen Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023

Consequenties van het advies •

Financieel Kosten Structureel vanaf 2024

Rentekosten voor aantrekken extra

€ 40.000

krediet van € 1.000.000 lagere renteopbrengsten door alle

€ 20.000

leningen op 0% te zetten. Krediet beschikbaar stellen

€ 1.000.000

Dekking Geen dekking

 Begroting

 Halfjaarrapportage

Structureel vanaf 2024

Meenemen met de

€ 40.000

 Jaarrekening

begrotingsbehandeling 2024

Door het aanpassen van de rente van de Stimuleringslening van 1,5% naar 0% loopt de gemeente per afgesloten lening in de toekomst minimaal 1% rentevergoeding mis. Deze inkomsten zijn begroot op € 20.000 per jaar. •

Juridische consequenties Verordening leningen verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel 2020 vervangen door de Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023 en publiceren;

•

Structuurvisie Texel op Koers structuurvisie 2020: Hoofdstuk Texel schoon, stil en energieonafhankelijk pagina 66. Texel wil het voorbeeld van een duurzaam eiland worden. De gemeente streeft naar energiebesparing en duurzame energieopwekking, afvalpreventie, milieuvriendelijk bouwen, een schonere (auto)mobiliteit en minder bestrijdingsmiddelen in het openbaar groen. Energiebesparing staat hoog op de agenda. Alle energie die wordt bespaard hoeft immers niet te worden opgewekt.

Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie • • •

artikel 147 en 149 van de Gemeentewet artikel 25h, vijfde lid, van de Mededingingswet de Verordening verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel, vastgesteld door de raad op 16-09-2020;

Aanleiding / Voorgeschiedenis / Eerdere besluiten • • • •

Raadsbesluit 11-08-2020 Vasstellen Verordening Starterslening Texel en Verordening verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel. Raadsbesluit december 2021 Transitievisie warmte gemeente Texel Raadsbesluit 26 februari 2020 Texel zelfvoorzienend en duurzaam Raadsbesluit Algemeen-belang- besluit 10 november 2022 Het nemen van een algemeen-belang-besluit is vanuit juridisch oogpunt nodig omdat met een rentepercentage van 0% wordt geconcurreerd met commerciële aanbieders van leningen. Dit mag de overheid alleen doen als het gaat om een algemeen belang. De raad heeft op 10 november 2022 reeds een algemeen-belang-besluit genomen waarbij is besloten om het verstrekken van leningen via SVn aan te wijzen als economische activiteit in het algemeen belang, als bedoeld in artikel 25h, vijfde lid, van de Mededingingswet.

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Vasstellen van de Verordening Toekomstbestendig wonen Texel. Doelenboom Programma

7

Duurzaam, schoon en innovatief

Maatschappelijk doel

7.2

Een duurzame samenleving bevorderen

Beleidsdoel

7.2.1

Texelse energie uiterlijk 2020 duurzaam en zelfvoorzienend maken

Operationeel doel

7.2.1.3

Energiebesparing woningbouw stimuleren

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op •

de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet;

Overwegende •

dat het gewenst is activiteiten die bijdragen aan de versnelling en de betaalbaarheid van het verduurzamen van de woningvoorraad op Texel en het reduceren van gas-en elektriciteitsverbruik zo laagdrempelig mogelijk te stimuleren;

Besluit 1. 2. 3. 4. 5. 6.

de Verordening Toekomstbestendig wonen Texel 2023 vast te stellen; gelijktijdig de Verordening verbeteren en verduurzamen woningen Texel 2020, vastgesteld door de raad op 17 september 2020, in te trekken; de beschikbaar gestelde kredieten voor de Stimuleringslening zonnepanelen 0% en de Stimuleringslening duurzaam en langer zelfstandig wonen samen te voegen; een extra krediet van € 1.000.000 vrij te maken voor het verstrekken van Stimuleringsleningen en Verzilverleningen uit het revolverend fonds; structureel budget vrij te maken van € 40.000 per jaar voor de rentekosten voor het aantrekken van het extra krediet van € 1.000.000, dit opnemen in de Programmabegroting vanaf 2024; het begrote bedrag van € 20.000 voor te ontvangen rente uit de begroting halen. Dekking van € 10.000 in 2023 vanuit de Algemene reserve en vanaf 2024 het volledig bedrag ad € 20.000 opnemen in de Programmabegroting 2024 .

Ondertekening

Bijlagen

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering 21 juni 2023 ,

1.

Concept Verordening Toekomstbestendig wonen

De griffier,

De voorzitter,

Texel 2023 2.

Verordening leningen verbeteren en verduurzamen woningvoorraad op Texel 2020

1.

Zaaknummer 3216707