Bestuurlijk advies
Tekst van het document
Advies
1
Opvang Oekraïense vluchtelingen Doelenboom Programma
1
Voor en door bewoners
Raadsvoorstel Voorgesteld wordt te besluiten: 1. In eerste instantie een bedrag van €2.992.200 beschikbaar te stellen en voor te financieren t.b.v. de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne; 2. Op basis van nacalculatie de definitieve kosten te verantwoorden via de reguliere P&C cyclus; 3. Het college opdracht te geven om de raad periodiek middels een RIB over de voortgang te informeren.
Toelichting Door de oorlog in Oekraïne heeft elke gemeente in Nederland de opdracht gekregen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. Uitgangspunt is dat de kosten die hiermee gemoeid zijn worden gecompenseerd door het Rijk. De gemeente moet echter voorfinancieren. De raad wordt gevraagd het benodigde budget in het kader van voorfinanciering beschikbaar te stellen.
Consequenties Financieel
Bijlagen Ja Nee
Personeel/Organisatie Ja Nee
Majeure risico’s
Ja Nee
Beheer
Ja Nee
Juridisch
Ja Nee
Belanghebbenden
Ja Nee
Beleid
Ja Nee
Structuurvisie
Ja Nee
Inkoop/Aanbesteding
Ja Nee
Regie
Deregulering
Ja Nee
Zaaknummer
3160038
Geen bijlagen
Opvang Oekraïense vluchtelingen Samenvatting De gemeenteraad heeft het college verzocht snel stappen te zetten ten behoeve van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Hiervoor is een aantal chalets op camping De Driehoek en een hotelboot gehuurd. In totaal kunnen er op Texel hiermee zo’n 240 mensen worden opgevangen. Door de oorlog in Oekraïne zijn de gemeenten in Nederland gevraagd om vluchtelingen op te vangen. Gebleken is dat er binnen de recreatiesector op het eiland nagenoeg geen mogelijkheden zijn. De kosten van de opvang worden aan de gemeenten vergoed door het Rijk. De bedragen moeten echter wel voorgefinancierd worden. Het college stelt de raad voor om op basis van nacalculatie een verantwoording af te leggen over de genomen maatregelen en kosten. De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne kan opgedeeld worden in verschillende fases. Ten eerste de acute fase. Deze fase bestaat uit het onderzoeken welke locaties geschikt zijn voor opvang, bepalen wat er nodig is voor opvang, processen inrichten voor alles wat er bij de opvang komt kijken, afstemming met Veiligheidsregio, afspraken maken met (eigenaren van) de opvanglocaties etc. De tweede fase is de meer geconsolideerde fase en vindt de borging van opvang gedurende langere periode plaats. In deze fase zijn de locaties voor opvang in gebruik en zijn de verschillende processen duidelijk.
In deze fase ligt de nadruk om samen met ketenpartners zorg te dragen voor de opvang voor de langere termijn van de vluchtelingen, scholing, het organiseren van activiteiten en indien mogelijk het begeleiden van vluchtelingen naar werk of andere vormen van dagbesteding.
Opvang Oekraïense vluchtelingen Argumenten tot advies Door de oorlog in Oekraïne zijn de gemeenten in Nederland gevraagd om vluchtelingen op te vangen. Elke gemeente heeft opdracht gekregen om een bepaalde hoeveelheid mensen op te vangen. Om te kunnen voldoen aan deze vraag heeft de gemeente Texel een aantal zaken uitgezocht. Gebleken is dat er binnen de recreatiesector op het eiland nagenoeg geen mogelijkheden zijn. Besloten is om een aantal chalets op camping De Driehoek en een hotelboot te huren waarop de vluchtelingen kunnen worden opgevangen. In totaal kunnen er op Texel hiermee zo’n 240 mensen worden opgevangen. De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne kan opgedeeld worden in verschillende fases. Ten eerste de acute fase. Deze fase bestaat uit het onderzoeken welke locaties geschikt zijn voor opvang, bepalen wat er nodig is voor opvang, processen inrichten voor alles wat er bij de opvang komt kijken, afstemming met Veiligheidsregio, afspraken maken met (eigenaren van) de opvanglocaties etc. De tweede fase is de meer geconsolideerde fase en vindt de borging van opvang gedurende langere periode plaats. In deze fase zijn de locaties voor opvang in gebruik en zijn de verschillende processen duidelijk.
In deze fase ligt de nadruk om samen met ketenpartners zorg te dragen voor de opvang voor de langere termijn van de vluchtelingen, scholing, het organiseren van activiteiten en indien mogelijk het begeleiden van vluchtelingen naar werk of andere vormen van dagbesteding.
1.
Fase 1: Acute crisis regelen
Het Rijk heeft alle gemeenten in Nederland gevraagd om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. De mogelijkheden om mensen op Texel op te vangen zijn onderzocht. Daaruit zijn twee mogelijkheden naar voren gekomen die verder uitgewerkt zijn te weten: Chalets op De Driehoek Op camping De Driehoek is een 6-tal chalets tot eind dit jaar beschikbaar gesteld. Op het terrein is een wasgelegenheid voor kleding gerealiseerd. De mensen die hier opgevangen worden zijn zelfvoorzienend. De boot Op woensdag 23 maart 2022 is de boot in de haven van Oudeschild aangekomen. De boot beschikt over 110 2pesoons kamers waardoor er maximaal 230 mensen kunnen worden opgevangen. Tevens zijn er douches, toiletten en wasmachines aanwezig waar de aanwezige mensen gebruik van kunnen maken. Om alle aanwezige mensen van eten te kunnen voorzien is er op de kade een keukenvoorziening gerealiseerd waar voor de mensen gekookt wordt. De boot is in eerste instantie voor een periode van 6 maanden gehuurd, deze termijn kan verlengd worden.
In deze fase zijn de volgende acties/maatregelen genomen: • De administratieve processen om de opvang van vluchtelingen goed te laten verlopen zijn ingericht; • Er zijn (eerste) afspraken gemaakt met ketenpartners; • Er heeft voorlichting plaatsgevonden; • Zijn de benodigde vergunningen verkregen; • Zijn overlegstructuren zowel intern in de gemeente als met externe organisaties opgezet.
2.
Fase 2: Opvang vluchtelingen
De tweede fase is de meer geconsolideerde fase en vindt de borging van opvang gedurende langere periode plaats. In deze fase zijn de locaties voor opvang in gebruik en zijn de verschillende processen duidelijk. In deze fase ligt de nadruk om samen met ketenpartners zorg te dragen voor opvang van vluchtelingen, scholing, het organiseren van activiteiten en indien mogelijk het begeleiden van vluchtelingen naar werk of andere vormen van dagbesteding.
3.
Financiële toelichting
Fase 1 In deze fase zijn de volgende kosten gemaakt. Overzicht kosten gedurende 6 maanden 1. Huur boot, catering, schoonmaak, brandwachten etc. 2. Transportkosten boot 3. Huur chalets 4. Leefgeld 5. Opstartkosten (huisartsen)zorg 6. Begeleiding vluchtelingen TOTAAL NB de betaalde borg voor de boot is €106.120 1.
2. 3. 4.
5.
6.
€ 2.750.000 € 49.000 € 66.600 € 126.600 PM PM € 2.992.200
De huur van de boot, inclusief catering, schoonmaak, brandwachten en alle andere zaken, bedraagt naar schatting ongeveer € 459.500 per maand, aldus totaal 2,75 miljoen euro voor een half jaar (excl. nutsvoorzieningen en onvoorziene kosten). Let op, dit is echt een ruwe schatting. Een enorme kostenpost, maar afgezet tegen het aantal vluchtelingen dat wij op die manier kunnen opvangen, is deze niet buitenproportioneel. De transportkosten bedragen € 49.000. De huur van de 6 chalets op camping De Driehoek, de hiermee gepaard gaande kosten bedragen €400 per week, exclusief linnengoed ad € 20 per persoon en schoonmaakkosten ad € 50 per maand per chalet. Elke vluchteling krijgt tevens een bepaald bedrag per maand (leefgeld). Het bedrag voor voedsel bedraagt € 205,- per persoon, per maand. De hoogte van het bedrag voor kleding en andere persoonlijke uitgaven is: € 55,- per persoon, per maand. Voor de vluchtelingen in de chalets betekent dit dat zij € 260 per persoon, per maand ontvangen aan leefgeld, omdat zij zelf in hun voedsel moeten voorzien. Voor de vluchtelingen op de boot betekent dit dat zij enkel die € 55 per persoon, per maand ontvangen, omdat zij van voedsel worden voorzien. De hoogte van de wooncomponent voor een volwassene bedraagt € 215,- per maand en voor een minderjarige € 55,- per maand.
Van dit laatste is sprake wanneer vluchtelingen bij particulieren worden opgevangen en de betaling van die particuliere opvanglocatie niet direct via de gemeente verloopt. Voor zover thans bekend zijn er 3 particuliere opvanglocaties, waar in totaal 6 vluchtelingen worden opgevangen. Uitgaande van 220 personen op de boot, 20 personen in de chalets en 20 personen (waarvan de helft minderjarig) bij particulieren, bedragen de totale kosten qua leefgeld gedurende een half jaar hiermee ongeveer €151.000,--. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat indien de mensen gaan werken op het eiland er geen leefgeld meer zal worden verstrekt. Huisartsen zijn gevraagd in de opstartfase spreekuren te draaien op de boot en de zorg in te regelen. Daardoor kan medicijngebruik, algemene gezondheid en psychologisch trauma geïnventariseerd worden, en waar nodig wordt de zorg opgestart. Het is niet mogelijk is om in 1x 250 patiënten toe te voegen aan het patiëntenbestand van de huisartsen, daarom is een tijdelijke extra huisartsenpost op de boot ingericht. De opstartkosten hiervoor betaalt de gemeente. Het gaat om kosten voor de coördinatie, het leveren van de zorg en de eerste medicijnen. Vluchtelingenwerk, Youth4Ever, Sportstichting Texel, Texels Welzijn en De Bolder starten de begeleiding op voor de Oekraïense vluchtelingen. De coördinatie en begeleiding vraagt extra inzet van deze partijen.
In het kader van dagbesteding, hulp, informatie, advies en kennismaking met Texel wordt er in onderlinge samenwerking door de genoemde partijen een laagdrempelig programma aangeboden. In eerste instantie is dat voor 2 dagdelen per week in Dorpshuis t Skiltje: tegelijkertijd een koffie-inloop voor volwassenen en in de sporthal activiteiten voor kinderen 4-12 jaar. De activiteiten zijn op woensdagmiddag en vrijdagochtend. Voor de mensen die kunnen en willen werken biedt de Bolder
laagdrempelig nederlandse taallessen aan. Ook staan buitenactiviteiten zoals een busreis over het eiland gepland. Mensen krijgen zo een beter beeld van waar ze terecht zijn gekomen. De activiteiten hebben tevens een signaleringsfunctie naar professionele hulp- en dienstverlening. Ons doel is de mensen zorg, een veilig gevoel en verbinding met elkaar en met Texelaars te geven. Fase 2 Voor deze fase is het lastig in te schatten wat de daadwerkelijk kosten zullen zijn. Daarom zullen in het onderstaande overzicht aantal grootheden qua inzet genoemd worden, welke achteraf verantwoord zullen worden op basis van nacalculatie. Verzocht wordt om akkoord te geven voor deze aanpak en inzet, ook de werving van een overall coördinator voor 2022 is hier bij inbegrepen. Indicatie van de kosten 1. Leges o.a. havengeld (6 maanden) € 11.000 2. Extra kosten Sociaal Team PM 3. Communicatiebudget waaronder ook het organiseren PM van bijeenkomsten etc. 4. Aanstelling overall coördinator PM 5. Ambtelijke inzet PM 6. Extra inzet maatschappelijke partners / tolken PM 7. Onvoorzien PM 1. Er zijn leges verschuldigd voor het hebben liggen van een boot in de haven, deze worden ingeschat op €11.000,-- gedurende een half jaar. 2. Per vluchteling / gezin moet er een persoonlijk plan worden gemaakt en regie worden gevoerd vanuit het sociaal team.
De extra inzet van het sociaal team hiertoe hangt af van het aantal vluchtelingen en de casuïstiek. 3. 4. Het is noodzakelijk om een overall coördinator aan te stellen zolang de opvang van vluchtelingen noodzakelijk is. In de eerste fase van de crisis zijn deze werkzaamheden uitgevoerd binnen de bestaande ambtelijke formatie. Hierdoor konden reguliere taken niet (of deels) opgepakt worden. Aangezien de verwachting is dat de opvang gedurende een langere periode noodzakelijk is, is tijdelijk extra ondersteuning in de vorm van een overall coördinator benodigd. 5. Vanuit veel verschillende teams is ambtelijke inzet benodigd. Naast de inzet van een werkgroep en de stuurgroep die zich bezig houdt met de opvang is er ook ondersteuning benodigd vanuit communicatie, gemeentewerken, de gemeentewinkel, team financiën, beleid etc. Op dit moment kan er nog geen inschatting gemaakt worden hoeveel uren hiermee gemoeid zijn. Voor zowel de management informatie als de verantwoording aan het Rijk is het noodzakelijk om deze uren bij te houden 6. Denk aan activiteiten Young 4 Ever, Texels Welzijn etc. 7. Op dit moment kunnen nog niet alle kosten ingeschat worden, er zal rekening gehouden moeten worden van een post onvoorzien van circa 10%. Vergoeding van het Rijk In de kamerbrief van 6 april 2022 heeft de Rijksoverheid het volgende aangegeven m.b.t.
vergoedingen: Gemeenten en veiligheidsregio’s ontvangen een normbedrag van € 700 euro per week per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek. Dit normbedrag geldt niet voorde particuliere opvang. Het normbedrag is van toepassing op de periode waarin de regelgeving van kracht is (3 tot 6 maanden). Financiële verstrekkingen aan personen in de POO (Particuliere Opvang Oekraïners) kunnen apart worden gedeclareerd. De wijze waarop gemeenten gecompenseerd worden voor de financiële verstrekkingen aan ontheemden in de POO wordt nader uitgewerkt in de nog te verschijnen Specifieke Uitkering (SPUK). Dit is niet afhankelijk van het gebruik van de opvangplek. Gemeenten en veiligheidsregio’s ontvangen reële compensatie. De hoogte en omvang daarvan vraagt om politiek bestuurlijke weging met als uitgangspunt dat gemeenten er als gevolg van de opvang van ontheemden niet slechter voor komen te staan dan daarvoor. Over de overige gemeentelijke kosten worden afzonderlijke afspraken gemaakt (met OCW over onderwijs gerelateerde kosten en met VWS voor wat betreft kosten gemeentelijke zorg en ondersteuning Wmo, jeugd, PG).
Declaratie vindt plaats op basis van de SiSa systematiek door middel van een Specifieke Uitkering die op dit moment uitgewerkt wordt. De komende SPUK heeft een terugwerkende kracht. Het normbedrag kan dus gedeclareerd worden vanaf het moment dat een Gemeentelijke Opvang Oekraïne (GOO) gerealiseerd is. Gemeenten kunnen een contract aangaan met een locatie voor een termijn van maximaal 12 maanden. Daarbij vraagt het Rijk gemeenten alleen lange termijncontracten aan te gaan wanneer dit een kostenvoordeel oplevert ten opzichte van korte termijncontracten. In de praktijk zien we dit al goed gaan. Aan gemeenten wordt ook gevraagd om rekening te houden met de mogelijkheid om de locatie op enig moment in te zetten voor andere doeleinden zoals spoedzoekers, studentenhuisvesting etc.
Exploitatie en financiële risico’s Hoewel de regeling nog verder moet worden uitgewerkt, zijn de hierboven genoemde uitgangspunten geruststellend. Echter, we kunnen een financieel risico voor onze gemeente daardoor op dit moment niet geheel uitsluiten.
Alternatieven n.v.t.
Consequenties van het advies •
Financieel Kosten / Totaal gevraagd budget € 2.992.200
Geen dekking *
Begroting
Halfjaarrapportage
Jaarrekening
* Toelichting In eerste instantie is voor fase 1 een bedrag van €2.992.200 benodigd voor de eerste 6 maanden. Op dit moment kunnen de daadwerkelijk benodigde kosten voor fase 2 nog niet inzichtelijk gemaakt worden. Zoals in het advies opgenomen is de verwachting dat de totale kosten door het Rijk vergoed worden. De gemeente Texel zal de kosten echter moeten voorfinancieren. De Verantwoording van de gemaakte kosten in zowel fase 1 als fase 2 vindt plaats in de halfjaarsrapportage en/of de jaarrekening. Het college zal de raad periodiek over de voortgang hiervan informeren middels een RIB.
(Concept / Voorgenomen)
Raadsbesluit Opvang Oekraïense vluchtelingen Doelenboom Programma
1
Voor en door bewoners
De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Overwegende •
Dat de gemeente Texel vanuit het Rijk het verzoek heeft gekregen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen; Dat de hiermee gepaard gaande kosten voor zover nu kan worden voorzien door het Rijk worden vergoed; Dat de gemeente Texel deze kosten moet voorfinancieren.
• •
Besluit 1. 2. 3.
In eerste instantie een bedrag van €2.992.200 beschikbaar te stellen en voor te financieren t.b.v. de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne; Op basis van nacalculatie de definitieve kosten te verantwoorden via de reguliere P&C cyclus; Het college opdracht te geven om de raad periodiek middels een RIB over de voortgang te informeren.
Ondertekening
Bijlagen
Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 25-05-2022, De griffier,
De voorzitter,
Zaaknummer 3160038
Geen bijlagen