Bestuurlijk advies

Advies Zaaknummer

3543300 1

Bindend advies omgevingsvergunning (bopa) voor plaatsing wadwachterswagen Utopia/De Schorren Programma 8 Goed wonen 8.1 Ruimte en leefomgeving Advies Voorgesteld wordt te besluiten: 1. Mee te werken aan de plaatsing van een wadwachterswagen aan de Stuifweg in Oosterend te hoogte van Utopia en de Schorren voor een 24-uurs gebruik door vogelwachters, jaarlijks in de periode van 1 april tot 1 september voor 15 jaar (van 2025 tot 2040). 2. Hiervoor een positief bindend advies af te geven.

Toelichting De afgelopen 10 jaar is bij natuurgebieden Utopia/de Schorren aan de Stuifweg een wagen geplaatst (een wadwachterswagen) voor gebruik door vogelwachters op basis van een omgevingsvergunning. Deze vergunningstermijn is geëindigd en kan niet verlengd worden. Natuurmonumenten wil de activiteit voortzetten en vraagt een nieuwe omgevingsvergunning daarvoor aan. De activiteit is echter in strijd met het omgevingsplan. Daarom is een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) aangevraagd. Om die vergunning te kunnen verlenen is een positief bindend advies van de raad nodig.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Aanvraag omgevingsvergunning Onderbouwing etfal Situatietekening Bouwtekening Evaluatie

Consequenties

 Personeel/Organisatie  Juridisch  Beleid  Financieel

Inkoop/Aanbesteding Deregulering Majeure risico’s Beheer

   

Belanghebbenden Structuurvisie

 

Bindend advies omgevingsvergunning (bopa) voor plaatsing wadwachterswagen Utopia/De Schorren Samenvatting Het college heeft besloten mee te werken aan de plaatsing van een wadwachterswagen voor het gebruik van het vogelwachtershuisje bij Utopia/de Schorren voor een gebruik door vogelwachters gedurende het broedseizoen en vraagt de gemeenteraad hiervoor een positief bindend advies af te geven. Aanvraag omgevingsvergunning De aanvraag omgevingsvergunning gaat over de plaatsing van een zgn. wadwachterswagen (een kampeerwagen in de vorm van een ‘tiny house’) aan de Stuifweg in Oosterend te hoogte van Utopia en de Schorren voor een 24-uurs gebruik door vogelwachters, jaarlijks in de periode van 1 april tot 1 september voor 15 jaar (van 2025 tot 2040). Het gaat om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De plaatsing van de wagen en het 24 uurs-gebruik en verblijf is in strijd met de regels van het omgevingsplan. Het plan kent geen mogelijkheid hiervan af te wijken. In de afgelopen 10 jaar heeft het college hieraan meegewerkt met een tijdelijke omgevingsvergunning op basis van de Wabo en zgn. kruimelregeling. Deze kan niet meer worden toegepast. Meewerken aan het plan Van toepassing nu is de Omgevingswet en meewerken kan met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De gemeenteraad moet hiermee wel instemmen. Dat kan door een positief bindend advies af te geven.

Alleen dan kan de vergunning door het college worden verleend. Om mee te kunnen werken aan de aanvraag moet er sprake zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit wil zeggen dat het plan moet passen in de omgeving en moet bijdragen aan een goede leefomgeving. Daarvoor is bij de aanvraag een onderbouwing aangeleverd waaruit dit blijkt. Gelet op de belangen van natuur en toerisme, en de rol die Natuurmonumenten hier mede in heeft, heeft de aanwezigheid van een vogelwacht bij een aantal belangrijke natuurgebieden een belangrijke toegevoegde waarde. Hiermee kan op goede wijze invulling worden gegeven aan de bescherming van de gebieden, onder andere via informatieverstrekking, toezicht en monitoring. De plaatsing van de wadwachterswagen leidt niet tot (een landschappelijke) verstoring. De aanvraag is positief beoordeeld. Vervolgstappen Als de gemeenteraad akkoord gaat met dit plan geeft zij een positief bindend advies. De omgevingsvergunning om af te kunnen wijken van het omgevingsplan kan dan verleend worden. Belanghebbenden kunnen dan bezwaar indienen tegen de omgevingsvergunning en daarna nog in beroep bij de bestuursrechter.

Bindend advies omgevingsvergunning (bopa) voor plaatsing wadwachterswagen Utopia/De Schorren Argumenten tot advies Bij de natuurgebieden Utopia en de Schorren is de afgelopen 10 jaar op de dijk (Stuifweg) een zogenaamde wadwachterswagen geplaatst door Natuurmonumenten (Nm), beheerder van beide gebieden. Het college heeft een omgevingsvergunning (voor bouwen en gebruik) voor de plaatsing verleend waarmee vogelwachters de afgelopen 10 jaar gedurende 24 uur per dag in deze wagen konden verblijven ten behoeve van toezicht, monitoring en voorlichting in de natuurgebieden. De verleende omgevingsvergunning kon door het college worden verleend op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) in combinatie met Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht. In die bijlage staat in artikel 4 dat het college bevoegd is omgevingsvergunningen te verlenen om voor een periode van maximaal 10 jaar van het bestemmingsplan af te wijken. Van die bevoegdheid heeft het college gebruik gemaakt. Het jaar 2024 was het laatste jaar dat Nm van de vergunning gebruik kon maken. Een verlenging van de vergunning is niet mogelijk. Nm heeft de wens ook de komende jaren de wagen te plaatsen. Daarom is een nieuwe omgevingsvergunning aangevraagd. Omdat sinds 1 januari 2024 de Omgevingsweg van kracht is (opvolger van de Wabo) zijn de regels voor de vergunningverlening iets anders geworden.

Er is een omgevingsvergunning aangevraagd voor de bouwactiviteit (omgevingsplan) en voor de activiteit afwijken regels van het omgevingsplan. Hiermee is de hele aanvraag een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa). Hiervoor is het nodig dat de aanvraag wordt voorzien van een goede onderbouwing waaruit blijkt dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (‘etfal’). De vergunning kan door het college worden verleend als de gemeenteraad een positief bindend advies afgeeft. Feitelijke situatie Het perceel waarop de wagen wordt geplaatst heeft in het (tijdelijk) omgevingsplan, deelgebied bestemmingsplan Buitengebied Texel 2103, de functie (bestemming) ‘Water’. Ten behoeve van toezicht, monitoring en voorlichting aan bezoekers van Utopia en de Schorren zet Nm gedurende het broedseizoen vrijwilligers in. Deze vrijwilligers verblijven telkens een week in het gebied en gebruiken daarbij de wadwachterwagen. Dit verblijf is 24-uur per dag. De wagen is klein en heeft minimale voorzieningen. De plaatsing van de wagen en het gebruik daarvan past echter niet in de regels van het omgevingsplan.

Huidige situatie (verbeelding + luchtfoto):

Waarom moet er worden afgeweken van het omgevingsplan? Doordat de wadwachterswagen gedurende een aantal maanden (1 april – 1 september) wordt geplaatst om ook ter plaatse op die plek te functioneren, wordt het een bouwwerk. Dan is daarvoor een omgevingsvergunning nodig voor de ruimtelijke bouwactiviteit. Het omgevingsplan biedt daarvoor echter geen mogelijkheden. Ook het 24-uurs verblijf door vogelwachters (waaronder overnachtingen) past niet in het omgevingsplan. Het is overigens geen verblijfsrecreatie, omdat het verblijf niet is gericht recreatie. Het omgevingsplan bevat geen mogelijkheden voor de plaatsing van de wagen en het gebruik daarvan (er zijn geen bouwmogelijkheden). Dit kan dan op twee manieren wel mogelijk worden gemaakt. Ten eerste kan dat met een wijziging van het omgevingsplan. Ten tweede kan medewerking worden verleend met een bopa. Met een bopa kunnen de regels van het omgevingsplan of de verbeelding echter niet worden gewijzigd. De bopa maakt het mogelijk om af te wijken van de regels of de verbeelding. Deze bopa is nu aangevraagd. De afwijking wordt gevraagd voor een nieuwe periode van 15 jaar. De reden hiervan heeft te maken met de regels in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor tijdelijke bouwwerken (voorheen het Bouwbesluit). Voor tijdelijke bouwwerken gelden andere, lichtere, technische eisen.

De grens van tijdelijk wordt in het Bbl gelegd bij 15 jaar. Nm kiest daarom voor een vergunningstermijn van 15 jaar, zodat in ieder geval aan de eisen van het Bbl kan worden voldaan. Om af te kunnen wijken van het tijdelijk deel van het omgevingsplan is het noodzakelijk dat wordt afgewogen of hier sprake is van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (‘etfal’). Dit is de vroegere ruimtelijke onderbouwing. Deze is bij de aanvraag gevoegd. De aanvraag wordt behandeld met de reguliere procedure. De wettelijke beslistermijn hiervan is 8 weken. Verlenging van die termijn met 6 weken is mogelijk. Onder de Omgevingswet kan er geen vergunning van rechtswege ontstaan. Omdat het gaat om een tijdelijke vergunning hoeft deze niet verplicht verwerkt te worden in het omgevingsplan. Het is echter een overweging om dat hier wel te doen als de activiteit op zichzelf ook kan worden toegestaan na de termijn van de vergunning. Voordeel daarvan is dat dan niet opnieuw een afwijkvergunning hoeft te worden verleend.

Is meewerken aan de aanvraag wenselijk? Bij de aanvraag is een evaluatie van de afgelopen jaren gevoegd, opgesteld door Nm. In de onderbouwing bij de aanvraag is een uitgebreidere toelichting gegeven. Hieruit blijkt dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De aanvraag is positief beoordeeld en geadviseerd wordt om hieraan mee te werken. De afgelopen jaren heeft uitgewezen dat de permanente aanwezigheid van de vogelwachters in het gebied gedurende het broedseizoen een toegevoegde waarde heeft. De druk op de natuurgebieden neemt toe en het is belangrijk dit in goede banen te leiden en ook goede voorlichting te geven. Daarin wordt voorzien met deze vogelwacht. Ook dragen de vogelwachters bij aan de natuurdoelstellingen die Nm heeft voor de natuurgebieden, bijvoorbeeld via de monitoring. Met betrekking tot de evaluatie wordt opgemerkt dat er de afgelopen jaren bij de gemeente geen meldingen zijn ontvangen over de wadwachterswagen. Natuur en toerisme zijn beide zeer belangrijk voor Texel en ze moeten elkaar versterken. De natuurbeheerorganisaties, zoals Nm, spelen daarbij een belangrijke rol. De locatie van de wadwachterswagen ligt bij twee kwetsbare natuurgebieden (Utopia en de Schorren) die niet voor publiek toegankelijk zijn, maar wel op een belangrijke toeristische fietsroute. Vanaf de dijk is er goed zicht op die gebieden.

De aanwezigheid van de vogelwacht gedurende het (kwetsbare) broedseizoen draagt er aan bij dat de natuur en het toerisme op een goede wijzen samen gaan, namelijk door informatieverstrekking en voorlichting, en toezicht. Hiermee kunnen de gebieden beter beschermd worden. De wadwachterswagen moet worden aangemerkt als een (tijdelijk) bouwwerk, niet bestemd voor recreatief verblijf. Bij de beoordeling van een aanvraag omgevingsvergunning moet uit worden gegaan van wat er is aangevraagd. Als de aangevraagde locatie op zichzelf aanvaardbaar is, dan kan medewerking aan die locatie alleen worden afgewezen als er alternatieven zijn waarmee op voorhand een gelijkwaardig resultaat kan worden bereikt met aanmerkelijk minder bezwaren. De wagen zou kunnen worden gezien als een landschappelijke verstoring, gedurende een deel van het jaar. Die verstoring is echter minimaal en weegt niet op tegen de voordelen van de vogelwacht. De wagen die Nm nu wil plaatsen is qua omvang en kleurstelling ook passend op de locatie. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft eveneens toestemming verleend voor plaatsing van de wagen op de beoogde locatie. Op voorhand lijkt er geen andere, betere locatie beschikbaar. Daarom zijn alternatieve locaties bij deze vergunningaanvraag niet concreet onderzocht.

Alles overwegende is het college ervan overtuigd dat de aanwezigheid van vogelwachters nabij enkele belangrijke natuurgebieden, gedurende het broedseizoen en gedurende het hele etmaal, een belangrijke toegevoegde waarde heeft. Dit versterkt ook de gemeentelijke doelstellingen ten aanzien van natuur en toerisme. Aangezien ter plekke bij Utopia/de Schorren geen bestaande bouwwerken beschikbaar zijn die hiervoor kunnen worden gebruikt, is de plaatsing van een wadwachterswagen een goed en aanvaardbaar alternatief. Dit maakt dat het college positief is over de aanvraag en daaraan medewerking wil verlenen. Van belang is wel er geen nieuwe activiteiten op de locatie bijkomen. De verkoop van artikelen en eet- en drinkwaren dient achterwege te blijven. Dat kan een aantrekkende werking hebben op

bezoekers en dat is niet gewenst. In de te verlenen omgevingsvergunning zal hierover een voorschrift worden opgenomen. Ook wordt er aan gehecht dat goed wordt bijgehouden welke resultaten de vogelwacht oplevert. Dat vraagt ook om een registratie van meer feitelijke gegevens (aantal bezoekers, aantal verstoringen, etc.). Een voorschrift van die strekking wordt aan de omgevingsvergunning verbonden. Rol van de gemeenteraad Als een aanvraag niet past binnen het (tijdelijk) omgevingsplan en er hiervoor ook geen afwijkingsmogelijkheid in de beoordelingsregels van het plan zitten dan kan ‘buitenplans’ worden afgeweken. Het college beslist op de aanvraag. De gemeenteraad kan aangegeven bij welke buitenplanse afwijkingen zij betrokken wil worden. Voor die (vooraf) aangewezen gevallen moet de raad dan een bindend advies afgeven. Nadat dit bindend advies positief is kan het college de vergunning verlenen. Het bindend advies is de opvolger van de ‘verklaring van geen bedenkingen’. Op 13 juli 2022 heeft de raad vastgesteld voor welke afwijkingen zij advies wil geven. Kort gezegd gaat het dan om alle afwijkingen waarvoor geen beleid is vastgesteld en die niet zijn aan te merken zijn als gevallen waarop de oude ‘kruimelregeling’ (artikel 4, Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht) van toepassing was.

Dit komt overeen met de gevallen die voorheen voor een verklaring van geen bedenkingen aan de raad werden voorgelegd. In dit geval gaat het om een aanvraag om voor 15 jaar af te wijken. De activiteit is ook al eerder 10 jaar toegestaan op grond van de Wabo. Deze afwijking wordt nu voortgezet, maar wel met een andere grondslag (de Omgevingswet). Uitgangspunt is dat afwijkingen die voor een langere duur dan 10 jaar zijn en waaraan geen actueel beleid ten grondslag ligt, naar de raad gaan. Dit is de voortzetting van de voormalige kruimelregeling. Dat is ook wat de raad heeft beoogd met de lijst van gevallen die voor bindend advies naar de raad moeten. Conclusie is dat in het omgevingsplan geen mogelijkheid is opgenomen om aan de aanvraag mee te kunnen werken. Er is ook geen ander beleid waarop de gevraagde afwijking kan worden gebaseerd. Het past ook niet binnen de criteria van de voormalige kruimelregeling. Dit betekent dat de raad het bindend adviesrecht heeft. Feitelijk wordt de raad gevraagd of zij mee wil werken aan de gevraagde afwijking. Hierbij heeft de raad de mogelijkheid om voorwaarden te stellen. Het college kan niet afwijken van het bindend advies.

Alternatieven Niet meewerken aan de aanvraag en de raad vragen geen positief advies af te geven. Wanneer de raad wil afwijken van het collegevoorstel, dan zal de raad het voorstel gemotiveerd moeten amenderen. Een negatief bindend advies leidt ertoe dat de omgevingsvergunning door het college moet worden geweigerd. De wadwachterswagen kan dan niet opnieuw worden geplaatst.

Consequenties van het advies •

Juridische consequenties

Nadat een bindend advies is afgegeven kan het college beslissen op de aanvraag omgevingsvergunning. Het bindend advies maakt onderdeel uit van het besluit op de aanvraag omgevingsvergunning. Tegen het besluit kunnen belanghebbenden bezwaar indienen bij het college. Hierna is er nog beroep mogelijk bij de bestuursrechter. •

Beleidsmatige consequenties Deze zijn beschreven onder het kopje ‘argumenten tot advies’. Conclusie is dat de aanvraag voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en dat de omgevingsvergunning verleend kan worden.

Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie Omgevingswet, (tijdelijk) omgevingsplan Texel, onderdeel bestemmingsplan Buitengebied Texel 2013 inclusief de reparatieplannen.

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Zaaknummer

3543300

Bindend advies omgevingsvergunning (bopa) voor plaatsing wadwachterswagen Utopia/De Schorren Doelenboom Programma 8 Goed wonen 8.1 Ruimte en leefomgeving De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op • de aanvraag omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit van 17 december 2024 met zaaknummer 3533817 voor de plaatsing van een wadwachterswagen aan de Stuifweg in Oosterend te hoogte van Utopia en de Schorren voor een 24-uurs gebruik door vogelwachters, jaarlijks in de periode van 1 april tot 1 september voor 15 jaar (van 2025 tot 2040); • de Omgevingswet, waaronder de artikelen 16.15 en 16.15a, lid b, onder 1; • het (tijdelijk) omgevingsplan Texel, onderdeel bestemmingsplan Buitengebied Texel 2013, inclusief de reparatieplannen, specifiek de functie ‘Water’; • het raadsbesluit “Vaststellen besluit bindend adviesrecht onder de Omgevingswet” van 13 juli 2022; Overwegende • •

dat de aanvraag is voorzien van een goede onderbouwing waaruit geconcludeerd kan worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties; dat er geen belemmeringen worden gezien om aan de aanvraag mee te werken en hiervoor een omgevingsvergunning te verlenen;

Besluit Een positief bindend advies af te geven over de aanvraag omgevingsvergunning van 17 december 2024 met zaaknummer 3533817 voor de plaatsing van een wadwachterswagen aan de Stuifweg in Oosterend te hoogte van Utopia en de Schorren voor een 24-uurs gebruik door vogelwachters, jaarlijks in de periode van 1 april tot 1 september voor 15 jaar (van 2025 tot 2040);

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 17-05-2025,

Raadsbesluit van : Bindend advies omgevingsvergunning (bopa) voor plaatsing wadwachterswagen Utopia/De Schorren

De griffier,

De voorzitter,