Agendabundel

3.3 Preventie Het gezondheidsbeleid op de gemeente Texel is een vorm van preventief beleid. Preventief beleid kun je opdelen in drie niveaus. Onderstaande Preventie-piramide is door het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) opgesteld om de niveaus van jeugdpreventie te onderscheiden, maar is ook zeker van toepassing op het gezondheidsbeleid. Zoals zichtbaar in de piramide zijn er drie niveaus te onderscheiden: Universele preventie (inwoners zonder bekende risicofactoren/problemen) – Selectieve preventie (inwoners met risicofactor(en) – Geïndiceerde preventie (inwoners met een probleem). Als je deze niveaus naast het gemeentelijk gezondheidsbeleid legt richt dit beleid zich op universele en selectieve preventie. Geïndiceerde preventie ligt over het algemeen bij andere partijen en valt niet onder de Wpg, maar bijvoorbeeld onder de Jeugdwet of de Wmo. In de vastgestelde Plan van aanpak Brede SPUK 2023-2026 is gebruik gemaakt van de preventiematrix behorende bij de preventie-piramide. Een voorbeeld van de preventiematrix is zichtbaar in bijlage 3. De preventiematrix maakt overzichtelijk wat de gewenste situatie is, vervolgens kan per preventie niveau ingevuld worden welke activiteit binnen de gemeente Texel voor de gewenste situatie wordt ingezet. Tenslotte staat in de laatste kolom welk probleem/belemmering met de preventieve activiteit aangepakt wordt.

Het invullen van de preventiematrix geeft een goed beeld waar de gemeente mee bezig is, waar nog op ingezet gaat worden en waar nog mogelijke gaten zitten in ons gezondheidsbeleid.

3.4 Vervolg acties n.a.v. gezondheidsbeleid 2018-2022 Een aantal acties vanuit het gezondheidsbeleid 2018-2022 zijn voor de gemeente Texel op dit moment nog steeds relevant. De afgelopen vijf jaar is hier een start in gemaakt en zijn stappen gezet. In de periode 20242026 willen wij de speerpunten waar in 2018-2022 op ingezet is niet laten vallen. In de gestelde doelen 16/39

vanuit het GALA komen de speerpunten Gezonde leefstijl, Grip op je leven en Ontmoeting stimuleren/eenzaamheid bestrijden eveneens aan bod. Daarnaast sluiten de doelen uit het GALA aan op de landelijke gezondheidsdoelen. Daarom is besloten om met de gemeentelijke nota gezondheidsbeleid 2024-2026 de focus te leggen op de gezondheidsdoelen die in het GALA benoemd worden. En om bij de uitvoering onder andere in te zetten op de beschreven acties die vanuit het GALA aan deze doelen verbonden zijn.

3.5 GALA In het gezondheidsbeleid van de gemeente Texel zullen we voor 2024-2026 focussen op de speerpunten die vanuit het GALA meegegeven zijn. De speerpunten sluiten aan op de Texelse speerpunten uit 2018-2022, de speerpunten uit het Regionaal preventieakkoord ‘Noordkop Gezond voor elkaar’ en de aandachtspunten vanuit de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024. Per speerpunt is een ambitie beschreven. Daarnaast staat in het GALA per speerpunt beschreven wat voor acties vanuit gemeenten op het speerpunt nodig zijn om de ambitie te behalen. In bijlage 4 worden de landelijke speerpunten en acties voor gemeente weergegeven. Hieronder worden de speerpunten benoemd en is het beoogde resultaat vertaald naar de gemeente Texel. Het gezondheidsbeleid voor 2024-2026 is gericht op deze ambities. 1.

Terugdringen gezondheidsachterstanden Ambitie: De gemeente Texel beschikt over een lokale aanpak voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden. In (de opzet van) de monitoring van het GALA en de SPUK wordt de vraag hoe gezondheidsachterstanden te monitoren uitgewerkt.

2.

Elk kind verdient een kansrijke start Ambitie: De gemeente Texel beschikt over een lokale ketenaanpak Kansrijke Start, inclusief interventies, en maakt samenwerkingsafspraken met partners rondom de eerste duizend dagen van een kind.

3. Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten 3.1. Gezonde leefomgeving Ambitie: Binnen besluitvorming over de fysieke leefomgeving, zoals omgevingsplannen, wordt gezondheidskennis toegepast. Deze kennis gaat over zowel gezondheidsbevordering (bijv. uitnodigen tot bewegen en ontmoeten) als over gezondheidsbescherming (bijv. bescherming geluid- en luchtkwaliteit). 3.2. Klimaatverandering Ambitie: Texel zet, samen met andere gemeenten en het VWS, in op meer kennis en maatregelen om (kwetsbare) mensen zo goed mogelijk te beschermen tegen hitte, allergieën, infectieziekten en uvstraling. 4.

Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis Ambitie: Op Texel faciliteren we een sterke lokale sociale basis met een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar kunnen terugvallen en meedoen in de samenleving. Dit doen we onder andere met behulp van het opstellen van een beleidsvisie en het uitvoeren van maatregelen.

17/39

5.

6.

Een gezonde leefstijl Ambitie: Voor Texelse inwoners, kinderen en volwassenen, met overgewicht of obesitas is passende ondersteuning, begeleiding en zorg toegankelijk. Daarnaast beschikken we (uiterlijk) in 2025 over een netwerkaanpak voor kinderen met obesitas. En zijn er samenwerkingsafspraken gemaakt met andere gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Voorkomen en vroeg signalering van middelengebruik (roken, alcohol en drugs) Ambitie: Er wordt op Texel actief ingezet op het voorkomen van het gebruik van alcohol, tabak en drugs onder jongeren. Ook wordt er een netwerksamenwerking aangegaan voor vroeg signalering van alcoholproblematiek. Daarnaast wordt domein overstijgende samenwerking opgezocht. Onder dit thema wordt onder andere aandacht besteed aan: - Effectieve lokale drugspreventie; - Voorkomen van middelengebruik onder jongeren; - Leeftijdsgrens op verkoop van alcohol; - Vroegsignalering alcoholproblematiek; - Terugdringen van roken.

7.

Sport en beweegparticipatie Ambitie: Binnen de gemeente Texel wordt lokaal extra ingezet op de verbinding tussen sport & bewegen, cultuur, gezondheid & preventie en de sociale basis. Zo veel mogelijk Texelaars worden bereikt met het sport- en beweegaanbod, met als doel sporten en bewegen een vanzelfsprekend onderdeel uit te laten maken van het leven van de Texelse bevolking.

8.

Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid Ambitie: Mentale gezondheid wordt geïntegreerd in de brede aanpak gezondheid/preventie van de gemeente Texel, waardoor het voor alle inwoners gebruikelijker is om te praten over hun mentale gezondheid. Inwoners weten waar ze op Texel laagdrempelige ondersteuning kunnen vinden. En Texelaars weten welke handvatten er zijn om met hun mentale gezondheid aan de slag te gaan.

9. Vitaal ouder worden 9.1. Versterken uitvoering artikel 5a ‘Ouderengezondheidszorg’ Wet Publieke Gezondheid Ambitie: De uitvoeringspraktijk van de ouderengezondheidszorg (zoals beschreven in artikel 5a van de Wpg), wordt versterkt met als doel om op Texel bij te dragen aan het preventiebeleid rond het verminderen van kwetsbaarheid bij ouderen. 9.2. Gezond voedingspatroon bij ouderen Ambitie: Ondervoeding bij ouderen op Texel wordt vroegtijdig(er) gesignaleerd door zorgprofessionals en professionals in het sociaal domein. 9.3. Bewegen door ouderen Ambitie: Op Texel is aandacht voor de specifieke behoeften van ouderen rondom bewegen. Deze behoeften worden ondersteund met een passend beweegaanbod. 9.4. Valpreventie bij ouderen Ambitie: Zowel in het zorgdomein als het gemeentelijk domein wordt het risico op vallen bij ouderen op Texel vroegtijdig gesignaleerd. Ouderen worden hierin ondersteund door laagdrempelige toegang tot een valpreventief aanbod, wanneer mogelijk op het eiland. Jaarlijks komen er minder ouderen (65+) op de spoedeisende hulp naar aanleiding van een val.

18/39

Hoofdstuk 4 Uitvoering Texels gezondheidsbeleid 4.1 Uitvoering gezondheidsbeleid Deze nota beschrijft de speerpunten waar met het Texelse gezondheidsbeleid op gefocust wordt. Het is echter ook van belang dat er acties worden uitgevoerd om deze speerpunten en beoogde resultaten te behalen. Om uitvoering te geven aan het gezondheidsbeleid worden drie verschillende sporen ingezet. 1. Het programma Gezond Texel 2030; 2. Het plan van aanpak Brede SPUK8 2023-2026; 3. Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2026

4.1.1 Het programma Gezond Texel 2030 Dit programma is opgesteld in samenwerking met de Coöperatie KernGezond Texel en is gelijktijdig met de uitvoeringsprogramma’s sociaal domein in december 2021 aan de raad voorgelegd. In dit programma wordt via drie actielijnen gestreefd naar gezonde Texelse inwoners: 1. Inwoners – Versterken van gezondheid en veerkracht van inwoners en gemeenschappen; 2. Professionals – Samenwerken aan gezondheid; 3. Netwerk – Netwerkvorming en andere randvoorwaarden t.b.v. de beweging naar meer gezondheid. Vervolgens wordt per actielijn beschreven waar de Coöperatie KernGezond Texel zich, samen met partners en inwoners, op zal focussen. Per actielijn is benoemd welke activiteiten opgepakt zullen worden, welke partners hierbij betrokken zijn, wat het doel is van de activiteit en wat de planning is. Het programma Gezond Texel 2030 is verbonden aan het uitvoeringsprogramma Gezondheid vanuit het Sociaal Domein dat in ieder geval tot 2023 loopt. Via deze koppeling wordt een verbinding gelegd tussen het gezondheidsbeleid en de uitvoering.

4.1.2 Het plan van aanpak Brede SPUK 2023-2026 Om overzicht te houden over de gestelde doelen en de acties die hierop uitgevoerd zullen worden zal een uitvoeringsplan als uitwerking op de Nota Gezondheidsbeleid 2024-2026 opgesteld worden. In dit uitvoeringsplan wordt per speerpunt/ambitie beschreven welke activiteiten binnen de gemeente Texel ingezet zullen worden. Hierbij wordt rekening gehouden met de doelen die gemeenten hebben mee gekregen vanuit het GALA. In februari 2023 hebben gemeenten ook informatie ontvangen over de nieuwe specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026. Binnen deze SPUK regeling worden een groot aantal uitkeringen die gemeenten ontvangen op het gebied van sport, cultuur, gezondheid en sociale basis gekoppeld, om integraliteit tussen deze thema’s te stimuleren. Vanuit de regeling hebben gemeenten de taak mee gekregen om een plan van aanpak op te stellen waarin wordt aangegeven waar de gemeente de komende jaren per thema op gaat inzetten. Het GALA speelt een belangrijke rol bij de invulling die gemeenten aan de onderdelen dienen te geven.

Vanwege de aanzienlijke overlap tussen de activiteiten en doelstellingen van het plan van aanpak Brede SPUK en de uitvoering van het gemeentelijke Nota gezondheidsbeleid, is besloten om het plan van aanpak Brede SPUK 2023-2026 te incorporeren in de Nota en de Uitvoeringsprogramma’s Sociaal Domein 2024-2027.

8 Dit is een regeling van de Minister voor Langdurige Zorg en Sport van 6 februari 2023, houdende een specifieke uitkering voor

sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026.

19/39

4.1.3 Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2026 Tenslotte wordt vanuit het preventie en handhavingsplan Alcohol en Drugs ook aandacht besteed aan het onderdeel middelengebruik vanuit het gezondheidsbeleid. In hoofdstuk vier van het handhavingsplan wordt beschreven welke handhavingsactiviteiten worden uitgevoerd. De uitvoering van de handhavingsactiviteiten heeft onder andere invloed op het speerpunt ‘Voorkomen en vroeg signalering van middelengebruik (roken, alcohol en drugs)’. Om de beoogde doelen bij de speerpunten te behalen, met name op het gebied van middelengebruik, wordt daarom aangesloten op de handhavingsactiviteiten. En in nauwe samenwerking gewerkt met de afdeling Openbare Orde en Veiligheid om de beoogde resultaten te behalen.

4.2 Monitoring en verantwoording Vanwege verschillende factoren is het lastig om de effecten van het gezondheidsbeleid te meten. Zo wordt de investering in leefstijl pas op langere termijn zichtbaar, heeft de verandering van de wereld om ons heen grote invloed op gezondheid en is gezondheid in het algemeen afhankelijk van tal van factoren, zoals wetgeving (zoals het verhogen van de alcohol leeftijd naar 18 jaar) en economische- en marketing-invloeden (bijvoorbeeld de effecten van financiële problemen op gezondheidskeuzes). Voor het meten van de gezondheidssituatie van de Texelse inwoners kunnen we bijvoorbeeld de informatie uit de gezondheidsmonitors van de GGD gebruiken. Deze cijfers geven inzicht in de stand van zaken op een zeker moment. Het is alleen niet mogelijk om relaties te leggen tussen de uitgevoerde activiteiten en de ontwikkelingen in de cijfers. Daardoor kunnen deze cijfers alleen een gevoel van schijn kennis veroorzaken. We denken dat we weten wat de situatie is door de cijfers, maar in feite zien we door de cijfers maar een heel klein aspect van het totaal. Dit zorgt er voor dat het een vertekend beeld geeft. Daarom zal er naast cijfermatige informatie ook ingezet worden op kwalitatieve informatie. Ervaringen van inwoners na bijvoorbeeld deelname aan activiteiten.

Voor de SPUK uitkering is het nodig dat eveneens monitoring en verantwoording van de activiteiten plaats vindt. Deze monitoring zal daarom ook gekoppeld worden aan de speerpunten in het gezondheidsbeleid. In het plan van aanpak voor de Brede SPUK wordt per ambitie aangegeven wat de activiteit is, wat het beoogde doel van de activiteit is en hoe wij dit als gemeente zullen monitoren. Jaarlijks zullen de activiteiten van de SPUK regeling ter verantwoording worden aangeboden aan het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Via een raadsinformatiebrief zal de raad eveneens in dezelfde periode op de hoogte worden gesteld van de ontwikkelingen op het gebied van het gezondheidsbeleid en de activiteiten rondom de SPUK. Deze tussentijdse rapportage geeft de raad inzicht in de ontwikkelingen rondom de gezondheid van de Texelse inwoners. Vanuit het programma gezondheid wordt, zoals eerder benoemd, eveneens gewerkt aan de speerpunten van het gezondheidsbeleid. Ook deze evaluatie biedt daardoor inzicht in de ontwikkelingen op het gebied van het Texelse gezondheidsbeleid.

4.3 Financiële kaders Om de beschreven speerpunten te behalen en de activiteiten in te zetten zullen verschillende financiële middelen worden aangesproken: Voor de uitvoering van het preventieakkoord ontvangt de gemeente Texel jaarlijks een budget van € 10.000,voor preventieve activiteiten. Een aantal van de activiteiten die bijdragen aan het gezondheidsbeleid zijn hieraan gekoppeld en zullen vanuit deze middelen gefinancierd worden. Het uitvoeringsbudget van het lokale preventieakkoord loopt nog door in 2023 en wordt niet opgenomen in de brede SPUK. Een groot deel van de activiteiten vanuit GALA komen terug in de SPUK. De financiering van het overgrote deel van de benodigde activiteiten om de speerpunten te behalen zal daarom afkomstig zijn vanuit deze brede uitkering die de gemeente vanuit het Rijk ontvangt. De geel gearceerde bedragen in onderstaande financieel overzicht kunnen hier onder andere voor worden ingezet.

20/39

2023

2024

2025

2026

1 Lokaal Sportakkoord

€ 10.205,00

€ 10.205,00

€ 10.205,00

€ 7.847,00

€ 38.462,00

2 Brede Regeling Combinatiefuncties

€ 70.260,00

€ 70.258,00

€ 70.258,00

€ 67.873,00

€ 278.649,00

€ 80.465,00

€ 80.463,00

€ 80.463,00

€ 75.720,00

€ 317.111,00

3 Terugdringen Gezondheidsachterstanden

€ 15.700,00

€ 15.700,00

€ 15.700,00

€ 15.693,00

€ 62.793,00

4 Kansrijke Start

€ 11.775,00

€ 12.560,00

€ 12.560,00

€ 15.693,00

€ 52.588,00

5 Mentale Gezondheid

€ 5.495,00

€ 3.925,00

€ 3.925,00

€-

€ 13.345,00

6 Aanpak overgewicht en obesitas

€ 13.738,00

€ 13.738,00

€ 13.738,00

€-

€ 41.214,00

7 Valpreventie

€ 40.429,00

€ 37.288,00

€ 37.288,00

€ 38.449,00

€ 153.454,00

8 Leefomgeving

€ 7.850,00

€ 7.850,00

€ 7.850,00

€-

€ 23.550,00

9 OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek

€ 1.963,00

€ 1.963,00

€ 1.963,00

€-

€ 5.889,00

10 Versterking Sociale basis

€ 28.653,00

€ 28.260,00

€ 28.260,00

€ 21.186,00

€ 106.359,00

11 Mantelzorg

€ 7.850,00

€ 7.850,00

€ 7.850,00

€ 7.062,00

€ 30.612,00

12 Eén tegen Eenzaamheid

€ 7.850,00

€ 7.850,00

€ 6.280,00

€-

€ 21.980,00

13 Welzijn op recept

€ 4.318,00

€ 7.458,00

€ 9.028,00

€ 10.593,00

€ 31.397,00

€ 145.621,00

€ 144.442,00

€ 144.442,00

€ 108.676,00

€ 543.181,00

14 Versterking kennis- en adviesfunctie GGD

€ 1.963,00

€ 1.963,00

€ 1.963,00

€-

€ 5.889,00

15 Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

€ 6.987,00

€ 5.731,00

€ 5.731,00

€-

€ 18.449,00

Subtotaal

€ 8.950,00

€ 7.694,00

€ 7.694,00

€-

€ 24.338,00

TOTAAL

€ 235.036,00

€ 232.599,00

€ 232.599,00

€ 184.396,00

€ 884.630,00

Hoofd- en Subthema’s

TOTAAL

A. Sport, bewegen en cultuur

Subtotaal B. Gezondheid en sociale basis

Subtotaal C. Ondersteunende onderdelen

Ambities die gesteld zijn in het uitvoeringsprogramma Gezond en Veilig opgroeien zijn gelijk, of sluiten nauw aan op de ambities die in deze nota Gezondheidsbeleid gesteld zijn. Daardoor zullen in 2023 activiteiten plaatsvinden die gefinancierd worden vanuit dit uitvoeringsprogramma, maar ook in verbinding staan met de nota Gezondheidsbeleid. Daarnaast verzorgen de Coöperatie KernGezond Texel en aangesloten partners activiteiten die bijdragen aan de speerpunten. Voor 2022 en 2023 heeft de Coöperatie hier vanuit de gemeente Texel totaal € 114.500,-. Naast dit budget heeft de Coöperatie ook inkomsten vanuit provinciale en landelijke subsidies, dragen de fondsen soms financieel bij en wordt er ook vanuit de partners verwacht dat ze hun bijdragen leveren. Begin 2024 wordt met de raad een evaluatie gedeeld van de uitvoeringsprogramma’s 2022-2023. Aan de hand van deze evaluatie wordt ook gekeken of er nieuwe uitvoeringsprogramma’s geformuleerd worden en of hier nieuw budget voor nodig is. Bij nieuwe uitvoeringsprogramma’s zal zowel direct als indirect een bijdrage geleverd worden aan de gezondheidsdoelen. Wanneer nieuw budget beschikbaar wordt gesteld door de raad voor nieuwe uitvoeringsprogramma’s zal dit waarschijnlijk zowel direct als indirect financieel ondersteunen bij de uitvoering van de nota Gezondheidsbeleid.

Tenslotte is er jaarlijks een budget beschikbaar van €15.000,- voor het gezondheidsbeleid. Dit budget zal eveneens ingezet worden om de uitvoering van activiteiten mogelijk te maken.

21/39

Bijlage 1 Cijfers evaluatie Actie 1: Gezonde leefstijl onder jongeren bevorderen en het middelengebruik (alcohol, drugs, roken) onder jongeren omlaag brengen. Speerpunten gezondheidsbeleid 2018-2022

Cijfermatige onderbouwing 20169 202110

Doel gehaald?

1. Alcoholgebruik onder jongeren tot 25 jaar verminderen ten opzichte van 2017 met daarbij nadruk op: Percentage ouders dat het acceptabel vindt dat kinderen onder 52,1% 58,9% Niet gehaald 18 jaar alcohol drinken daalt Leeftijd waarop kinderen beginnen met alcohol drinken stijgt 14,9 jaar 15,1 jaar Gehaald gemiddeld gemiddeld De hoeveelheid alcohol die per keer genuttigd wordt daalt 30% 32,4% Niet gehaald (Bingedrinken) 2. Drugsgebruik onder jongeren tot 25 jaar verminderen ten opzichte van 2017 met daarbij nadruk op: Percentage jongeren dat afgelopen maand softdrugs heeft 7,4% 10,7% Niet gehaald gebruikt omlaag Percentage jongeren dat afgelopen maand harddrugs heeft 2,6% 0% Gehaald gebruikt omlaag 3. Roken onder jongeren verminderen Percentage jongeren dat afgelopen maand gerookt heeft omlaag 4. Gezonde voeding aanmoedigen Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat dagelijks water drinkt Percentage jongeren (4 t/m 11 jaar) dat in de pauze op school water drinkt Percentage jongeren (1 t/m 3 jaar) dat tussendoor in de ochtend water drinkt Percentage jongeren (0 t/m 11 jaar) dat dagelijks groente eet Percentage jongeren (0 t/ 11 jaar) dat dagelijks fruit eet 5.

Aantal uren sport en bewegen bevorderen Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat voldoet aan de beweegnorm (= minstens 1 uur per dag) Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat fietst of loopt naar school Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat wekelijks sport in georganiseerd verband Percentage jongeren (4 t/m 11 jaar) dat lid is van een sportvereniging

8,1%

9%

65,8% 24,4%

79,3% 42,3%

33,4%

52,9%

56,4% 42,9%

68,6% 42,0%

12,9%

13,3%

85,2%

91,1%

74,2%

71,0%

81,6%

69,6%

Niet gehaald Gehaald

Gehaald

Actie 2: Gezonde leefstijl ouderen bevorderen. Speerpunten gezondheidsbeleid 2018-2022

Ouderen blijven langer gezond, daarbij extra inzetten op: Preventie van o.a. hart- en vaatziekten – Het aantal ouderen dat te maken heeft met (de gevolgen van) hart- en vaatziekten (≥ 65 jaar) daalt

Cijfermatige onderbouwing 2016 2020

Doel gehaald?

onbekend

Onbekend

17,1

9 Het onderzoek dat in 2017 gepubliceerd is en waar in het ‘Beoogde resultaat’ naar verwezen wordt, gaat over de cijfers uit 2016. 10 Over het algemeen zijn de cijfers afkomstig uit de ‘Corona gezondheidsmonitor jeugd 2021’. Sommige gegevens komen echter

ook uit de jeugd monitor 2019, omdat de vragen per jaar in de monitor kunnen verschillen.

22/39

Preventie van o.a. diabetes – Het aantal ouderen dat te maken heeft met diabetes (≥ 65 jaar) daalt Valongelukken voorkomen – Het percentage ouderen dat in het afgelopen jaar is gevallen daalt

12,8%

11,1%

Gehaald

30%

33,4%

Niet gehaald

Actie 3: Initiatieven voor ontmoeting stimuleren en faciliteren. Speerpunten gezondheidsbeleid 2018-2022

Cijfermatige onderbouwing 2016 2020

Doel gehaald?

Het uitbreiden van sociale netwerken (fysieke plekken, maar ook bijvoorbeeld digitaal) Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat genoeg vrienden heeft 81,5% 97,2% Percentage jongeren (4 t/m 11 jaar) dat geen vrienden heeft 11,8% 8,3% Percentage inwoners 18-65 jaar dat wekelijks contact heeft met 66,6% 64,6% buren/mensen in de straat Percentage inwoners 65+ jaar dat wekelijks contact heeft met 70,3% 74,2% buren/mensen in de straat Percentage inwoners 18-65 jaar dat zich enigszins tot sterk 13,3% 12,9% sociaal uitgesloten voelt Percentage inwoners 65+ jaar dat zich enigszins tot sterk sociaal 7,3% 5,6% uitgesloten voelt Percentage inwoners 18-65 jaar dat ontevreden is over 18,4% 25,3% buurthuis/buurtwerk Percentage inwoners 65+ jaar dat ontevreden is over Onbekend 15% buurthuis/buurtwerk

Gehaald

Verlagen van de (sociale) eenzaamheid Percentage inwoners 18-65 jaar dat zich matig tot (zeer) ernstig eenzaam voelt Percentage inwoners 16-25 jaar dat zich matig tot (zeer) ernstig eenzaam voelt Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat zich matig tot (zeer) ernstig eenzaam voelt Percentage inwoners 65+ jaar dat zich matig tot (zeer) ernstig eenzaam voelt Percentage inwoners 18-65 jaar dat zich emotioneel eenzaam voelt Percentage inwoners 16-25 jaar dat zich ernstig emotioneel eenzaam voelt Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat zich ernstig emotioneel eenzaam voelt Percentage inwoners 65+ jaar dat zich emotioneel eenzaam voelt Percentage inwoners 18-65 jaar dat zich sociaal eenzaam voelt Percentage inwoners 16-25 jaar dat zich ernstig sociaal eenzaam voelt Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat zich ernstig sociaal eenzaam voelt Percentage inwoners 65+ jaar dat zich sociaal eenzaam voelt

Niet gehaald 40,0%

45,8%

42,3%

44,8%

57,0%

50,8%

46,9%

47,7%

22,4%

27,0%

8,7%

21,5%

16,2%

15,0%

20,3% 28,5% 10,7%

22,4% 27,0% 13,6%

16,6%

10,0%

33,5%

32,8%

Actie 4: Texelkompas ontwikkelen (actualiseren, uitbreiden en optimaliseren van de Texelse sociale kaart) en deze breek bekendmaken onder de Texelaars. Voor dit actiepunt zijn geen cijfers vanuit de GGD monitor gebruikt om de ontwikkeling aan te tonen.

23/39

Actie 5: Eerder inzetten op gezinsproblematiek, (bv (v)echtscheidingen, schulden, rouw en verlies) via het ontwikkelen en uitvoeren van concrete programma’s met Texelse partners. Speerpunten gezondheidsbeleid 2018-2022

Cijfermatige onderbouwing 2016 2020

Doel gehaald?

Inwoners krijgen zo snel mogelijk de juiste ondersteuning

Onbekend

Voorkomen van te veel stress en overbelasting binnen gezinnen waardoor daar uit voortvloeiende -vaak zwaardere- problematiek wordt voorkomen Percentage ouders dat het gevoel heeft alleen te staan voor de 15,8% 21,7% opvoeding (0 t/m 11 jaar) Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat zich vaak gestrest voel 9,3% 10,9% door de thuis situatie Percentage jongeren (16-25 jaar) dat vaak, meestal of 24,0% 32,0% voortdurend stress ervaart Percentage jongeren (16-25 jaar) dat lichamelijke of psychische 19,0% 51,3% klachten ervaart door stress Percentage volwassenen (18-65 jaar) dat (heel) veel stress ervaart Onbekend 20,4% Percentage ouderen (65+) dat (heel) veel stress ervaart Onbekend 5,3% Percentage volwassenen (18-65 jaar) dat (heel) veel stress ervaart Onbekend 1,3%% op het gebied van opvoeding Percentage ouderen (65+) dat (heel) veel stress ervaart op het Onbekend 0,5% gebied van opvoeding Percentage volwassenen (18-65 jaar) dat (heel) veel stress ervaart Onbekend 6,4% op het gebied van geldzaken Percentage ouderen (65+) dat (heel) veel stress ervaart op het Onbekend 0,8% gebied van geldzaken Percentage volwassenen (18-65 jaar) dat (heel) veel stress ervaart Onbekend 7,1% op het gebied van gezondheid Percentage ouderen (65+) dat (heel) veel stress ervaart op het Onbekend 2,2% gebied van gezondheid

Niet gehaald

Inwoners krijgen weer grip op en houden controle over hun eigen leven Bij dit onderdeel zijn ook de cijfers van de inwoners van 65+ mee genomen. Aangezien het bij gezinsproblematiek ook gaat over rouw en verlies.

Niet gehaald

Percentage volwassene (18-65 jaar) met weinig tot geen regie over eigen leven Percentage ouderen (65+) met weinig tot geen regie over eigen leven Percentage volwassene (18-65 jaar) met matige regie over eigen leven Percentage ouderen (65+) met matige regie over eigen leven Percentage volwassenen (18-65 jaar) met veel regie over eigen leven Percentage ouderen (65+) met veel regie over eigen leven

6,8%

6,4%

11,2%

11,9%

70,4%

69,1%

64,8% 22,8%

74,2% 24,4%

24,0%

13,9%

Inzet relevante trainingen Halt 2018-2022 Training Invloed van de Groep Online Veiligheid Tolerantie en Respect

2018 3 3 -

2019 2 1 -

2020 19 7 -

2021 4 5 -

2022 7 6 4

Totaal 35 22 4

24/39

Actie 6: Doorgaande leerlijn mediawijsheid van groep 1 van het basisonderwijs t/m de laatste klassen van de OSG. Speerpunten gezondheidsbeleid 2018-2022

Cijfermatige onderbouwing 2016 2020

Doel gehaald?

De positieve effecten van nieuwe media beter kunnen benutten in het dagelijks functioneren (lerende en sociale functies) Percentage kinderen (0 t/m 11 jaar) dat meer dan 2 uur per dag 12,2% 14,3% naar een beeldscherm kijkt Percentage kinderen (4 t/m 11 jaar) dat regels heeft voor het 60,8% 71,9% aantal uur achter de tv Percentage kinderen (4 t/m 11 jaar) dat regels heeft voor het 60,4% 72,9% aantal uur achter een computer, spelcomputer of tablet Percentage kinderen (4 t/m 11 jaar) dat regels heeft voor het 74,1% 83,4% soort tv-programma’s/filmpjes Percentage kinderen (4 t/m 11 jaar) dat regels heeft voor het 63,6% 80,4% soort computerspelletjes Percentage kinderen (4 t/m 11 jaar) dat regels heeft voor het 60,1% 74,3% soort website/apps Percentage ouders dat altijd weet welke sites/apps het kind (4 49,9% 59,8% t/m 11 jaar) bezoekt Percentage ouders dat altijd weet met wie het kind (4 t/m 11 23,7% 28,7% jaar) chat Percentage ouders dat altijd mee kijkt op internet met het kind 24,3% 24,5% (4 t/m 11 jaar) Percentage ouders dat met het kind (4 t/m 11 jaar) praat over 34,4% 42,1% wat ze op internet zien

Gehaald

Gezond mediagebruik bevorderen bij kinderen en jongeren

Het verminderen en liefst voorkomen van de negatieve effecten zoals, digitaal pesten, Neutraal de gevolgen van FOMO, groepsdruk, sexting, gameverslaving en concentratiestoornis Percentage jongeren (2e/4e klas VO) met problematisch game 4,2% 3,2% gedrag Percentage jongeren (2e/4e klas VO) met problematisch sociale 14,2% 13,3% media gebruik Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat in de afgelopen 3 4,2% 4,8% maanden regelmatig digitaal gepest is Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat in de afgelopen 3 2,9% 1,1% maanden zelf regelmatig iemand digitaal gepest heeft Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat een beetje tot erg Onbekend 43,0% telefoonverslaafd is Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat het afgelopen half jaar 6,4% 4,5% aan sexting heeft gedaan Percentage jongeren (2e/4e klas VO) waarbij tegen zijn of haar zin 7,0% 5,9% naaktfoto’s of seksfilmpjes verspreid zijn door iemand anders Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat ongewenst seksuele 21,9% 39,3% voorstellen via internet heeft ontvangen Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat dagelijks minimaal 3 uur 52,6% 70,9% aan sociale media besteed Percentage jongeren (2e/4e klas VO) dat zichzelf verslaafd vind 3,4 % 7,8% aan sociale media Onderstaande cijfers sluiten aan op het onderwerp, maar het grootste deel van deze doelgroep heeft het voortgezet onderwijs al afgerond.

Daardoor zijn deze cijfers met betrekking tot de resultaten van actie 6 buiten beschouwing gelaten. Percentage jongeren (16-25 jaar) dat dagelijks minimaal 3 uur aan zijn/haar telefoon besteed Percentage jongeren (16-25 jaar) dat zichzelf verslaafd vind aan zijn/haar telefoon

47,8%

60,8%

55,7%

62,0%

Buiten beschouwing

25/39

Percentage jongeren (16-25 jaar) dat dagelijks meer dan 3 uur aan gamen besteed Percentage jongeren (16-25 jaar) dat zichzelf verslaafd vindt aan gamen

4,3%

13,4%

5,4%

7,1%

Actie 7: Jongeren leren ouderen o.a. over het gebruik van tablets, sociale media en andere toepassingen van nieuwe media. Speerpunten gezondheidsbeleid 2018-2022

Cijfermatige onderbouwing 2016 2020

Doel gehaald?

Gezond mediagebruik bevorderen Ouderen meer regie kunnen laten hebben over hun eigen (digitale) leven Percentage ouderen (65+) met weinig tot geen regie over eigen 11,2% leven Percentage ouderen (65+) met matige regie over eigen leven 64,8% Percentage ouderen (65+) met veel regie over eigen leven 24,0% Ouderen maken meer gebruik van de mogelijkheden die nieuwe media biedt

Onbekend 11,9% 74,2% 13,9% Onbekend

Stimuleren van ontmoeting tussen jongeren en ouderen

Onbekend

Ouderen en jongeren van elkaar laten leren

Onbekend

26/39

Bijlage 2 Wettelijke taken gemeenten volgens WPG In de Wet publieke gezondheid staan meerdere artikelen die betrekking hebben tot de gemeentelijke nota gezondheidsbeleid. Hieronder staan de artikelen die van toepassing zijn.

Artikel 2 1.

2.

3.

Het college van burgemeester en wethouders bevordert de totstandkoming en de continuïteit van en de samenhang binnen de publieke gezondheidszorg en de afstemming ervan met de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het verwerven van, op epidemiologische analyse gebaseerd, inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking, b. het elke vier jaar, voorafgaand aan de opstelling van de nota gemeentelijke gezondheidsbeleid, bedoeld in artikel 13, tweede lid, op landelijk gelijkvormige wijze verzamelen en analyseren van gegevens over deze gezondheidssituatie, c. het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, d. het bijdragen aan opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma’s, met inbegrip van programma’s voor de gezondheidsbevordering, e. het bevorderen van medisch milieukundige zorg, f. het bevorderen van technische hygiënezorg, g. het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, h. het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders, i.

het aanbieden van een vrijwillig prenataal huisbezoek door de organisatie die voor het college van burgemeester en wethouders de jeugdgezondheidszorg verricht om hulp en ondersteuning te geven aan zwangere vrouwen en hun gezinnen die in een kwetsbare situatie verkeren, voor zover daartoe aanleiding is na toepassing van een adequaat signaleringsinstrument, alsmede het in dat kader door het college bepalen van de omvang van deze doelgroep. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de werkzaamheden, bedoeld in het tweede lid, en kunnen met het oog op de in het eerste lid bedoelde taak regels worden gesteld over de verstrekking van niet tot een persoon herleidbare gegevens aan het college van burgemeester en wethouders door personen en instellingen werkzaam op het terrein van de gezondheidszorg en kan deze verstrekking verplicht worden gesteld. Voor zover het de gegevensverstrekking door personen en instellingen aan het college van burgemeester en wethouders betreft, bevat deze algemene maatregel van bestuur regels over de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de vergoeding van kosten.

§ 2. Jeugdgezondheidszorg Artikel 5 1. Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. 2. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van jeugdigen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren, b. het ramen van de behoeften aan zorg, c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen, met uitzondering van het perinatale onderzoek op phenylketonurie (PKU), congenitale hypothyroïdie (CHT) en adrenogenitaal syndroom (AGS), d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding, e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen. 3. Het college van burgemeester en wethouders draagt er zorg voor dat bij de uitvoering van de taak, bedoeld in het eerste lid, gebruik wordt gemaakt van: 27/39

a.

4.

5.

de gegevens uit het register onderwijsdeelnemers, bedoeld in artikel 4 van de Wet register onderwijsdeelnemers, b. digitale gegevensopslag, onder bij regeling van Onze Minister te stellen eisen aan de daarbij te gebruiken software, voor zover het gaat om vastleggen van patiëntgegevens als bedoeld in artikel 7:454 van het Burgerlijk Wetboek. Het college van burgemeester en wethouders draagt er zorg voor dat het bestand met de gegevens uit het register onderwijsdeelnemers, bedoeld in het derde lid, onderdeel a, uiterlijk één maand na verkrijging wordt vernietigd. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld over de werkzaamheden, bedoeld in het tweede lid.

§ 3. Ouderengezondheidszorg Artikel 5a 1. Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de uitvoering van de ouderengezondheidszorg. 2. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van ouderen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren; b. het ramen van de behoeften aan zorg; c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen als comorbiditeit; d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding; e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen. 3. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de werkzaamheden, bedoeld in het tweede lid.

§ 4. Infectieziektebestrijding Artikel 6 1. Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de uitvoering van de algemene infectieziektebestrijding, waaronder in ieder geval behoort: a. het nemen van algemene preventieve maatregelen op dit gebied, b. het bestrijden van tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen, inclusief bron- en contactopsporing, c. bron- en contactopsporing bij meldingen als bedoeld in de artikelen 21, 22, 25 en 26. 2. Het bestuur van de veiligheidsregio draagt zorg voor de voorbereiding op de bestrijding van een epidemie van een infectieziekte behorend tot groep A, alsmede op de bestrijding van een nieuw subtype humaan influenzavirus, waarbij ernstig gevaar voor de volksgezondheid bestaat. 3. De burgemeester geeft leiding aan de bestrijding van een epidemie van een infectieziekte, behorend tot groep B1, B2 of C, alsook de directe voorbereiding daarop en draagt zorg voor de toepassing van de maatregelen, bedoeld in hoofdstuk V. 4. De voorzitter van de veiligheidsregio draagt zorg voor de bestrijding van een epidemie van een infectieziekte behorend tot groep A, of een directe dreiging daarvan, en is dan ten behoeve van deze bestrijding bij uitsluiting bevoegd om toepassing te geven aan de artikelen 34, vierde lid, 47, 51, 54, 55 of 56. 5.

Bij algemene maatregel van bestuur kunnen de taken, bedoeld in het eerste, tweede, derde en vierde lid, nader worden uitgewerkt. Artikel 6b lid 3 Het college van burgemeester en wethouders draagt mede zorg voor een deel van het vaccinatieprogramma dat daartoe bij algemene maatregel van bestuur is aangewezen. Het college draagt ervoor zorg dat deze wordt uitgevoerd door de organisatie, of onder verantwoordelijkheid van die organisatie, die voor het college de jeugdgezondheidszorg, bedoeld in artikel 5, uitvoert.

Artikel 13 1.

Onze Minister stelt elke vier jaar een landelijke nota gezondheidsbeleid en een landelijk programma voor uitvoering van onderzoek vast op het gebied van de publieke gezondheid. 28/39