Agendabundel

11

4.2

Toelichting op de kaders

De kaders geven een richting aan die wij met Toeristisch Toekomstplan wensen in te slaan. De geformuleerde kaders komen, zoals eerder aangegeven, voort uit hetgeen er leeft en speelt op Texel en uit eerder gedane onderzoeken. Het college van B&W wenst een integraal Toekomstplan op te stellen met een visie op toerisme en de daarbij behorende infrastructuur waarbij kwaliteit op elk aspect het uitgangspunt is. Hieronder lichten wij toe hoe de kaders tot stand zijn gekomen. U kunt bij elke kader uiteindelijk zelf aangeven of dit de gewenste richting is of dat voor een alternatief moet worden gekozen. Ook kunt u er voor kiezen niet in te stemmen met het kader en dit niet als richting mee te geven. Algemeen Ad 1: Het aantal personen dat Texel jaarlijks bezoekt is voldoende. Meer groei is niet wenselijk. Uit het inwonersbelevingsonderzoek komt duidelijk naar voren dat de meerderheid van alle Texelaars toerisme heel belangrijk vindt, zeker als het gaat om de positieve economische gevolgen en ook in het aanbod van winkel- en horecagelegenheden. Toerisme hoort bij het eiland en zorgt voor veel werkgelegenheid. Wel geeft 66% van de respondenten aan dat het te druk wordt op Texel. Dagtoerisme wordt daarbij vaak als oorzaak genoemd. De beleving van drukte komt ook terug in de dorpenronden en in het participatietraject voor de nieuwe Omgevingsvisie.

In het Actieplan Toeristisch Toekomstplan worden ook een aantal factoren genoemd die hier invloed op hebben: stijging dagtoerisme, verbreding van het seizoen en meer auto’s per vakantiehuisje. In het Actieplan wordt aangegeven dat er aan de beleving van drukte verder aandacht moet worden gegeven. Er moet een goede balans zijn tussen het economisch belang en het behoud van de leefbaarheid in alle kernen om zo een gezonde toekomst tegemoet te gaan, zowel economisch, als op andere aspecten. Indien u zich niet kunt vinden in deze stelling, kunt u hier niet mee instemmen. Het alternatief zou dan als volgt zijn: Het aantal personen dat Texel jaarlijks bezoekt mag de komende jaren verder doorgroeien. Texel wil geen begrenzing leggen op het aantal bezoekers.

Verblijfsaccommodaties Ad 2: Texel moet in meer camperplekken, binnen het huidige aantal slaapplaatsen, voorzien om aan de vraag te kunnen voldoen.u steeds de stelling even herhalen. Via verschillende bronnen wordt aangegeven dat er veel vraag is naar camperplaatsen op Texel. Volgens het Actieplan toekomstvisie toerisme is er vraag naar zo’n 500 plekken en beschikt Texel over 250 camperplaatsen op de huidige kampeerterreinen en moeten de extra slaapplaatsen voor de doelgroep campers in het Toeristisch Toekomstplan verder in discussie worden gebracht. In de zomermaanden moet er door handhaving ook regelmatig worden opgetreden omdat er dan ook veel camperaars proberen langs de weg of bij het bos te parkeren. Dit is iets wat niet mag conform de huidige regelgeving en wij ook niet wensen. Op dit moment zijn er geen alternatieve locaties voor handen, hoewel Loodsmansduin al jaren als noodcamping mag fungeren. Dit is echter geen structurele oplossing voor de toekomst. Het actieplan moedigt daarom aan om een keuze te maken voor extra camperplaatsen binnen de bestaande kampeerterreinen. Dit is iets waar de gemeente op kan sturen door ondernemers aan te sporen hier in hun aanbod meer op te gaan inzetten. In de tussentijd is er ook voorlichting gegeven dat Texel geen vrij campergebied is. Ad 3: Er wordt een maximum gesteld aan het aantal logies met ontbijtadressen.

In het Toeristisch Toekomstplan wordt de richting bepaald waar wij als gemeente naar toe willen gaan met onze verblijfsaccommodaties en daar hoort ook logies en ontbijt bij. De tendens lijkt te zijn dat er al meer dan genoeg aanbod op Texel is en dat de meerderheid van de bevolking geen voorstander is van nog meer groei. Tegelijkertijd wenst het college helder beleid voor logies en ontbijt dat eenvoudig handhaafbaar en controleerbaar is. 12

Voor diverse categorieën slaapplaatsen geldt op Texel een maximum aantal slaapplaatsen. Ook bij kamperen bij de boer. Het aantal slaapplaatsen bij logies met ontbijtadressen wordt nu niet meegenomen in de algemene slaapplaatstelling. Gezien de drukte in de kernen op bepaalde momenten wordt door bewoners aangegeven dat er al voldoende huizen benut worden voor logies en ontbijt. In combinatie met kader 4 stellen wij daarom voor om het aantal logies en ontbijtadressen goed te monitoren en hiervoor heldere regelgeving vast te leggen. Dan kan ook nader bepaald worden hoeveel slaapplaatsen in deze categorie wenselijk en realistisch is. Dit is echter niet op korte termijn te realiseren en er moet ook voorzienbaarheid gecreëerd worden, in het kader van het afwenden van planschade. Daarom wordt het hier ook nadrukkelijk als een kader voor de langere termijn neergezet en krijgt het een plek in het Toeristisch Toekomstplan. Alternatief (in extreem geval): Bij het niet reguleren of begrenzen kom je op een behoorlijk aantal extra slaapplaatsen. Bij het uitgaan van zo’n 6.600 adressen en deze vermenigvuldigen met het toegestane aantal van 6 gasten kunnen er 39.600 bedden bij komen. Ad 4: Er komt regelgeving met heldere, en ook handhaafbare, toetsingscriteria voor logies met ontbijt.

Op Texel is in de geactualiseerde bestemmingsplannen (2013) voor het eerst juridisch vastgelegd dat logies en ontbijt bij recht mogelijk is, maximaal 6 slaapplaatsen in maximaal 3 kamers, ondergeschikt aan de woonfunctie. Om zo goed mogelijk aan te sluiten bij het gebruik van vroeger, is het bij recht toegestaan (dus zonder vergunning), voor een ondergeschikt deel van alle woningen. Er is daardoor geen concreet inzicht in de verhuuradressen. Bij de ruimere bouwmogelijkheden van de woonhuizen in dezelfde bestemmingsplanactualisatie werd de gemeente geconfronteerd met hele vleugels die aan woningen gebouwd werden, puur met als doel om daar logies met ontbijt aan te bieden. Daarnaast werden de begrippen ‘ondergeschiktheid’ of ‘in de woning’ door de sector ruim geïnterpreteerd. Op 6 oktober 2020 vond een (besloten) informatieavond voor de raad plaats. Tijdens deze avond is de raad geïnformeerd over de totstandkoming van de beleidsregels toepassing logies en ontbijt (die in juni 2020 aanvullend zijn opgesteld om meer duidelijkheid te verschaffen) en de knelpunten waar we in de praktijk, bij de uitvoering van de regels, tegenaan lopen. Ook is er alvast een toelichting gegeven op de concept-wet en het besluit met betrekking tot Toeristisch Verhuur van woonruimte van het ministerie van BZK.

Inmiddels is deze wet door de Eerste Kamer aangenomen en zal deze per 1 januari 2021 waarschijnlijk van kracht zijn (treedt in werking op een bij Koninklijk Besluit te bepalen tijdstip). Tijdens de informatieavond bleek dat de beleidsregels voor logies en ontbijt niet zomaar voor wensen en bedenkingen op de agenda van de raad gezet kunnen worden. Belangrijke reden voor het opstellen van beleidsregels was meer duidelijkheid te geven. Zowel aan de burgers (de aanbieders met logies en ontbijt) als ten behoeve van toezicht en handhaving, en het beoordelen van aanvragen voor omgevingsvergunningen. De praktijk heeft inmiddels uitgewezen dat dit onvoldoende is gelukt. In sommige situaties is de onduidelijkheid juist groter geworden. Dat is niet gewenst. Het is daarom beter de gehele regelgeving grondig onder de loep te nemen en te komen met helder beleid voor logies en ontbijt dat eenvoudig handhaafbaar en controleerbaar is. Hierbij biedt de nieuwe wet toeristische verhuur van woningen diverse instrumenten zoals een vergunning- en registratieplicht. De komende maanden wordt verder uitgewerkt hoe we de juiste instrumenten kunnen inzetten en wordt ook duidelijk wanneer we de nieuwe regelgeving zouden kunnen laten ingaan. Zoals bij kader 3 is aangegeven is ook dit een kader voor de langere termijn.

Ad 5: Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst. Er wordt vanuit diverse kanten aanbevolen om vooral vast te houden aan het aantal slaapplaatsen. Dit wordt door veel partijen, ook door VVV Texel, als een groot goed gezien. Gezien de onderzoeken die zijn gedaan en ook het beeld dat wordt geschetst in de Startnotitie (De economische groei ontstaat door kwaliteitsverbetering van bestaande voorzieningen) lijkt het verstandig om geen verdere groei in slaapplaatsen toe te staan, maar de oplossing te zoeken in kwaliteitsverbetering van bestaande accommodaties. Het reguleren van de groei door een beperking in te stellen op de capaciteit

13

gebeurt nu op Texel en in Amsterdam en wordt als goed voorbeeld aangehaald in diverse toeristische beleidsnota’s.3 Ad 6: Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen (geen verdere verstening). Uit het participatietraject van de nieuwe Omgevingsvisie blijkt dat men waarde hecht aan het behoud van de campings. Het laatste decennium zijn veel campingplekken omgezet naar bungalows of andere luxe vormen van vakantiehuizen. Als deze tendens verder door zou zetten zal het aandeel van de campings verder afnemen de komende jaren. Dit leidt tot ongewenste verstening in het open Texelse landschap. In het aanvullend addendum van de nieuwe coalitie, van oktober 2020, wordt aangegeven dat wij in kaart gaan brengen welke stappen we als gemeente moeten of kunnen nemen om de verdere toeristische verstening van het eiland af te remmen. Dit kader is vooral bedoeld om bovengenoemde tendens verder tegen te gaan en een zeker evenwicht in het verblijfsaanbod te behouden. Ook hier moet voorzienbaarheid gekweekt worden in het kader van planschade, en dit is dus ook een lange termijn doel. Ad 7: Wij continueren het initiatiefvoorstel van “Stop op verplaatsen spookslaapplaatsen”, aangenomen op 26 juni 2019, betreffende de verplaatsing van bestaande recreatieve slaapplaatsen volgens het ‘ja, mits-principe’.

Geregeld werd geconstateerd dat verzoeken om slaapplaatsen die in het bestemmingsplan zijn opgenomen, maar nog niet gerealiseerd zijn, ook verplaatst mogen worden van A naar B. Dit gaat om zogenaamde spookslaapplaatsen: recreatieve slaapplaatsen die al vele jaren niet meer in gebruik zijn. Daarom is op 26 juni 2019, aanvullend op de Nota verblijfsrecreatie, paragraaf 5.2 het volgende besluit toegevoegd: Verplaatsing van bestaande recreatieve slaapplaatsen met de mogelijkheid tot conversie is mogelijk binnen concentratiegebieden en aangrenzende recreatieve bestemmingen en de dorpskernen volgens het ‘ja, mits’principe indien: Het gaat om al gerealiseerde en bedrijfsmatig geëxploiteerde slaapplaatsen Deze de toetsing aan het Beeldkwaliteitsplan en de Kernwaarden doorstaat en past binnen de Texel Principes Dat leidt tot proportionele (dus afgestemd op de omvang van de verplaatsing) kwaliteitsverbetering van alle betrokken verblijfsrecreatieve locaties Bij totale verplaatsing uitsluitend de nieuwe locatie bedrijfsmatig wordt geëxploiteerd Landbouwgrond wordt gecompenseerd (indien van toepassing) De toekenning van een toeristische functie met recreatieve slaapplaatsen geen onevenredige afbreuk doet aan de ontwikkelings- en gebruiksmogelijkheden van omringende bedrijven en/of gronden, de milieu- of woonsituatie en natuurwaarden Deelverplaatsing is mogelijk op heel Texel, onder de

voorwaarden dat het tot minder verstening leidt en alle locaties bedrijfsmatig worden geëxploiteerd. Wij houden vast aan dit initiatiefvoorstel aangezien hiermee voorkomen wordt dat zogenaamde spookslaapplaatsen zo maar verplaatst kunnen worden en daarmee weer toegevoegd worden aan het werkelijk aantal slaapplaatsen. Ad 8: Aanvullend op kader 7: Wij gaan actief beleid voeren om de “spookslaapplaatsen” op het eiland op termijn uit het bestemmingsplan te verwijderen. Texel telt naar schatting zo’n 900 recreatieve slaapplaatsen die als spookslaapplaats omschreven kunnen worden. Dit zijn recreatieve slaapplaatsen die al vele jaren niet in gebruik zijn. Om verdere uitbreiding van de drukte hierbij tegen te gaan (nieuwe hoogwaardige ingevulde slaapplaats geven altijd een hogere bezetting dan slaapplaatsen die op de nominatie van verdwijnen staan) wordt hierbij onderzocht of op een bepaald gedeelte afroming in de toekomst een oplossing kan bieden. Omdat hiervoor altijd een bestemmingsplanwijziging nodig is, is dit ter beoordeling aan de raad.

3 Een voorbeeld hiervan is “Waardevol Toerisme – Onze leefomgeving verdient het” van de Raad voor Leefomgeving en

infrastructuur (september 2019).

14

Ad 9: De regeling voor kamperen bij de boer wordt aangescherpt om meer recht te doen aan het oorspronkelijk doel, namelijk dat er sprake moet zijn van een nevenfunctie bij een reëel agrarisch bedrijf. Het kamperen bij de boer is een nevenfunctie in het bestemmingsplan en moet ondergeschikt zijn aan de bedrijfsvoering van het agrarisch bedrijf. Meer dan 15 kampeermiddelen per bedrijf neigt naar een professioneel kampeerterrein en dit zorgt voor oneerlijke concurrentie ten op zicht van professionele kampeerterreinen die aan allerlei planologische regels dienen te voldoen. De regeling moet er op gericht blijven het open Texelse landschap te behouden. Verdere uitbreiding in ruimte of tijd, geeft hier een te grote inbreuk op. Tegelijkertijd moet de regeling voor kamperen bij de boer ook verduidelijkt worden met heldere en handhaafbare toetsingscriteria. Ook het kamperen bij de boer is een onderdeel van ons slaapplaatsenbeleid en moet derhalve goed meegenomen worden in het Toeristisch Toekomstplan. Dit laatste (een goede duidelijke regeling) is ook als wens en richting aangegeven in de startnotitie en in het actieplan. Ad 10: Het dagtoerisme wordt niet verder gestimuleerd en wordt om deze reden niet extra gepromoot.

In het Actieplan wordt aangegeven dat het aantal vergunde slaapplaatsen de laatste jaren stabiel is gebleven, maar dat het aantal overgezette auto’s, fietsers en voetgangers wel is gestegen. Naast diverse factoren (zoals seizoensverbreding, meer auto’s per verblijfsobject) wordt dit ook deels veroorzaakt door een toename van het dagtoerisme. In het Toeristisch Toekomstplan wordt verder ingegaan op welke doelgroepen Texel zich wilt richten. Daar zullen we met cijfers nog meer de trends en ontwikkelingen aanduiden. Uit de gehouden participatierondes blijkt echter wel dat het gevoel van drukte op het eiland aanwezig is. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoeken dat dagtoeristen minder besteden. Zij gaan vluchtig het eiland over en vertrekken dan weer. Iedereen is nog steeds welkom op Texel, maar er hoeft niet per se ingezet worden op deze doelgroep. Iedereen is nog steeds welkom, maar extra promotie is niet nodig. Bij warm weer blijkt bovendien dat deze groep toch wel naar het eiland komt en dan zijn er al juist veel bezoekers aanwezig. Mobiliteit en infrastructuur Ad 11: Verblijfsgasten kunnen met hun auto naar Texel komen; eenmaal op Texel aangekomen willen wij de verblijfsgast aanmoedigen om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame vormen van vervoer (bijvoorbeeld per fiets, te voet of via OV). Texel is goed bereikbaar via de TESO.

Slechts een hele uitzonderlijke keer moet de gast een boot later nemen. De bezoeker aan Texel geeft ook aan graag zijn auto mee te nemen. Dit geldt zowel voor de Nederlandse als Duitse verblijfsbezoeker. Bagage kan zo makkelijk bij de accommodatie gebracht worden. Wij willen dit als Texel daarom ook niet ontmoedigen. Echter, als de accommodatie is bereikt willen wij het gebruik van andere duurzame vervoersmiddelen stimuleren. Dit is ook opgenomen in het actieplan. Intussen is er ook een Actieplan Mobiliteit in werking getreden. Hierin worden ook allerlei maatregelen genoemd zoals het uitbreiden van oplaadpunten op parkeerplaatsen, aanleg nieuwe en verbeteren van bestaande fietspaden, betaalbaar Texels vervoer en onderzoeken naar betere parkeermogelijkheden in de kernen. Het parkeer- en circulatieplan voor Den Burg is intussen afgerond. De instrumenten om dit verder te bereiken, ook op het gebied van toerisme, worden nader toegelicht in het Toeristisch Toekomstplan.

Marketing en promotie Ad 12: Marketing en promotie moet uitgaan van de Texelse kernkwaliteiten ofwel de kernwaarden. Bij elke actie die de gemeente Texel uitvoert wordt er altijd gekeken naar de Texelse kernwaarden. De komende jaren zal het daar om gaan: kleinschaligheid (ook bijvoorbeeld bij evenementen) en aanbod dat past bij deze kernwaarden. Uit de participatieronde Omgevingsvisie en ook uit het toeristisch belevingsonderzoek bij de inwoners en bij de dorpenronden blijkt dat deze kernwaarden ook zoveel mogelijk mee moeten worden genomen bij het aantrekken van de juiste doelgroepen. Ook in de longread van IMA wordt in het profiel ingespeeld op een type bezoeker die meer de rust en de ruimte zoekt en de kleine pareltjes van Texel (ook) wilt ontdekken.

15

Ad 13: Iedereen is welkom op Texel, en er moet voldoende ruimte blijven voor de toerist met de smallere Beurs. In diverse eerdere rapporten is aangegeven dat Texel wenst te gaan voor kwaliteit in plaats van kwantiteit. Kwaliteit betekent echter niet dat er gekozen wordt voor alleen een bezoeker die gaat voor luxe en alleen in het hogere segment wil overnachten. Ook de verblijfsbezoeker die in een lager segment (jeugdherberg, groepsaccommodatie, boerencamping of reguleer kampeerterrein) wil overnachten is van harte welkom. Iedereen is welkom op Texel zolang men de Texelse kernkwaliteiten maar accepteert.

16

5 Planning en proces Het proces van het opstellen van het Toeristisch Toekomstplan en de daarbij behorende uitvoeringsagenda volgt de stappen zoals hieronder aangegeven. Sommige fasen lopen enigszins door elkaar heen. 0

Analyse van beschikbare onderzoeken en participatietrajecten AFGEROND Deze fase is al gestart en grotendeels afgerond. Er is al veel informatie beschikbaar en mede naar aanleiding van de belangrijkste uitkomsten uit deze rapporten zijn de stellingen bepaald.

I

Oprichten en informeren klankbordgroep, aftrap stuurgroep en projectgroep GESTART December 2020 – januari 2021 Intern werken we op dit moment al met een stuurgroep (waarin onder andere de wethouder toerisme is vertegenwoordigd) en een projectgroep bestaande uit vak ambtenaren van de belangrijkste disciplines die ook in de starnotitie worden genoemd, dus collega’s die kennis en ervaring hebben op het gebied van mobiliteit, infrastructuur, handhaving en ruimtelijke ontwikkeling. Er is een klankbordgroep opgericht waarin een aantal belangrijke spelers uit diverse sectoren op Texel vertegenwoordigd zijn. Op dit moment hebben vertegenwoordigers uit verschillende sectoren van het eiland, o.a. vanuit TESO, TOP, Staatsbosbeheer, VVV Texel, een hotel/horeca specialist, een vertegenwoordiger vanuit de campings, aangegeven mee te willen werken. Daarnaast zijn de dorpsraden van De Koog en Den Burg (als vertegenwoordiging vanuit de verschillende dorpsraden) ook uitgenodigd. Het eerste overleg is op 26 januari 2021. De klankbordgroep zal circa 1x per maand bij elkaar komen (voorlopig nog digitaal) en tussendoor kan men meelezen met de eerste concepten. Het Toeristisch Toekomstplan moet uiteindelijk een gedragen plan zijn van zowel ondernemers, landschapsorganisaties, maar ook vanuit de inwoners.

II

Bepalen huidige stand van zaken / longread IMA GESTART Januari 2021 De punten uit het actieplan worden nogmaals op een rijtje gezet: Wat is er in de tussentijd al uitgevoerd, wat kan meteen worden meegenomen in de visie, wat gaat naar de Uitvoeringsagenda. Daarnaast zullen relevante zaken uit rapporten zoals provinciale nota’s, eventuele beschikbare toeristische rapporten zoals een bezoekersonderzoek worden meegenomen bij de uitvoering. Ook worden alle opgestelde economische/toeristische visies uit buurgemeenten of andere gemeenten in de regio nader bestudeerd en met elkaar vergeleken. Verder wordt gekeken naar kansen qua aansluiting op andere programma’s zoals het Programma Waddeneilanden, De Kop Werkt! en het revitaliseringsfonds verblijfsrecreatie. In december is de Longread van IMA opgeleverd. Zie hiervoor hoofdstuk 2. De belangrijkste uitkomsten uit de longread krijgen ook een plek in het Toeristisch Toekomstplan.

III

Opstellen raamwerk/concept visie op hoofdlijnen Februari 2021 Aan de hand van de genoemde onderwerpen in hoofdstuk 3 concreet aan de slag gaan met het in kaart brengen van de problematiek en de gewenste oplossingsrichtingen.

IV

Gesprekken met circa 15 stakeholders (1 op 1 interviews) – uitwerking vanuit die eerste ronde Februari – maart 2021 (continu proces) Er worden gesprekken gevoerd met verschillende toeristische ondernemers en maatschappelijke organisaties op Texel uit de diverse sectoren: van watersport tot horeca tot verblijfsrecreatie. Om te voorkomen dat de visie te aanbodgericht wordt, wordt er ook gekeken naar de vraagzijde en wordt er gesproken met een aantal experts uit de regio.

V

Terugkoppeling belangrijkste bevindingen / concept visie presenteren Medio april 2021 Via een tussentijdse informatienota wordt de raad op de hoogte gebracht van de belangrijkste bevindingen. Dit wordt tevens ook via de media onder de aandacht van de inwoners gebracht.

17

VI

Oplevering van de toeristische visie en de bijbehorende uitvoeringsagenda Mei - juni 2021 Laatste concept wordt voorgelegd aan de klankbordgroep/projectgroep/stuurgroep en getoetst of het volledig is. Na laatste aanpassingsronde wordt dit voorgelegd aan college van B&W.

VII

Vaststelling in de raad: 7 juli 2021 De insteek van het college is om voor de zomer het eindresultaat, het Toeristisch Toekomstplan inclusief een uitvoeringsagenda voor te leggen aan de raad.

18

6 Stakeholders Hieronder een overzicht van de partijen die betrokken worden bij het Toeristisch Toekomstplan. Kernpartners: Gemeente (ambtenaren, college, raad) Klankbordgroep met een vertegenwoordiging uit het TOP, TESO, Staatsbosbeheer, VVV Texel, KADO Texel, hotellerie/horeca, campings en een afvaardiging van de dorpscommissies. IMA (bijdrage via eerder gedaan onderzoek en de longread) Stakeholders: Verschillende stakeholders zullen ondervraagd worden over hun visie op de toeristische ontwikkeling van Texel In de gemeente Vertegenwoordiger van een groot bungalowpark Jachthaven op Texel Vertegenwoordiger van een hotel op Texel Bed & Breakfast exploitant Vereniging van Texelse Kampeerboeren Vertegenwoordiger van groepsaccommodaties Fietsverhuurder Vertegenwoordiger van een museum Nationaal Park Duinen van Texel Ecomare Texelhopper Vraagzijde Regionaal -

Texel Monitor (via VVV Texel) en reviews Behoeftenonderzoek (trends & ontwikkelingen vanuit de vraagzijde)

Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord Regionale projectleiders revitaliseringsfonds voor versterking van verblijfsrecreatie vanuit programma De Kop Werkt! Holland boven Amsterdam (Destinatie Marketing Organisatie van de Kop van Noord-Holland) Provincie Noord-Holland Buurgemeenten / andere waddeneilanden (beleidsmedewerkers toerisme/economische zaken) Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen

19

1 Rapportage inwonersonderzoek Texel

De eerste stap richting een (nog meer) bewuste toeristische bestemming Wat is de houding (attitude) van de inwoners van de gemeente Texel ten aanzien van toerisme?

Colofon Deze rapportage is samengesteld door Kenniscentrum Kusttoerisme in overleg met de opdrachtgever (gemeente Texel) van het onderzoek. © 2020, Kenniscentrum Kusttoerisme Bij het samenstellen van deze publicatie is de grootste zorgvuldigheid betracht. Kenniscentrum Kusttoerisme is echter niet aansprakelijk voor enige directe of indirecte schade als gevolg van de aangeboden informatie in deze publicatie. Kenniscentrum Kusttoerisme p/a HZ University of Applied Sciences Postbus 364 4380 AJ Vlissingen Telefoon: 0118 - 489 850 E-mail: kenniscentrumtoerisme@hz.nl Website: www.kenniscentrumtoerisme.nl Auteur Harm IJben Fotografie https://pixabay.com/nl/photos/texel-vuurtoren-noordzee-zand-zee-2184346/ Grafische vormgeving Kees Hoendervangers, www.dtp-plus.nl

Inhoudsopgave

Algemeen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Onderzoeksaanpak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

Inwonersonderzoek gemeente Texel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Wat is de houding (attitude) van de inwoners van de woonkernen in de gemeente Texel ten aanzien van toerisme? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 In welke mate steunen de inwoners toerisme? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 In welke mate ervaren de inwoners de positieve en negatieve effecten van toerisme? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 In welke mate beïnvloeden de factoren trots, sociale verbondenheid, persoonlijke economische voordeel en politieke betrokkenheid de houding van de inwoners ten aanzien van toerisme? . . . . . . . . . . . . . . 15 Welke (individuele) belangen wegen (naar relevantie) voor inwoners het zwaarst bij de ontwikkeling van (gemeentelijk) toeristisch-recreatief beleid? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Wat is het handelingsperspectief op woonkernniveau voor de gemeente Texel als bewuste toeristische bestemming vanuit het inwonersperspectief? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

Overzicht van gehanteerde figuren en tabellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18

4

Inwonersonderzoek Texel

Algemeen

5

Inleiding

Figuur 1: Beoordeling effecten toerisme op de leefomgeving en samenleving (bron: RLI (2019) Waardevol toerisme

In deze rapportage staan de inwoners van de gemeente Texel centraal. Dit in tegenstelling tot wat gebruikelijk is in toerisme en de vrijetijdseconomie. Daarin wordt normaal gesproken de gast (bezoeker) centraal gesteld. Die focus op de inwoner komt voort uit een tendens die zichtbaar is in de hele samenleving. De mening van inwoners (burgers) wordt steeds belangrijker in overheidsbeleid. Op alle beleidsterreinen is burgerparticipatie van groot belang. Dit komt misschien nog wel het meest tot uitdrukking in het nieuwe ruimtelijk beleid: de Omgevingswet die in 2021 ingaat, daarin is participatie van alle stakeholders – inclusief burgers (inwoners) – een belangrijke pijler. Deze brede maatschappelijke tendens is ook zichtbaar in het toeristische werkveld. Najaar 2018 zette NBTC Holland Marketing de toon met hun visie ‘Perspectief 2030’, waarin de ambitie werd benoemd dat in 2030 toerisme waardevol moet zijn voor alle inwoners. In deze visie wordt gesteld dat ingezet moet worden op activiteiten die een bijdrage leveren aan het gedeelde belang van bezoekers, inwoners en bedrijven, om zo Nederland als bestemming toekomstbestendig te ontwikkelen. Bovendien wordt benoemd dat de belangen van inwoners tot nu toe vaak achtergesteld zijn geweest in de ontwikkeling van toerisme en daarom een inhaalslag verdienen.

In september 2019 presenteerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (de Rli) hun advies “Waardevol toerisme, de leefomgeving verdient het”. De Rli gebruikte in hun advies een model waarmee zij de balans (of disbalans) tussen toerisme en verschillende domeinen van de leefomgeving zichtbaar maken. De sociale leefomgeving – zowel in de publiek ruimte als de persoonlijke leefruimte van inwoners – vormt hierbij een belangrijk onderdeel.

Raad voor de leefomgeving en infrastructuur. (2019). ‘Waardevol toerisme, de leefomgeving verdient het’.

RELEVANT VOOR TEXEL Texel is sinds jaar en dag een toeristische bestemming bij uitstek, geliefd bij velen in binnen- en buitenland, voor bijvoorbeeld een vakantie aan de kust, de beleving van de Texelse natuur, een festival of eventuele andere recreatieve mogelijkheden. Op die manier heeft de toeristische sector een aanzienlijk economisch belang in de gemeente. Ondanks dit grote economische belang is de publieke opinie niet altijd positief over toerisme. Sommigen zijn van mening dat het op Texel, zeker in de zomermaanden, te druk is en dat er teveel overlast is voor de inwoners. In de laatste jaren hebben plannen voor nieuwe toeristische ontwikkelingen geleid tot stevige protesten en is in de media steeds meer aandacht voor de negatieve impact van toerisme voor inwoners en hun leefomgeving.

6

Inwonersonderzoek Texel