Begroting 2024 Leer-werkbedrijf De Bolder_raad

De kosten productontwikkeling worden aan deze Bestemmingsreserve Transformatiekosten onttrokken. OVERIGE OPBRENGSTEN Huuropbrengst gebouwen

17

20

31

Deze post is begroot op basis van de ten tijde van het opstellen van de begroting lopende verhuurcontracten van kantoorruimten, rekening houdend met een verhoging vanwege de gestegen energieprijzen. KOSTEN BEDRIJFSVOERING Salariskosten ambtelijk personeel

Deze post is opgebouwd uit de volgende onderdelen: Salaris & sociale lasten ambtelijk personeel Personeelskosten Inhuur payroll-medewerkers Totaal salariskosten ambtelijk personeel

949 43 112

974 42 190

1083 29 -

1.104

1.206

1.112

De salarissen zijn begroot op basis van de werkelijke kosten per medewerker in 2022, rekening houdend met individuele periodieke verhogingen en een algemene loonsverhoging van 3%. De functie van directeur wordt sinds 23 mei 2022 tijdelijk ingevuld door een directeur ad interim die niet in dienst is. Dit contract eindigt in november 2023. In de begroting van 2024 is bij de post salaris & sociale lasten rekening gehouden met invulling van de vacature. Afschrijving vaste activa algemeen

Deze post wordt gespecificeerd als volgt: Afschrijving gebouwen en installaties 69 68 Afschrijving machines 54 54 Afschrijving inventaris 4 16 Afschrijving vervoermiddelen 4 2 Af: afschrijving t.l.v. de productie -/- 77 -/- 86 Totaal 54 54 Een deel van de afschrijvingen wordt onttrokken uit de investeringsreserves.

76 94 8 -/- 116 62

- 22 -

Toelichting op het overzicht van baten en lasten

x € 1.000 Rekening 2022

Overige bedrijfskosten

Begroting 2023

Begroting 2024

De overige bedrijfskosten kunnen als volgt worden onderscheiden: Onderhoudskosten gebouwen en installaties 177 Energieverbruik algemeen 43 Belastingen en verzekeringen 45 Overige algemene kosten 199 Diverse baten en lasten -/- 3

191 123 48 210 -

188 75 51 227 -

Totaal overige bedrijfskosten

572

541

461

Onderhoud gebouwen enz.

In deze post zijn begrepen de kosten van onderhoud en aanpassingen aan de gebouwen, installaties en algemene (d.w.z. niet direct aan de productie gerelateerde) inventaris, inclusief de schoonmaakkosten.

Energieverbruik algemeen

Deze post bestaat uit de uitgaven voor gas, elektra en water, verminderd met het deel van deze kosten dat direct aan de productie wordt toegerekend. In 2023 hebben we te maken met contracten voor levering van gas en elektriciteit waarvan de tarieven op een ongunstig moment zijn vastgeklikt in het najaar van 2022. Voor de begroting van 2024 kunnen we uitgaan van aanmerkelijk lagere tarieven, die in de afgelopen zomer al zijn afgesproken.

Overige algemene kosten

Onder deze post vallen bijvoorbeeld de kosten voor ICT, accountant, kantoorkosten, kantinekosten, kosten ondernemingsraad en advieskosten van derden. Vooral deze laatste post neemt toe in 2024, door toenemende KAM-uitgaven en kosten voor aanbesteding.

FINANCIËLE BATEN EN LASTEN Financiële baten en lasten

Deze baten en lasten kunnen als volgt worden gespecificeerd: Betaalde rente leningen -/- 18 Ontvangen rente belegde reserves 20 Overige rente 16 Totaal financiële baten en lasten

-/- 41 42 17

18

18

-/- 72 54 17 -/-

1

Het rentepercentage van zowel de leningen als de belegde reserves is gelijk aan het percentage van de laatst afgesloten lening van de gemeente Texel bij een externe financiële instelling. Voor 2022 was dit gemiddeld over het jaar genomen 1%, voor 2023 bedraagt dit 2,44%. Voor de begroting van 2024 wordt rekening gehouden met 4%. ONTTREKKINGEN EN TOEVOEGINGEN AAN RESERVES Onttrekkingen

De specificatie van de onttrekkingen aan de diverse reserves is als volgt: Onttrekking investeringen 2003 20 Onttrekking investeringen 2018 24 Onttrekking reserve cofinanciering transitiekosten P-wet 14 Onttrekking reserve transformatiekosten 25 Onttrekking reserve egalisatie rekeningresultaten 19

19 40 13 10 264

15 46 13 10 -

Totaal onttrekking bestemmingsreserves

346

84

102

De onttrekkingen aan de investeringsreserves bestaan uit de afschrijvingskosten van de investeringen die t.l.v. deze investeringen zijn gedaan. De investeringen worden nooit ineens onttrokken, maar gelijk aan de afschrijvingstermijnen in de tijd. Uit de reserve transformatiekosten worden de kosten voor productontwikkeling betaald. Na de onttrekking van het negatieve resultaat van 2022 aan de reserve egalisatie rekeningresultaten, resteert nog een bedrag van 264k in die bestemmingsreserve. In de (tussentijds aangepaste) begroting van 2023 werd er nog vanuit gegaan dat het resultaat totaal 484k negatief zou worden, waarvan dan 264k uit de reserve egalisatie rekeningresultaten wordt onttrokken en de rest ten laste van de algemene reserve zou komen. Bij het schrijven van dit rapport kunnen we ervan uitgaan dat het resultaat over 2023 veel minder negatief zal zijn en er derhalve nog voldoende van deze reserve zal overblijven om ook een groot deel van het begrote verlies over 2024 te kunnen dekken.

- 23 -

Toelichting op de reserves en voorzieningen Algemene reserve: De algemene reserve is bestemd als algemene buffer voor De Bolder om te voorkomen dat bij incidentele financiële problemen in de bedrijfsvoering er een beroep moet worden gedaan op de gemeentelijke begroting. De algemene reserve bedroeg volgens de jaarrekening 2022 bijna 8% van de totale jaarlijkse bedrijfslasten. Als bedrijf dat financieel afhankelijk is van bedrijfsmatige ontwikkelingen die positief, maar ook negatief kunnen fluctueren, is een reserve van die omvang betrekkelijk gering. Als wordt gekeken naar de bedrijfslasten zonder loonkosten WSW en Participatiewet, want daarvoor wordt een bijdrage ontvangen, dan is de omvang van de algemene reserve voldoende. In navolging van de besluitvorming uit de perspectiefnota van de gemeente neemt De Bolder de lopende verliezen eerst ten laste van de eigen reserves. Afgaande op de meerjarenraming naderen we binnen enkele jaren wel het punt waarop we een beroep moeten doen op de gemeentelijke begroting. Bestemmingsreserves, bestaande uit: Investeringsreserves: Reserves investeringen (2003 en 2018): Deze investeringsreserves zijn in het verleden gevormd uit positieve resultaten van De Bolder. Voor het laatst hebben we in 2020 daar een bedrag aan kunnen toevoegen.

In de begroting van 2023 hebben we voor het laatst investeringen gedaan die de komende jaren gelijk aan de afschrijvingstermijnen aan de reserves kunnen worden onttrokken. Met ingang van de begroting van 2024 vallen de afschrijvingskosten dus direct t.l.v. de exploitatie. Dit zal ook gelden voor investeringen die misschien niet (helemaal) aan de productie zijn door te berekenen. Reserve cofinanciering transitiekosten Participatiewet: De rijksoverheid heeft bij het inwerking treden van de Participatiewet een transitiebudget van landelijk € 30 miljoen beschikbaar gesteld voor het financieren van de kosten om de SW-bedrijven om te vormen van uitvoerders van de WSW naar uitvoerders van de Participatiewet. Een voorwaarde hierbij was dat de bedrijven zelf minimaal 50% aan cofinanciering bijdroegen. De voor Texel in 2016 ontvangen subsidie bedroeg € 39.000, wat voor € 30.000 is gebruikt voor de gedeeltelijke financiering van enkele investeringen. Uit de winstbestemmingen van 2014 en 2015 zijn bedragen toegevoegd aan deze reserve voor de financiering van de goedgekeurde plannen. De afschrijvingslasten van de betreffende investeringen worden nog tot en met 2025 gedekt uit deze reserve.

Kostenreserves, bestaande uit: Bestemmingsreserve Transformatiekosten: Uit de winstbestemming van 2018 is een bestemmingsreserve gevormd voor de inhuur van ondersteuning bij het opstellen van plannen en toekomstscenario’s, voor de inhuur van uitvoerend projectleiderschap en voor het uitvoeren van kleine pilots in het kader van het transformatieproces inclusief eventuele materiële kosten. Met het definitief afblazen van de samenvoeging van De Bolder en STT ontstond een nieuw vraagstuk over de langere termijn bestaansscenario’s van De Bolder. In de komende jaren is een transformatie van het productiebedrijf noodzakelijk om de toekomst van De Bolder veilig te stellen. Er worden diverse scenario’s onderzocht met betrekking tot samenwerking met andere (publiekeof private-) partners, er moeten aanpassingen worden doorgevoerd in de bedrijfsvoering door het aantrekken van nieuwe werkprojecten en/of het afstoten van bestaande projecten. De Bolder heeft als uitvoeringsorganisatie geen eigen beleidscapaciteit en is daarmee aangewezen op externe inhuur van de benodigde expertise en/of projectleiders om al deze extra activiteiten vorm te geven.

Door hiervoor een bestemmingsreserve te vormen en de betreffende kosten hieruit te financieren, komen deze noodzakelijke ontwikkeltaken niet ten laste van het exploitatieresultaat en houdt De Bolder daarmee haar handen vrij om, naast de lopende productie, ook te kunnen investeren in de ontwikkeling van de eigen toekomst. Het resultaat over 2020 was ook toegevoegd aan deze reserve. Risicoreserves: Reserve egalisatie rekeningresultaten: Al vanaf 2014 is in de meerjarenramingen een dalend rekeningresultaat voorzien. Uit de winstbestemmingen vanaf 2014 is een gedeelte van het nog wel behaalde positieve resultaat in deze reserve gestort. De begroting van 2019 was de eerste begroting waarin het negatieve resultaat werd aangevuld vanuit deze reserve. Na uitvoering van het besluit over de jaarrekening van 2022 resteert nog € 264.000. Na onttrekkingen in 2023 en 2024 wegens de verwachte verliezen zal deze reserve leeg zijn.

- 24 -

NIEUWE INVESTERINGEN 2024 (x € 1.000) Volgnr.

Omschrijving

Bedrag

% Afschr.

1

Vervanging mangel, via apart raadsvoorstel in oktober 2023

450

10

V

2

Vervanging overige productiemiddelen

130

10

V

Totaal

580

N = Nieuw V = Vervanging

TOELICHTING OP DE INVESTERINGEN IN 2024 1.

Dit betreft de aanschaf van een mangelstraat ter vervanging van een oude afgeschreven mangel die niet meer bedrijfszeker is. Vanwege de hoogte van het bedrag moet Europees worden aanbesteed. Om ervoor te zorgen dat de nieuwe mangelstraat voor het hoogseizoen in 2024 bedrijfsklaar is, is voor deze investering al in 2023 gestart met de procedure. In oktober ligt dit investeringsvoorstel ter besluitvorming bij de raad.

2.

In 2023 zijn diverse productiemiddelen afgeschreven. Vanwege het krimpende productiebedrijf wordt jaarlijks bezien of vervanging noodzakelijk is en of vervanging wegens veranderde productiewijze door hetzelfde productiemiddel moet plaatsvinden of door andersoortige apparatuur. Daarnaast zullen er de komende jaren ook werkplekken in stand moeten worden gehouden voor de bestaande WSW-doelgroep en voor de nieuwe doelgroepen vanuit de Participatiewet. Het is al een aantal jaren beleid om investeringen die zijn afgeschreven terughoudend (‘sober en doelmatig’) te vervangen door nieuwe investeringen en – indien technisch en economisch mogelijk – zoveel mogelijk te streven naar levensduurverlenging.

- 25 -

GRONDSLAGEN VAN DE FINANCIËLE VERSLAGLEGGING Algemene grondslagen De begroting voldoet aan het Besluit begroting en verantwoording (BBV). De waardering van de activa en de passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Voor zover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

- 26 -

Lijst van begrippen en afkortingen B&W: College van Burgemeester en Wethouders BBV: Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. In dit besluit worden voorschriften gesteld hoe de administratie van een gemeente moet zijn ingericht. BW: Begeleid werken Onderdeel van de Wet sociale werkvoorziening is de mogelijkheid tot begeleid werken. Dit houdt in dat een bedrijf of een instelling zelf overeenkomstig de voor dat bedrijf of instelling geldende cao een arbeidsovereenkomst sluit met een persoon behorende tot de doelgroep van de sociale werkvoorziening. De werkgever ontvangt dan jaarlijks een loonkostensubsidie en krijgt ook de mogelijkheid om voor een bepaald aantal uren per jaar de medewerker te laten ondersteunen door een jobcoach. Cao: Collectieve arbeidsovereenkomst Een cao wordt per bedrijfstak gesloten tussen de gezamenlijke werkgevers en de vakbonden. In de overeenkomst zijn de rechtspositieonderwerpen geregeld. FTE: Fulltime eenheid (of – eenheden) Het aantal dienstverbanden wordt teruggerekend naar fulltime eenheden ofwel voltijdsdienstverbanden. KAM: Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu LIV: Lage-inkomensvoordeel Vanaf 2017 een nieuwe subsidie ter verlaging van de werkgeverslasten voor werknemers met een laag inkomen. Deze subsidie is onderdeel van de Wet tegemoetkomingen loondomein. LKS: Loonkostensubsidie.

De subsidie die aan een werkgever wordt verstrekt vanuit de WSW en de Participatiewet voor het in dienst hebben van een werknemer uit de doelgroep. Participatiebudget Met de komst van de Wet participatiebudget in 2009 zijn de bestaande schotten tussen diverse op re-integratie en participatie gerichte budgetten zoveel mogelijk weggenomen. Vanaf 2015 is ook de financiering van de WSW hierin opgenomen. P-wet: Participatiewet Vanaf 2015 is de WWB omgelabeld tot Participatiewet en omgevormd tot de opvolger van de WSW, de Wajong en de WWB met een geïntegreerde aanpak van de onderkant van de arbeidsmarkt. Reclassering: Dit is een zelfstandige organisatie die als doel heeft: voorkomen en verminderen van crimineel gedrag. Zij stimuleren een verdachte crimineel gedrag te veranderen en risico’s zoveel mogelijk te beheersen. Reclassering werkt samen met Justitie, politie, zorg, gevangeniswezen en gemeenten. Reclassering ziet toe dat een, door de rechter of het Openbaar Ministerie opgelegde, werkstraf op de juiste manier wordt uitgevoerd. RVU: Regeling Vervroegd Uittreden In de onlangs afgesloten cao-WSW is voor werknemers de mogelijkheid opgenomen om 2 jaar voor de ingangsdatum van hun pensioen vervroegd uit te treden met een vaste uitkering per maand (zonder vakantietoelage en eindejaarsuitkering en geen pensioenopbouw).

SE: Subsidie eenheid Deze eenheid wordt gebruikt bij de bepaling van het WSWbudget. Het is een formatieplaats (uitgedrukt in fte), gecorrigeerd naar de mate van handicap. Voor iemand met een ernstige arbeidshandicap geldt een factor van 1,25. STT: Sociaal Team Texel Het STT is op Texel in de plaats gekomen van de afdeling Sociale Zaken en Welzijn sinds gemeenten in Nederland in 2015 uitvoerder zijn geworden van de Participatiewet. Het STT is onderdeel van het Sociaal Domein en aanspreekpunt betreffende zorg, jeugdzorg, WMO, werk en inkomen. SW: Sociale werkvoorziening Zie verder onder WSW. UWV: Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen De organisatie die ontstaan is door de samenvoeging van de vroegere bedrijfsverenigingen. Verzorgt de indicatiestelling voor de WSW en de Participatiewet. Het UWV is verantwoordelijk voor de re-integratie van personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. De Bolder is vanaf 2018 op Texel het enige bedrijf aan wie een aanbesteding gegund is voor deze trajecten. Wajong: Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (tot 2015 Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten). Tot 2015 bood deze wet werk, arbeidsondersteuning en een voorziening voor inkomensachteruitgang aan jonggehandicapten en studenten. Vanaf 2015 is de toegang tot deze wet beperkt tot personen zonder enige arbeidsmogelijkheden.

WIA: Wet Werk en inkomen naar arbeidsvermogen Bevordert dat werknemers die gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn aan het arbeidsproces blijven deelnemen en regelt de inkomensverzekering van deze personen. WML: Wettelijk Minimum Loon WNT: Wet normering topinkomens Deze wet begrenst de maximale bezoldiging van functionarissen in de publieke en semipublieke sector. WSW: Wet sociale werkvoorziening De wet biedt mogelijkheden om personen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking werk onder aangepaste omstandigheden te bieden. Dit kan bij het eigen bedrijf van de sociale werkvoorziening of bij bedrijven en instellingen die aan het plaatsen van een persoon met een beperking kunnen en willen meewerken. Sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 is toetreding tot de WSW niet meer mogelijk. WW: Werkloosheidswet De wet biedt voor werknemers een verplichte verzekering tegen inkomensachteruitgang wegens werkloosheid. WWB: Wet werk en bijstand Deze wet werd door de gemeente uitgevoerd en regelde de ondersteuning bij arbeidsinschakeling en verlening van bijstand. De wet is in 2015 omgelabeld tot Participatiewet en omgevormd tot de opvolger van de WSW, de Wajong en de WWB met een geïntegreerde aanpak van de onderkant van de arbeidsmarkt.