Bestuurlijk advies

Advies

1

Belastingverordeningen 2024 Legesverordening Doelenboom Programma Maatschappelijk doel Beleidsdoel

1 1.2 1.2.1

De gemeente Texel: voor en door bewoners Een gezonde financiële positie behouden Een structureel sluitende begroting behouden

Paragraaf Paragraaf

G Lokale lasten

Raadsvoorstel Voorgesteld wordt te besluiten: 1. de ‘Verordening Leges 2024’ vast te stellen. 2. de verordening Leges 2023 eerste wijziging in te trekken

Toelichting Net als elk jaar worden deze belastingverordeningen geactualiseerd. Nu de (nieuwe) Omgevingswet per 1 januari van kracht is, is het noodzakelijk de legesverordening te redigeren en als zodanig aan te bieden.

Consequenties Financieel Personeel/Organisatie Juridisch Beleid Inkoop/Aanbesteding Deregulering

Bijlagen      

Majeure risico’s Beheer Belanghebbenden Structuurvisie Regie Zaaknummer

    3392678

1.

was wordt bijlage

2.

Toelichting Model Verordening

3.

Tarieventabel

Belastingverordeningen 2024 Legesverordening Het nieuwe format legesverordeningen van de gemeente Texel brengt aanzienlijke wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaren met zich mee. De grootste wijzigingen zijn te vinden in Hoofdstuk 2 van de tarieventabel. Deze bevat de leges die geheven kunnen worden voor de dienstverlening in het kader van de Omgevingswet. Dit gaat onder andere om aanvragen voor omgevingsvergunningen, daarmee samenhangende procedures en andere vergunningen die voortvloeien uit de Omgevingswet dan wel het (tijdelijke) omgevingsplan. Welke keuzes zijn gemaakt? Met de invoering van de Omgevingswet veranderen ook diverse onderdelen waarvoor leges kunnen worden gevraagd. Daar is dus een aanpassing nodig. Voor diverse onderdelen zijn nog geen feitelijke gegevens beschikbaar, zodat er uit moet worden gegaan van een schatting. Om de veranderingen in legesbedragen niet al te groot te laten zijn wordt voorgesteld zoveel mogelijk de bedragen uit de legesverordening van 2023 over te nemen en die te indexeren. De huidige legesverordening bevat veel verschillende bedragen die niet allemaal goed verklaarbaar zijn. Bedragen zijn zoveel mogelijk gelijk getrokken, zodat de verschillen minder zijn. Ook dan zal het nodig zijn op onderdelen de legesbedragen te wijzigen. Het zal nodig zijn de komende jaren opnieuw de opbouw van de leges opnieuw vast te stellen.

De basis hiervoor zal dan zijn de feitelijke aantallen van de aangevraagde activiteiten. Ook moeten hierbij de processen van de diverse activiteiten worden betrokken en de tijdsbesteding daarvan. Dat wijzigt voor diverse activiteiten namelijk ook.

Belastingverordeningen 2024 Legesverordening Argumenten tot advies De opbrengsten uit de lokale belastingheffing vormen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. Om lokale belastingen te kunnen heffen dienen de belastingverordeningen jaarlijks te worden vastgesteld. Het vaststellen van belastingverordeningen is de exclusieve bevoegdheid van de gemeenteraad. Toelichting wijziging format verordening Door de invoering van de Omgevingswet en de daarbij behorende veranderende tabellen en diensten, is ook de verordening in een ander format gezet. Er is aansluiting gezocht bij het vernieuwde model zoals door de VNG is gepubliceerd. Buiten een aantal kleine tekstuele wijzigingen en verwijzingen naar de Omgevingswet is de belangrijkste wijziging ten opzichte van voorgaande jaren dat het college van burgemeester en wethouders zelfstandig bevoegd is tot het wijzigen van deze verordening. Deze bevoegdheid reikt niet verder dan wijzigingen op tarieven door Rijksregelgeving. Zo is het nu niet meer noodzakelijk bij aanpassing van het tarief voor een paspoort de gehele verordening vernieuwd door de raad te laten vaststellen.

Toelichting tarieventabel hoofdstuk 1 – Algemene Dienstverlening De tariefstructuur uit voorgaande verordeningen is veruit in stand gebleven. Wel zijn er een aantal aanpassingen gedaan naar verwijzende regelgeving. Zo werd er tot vorig jaar gesproken over de Monumentenwet 1988 deze is echter al enige tijd geleden vervangen door de Erfgoedwet. Een nieuwe opname betreffen de tarieven voor de Wet introductie gecombineerde geslachtsnaam (art 1.4) en een tarief vrijstelling duurparkeren. Een nieuwe was-wordt bijlage is bijgesloten voor de belangrijkste tarieven.

Toelichting tarieventabel hoofdstuk 2 – Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet 1. Inleiding Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Dit heeft gevolgen voor de leges die geheven kunnen worden voor de dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet. Het onderdeel in de legesverordening over deze leges moet daarom worden aangepast. De VNG heeft de modelverordening hiervoor gewijzigd. Het gaat om hoofdstuk 2 van de tarieventabel. In de huidige legesverordening is dit Titel 2. De gemeente Texel maakt gebruik van de modelverordening, ook voor hoofdstuk 2 van de tarieventabel. Beschikbaar zijn daarnaast twee VNG documenten: - een implementatiehandleiding; - de modelverordening met toelichting. Deze documenten bevatten informatie over de legesverordening en de opzet daarvan. 2. Tarieventabel Hoofdstuk 2 Legesverordening Texel 2024 Hoofdstuk 2 van de tarieventabel bevat de leges die geheven kunnen worden voor de dienstverlening in het kader van de Omgevingswet. Dit gaat onder andere om aanvragen voor omgevingsvergunningen, daarmee samenhangende procedures en andere vergunningen die voortvloeien uit de Omgevingswet dan wel het (tijdelijke) omgevingsplan. Welke keuzes zijn gemaakt? Met de invoering van de Omgevingswet veranderen ook diverse onderdelen waarvoor leges kunnen worden gevraagd. Daar is dus een aanpassing nodig.

Voor diverse onderdelen zijn nog geen feitelijke gegevens beschikbaar, zodat er uit moet worden gegaan van een schatting. Om de veranderingen in legesbedragen niet al te groot te laten zijn wordt voorgesteld zoveel mogelijk de bedragen uit de legesverordening van 2023 over te nemen en die te indexeren. De huidige legesverordening bevat veel verschillende bedragen die niet allemaal goed verklaarbaar zijn. Bedragen zijn zoveel mogelijk gelijk getrokken, zodat de verschillen minder

zijn. Ook dan zal het nodig zijn op onderdelen de legesbedragen te wijzigen. In de artikelsgewijze toelichting hierna wordt ingegaan op de belangrijkste wijzigingen. Milieuleges Op dit moment mogen volgens de wet geen leges worden geheven voor milieuvergunningen of dienstverlening die daarmee samenhangt. Dit verbod is in de Omgevingswet opgeheven. Er wordt voorgesteld om op dit moment geen leges voor milieubelastende activiteiten (= de nieuwe term) te gaan heffen. Reden daarvoor is dat onvoldoende duidelijk is om welke activiteiten het gaat en welke legesbedragen daar redelijkerwijze aan kunnen worden gehangen. Er is onvoldoende tijd geweest om daarvoor een goed onderbouwd voorstel te doen. Bovendien vereist het heffen van leges voor milieubelastende activiteiten een goede afstemming met de Omgevingsdienst NHN en het inrichten van een administratieve organisatie daarvoor. Ook dat is nu (nog) niet geregeld. In 2024 kan dit verder beoordeeld worden en mogelijk zal dan voor de legesverordening van 2025 worden voorgesteld wel milieuleges te gaan heffen. De Wet kwaliteitsborging In de Omgevingswet is nog een andere wetswijziging ingebouwd, namelijk de Wet kwaliteitsborging (Wkb). Deze houdt in dat de bouwtechnische beoordeling van bouwwerken aan de markt wordt overgelaten en niet meer door de gemeente wordt gedaan, en waarvoor ook geen vergunning meer wordt verleend.

Dit wordt stapsgewijs ingevoerd. Vrij recent heeft de minister na kritiek uit de Eerste Kamer besloten dat vanaf 1 januari 2024 de Wkb alleen geldt voor nieuwbouw in de gevolgklasse 1 (de ‘eenvoudige’ bouwwerken). Voor de verbouwingen in de gevolgklasse 1 en de gevolgklassen 2 en 3 blijft er nog een bouwtechnische vergunning nodig. Hierna is bij de toelichting op de artikelen 2.5 en 2.6 ook de ‘knip’ die daarmee verband houdt uitgelegd. De Wkb heeft tot gevolg dat de gemeente minder bouwtechnische aanvragen krijgt die moeten worden behandeld en beoordeeld. Dit leidt tot een afname van werk en een afname van werkzaamheden waarvoor leges kunnen worden gevraagd. Daarentegen komen er administratieve werkzaamheden voor terug. Ook verschuift het werk voor een deel naar toezicht achteraf. Voor zowel de administratieve werkzaamheden als het toezicht kunnen geen leges worden gevraagd. Het college heeft in 2022 een impactanalyse laten uitvoeren naar de gevolgen van de Wkb voor de gemeente Texel. Hierbij is in kaart gebracht waar er minder formatie nodig is en waar meer, en wat de gevolgen zijn voor de leges.

De belangrijkste conclusies uit de impactanalyse zijn: - de formatie nodig voor de nieuwe taken is hoger dan de formatie voor de wegvallende taken, het gaat om 521 uren; - de legesinkomsten worden met 16,6% gereduceerd; - aanpassing van de leges voor de bouwtechnische vergunning (nu: percentage bouwkosten) aanpassen naar maximaal 1,93%. Bij deze conclusies moet echter wel een belangrijke kanttekening worden gemaakt. Bij de opzet van de analyse werd er namelijk vanuit dat bouwwerken in gevolgklasse 1 bij invoering van de Omgevingswet in z’n geheel onder de Wkb zouden vallen. Dat blijkt nu niet meer het geval. Zoals hiervoor is aangegeven gaat het in 2024 alleen voor nieuwbouw gelden. Hiermee worden de berekeningen en conclusies voor 2024 in ieder geval anders. Het is echter niet mogelijk om korte termijn hiervoor nieuwe berekeningen te maken. De onzekerheid is daarvoor ook te groot. Aanduiding “gereserveerd” In Hoofdstuk 2 van de tarieventabel staat bij diverse artikelen “gereserveerd”. Dit betekent dat het artikel uit de modelverordening niet van toepassing is in de Texelse legesverordening. De reden hiervoor is dat de activiteit niet of nog niet voorkomt op Texel. Dan hoeft deze ook niet in de legesverordening te staan. De activiteit wordt later (in een volgende legesverordening) mogelijk nog ingevuld. Bijvoorbeeld de leges voor milieubelastende activiteiten.

Bedoeling is de opzet en nummering van de modelverordening aan te houden en daarom wordt gekozen voor de aanduiding “gereserveerd”.

Opgemerkt wordt dat voor activiteiten die niet apart benoemd zijn wel leges kunnen worden gevraagd. Daarvoor is een ‘restbepaling’ opgenomen in artikel 2.46. De volgende jaren Het zal nodig zijn de komende jaren opnieuw de opbouw van de leges opnieuw vast te stellen. De basis hiervoor zal dan zijn de feitelijke aantallen van de aangevraagde activiteiten. Ook moeten hierbij de processen van de diverse activiteiten worden betrokken en de tijdsbesteding daarvan. Dat wijzigt voor diverse activiteiten namelijk ook. 3. Artikelsgewijze toelichting Hierna wordt waar dat nodig is een toelichting gegeven op de artikelen. Artikel 2.4 In dit artikel is het zogenaamde principeverzoek opgenomen. Dat wijzigt niet. Onder de Omgevingswet wordt dit ook vaak aangeduid als omgevingsoverleg. Artikel 2.5 + 2.6 Dit is een belangrijke wijziging als gevolg van de ‘knip’. Hiermee wordt bedoeld dat de ‘ruimtelijke’ vergunning en de bouwtechnische vergunning zijn opgeknipt. Voor het bouwen van een bouwwerk zijn onder de Omgevingswet straks 2 aparte vergunningen nodig: 1. De omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit; deze volgt uit het (tijdelijke) Omgevingsplan. 2. De omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit; deze volgt uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Gevolg hiervan is dat ook de leges moeten worden opgeknipt. Dat wordt in deze artikelen geregeld.

Voor de bouwtechnische vergunning wordt voor het bepalen van de leges nog steeds uitgegaan van een percentage van de bouwkosten. Dit percentage wordt echter wel lager, namelijk 1,93% tegenover 2,7% nu. De vergunning voor de omgevingsplanactiviteit wordt een vast bedrag, zowel de binnenplanse als de buitenplanse. Voor een toelichting wordt ook verwezen naar de opmerkingen hiervoor bij het kopje Wet kwaliteitsborging. Artikel 2.7 In dit artikel zijn in de modelverordening de leges voor een sloopvergunning geregeld (de omgevingsplanactiviteit voor het slopen van een bouwwerk). Die bestaat alleen als dat is opgenomen in het bestemmingsplan (straks: het (tijdelijke) omgevingsplan) en deze komt in de Texelse bestemmingsplannen niet voor. Uitzondering zijn het slopen van een monument of slopen in een beschermd dorpsgezicht. De leges daarvoor zijn geregeld in de volgende artikelen. Paragraaf 2.5 + 2.6 Deze paragraaf en de artikelen die daaronder vallen gaan over de milieubelastende activiteiten. Zoals hiervoor is aangegeven wordt voorgesteld daarvoor nu nog geen leges te gaan heffen. Deze artikelen staan daarom op ‘gereserveerd’. Artikel 2.23 In dit artikel zijn de leges geregeld voor opbreken en graven in de weg, openbaar gebied e.d. Daarvoor kan in een omgevingsplan een vergunningplicht zijn opgenomen. Nu zou dat in de APV geregeld kunnen zijn. Dit komt op Texel echter niet voor nu.

Daarom wordt voorgesteld hiervoor nu geen apart legesbedrag op te nemen. Dit kan in een volgende legesverordening eventueel wel ingevuld worden. Artikel 2.28 In dit artikel zijn de leges geregeld voor de aanlegvergunning (de omgevingsplanactiviteit overige aanlegactiviteiten). In de huidige legesverordening wordt voor het bepalen van de leges uitgegaan van een percentage van de aanlegkosten. Voorgesteld wordt hiervoor een vast bedrag te gaan hanteren.

Paragraaf 2.8 In deze paragraaf staan diverse artikelen voor activiteiten die nu in de APV geregeld (kunnen) zijn. Voor sommige van die activiteiten geldt dat de daaruit voortvloeiende vergunning een omgevingsvergunning als bedoeld in het (tijdelijke) omgevingsplan wordt en dit betekent dat de leges daarvoor in de legesverordening moeten komen. Voor andere activiteiten geldt dat de daaruit voortvloeiende vergunning in de APV blijft, voorlopig in ieder geval. De leges daarvoor worden dan geregeld op een andere plek in de legesverordening. Voor sommige bepalingen geldt dat ze niet in de APV van Texel staan en dan hoeven er ook leges voor vastgesteld te worden. Paragraaf 2.9 In deze paragraaf zijn artikelen opgenomen voor het heffen van leges bij maatwerkvoorschriften. Voor gemeenten is het werken met maatwerkvoorschriften nieuw. In de milieuwetgeving komt het nu wel voor. Dit betekent dat de gemeenten hiermee geen of weinig ervaring hebben. Ook is niet duidelijk hoe vaak maatwerkvoorschriften voor gaan komen. Hiermee zal eerst meer ervaring moeten worden opgedaan. Voor nu is een standaardbedrag voor leges opgenomen. Artikel 2.36 gaat over maatwerkvoorschriften bij milieubelastende activiteiten. Zoals eerder aangegeven wordt voorgesteld hiervoor nu geen leges te heffen.

Artikel 2.42 In dit artikel zijn de leges opgenomen voor een aanvraag tot het intrekken van een omgevingsvergunning. Voorstel is om hier geen leges voor te rekenen. Als een vergunning niet wordt uitgevoerd kan die beter worden ingetrokken. Het heffen van leges kan een drempel zijn om zo’n intrekkingsverzoek te doen. Bovendien is er recht op teruggave in sommige gevallen. Artikel 2.43 In dit artikel wordt geregeld dat leges kunnen worden geheven voor het beoordelen van aanvullende gegevens die worden ingediend nadat een aanvraag omgevingsvergunning in behandeling is genomen. Het is niet nodig hiervoor apart leges te gaan heffen. Het kan zelfs een belemmering zijn om benodigde aanvullende gegevens niet in te dienen. Artikel 2.48 Uitgangspunt onder de Omgevingswet is dat alle aanvragen voor een omgevingsvergunning met de reguliere procedure (8 weken) worden behandeld. Er zijn echter uitzonderingen waarbij ook de uitgebreide procedure (26 weken) van toepassing kan zijn. De procedure (regulier of uitgebreid) is nu verwerkt in de afzonderlijke legesbedragen voor de diverse activiteiten. Onder de Omgevingswet wordt dat losgelaten. Een uitgebreide procedure kost echter meer tijd en inzet, zodat hiervoor ook leges kunnen worden gevraagd. In de legesverordening wordt voorgesteld een extra bedrag in rekening te brengen bovenop de leges die al kunnen worden gevraagd.

In de bestaande situatie wordt voor een uitgebreide procedure een bedrag van € 3.055,70 geregeld. In het voorstel voor de legesverordening 2024 wordt dit bedrag gehalveerd. Artikel 2.50 Dit artikel geeft de grondslag leges te heffen voor die gevallen wanneer er een (verplicht) advies moet worden gevraagd. Wanneer dat nodig komt er een extra legesbedrag bovenop de leges die al gevraagd worden voor de aangevraagde omgevingsvergunning. Paragraaf 2.13 + 2.14 In deze paragrafen staan artikelen over de vermindering en teruggave van leges. Dit komt overeen met de huidige bepalingen, maar bij de teruggave is er wel een iets andere differentiatie en gewijzigde percentages opgenomen.

Toelichting tarieventabel hoofdstuk 3 – Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hoofdstuk 2 De tariefstructuur uit voorgaande verordeningen is veruit in stand gebleven. Wel zijn er een aantal aanpassingen gedaan naar verwijzende regelgeving. Zo werd er tot vorig jaar gesproken over de Drank- en Horecawet deze is echter per 1 juli 2021 vervangen door de Alcoholwet. Een nieuwe opname betreft het tarief voor het wijzigen van een evenementenvergunning.

Alternatieven Er zijn geen bruikbare alternatieven.

Consequenties van het advies •

Financieel nvt

Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie •

de Gemeentewet, Paspoortwet, Omgevingswet

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Belastingverordeningen 2024 Legesverordening Doelenboom Programma Maatschappelijk doel Beleidsdoel

1 1.2 1.2.1

De gemeente Texel: voor en door bewoners Een gezonde financiële positie behouden Een structureel sluitende begroting behouden

Paragraaf Paragraaf

G Lokale lasten

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op •

de Gemeentewet, Paspoortwet, Omgevingswet

Overwegende • • •

dat de Gemeentewet en enkele andere wetten aangeven welke belastingen gemeenten mogen heffen; dat daarmee nog geen belastingplicht ontstaat voor individuele personen en rechtspersonen; dat een gemeente pas daadwerkelijk aanslagen kan gaan opleggen als de gemeenteraad een belastingverordening heeft vastgesteld.

Besluit 1. 2.

de Legesverordening Texel 2024 vast te stellen. de verordening Leges 2023 eerste wijziging in te trekken

Ondertekening

Bijlagen

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20-12-2023, De griffier,

De voorzitter,

Zaaknummer 3392678

1.

was wordt bijlage

2.

Toelichting Model Verordening

3.

Tarieventabel

4.