Agendabundel

Thema: Verblijfsaccommodaties Kader 3a en3b: Meting en beheersing van het aantal bedden. Kader 3a: Nulmeting als eerste noodzakelijke stap Als eerste moet er werk worden gemaakt van een volledige en transparante nulmeting van het werkelijk aantal beschikbare planologische bedden, al dan niet slapend en al dan niet spokend en alle overige bedden (dus ook B&B + passantenhaven + bruine vloot + kamperen bij de boer + stolpenregeling + vrijkomende agrarische bebouwing + … ?) dat daadwerkelijk voor overnachting van toeristen wordt of kan worden geëxploiteerd. Wat is er nu precies en wat kan er nog komen binnen bestaande regelgeving of dankzij ontbreken daarvan? Daarbij wordt ook het verschil tussen de normtelling en het potentieel aantal extra bedden in de (grotere) vakantiehuizen getalsmatig inzichtelijk gemaakt. Deze nulmeting wordt zodanig opgezet dat het aantal bedden en de eventueel nog beschikbare ruimte in één oogopslag voor alle betrokkenen zichtbaar is. Ook wil de gemeenteraad hierbij een volledige inventarisatie van het gehele regelkader dat bestaat voor het bouwen, vergroten, en/of exploiteren van toeristische accommodaties waarbij in één oogopslag zichtbaar wordt waar aanvullende regelgeving nodig is om het totale beddenplafond te beheersen. Het resultaat vormt de feitelijke basis voor uitwerking c.q. aanscherping van beleid in de andere kaders.

Tijdpad bij dit kader (nulmeting plus regelkader) De opdracht tot een nulmeting staat al in het coalitieakkoord verwoord en in de gemeenteraad is meermalen verbazing uitgesproken waarom die telling maar niet wordt geleverd. Dit moet nu afgerond worden. En daarom verbindt de gemeenteraad aan dit kader een concreet tijdpad: Uiterlijk in de raadsvergadering van 12 mei 2021, of zoveel eerder als mogelijk, wil de gemeenteraad deze nulmeting + de inventarisatie van het gehele regelkader ter vaststelling voorgelegd krijgen. Kader 3b: Ontgunnen niet gebruikte/ slapende/ spookbedden Als vervolg op 3a wordt effectief beleid ontwikkeld om de niet daadwerkelijk geëxploiteerde bedden (dus incl. de spookbedden) te ontgunnen, rekening houdend met bestaande rechten, en deze weer toe te voegen aan de gemeentelijke voorraad zodat deze kunnen worden ingezet voor innovatie en ontwikkeling in de sector. Kader 4: Vaststellen definitief plafond aantal bedden Op basis van de resultaten van 3a en 3b weten we wat er is en wat er nog kan komen aan bedden en welke gaten er nog zitten in het gehele regelkader. De gemeenteraad wil een analyse voorgelegd krijgen hoe het resultaat van de nulmeting uit kader 3a kan worden ingepast in de 45.000 (of een ander goed onderbouwd totaalplafond omdat er immers andere categorieën aan worden toegevoegd zoals B&B).

Het is daarnaast belangrijk dat er duidelijkheid komt over het maximum van 47.000 dat ook nog circuleert in beleid en er komt een uitspraak over het aantal bedden dat beschikbaar moet blijven voor mensen met een kleine beurs (zie kader 2). Dit resulteert in een voorstel aan de gemeenteraad waarin een definitief plafond voor het totaal van alle bedden wordt vastgesteld. Daarbij wordt aangegeven: - hoe wordt omgegaan met eventuele onzekerheden binnen dit nieuwe plafond, inclusief regelkader - hoe de monitoring gaat plaatsvinden (‘de hand aan de kraan’) - hoe het regelkader er uit zal zien om de mogelijk nog vrije ruimte binnen het plafond in te zetten voor innovatie en vernieuwing. Als voorbeeld ter uitwerking: Het potentieel van de B&B sector is ca 6000 woningen x 6 bedden is 36.000 bedden. Niemand verwacht dat dit potentieel volledig tot ontwikkeling komt. Wel is regulering belangrijk: hoe verhoudt de B&B ontwikkeling zich bijvoorbeeld tot de concentratiegedachte?

Is het mogelijk bij een vergunningstelsel voor B&B de groei te maximaliseren? (dat zal toch wel moeten, maar hoe?) en: kun je ook differentiëren in soorten woningen die verhuurd mogen worden, zodat je mogelijk ook een effect zou kunnen creëren op de beschikbaarheid van woningen voor starters/seizoenspersoneel et cetera? (En: wat kunnen we leren van recente regelgeving in andere overbelaste toeristische gebieden in Europa, zie bv de Balearen of andere Spaanse regio’s?) Thema: Mobiliteit Kader 5: Mobiliteit op eilandschaal Verblijfsgasten kunnen met de auto naar Texel komen. Eenmaal op Texel aangekomen wordt de verblijfsgast aangemoedigd zowel door de gemeente als door de toeristische sector om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame vormen van vervoer (per fiets, te voet, elektrisch vervoer of via OV). Tijdpad bij dit kader De gemeente neemt het initiatief om tot een concreet plan te komen met stakeholders. Dit plan moet in de zomer van 2023 operationeel zijn, met een eerste pilot in zomer 2022. Het college overlegt een voorstel daartoe aan de gemeenteraad bij de behandeling van de Programmabegroting 2022. Thema: Bescherming van het natuurlijke kapitaal van Texel Kader 6: Er komt een nulmeting en daaropvolgende monitoring van de kwaliteit en weerbaarheid van het natuurlijke kapitaal van Texel. Het natuurlijke kapitaal is samengevat in de 7 Texelse kernwaarden.

Deze nulmeting vormt de basis voor een analyse OF deze bescherming afdoende is geregeld in de afzonderlijke beleidsstukken. De nulmeting verzamelt relevante gegevens van elk van de 7 Texelse kernwaarden: De rust en ruimte, Rijkdom aan natuur en cultuurlandschappen, De grote afwisseling in landschappen en manieren waarop we het land gebruiken, De Texelse identiteit, Het eilandkarakter, De nachtelijke duisternis en de Maritieme monumenten. De nulmeting wordt aan de gemeenteraad voorgelegd ter vaststelling. Als behoud en bescherming niet voldoende geregeld blijkt, volgen beleidsvoorstellen om de bescherming, inclusief doorontwikkeling indien nodig, te verbeteren. Ook wordt op basis van de analyse een adequate monitoring opgesteld om voor elk van de 7 kernwaarden de hand aan de kraan te kunnen houden. Dit uiteraard in samenwerking met de betreffende stakeholders uit de toeristische sector maar ook de stakeholders die het landschap, het cultureel erfgoed et cetera beheren en daarmee bijdragen aan de toeristische diversiteit en het natuurlijke kapitaal. Ook is duidelijk dat de 7 kernwaarden zich niet lenen voor een eenvormige vorm van monitoring, daar is creativiteit voor nodig om toch tot een zinnige ‘vinger aan de pols’ te kunnen komen. (Ongetwijfeld zullen meerdere onderdelen hiervan terugkomen in de Omgevingsvisie die te zijner tijd moet worden vastgesteld.

Niettemin is deze informatie van essentieel belang bij het veiligstellen van het toerisme voor de komende generaties.) Thema: Draagvlak voor toerisme Kader 7: Druktemonitor Er wordt een betrouwbare, continue en transparante monitoring van druktebeleving opgesteld, uitmondend in een irritatie-index3 gespecificeerd naar locatie, tijdstip en aard van de drukte waaruit blijkt dat extra maatregelen en/of beleidsaanpassing overwogen moet worden. Deze monitor is een onmisbare basis voor bijsturing op de effecten van beleid uit de andere kaders. Dit betreft monitoring zowel bij Texelaars als bij toerist.

3

Zie b.v. Waardevol Toerisme, recent advies van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur.

Dit kader vereist nadere uitwerking samen met de sector, KADO, VVV, TESO, TOP maar is een absolute randvoorwaarde voor de effectiviteit van het beleid. Kader 8: Evenwichtige verdeling van lusten en lasten ter behoud van draagvlak Er komt een analyse van de huidige verdeling van de lusten en lasten en daarna wordt door de gemeenteraad besloten of er beleid wenselijk of nodig is om de lusten en lasten van het toerisme evenwichtiger te verdelen. Dit is voorwaarde voor behoud van voldoende draagvlak onder de Texelaars voor de dominante aanwezigheid van het toerisme. Ook wordt onderzocht op welke wijze elke Texelaar letterlijk en figuurlijk aandeelhouder kan zijn van het rendement van het toerisme op Texel Bij de uitwerking van dit kader, kan worden begonnen met het afstoffen van eerdere berekeningen binnen de gemeente over waarvoor de toeristenbelasting nodig is en waarvoor deze wordt gebruikt (de zogeheten ‘toeristenbalans’), welk deel via Stift al wordt doorgesluisd naar de samenleving, welke voorzieningen de Texelaar onder handbereik heeft die zonder het toerisme absoluut niet in een gemeente van deze schaal aanwezig zouden zijn en dit vereist nadere uitwerking samen met de sector. Belangrijke les bij overlastervaring in andere domeinen (bijvoorbeeld klimaatbeleid) is dat mede-eigenaar zijn (aandeelhouder) tot een andere ervaring van de last leidt.

In het kader van vergroting en behoud van draagvlak liggen hier kansen. Kader 9: Vreemd geld ondermijnt draagvlak en dat moet voorkomen worden. De gemeenteraad wil dat het college op zoek gaat naar instrumenten om dit probleem aan te pakken en bij de sector aan zal dringen op zelfregulering. De eilandidentiteit is een belangrijk instrument voor behoud van draagvlak. De Texelaars zijn trots op hun eiland en staan snel massaal klaar om Texelse belangen te verdedigen. De gemeentelijke autonomie is niet voor niets een heel groot goed, omdat dan belangen kunnen worden afgewogen op eilandschaal en niet op de schaal van bijvoorbeeld Noord-Holland boven het Noordzeekanaal. Eén ding is zeker: zodra vreemd geld zonder Texelse zeggenschap zich op Texel in de toeristische sector vestigt is dit een ondermijning van het draagvlak. Vreemd geld4 volgt z’n eigen wetmatigheid en daarbij staat het belang van Texel uiteindelijk niet voorop. Dit is ondermijning niet in de zin van crimineel, maar in de zin van ondergraving van het draagvlak. Niet alleen de gemeenteraad is verantwoordelijk voor behoud van het toerisme als belangrijkste pijler onder de Texelse economie. Ook alle andere stakeholders dragen daarin een grote verantwoordelijkheid: het is immers ook randvoorwaardelijk voor hun bedrijfscontinuïteit.

In die zin moet elke toeristische ondernemer op Texel zichzelf ook zien als maatschappelijke ondernemer, ook bij bedrijfsbeëindiging. Het belang van een niet door vreemd geld gestuurde TESO is een hele goede illustratie. Voor de kop van het eiland is exploitatiemaatschappij De Krim in veel opzichten een goed voorbeeld van een Texelse exploitatie van het natuurlijke kapitaal. Als we op Texel hier niet iets voor verzinnen, kan dit een nieuwe ‘tragedie van de meent’ (zie ook voetnoot 1) worden. En dat er geen panklare beleidsinstrumenten voor het grijpen liggen is ook duidelijk. Daarom moet dit “op sien Tessels” worden aangepakt. Vandaar dit kader 9: De gemeenteraad geeft het college als opdracht mee om in alle contacten met stakeholders dit aspect te benadrukken, aan te dringen op een vorm van zelfregulering (geen zakendoen met free riders) binnen de sector. Zodat de komende generaties Texelaars kunnen blijven profiteren van de natuurlijke rijkdom van Texel en de dreiging van uitverkoop naar de overkant wordt geminimaliseerd. Dit kader is nieuw en vereist uiteraard nadere uitwerking samen met de sector. Mogelijk eindbeeld is een Texelse vorm van zelfregulering en van (bijna)coöperatief gezamenlijk ondernemen waarbij men elkaar bij de les houdt, free riders minimaliseert en de gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid levend wordt gehouden.

(denk bijvoorbeeld aan de ontstaansjaren van de TESO: heb jij geen TESO-kaartje? Ga dan maar terug naar de overkant)

4 Enkele recente voorbeelden van Vreemd Geld die de publiciteit haalden: Heineken neemt Texelse Bierbrouwerij over; De Valk

neemt de Pelikaan over, de Driehoek komt in handen van Europarcs. En wat is er nog meer waar we geen weet van hebben?

1 Behandelvoorstel raadscommissie 3 maart 2021

Behandelvoorstel raadscommissie 3 maart In overleg met uw voorzitter

Om te zorgen dat alles wat met elkaar te maken heeft ook tegelijkertijd aan bod komt, is een ordening gemaakt, waarbij aansluiting is gezocht bij de kaders zoals door het college voorgesteld. Dat leidt tot de volgende volgorde van behandeling van de Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan: 1 2 3 4

5

6

7

8 9

10

11

12 13 14 15 16 17 18 19 20

Kader: Het aantal personen dat Texel jaarlijks bezoekt is voldoende. Meer groei is niet wenselijk. Kader: Texel moet in meer camperplekken, binnen het huidige aantal slaapplaatsen, voorzien om aan de vraag te kunnen voldoen. Kader: Er wordt een maximum gesteld aan het aantal logies met ontbijtadressen. Kader: Er komt regelgeving met heldere, en ook handhaafbare, toetsingscriteria voor logies met ontbijt. (bij 2.3 en 2.4) Amendement Fractie Koot: Logies & ontbijt: iedereen mag het, maar maximaal 1 kamer Kader: Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst. Amendement D66: Elk bed telt Kader: Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen (geen verdere verstening). Amendement Fractie Koot: Regengaan verstening Kader: Wij continueren het initiatiefvoorstel van “Stop op verplaatsen spookslaapplaatsen”, aangenomen op 26 juni 2019, betreffende de verplaatsing van bestaande recreatieve slaapplaatsen volgens het ‘ja, mits-principe’. Kader: Aanvullend op kader 7: Wij gaan actief beleid voeren om de “spookslaapplaatsen” op het eiland op termijn uit het bestemmingsplan te verwijderen. Kader: De regeling voor kamperen bij de boer wordt aangescherpt om meer recht te doen aan het oorspronkelijk doel, namelijk dat er sprake moet zijn van een nevenfunctie bij een reëel agrarisch bedrijf.

Kader: Het dagtoerisme wordt niet verder gestimuleerd en wordt om deze reden niet extra gepromoot. Amendement CDA: Geen rem op dagtoeristen die de auto thuislaten Kader: Verblijfsgasten kunnen met de auto naar Texel komen; eenmaal op Texel aangekomen willen wij de verblijfsgast aanmoedigen om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame vormen van vervoer (bijvoorbeeld per fiets, te voet of via OV). Amendement CDA: De camper blijft op de camperplaats Kader: Marketing en promotie moet uitgaan van de Texelse kernkwaliteiten ofwel de kernwaarden. Kader: Iedereen is welkom op Texel, en er moet voldoende ruimte blijven voor de toerist met de smallere beurs. (nieuw kader) Amendement Fractie Koot: Concentratiegebieden handhaven Amendement GroenLinks en het CDA: Visie op toerisme: T.E.x.E.L. Motie Texel 2020: Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden Motie D66: Openbare en toegankelijke registratie van bedden Motie CDA: Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst Motie CDA: Praat ook met een boer Dan het gehele voorstel inhoudelijk.

Voor de duidelijkheid (en na vragen hierover): tijdens de raadsvergadering zal elk kader apart in stemming worden gebracht.

1 Amendement Fractie Koot Verstening verminderen

bij het voorstel: Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Amendement Raad

18 maart 2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

Tegengaan verstening In het Toeristisch Toekomstplan Texel en in het 2coalitieakkoord is het tegengaan

H. Huisman

van verstening in het buitengebied op Texel een belangrijke bouwsteen.

2912275

Toelichting

Of sprake is van ‘verstening’ wordt niet alleen bepaald door het aantal gebouwen, maar ook door de grootte van de gebouwen. Het ligt dan ook in de lijn der gedachten om daar in de toekomstvisie toerisme aandacht aan te besteden. In 2010 is (via de Nota van Uitgangspunten voor het BP Buitengebied; dit is later bekrachtigd in het Bestemmingsplan Buitengebied) besloten dat zomerhuizen max. 100m² mogen zijn (dat was 70). Dit heeft zeker zijn effect gehad op de verstening van het landschap: er zijn vaak vragen gesteld over het formaat van de vakantiewoningen en de impact daarvan op de ruimtelijke omgeving. Wij vinden dat in het Toeristisch Toekomstplan Texel bij het uitgangspunt ‘tegengaan verstening’ toegevoegd moet worden dat ook onderzocht wordt of de maximale bouwoppervlakte weer teruggebracht zou moeten worden naar 70 m2. Vandaar dit amendement.

Besluit Kader 6 als volgt aan te passen: 2.6 Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen en onderzoekt of de maximale bouwoppervlakte van een zomerhuis weer teruggebracht zou moeten worden naar 70 m2 (geen verdere verstening).

2 Coalitieakkoord. Verstening: We brengen in kaart welke stappen we als gemeente moeten en/of kunnen nemen om de verdere

Toeristische verstening van het eiland af te remmen. Zodat we dit goed op papier hebben bij gesprekken en besluiten over toerisme, ruimtelijk beleid, omgevingsvisie en omgevingsplannen.

1 Amendement Fractie Koot Concentratiegebieden handhaven

bij het voorstel Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Amendement Raad

18 maart 2021

Concentratiegebieden handhaven

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

H. Huisman 2912275

Toelichting In het antwoord op de brief van 10 voor Texel geeft het college in het kader van de druktebeleving het volgende aan: in te zetten op spreiding in ruimte en tijd van de (dag)toerist. In de notitie zelf staat echter dat het verder ontwikkelen van de seizoen verbreding een toename van de druktebeleving geeft. Wij denken dat dat laatste klopt – dat de druktebeleving door spreiding in ruimte en tijd juist toe zal nemen: het is overal druk en het is nooit meer rustig. Ook geldt: De Oostkant van Texel wordt door de rust en natuurzoeker juist om de rust en de natuur zeer gewaardeerd. Concentratiegebieden & spreiding in ruimte en tijd van de toerist Al in het Recreatiebasisplan uit de jaren ’70 van de vorige eeuw, waarin ook het slaapplaatsenplafond is vastgesteld aan de hand van draagkracht van de natuurgebieden, is het concentratiebeleid vastgesteld. Dit betekent dat er een drietal gebieden is aangewezen aan de westzijde van het eiland (Nabij De Cocksdorp, Nabij De Koog en nabij Den Hoorn) waarin zich de verblijfsaccommodatie(parken) moesten vestigen. Wij vinden het belangrijk om deze concentratiegebieden voor toerisme te handhaven, juist om de druktebeleving (met name buiten de concentratiegebieden) niet verder te laten toenemen en leefbaarheid voor de inwoners te behouden.

Besluit Het volgende kader toe te voegen: 2.14 de concentratiegebieden blijven gehandhaafd en de oostkant van Texel wordt niet verder toeristisch ontwikkeld wordt.

1 Amendement D66 Elk bed telt

Amendement Raad

18 maart 2021

Portefeuillehouder Zaaknummer

Elk bed telt Als het gaat over de draagkracht van het eiland

3 Mooi en gastvrij Texel H. Huisman 2912275

Wij zijn het helemaal eens met de inbreng van de Klankbordgroep bij het kader ‘Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst.’, namelijk dat het belangrijk is om inzicht te hebben in alle slaapplaatsen, ook degenen die nu steeds niet worden meegeteld.

Toelichting De Klankbordgroep stelt het volgende: ‘ …. Wel zou men graag meer inzicht willen krijgen in de slaapplaatsen die nu nog niet worden meegeteld (logies en ontbijt, spookslaapplaatsen, logeeradressen in de havens enz.) en bij voorkeur deze ook mee willen tellen bij het totaal aantal slaapplaatsen. (…) Vanuit TOP vraagt men wel om eerst met een goede telling of capaciteitsmeting te komen (inzicht in het totaalbeeld) die beter aansluit op de realiteit. Zo kun je ook gefundeerd sturing aanbrengen.’ Voor ons is klip en klaar dat het pas zin heeft om te sturen op een maximaal aantal bedden, en dus een maximale toeristische belasting voor het eiland, als ook echt alle bedden worden geteld waarop toeristen slapen en dus op het eiland verblijven.

BESLUIT Het kader 2.5 als volgt aan te passen: 2.5 Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst, waarbij geldt dat ook de recreatieve bedden in de categorieën logies en ontbijt, de jachthaven en bruine vloot mee gaan tellen.

1 Amendement Fractie Koot Logies & ontbijt - iedereen mag het, maar maximaal 1 kamer

bij het voorstel Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan

Amendement Raad

18-03-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

H. Huisman 2912275

Logies & ontbijt: iedereen mag het, maar maximaal 1 kamer Logies met ontbijt wordt van oudsher aangeboden op Texel. We vinden dat dit recht mag blijven bestaan, maar dat er wel iets moet worden gedaan om aan de knelpunten tegemoet te komen.

Toelichting ‘Logies & ontbijt’ kent een aantal positieve kanten: 1. Het is een kleinschalige logiesvorm die past bij het karakter van het eiland 2. Er hoeft niet voor gebouwd te worden (geen verstening) 3. De inkomsten gaan naar de inwoner van Texel 4. Het biedt de Texelaar de mogelijkheid om zelf ook te profiteren van het toerisme en kweekt hierdoor draagvlak voor het toerisme. 5. Het biedt de bezoeker de mogelijkheid voor contact met de bewoners van het eiland. Er zijn echter ook een aantal knelpunten: - de mogelijke overlast voor de omgeving (geluidsoverlast, parkeren) - de definitie van ‘ondergeschikt aan wonen’. Hoe toets je dat? - het (theoretisch) beschikbaar zijn van een groot aantal bedden. Het voorstel van het college roept een paar vragen op: 1. Hoe wordt het gewenste aantal vastgesteld? 2. Is het eerlijk om de bestaande adressen te vergunnen en anderen te weigeren? (Het is tenslotte op dit moment een recht voor iedereen) 3.

Hoe ga je bepalen wie wel en wie niet een vergunning gaat krijgen? En voor hoeveel kamers? Gaat dit tot een ingewikkeld systeem en mogelijk een ambtelijke molen leiden? Hoeveel ambtelijke inzet denken we hiervoor nodig te hebben? Voor de toekomst willen we een eerlijk systeem, waarbij het aanbieden van logies met ontbijt ondubbelzinnig ondergeschikt is aan het wonen en de gemeente niet belast wordt met uitgebreide regelgeving en vergunningverlening. Wij vinden dus dat: 1. De verhuur van een kamer voor logies met ontbijt een recht is en moet blijven voor elke inwoner van Texel. 2. De verhuur zich moet beperken tot 1 kamer met 2 bedden (dan is zekerheid over het ‘ondergeschikt zijn aan de woonfunctie’). 3. Iedereen die een kamer aanbiedt voor logies met ontbijt zich van tevoren moet laten registreren zodat controle vooraf mogelijk is op de regels opgesteld voor logies met ontbijt. (Parkeergelegenheid, geen appartement, inpandig) 4. Voor de al bestaande situaties een gedoogvorm moet worden gezocht.

Besluit 1. 2.

Kader 2.3 Er wordt een maximum gesteld aan het aantal logies met ontbijtadressen te verwijderen (en dus de kaders daarna te her-nummeren) Kader 2.4 (oud) als volgt te wijzigen: 2.4 Er komt regelgeving met heldere en ook handhaafbare toetsingscriteria voor logies met ontbijt. Uitgangspunten hierbij zijn onder andere: a) per woning maximaal 1 kamer met 2 bedden (waarbij voor bestaande situaties die hier niet aan voldoen een gedoogvorm wordt gezocht) b) iedereen die aan kamer verhuurt/wil gaan verhuren moet zich registreren bij de gemeente.

1 Amendement CDA Geen rem op dagtoeristen die de auto thuislaten

bij het voorstel Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Amendement Raad

17-03-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

H. Huisman

Zaaknummer

2912275

Geen rem op dagtoeristen die de auto thuislaten In kader 2.10 staat: ‘Het dagtoerisme wordt niet verder gestimuleerd en wordt om deze reden niet extra gepromoot.’

Toelichting In de Richtinggevende notitie staat over dagtoerisme o.a. het volgende: Iedereen is nog steeds welkom op Texel, maar er hoeft niet per se ingezet worden op deze doelgroep. Iedereen is nog steeds welkom, maar extra promotie is niet nodig. Bij warm weer blijkt bovendien dat deze groep toch wel naar het eiland komt en dan zijn er al juist veel bezoekers aanwezig. Wij kunnen ons daar op zich prima in vinden. Wel denken wij dat er een groep dagtoeristen is die wij via (extra) promotie wèl graag willen bereiken: de dagtoerist die zijn/haar auto thuislaat. Deze toeristen belasten de draagkracht van ons eiland nauwelijks en maken ‘vanzelf’ gebruikt van duurzame vormen van vervoer op ons eiland. Die groep toeristen mogen wat ons betreft expliciet uitgenodigd worden om van ons eiland te komen genieten. Vandaar dit amendement.

Besluit: Kader 2.10 als volgt aan te passen: 2.10 Het dagtoerisme wordt niet verder gestimuleerd en wordt om deze reden niet extra gepromoot, m.u.v. de dagtoerist die zijn/haar auto thuislaat.

1 Amendement CDA De camper blijft op de camperplaats

bij het voorstel Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Amendement Raad

18-03-2021

Ook de camper blijft op de camperplaats

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

H. Huisman

Zaaknummer

2912275

Toelichting Er is een toenemende vraag naar camperplaatsen op Texel. Volgens het Actieplan toekomstvisie toerisme is er vraag naar zo’n 500 plekken en beschikt Texel over 250 camperplaatsen, op dit moment. Logisch dus, dat in kader 2.2 beschreven wordt dat voorzien moet worden in meer camperplekken. Wel willen wij graag iets aan toevoegen. Campers veroorzaken namelijk wel overlast, als zij bijvoorbeeld proberen te parkeren in de dorpen. Wij willen dat we expliciet gaat communiceren dat campers natuurlijk welkom zijn, maar dat de camper eenmaal op Texel- zo min mogelijk gebruikt wordt voor recreatieve ritjes of het doen van boodschappen. Precies zoals we dat ook willen voor verblijfsgasten die met de auto komen (kader 2.11): aanmoedigen om te kiezen voor duurzame vormen van vervoer over het eiland. Vandaar dit amendement.

Besluit Kader 2.11 als volgt aan te passen: 2.2 Verblijfsgasten kunnen met de auto of camper naar Texel komen; eenmaal op Texel aangekomen willen wij de verblijfsgast aanmoedigen om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame vormen van vervoer (bijvoorbeeld per fiets, te voet of via OV).

1 Motie Texel 2010 Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden

Motie Raad

18 maart 2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

H. Huisman

Zaaknummer

2912275

Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden Op 4 maart 2020 is een motie als deze al aangekondigd door ons. De wethouder zei toen dit: “Voor het einde van 2020 komt er een uitgewerkt verhaal over dit onderwerp naar de raad, met daarbij de juiste cijfers en aantallen; op basis daarvan kan de raad dan bespreken of het nodig is om iets te regelen t.a.v. het behouden van het huidige aantal slaapplaatsen in het betreffende segment (van tent tot blokhut) of niet (er zijn nu bijvoorbeeld 20.000 kampeerplaatsen).” Dat was de reden dat deze motie toen is aangehouden. Deze planning is mede door corona niet gehaald, maar langer wachten willen we niet.

Toelichting In het Bestemmingsplan Buitengebied is geregeld dat gronden die zijn aangewezen als ‘Recreatie Verblijfsrecreatieve terreinen’ bestemd zijn voor: a. recreatief verblijf in de vorm van een terrein voor campers, stacaravans, caravans, blokhutten, tenten, zomerhuizen en familiehuizen; Naar keuze, dus. Bijvoorbeeld: Twee tenten (want: 3 recreatieve slaapplaatsen per camper, caravan, tent of blokhut) kunnen een zomerhuis worden (5 recreatieve slaapplaatsen). Zonder procedure. Natuurlijk gelden er nog meer voorwaarden, zoals maximale plaatsingsdichtheid. Maar in essentie zijn recreatieve slaapplaatsen uitwisselbaar qua ‘onderdak’. Wij vinden dat dat anders moet worden, kijkend naar de ontwikkelingen op Texel in de afgelopen jaren (o.a. steeds luxere en grotere zomerhuizen). Wij willen dat alles wat stacaravan, caravan, blokhut of tent is, dat ook blijft. Om te borgen dat het goedkopere segment niet kleiner wordt dan het nu is en om recreatieve verstening van dat soort bedden tegen te gaan. Dit sluit aan bij kader 2.6 zoals opgenomen in het Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel: Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen (geen verdere verstening).

Wij willen echter niet wachten op de vaststelling van het toeristisch toekomstplan maar nu al stappen zetten om te zorgen dat alles wat stacaravan, caravan, blokhut of tent is, dat ook blijft. Vandaar deze motie.

Roept het college op De gemeenteraad in het tweede kwartaal van 2021 een voorstel voor te leggen dat regelt dat op plaatsen waar nu stacaravans (inclusief chalets), caravans, blokhutten en tenten (kunnen) staan, geen zomerhuizen of familiehuizen kunnen verrijzen.

1 Motie D66 Openbare en toegankelijke registratie van bedden

Motie Raad

18-03-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

H. Huisman

Zaaknummer

2912275

Openbare, toegankelijke en feitelijke registratie van bedden Geen schattingen meer Wij willen dat iedere bewoner, toerist en ondernemer op een website precies kan zien hoeveel daadwerkelijke recreatieve bedden, van welke type er op een bepaald adres geregistreerd staan. En dat kan ook.

Toelichting Het idee is even mooi als simpel: Alle logiesverstrekkers registreren eenmalig op een speciale webpagina van bijvoorbeeld www.texel.nl het daadwerkelijk aantal bedden dat zij in gebruik heeft. Uiteraard mag dat aantal nooit hoger liggen dan nu is toegestaan. Dit nieuwe registratiesysteem maakt een einde aan zogeheten slapende of spookbedden. Boekhoudkundige trucs om meer bedden te creëren of te verstenen zijn in zo’n systeem onmogelijk, waardoor het veel eerlijker is. Er hoeft nooit meer fysiek geteld te worden, waardoor het ook nog eens veel goedkoper is. Het is bovendien altijd actueel, makkelijk meetbaar en heel nauwkeurig, omdat de ondernemers direct zelf de gegevens aanleveren en het niet langer gebaseerd is op een schatting. We vinden het een logische en efficiënte manier van werken: we doen ook al vele jaren geen volkstellingen meer, omdat iedere burger de eigen verantwoordelijkheid heeft zich te melden in de gemeente waar hij gaat wonen. Zelfde idee, in feite. En als het aantal bedden van een logiesverstrekker wijzigt, moet hij ook zelf dat aangeven. Verdere (organisatorische, juridische en technische) uitwerking van dit idee hangt uiteraard ook af van de wensen van de stakeholders. Belangrijk uitgangspunt is in elk geval dat het nooit ten koste mag gaan van de continuïteit van de huidige logiesverstrekker.

Daarnaast is een randvoorwaarde dat het systeem gemakkelijk toegankelijk moet zijn, transparant en openbaar voor iedereen: elke website-bezoeker moet altijd kunnen zien hoeveel bedden er precies op welk adres staan. Daarmee zal voor het eerst echt inzicht ontstaan in het werkelijke aantal recreatieve bedden dat op Texel aanwezig zijn. En dat lijkt ons een essentieel: eigenlijk kunnen we pas echt goed praten over een toeristische toekomstvisie als we de juiste getallen hebben, gemoeid met recreatieve bedden. Vandaar deze motie, in aanvulling op/naast de Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan.

Roept het college op •

•

Z.s.m. met o.a. stakeholders uit te zoeken op welke wijze een voor iedereen raadpleegbare website ontwikkeld kan worden waarbij van elke Texelse logiesverstrekker (door henzelf aan te leveren), per adres, het daadwerkelijke recreatieve bedden inzichtelijk en raadpleegbaar is. De gemeenteraad uiterlijk bij de behandeling van de Perspectiefnota 2022 een uitgewerkt (organisatorisch, juridisch en financieel) voorstel aan te bieden dat invulling geeft aan het doel om een openbare, toegankelijke en feitelijke registratie van bedden te realiseren.

1 Motie CDA Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst

Motie Raad

18-03-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst We kennen allemaal het gezegde: ‘Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst’.

H. Huisman

Zaaknummer

2912275

En dat is een waarheid als een koe. Toch is de jeugd tot nu toe nog nauwelijks gehoord in het traject dat tot deze Richtinggevende notitie Toeristische Toekomstplan Texel heeft geleid.

Toelichting Wij vinden het onbegrijpelijk dat er al tijden aan een toeristisch toekomstperspectief is en wordt gewerkt, zonder dat jongeren betrokken zijn. Dit proces zal resulteren in keuzes voor de komende tientallen jaren: wat we nu bedenken heeft effect op de toekomst van (klein-)kinderen van de huidige college- en raadsleden. Er wordt nu alleen gepraat met (en dus alleen rekening gehouden met) alle gevestigde belangen via bestuurders/vertegenwoordigers die de meeste ‘toekomst’ soms al achter zich hebben liggen. En dat, terwijl jongeren op Texel best goed georganiseerd zijn, zoals in Jonge bestuurders Texel (JBT), jonge ondernemers netwerk Texel (JONT) en agrarische jongeren Texel (AJT). Daarnaast zijn ze via de OSG of de TESO Bestuursklas ook prima te vinden. Wij willen daarom dat het college proactief met jongeren op Texel in gesprek gaat over het toeristisch toekomstperspectief en hen een substantiële stem geeft in de totstandkoming het Toeristisch Toekomstplan.

Roept het college op In het vervolgproces dat leidt naar een Toeristisch Toekomstplan te zorgen dat de jeugd mag meedenken.

1 Motie CDA Praat ook met een boer

Motie Raad

18-03-2021

Praat ook met een boer

H. Huisman

Niet alleen vanwege Kamperen bij de Boer, maar ook als grootste landschapsbeheerder

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

2912275

De Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel spreekt op vrijwel iedere pagina over Kamperen bij de Boer, terwijl dit 6% van het totaal aantal bedden uitmaakt. En dat, terwijl er geen in de klankbordgroep zit of dat LTO of de kampeerboerenclub betrokken zijn geweest.

Toelichting Boeren dragen meer bij dan alleen kamperen bij de boer. Denk aan streekproducten die gretig aftrek vinden bij de toerist en de Texelse horeca en aan bezoekboerderijen en bedrijf-rondleiding die een gewaardeerde variatie vormen binnen het Texelse aanbod aan evenementen en musea. Maar ook de bloeiende akkerranden van ANV de Lieuw die veel positieve recensies krijgen en een geliefd decor voor vakantiefoto’s vormen. De landbouw is met recht de grootste landschapsbeheerder van het eiland. Vanaf de boot zien toeristen als eerste de bloeiende bollenvelden, daarna koeien en de schapen van de boeren van de Hoge Berg om tenslotte tussen de akkers vol graan en aardappelen door te rijden. Het rapport van IMA, dat we met veel instemming hebben gelezen, stelt op pagina 50 het volgende: “We maken het verhaal van Texel te smal als we alleen naar het traditionele toeristisch aanbod kijken. De Combinatie van de agrarische sector, visserij en natuur is juist een prachtige basis voor de toeristische sector. Daarin is Texel uniek. Dat hebben Zandvoort of Terschelling niet in hun achtertuin. Het is daarom belangrijk dat Texel juist deze unieke kwaliteiten weet te benutten en te koesteren. Dat maakt Texel anders dan alle andere plekken.” Wij vinden dus dat de Texelse landbouw actief betrokken moet worden op koers naar een Toeristisch Toekomstplan.

In de Klankbordgroep zitten nu vertegenwoordigers van TOP, TESO, Staatsbosbeheer, VVV Texel, KADO Texel, hotellerie/horeca, campings en een afvaardiging van de dorpscommissies. De landbouwsector missen wij in dit rijtje. Vandaar deze motie.

Roept het college op: De landbouw vanaf nu actiever te betrekken in de stappen die worden gezet op weg naar een Toeristisch Toekomstplan en zodoende LTO toe te voegen aan de Ketenpartner, via toevoeging aan de Klankbordgroep.

1 (nieuw) Fractie Koot Amendement Kamperen bij de boer - bedrijfsverbreding en 3000 slaapplaatsen handhaven

Amendement Raad

18-03-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

H. Huisman 2912275

bij het voorstel Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Kamperen bij de boer: geen nevenfunctie maar bedrijfsverbreding en 3000 slaapplaatsen handhaven

Toelichting

Kamperen bij de boer is van oorsprong bedoeld als verbreding voor de agrarische sector, een mogelijkheid om je inkomen aan te vullen, waardoor ook een kleinschalig agrarisch bedrijf kan blijven bestaan. (Bijvoorbeeld een kleinschalig bollen-, schapen- of melkveebedrijf.) Daarnaast willen we graag vasthouden aan de 3000 slaapplaatsen voor het kamperen bij de boer, omdat dit een gewenste verbreding aan het toerisme geeft, het ruimte biedt aan gasten met een kleine beurs en omdat het kamperen bij de boer mogelijkheden heeft voor campers. Wij zouden deze beide onderwerpen graag vertaald willen zien in kader 2.9. Vandaar dit amendement.

Besluit Kader 2.9 als volgt aan te passen: De 3000 bedden voor kamperen bij de boer blijven gehandhaafd en de regeling voor kamperen bij de boer wordt aangescherpt om meer recht te doen aan het oorspronkelijk doel, namelijk dat er sprake moet zijn van een nevenfunctie bedrijfsverbreding bij een Reëel agrarisch bedrijf.

1 (nieuw) Fractie Koot Motie Aanpassing regeling Kamperen bij de boer - dat doen we met de sector

Motie Raad

18-03-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

H. Huisman

Zaaknummer

Aanpassing regeling Kamperen bij de boer: dat doen we met de sector

--

Toelichting

In de Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan staat in kader 9 beschreven dat de regeling voor kamperen bij de boer zal worden aangescherpt om meer recht te doen aan het oorspronkelijke doel van de regeling. En het is belangrijk dat dit goed gebeurt. Kamperen bij de boer is niet alleen belangrijk voor de agrariërs, maar ook voor Texel: zij beheren het grootste deel van het landschap Wij vinden het daarom belangrijk dat dit punt wordt opgepakt met de agrarische sector, via vertegenwoordigers van LTO en de Vereniging Texelse Kampeerboeren. Vandaar deze motie. Om te borgen dat de agrarische sector een belangrijke rol krijgt bij de voorstellen tot aanpassing van de regels voor kamperen bij de boer.

Roept het college op In overleg te treden met LTO en de Vereniging Texelse Kampeerboeren, om samen te komen tot voorstellen voor aanpassing van de regeling voor kamperen bij de boer, in de aanloop naar de opstelling van het Toeristisch Toekomstplan.

1 Ter informatie: RIB plan van aanpak Toeristisch Toekomstplan d.d. april 2019

Raadsinformatiebrief Zaaknummer

1734115

Verzenddatum

24-04-2019

Portefeuillehouder

H. Huisman

Aanpak Toeristisch Toekomstplan Uitleg over fase 1 Actieplan binnen de opdracht voor het programma Toeristisch Toekomstplan.

Doelenboom Programma

3

Mooi en gastvrij Texel

Maatschappelijk doel

3.4.

Recreatie faciliteren

Beleidsdoel

3.4.2

Toerisme kwalitatief en kwantitatief stimuleren

Geachte raad, In oktober 2018 heeft u de startnotitie Toeristisch Toekomstplan vastgesteld. Daarin staat wat het inhoudt, en summier wat de aanpak is. Inmiddels is de aanpak verder uitgewerkt. Dit lichten we in deze RIB toe. Het programma “Toeristisch Toekomstplan” bestaat uit 2 fasen: 1. fase 1: Actieplan op vier thema’s 2. fase 2: Toeristische visie

I.

Doelstelling (zoals in de startnotitie omschreven): Texel moet zijn geliefde karakter met zijn eigen identiteit en uniciteit blijven behouden. Texel moet als bestemming “Texel” aantrekkelijk blijven voor bezoekers, inwoners en bedrijven. Als vakantiebestemming willen we ons ten opzichte van andere plaatsen onderscheiden. Tegelijk moet er een balans zijn tussen de Texelse economie en ruimtelijke kernwaarden, zonder dat het unieke geheel van het eiland wordt aangetast. II.

Aanleiding is het coalitieprogramma

In het coalitieprogramma ‘Balans Brengen’ is opgenomen dat er een integraal Toeristisch Toekomstplan wordt gemaakt: ‘We willen het karakter van het eiland, de rust en ruimte en andere kernwaarden behouden en optimaal profiteren van de economische mogelijkheden. Leidende vraag: Wat is goed voor de toekomst van Texel? Om die vraag te beantwoorden willen we een integraal toeristisch toekomstplan met een visie op toerisme en de daarbij behorende infrastructuur. Onder dat laatste valt onder meer een wegen- en fietspadenplan en een parkeerplan. Texelse inwoners, ondernemers en belangenorganisaties willen we bij het toeristisch toekomstplan betrekken. In het plan moet speciaal aandacht komen voor dagtoeristen, mobiliteit (hoe bevorderen we dat toeristen andere vormen van vervoer dan de auto kiezen) en toegankelijkheid van Texelse (buiten)gebied(en).’ Uit coalitieprogramma

III.

Aanpak

Op dit moment vindt er een inventarisatie plaats op de thema’s “infra en mobiliteit”1, “handhaving”, “economie” en “financien. De relatie van het Actieplan en de omschrijving van de inhoud van de thema’s is hierna schematisch weergegeven.

1 In de startnotitie werden ze apart als thema gekozen. Bij de start van de inventarisatie is gebleken dat samenvoegen duidelijker

is.

Omgevingsvisie Programma Toeristisch Toekomstplan Actieplan

• • • • •

• •

Mobiliteit en Infrastructuur Parkeerplaatsen Autobewegingen Openbaar vervoer Fiets- en wandelpaden Oplaadpunten electr fietsen en autos’ Nieuwe infrastructuur Texelvignet

Handhaving •

•

•

•

•

Permanente bewoning recreatiewoninge n Recreatief verhuur permanente woningen Logies in verhouding tot permanente woningen in woonwijk Strijdigheden kamperen bij de boer Wildkamperen campers

Economie •

• • • • • •

Slaapplaatsen: hoofdfuncties (zomerhuis, ra, stacar, tent/toercar, campers, hotel groepsverblijf) en nevenfuncties (ro, kbb, b&B, tweede won) Dagtoerisme Demografie Werkgelegenheid Personeelshuisvesting Marketing waddenkaart

Financieel • •

Toeristenbelasting Parkeerbelasting

Fase 1 in relatie tot omgevingsvisie en programma Toeristisch Toekomstplan.

IV.

Procesbeschrijving

1. Inrichten van een projectorganisatie Het Toeristisch Toekomstplan wordt in opdracht van de gemeenteraad opgesteld. Bestuurlijk verantwoordelijk is wethouder Huisman. Wethouder Kooiman is nauw betrokken in het proces. Samen met de manager Beleid en Vergunningen en de programmamanager vormen zij de stuurgroep. Elk thema heeft een deelprojectleider. Deze persoon heeft werkgroepleden die samen met de deelprojectleider de huidige situatie in beeld brengen. De deelprojectleiders en programmamanager Toeristisch Toekomstplan vormen de projectgroep. Zij bewaken de integraliteit en voortgang van fase 1. 2. Inventarisatie van de huidige situatie en definiëren van knelpunten De inventarisatie levert input voor het Actieplan. In het Actieplan maken we een verdeling tussen: a. acties op korte termijn (Fase 1), b. strategische keuzes voor de langere termijn in het Toeristisch Visie (Fase 2), c. strategische keuzes die in andere visies worden opgenomen d. strategische keuzes voor nog langere termijn in de Omgevingsvisie (traject Omgevingsvisie). Dit is hierna schematisch weergegeven.

3. Oorzaakanalyse en oplossingsrichtingen Aan de hand van de inventarisatie wordt inzichtelijk wat eventuele (integrale) knelpunten / verbazingen zijn. Daarop gaan we de oorzaakanalyse uitvoeren. Dat is basis voor het definiëren van acties. Het daadwerkelijk bepalen van de oplossingsrichtingen vindt als het per direct uitgevoerd kan worden als uitwerking van fase 1 plaatst. En als het een langere termijn actie is in fase 2 Toeristische visie of andere visies of Omgevingsvisie. Alles tezamen zijn dit de acties van het Actieplan.

V.

Communicatie A (nauwelijks) B. (beetje)

C (veel)1

Bestuurlijk 1. Prioriteit coalitieprogramma 2. Reputatie: kansen/risico’s (politiek/bestuurlijk/communicatief) Omgeving 3. Impact (publieke opinie, media-aandacht) 4. Participatie (wens vanuit bestuur of politiek) Inhoud 5. Complexiteit (samenhang met andere projecten, veel partijen, veel belangen) Eindoordeel / Conclusie 1 Conclusie A: communicatie vindt plaats door de lijn; Conclusie B: communicatieve aanpak moet worden omschreven; Conclusie C: communicatieve aanpak op strategisch niveau m.b.t. factor C TESO, TOP en VVV zijn op hun gebied betrokken bij de inventarisatie van de bestaande gegevens (fase 1). Inbreng van de inwoners wordt opgehaald via een enquête en tijdens de dorpenronden. In fase 1 zullen tevens diverse vormen van mogelijke interactieve vormen worden belicht, zodat in het plan van aanpak van fase 2 aangegeven kan worden hoe de inwoners en stakeholders bij die fase worden betrokken (keuze participatieladder).

VI.

Planning

Het Actieplan wordt – zoals in de startnotitie is genoemd – eind april 2019 aangeboden aan de stuurgroep. Vervolgens wordt het in mei/juni 2019 aangeboden aan het college. Daarna agenderen we het in juli 2019 in de commissie- en gemeenteraadsvergadering. In de LangeTermijnPlanning hebben we aangegeven dat het Actieplan in kwartaal II 2019 in de raad komt. Aangezien er in juni 2019 geen reguliere raadsvergadering is, is de planning dat u zich 2 of 3 juli over het Actieplan buigt (net kwartaal III 2019).

Voor die tijd wordt er een RIA gehouden, waarin we u informeren over de resultaten van de inventarisatie en oorzaakanalyse. De resultaten van de inwonersbelevingsenquête maken onderdeel uit van de commissieagenda van juli 2019. De resultaten van de dorpenronden, zijn input voor de aanpak van fase 2 Toeristische Visie. Na vaststelling van het Actieplan door uw gemeenteraad, maken we het plan van aanpak inclusief planning voor de Toeristische Visie.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van gemeente Texel, de secretaris, de burgemeester, drs. E.C. van der Bruggen

ir. M.C. Uitdehaag

1 Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan - AANGEPAST n.a.v. commissie 3 maart jl.

Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

De Texelse maat Datum: Versie:

Januari 2021 Concept

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Proces tot nu toe 1.1 Startnotitie Toeristisch Toekomstplan – oktober 2018 1.2 Huidige situatie in kaart gebracht – 2019 – Actieplan 1.3 Inwonersbelevingsonderzoek en dorpenronden – 2019 en begin 2020 1.4 Participatietraject nieuwe omgevingsvisie - oktober 2019 t/m april 2020 1.5 Marketing en ‘Identity Matching’ – 2020

5 5 5 6

2. Longread Thuis – Texel – Thuis

8

3. Opdracht en scope 3.1 Belangrijkste onderwerpen 3.2 Aanverwante zaken

9 9 10

4. Kaders 4.1 Richtinggevende kaders 4.2 Toelichting op de kaders

11 11 12

5. Planning en proces

17

6. Stakeholders

19

7 7

2

Inleiding In deze notitie informeren wij u over de stand van zaken over het opstellen van Toeristisch Toekomstplan en koppelen wij ook de inbreng van het bureau IMA (Identity Matching Academy) aan u terug. Daarnaast leggen we uit hoe het verdere proces van het komen tot het Toeristisch Toekomstplan er uit ziet, welke onderwerpen daarin van belang zijn en wie wij daarbij betrekken. Tot slot leggen wij u ook een aantal richtinggevende kaders voor. U kunt als raad daarmee sturing geven aan het toeristisch beleid. Voor gemeente Texel is toerisme en recreatie een zeer belangrijke sector. Met circa 4,1 miljoen overnachtingen per jaar, en alle daaraan verbonden vrijetijdsactiviteiten op het eiland, ademt het eiland toerisme uit. Verder draagt het toeristisch/recreatief aanbod eraan bij dat de gemeente Texel ook aantrekkelijk is om in te wonen, werken of recreëren. Maar net als op andere populaire toeristische bestemmingen is niet iedereen blij met de toenemende drukte. In het coalitieakkoord “Balans Brengen” van mei 2018 is in Programma 3 (Mooi en gastvrij Texel) aangegeven dat we graag het karakter van het eiland, de rust en de ruimte en de andere kernwaarden willen behouden en daarnaast optimaal willen profiteren van de economische mogelijkheden.

Daarbij wordt de vraag gesteld: Wat is goed voor de toekomst van Texel? Om die vraag te kunnen beantwoorden is in het coalitieakkoord vastgelegd dat er een Toeristisch Toekomstplan opgesteld wordt met een visie op toerisme en de daarbij behorende infrastructuur. In het coalitieprogramma wordt gevraagd om in het plan aandacht te hebben voor dagtoeristen, mobiliteit (hoe bevorderen we dat toeristen andere vormen van vervoer dan de auto kiezen) en de toegankelijkheid van Texelse (buiten)gebieden. In het aanvullend addendum van de nieuwe coalitie, van oktober 2020 wordt hieraan toegevoegd: Verstening: We brengen in kaart welke stappen we als gemeente moeten en/of kunnen nemen om de verdere toeristische verstening van het eiland af te remmen. Zodat we dit goed op papier hebben bij gesprekken en besluiten over toerisme, ruimtelijk beleid, omgevingsvisie en omgevingsplannen.

Autonome ontwikkelingen Al vele jaren beschikt de gemeente Texel over een beddenlimiet. Er is een maximum gesteld aan het aantal slaapplaatsen, namelijk 45.000 in totaal. Uit inventarisatie (Actieplan Toeristisch Toekomstplan) blijkt dat het aantal recreatieve slaapplaatsen al een aantal jaren stabiel is. In de praktijk blijkt dat er het afgelopen decennium vooral een toename is waar te nemen in het aantal auto’s. Zie de grafiek van TESO op de volgende pagina.

3

Ontwikkeling personenauto's 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Jan

Febr

Mrt

April

Mei

Juni

Juli

Aug

Sept

Okt

Nov

Dec

2018

2019

Bron: TESO – 21 december 2020 – aantal personenauto’s Den Helder – Texel (x 1.000) Opvallend is dat in de maanden oktober tot en maart er zelfs een stijging van 31% is in het aantal auto’s in de afgelopen 10 jaar. In de maanden april t/m september is dat 27%. In het Actieplan Toeristisch Toekomstplan worden als oorzaken hiervoor genoemd de verbreding van het seizoen, meer auto’s per accommodatie en ook een toename van dagtoerisme. Dit heeft consequenties voor hoe de leefbaarheid1 op het eiland door de Texelaars wordt ervaren. De gemeente Texel en andere belanghebbenden (VVV, ondernemers) zijn zich bewust van deze toenemende aantallen auto’s. De toename van het autogebruik en het gevoel van drukte wat hierdoor ontstaat is dus zeker een aspect wat aandacht verdient in het Toeristisch Toekomstplan.

Werken aan nieuwe visie op ‘waardevol toerisme’ Hoe brengen we de voor- en nadelen van toerisme in balans? De gemeente Texel wil graag een Toekomstplan realiseren om een goede gemeentelijke afweging in de toekomstige jaren te kunnen maken voor bestaande en nieuwe toeristisch/recreatieve initiatieven. De komende jaren draait het om de kwaliteit van toerisme, waardevol toerisme voor bezoekers, maar zeker ook voor inwoners. Ook het fenomeen ‘drukte’ hoort daar dus nadrukkelijk bij. De gemeente heeft op een aantal terreinen zelf invloed, via bijvoorbeeld beleid of via de bestemmingsplannen, maar op vele vlakken is zij ook een faciliterende partij. Gemeente Texel is bijvoorbeeld geen vastgoedbeheerder en kan niet de verkoop van parken of campings aan investeerders of grote ketens tegengaan. In het Toeristisch Toekomstplan zal duidelijk weergegeven worden op welke ontwikkelingen geanticipeerd kan worden en waar via beleid of andere maatregelen invloed op kan worden uitgeoefend.

1

Algemene definitie van leefbaarheid (Van Dale, 1997): “Geschikt om erin of ermee te kunnen leven.” Met het begrip leefbaarheid wordt aangegeven hoe aantrekkelijk en/of geschikt een gebied of gemeenschap is om er te wonen of te werken. Het is een typisch containerbegrip, een verzamelwoord voor kwaliteitskenmerken van een woonomgeving en dus diffuus en multidimensioneel. Het is deels een subjectief begrip. Zo kan voor niet-economisch afhankelijke bewoners van een toeristenplaats een bepaalde situatie in het hoogseizoen onleefbaar zijn, maar voor de lokale toeristische ondernemer zal het oordeel daarover anders luiden (Uit Wikipedia).

4

1 Proces tot nu toe Sinds de start van de coalitie in 2018 is er al veel onderzocht. Ook in het verleden zijn er al veel rapporten verschenen waarbij toerisme en/of verblijfsrecreatie het hoofdonderwerp was. De insteek van dit Toeristisch Toekomstplan is om behalve verblijfsrecreatie ook onderwerpen als mobiliteit, wonen en werken mee te nemen, dus een brede visie waarin het beleid voor de komende jaren wordt vastgelegd. Hieronder leest u een samenvatting welke stappen er sinds 2018 zijn gezet.

1.1 Startnotitie Toeristisch Toekomstplan – oktober 2018 In oktober 2018 is de startnotitie Toeristisch Toekomstplan in de raad vastgesteld. Hierin is ook de doelstelling van het Toeristisch Toekomstplan geformuleerd: Texel moet haar geliefde karakter met haar eigen identiteit en uniciteit blijven behouden en als bestemming ‘Texel’ aantrekkelijk blijven voor bezoekers, inwoners en bedrijven. Als vakantiebestemming willen wij ons t.o.v. andere bestemmingen onderscheiden. Tegelijk moet er een balans zijn tussen de Texelse economie en ruimtelijke kernwaarden, zonder dat het unieke geheel van het eiland wordt aangetast. In de startnotitie is ook beschreven hoe we bovenstaand doel bereiken, namelijk via een Toeristisch Toekomstplan en Actieplannen. Onderwerpen die in ieder geval een plek krijgen in het Toeristisch Toekomstplan zijn: 1. Het slaapplaatsenbeleid (o.a. regeling rond kamperen bij de boer, logies met ontbijt en campers) 2. Het dagtoerisme 3. De beleving van drukte (wat mede aanleiding was voor de omschreven ambitie in het coalitieprogramma) 4. Integrale strategische keuzen op vijf thema’s: mobiliteit, infrastructuur, handhaving, economie en financieel (toeristenbelasting en parkeerbelasting). Ook de aspecten kwaliteit en duurzaamheid (denken en doen in de mogelijkheden van vandaag), kernwaarden en leefbaarheid worden hierin meegenomen.

1.2 Huidige situatie in kaart gebracht – 2019 - Actieplan In 2019 is er gestart met een interne inventarisatiefase: Het verzamelen van feiten en cijfers. Zo werd er gekeken wat mogelijke invloeden zijn van het gevoel van drukte op het eiland. Ter voorbereiding op de toekomst van Texel is het Actieplan Toeristisch Toekomstplan opgesteld. Aan de hand van de inventarisatie op de vijf thema’s werd duidelijk dat het aantal geregistreerde slaapplaatsen de laatste jaren stabiel is gebleven, maar dat het aantal overgezette auto’s, fietsers en voetgangers wel is gestegen. Zie ook de grafiek in de inleiding van deze notitie. Verschillende factoren liggen hieraan ten grondslag: verbreding van het seizoen, meer auto’s bij de huisjes (2 i.p.v. 1), maar ook stijging van het aantal dagtoeristen. Het Actieplan Toeristisch Toekomstplan is in de zomer van 2019 vastgesteld en is een spoorboekje van actiepunten. Een aantal van deze actiepunten is intussen opgepakt. Er is een mobiliteitsplan en het parkeeren verkeerscirculatieplan voor Den Burg is afgerond. Ook heeft er gerichte voorlichting plaatsgevonden (voor camperaars op Texel maar ook over recreatieve verhuur in de woningen) en is er gewerkt aan de uitleg van de regelgeving in begrijpelijke taal (op de website). De meeste punten dienen verder nog meegenomen te worden in het Toeristisch Toekomstplan of andere visies.

Hierbij gaat het om zaken zoals een sanering van slapende slaapplaatsen, het jaarlijks monitoren van logies met ontbijt en het opstellen van regelgeving voor diverse vormen van verblijfsrecreatie zoals kamperen bij de boer. 5

1.3 Inwonersbelevingsonderzoek en dorpenronden – 2019 en begin 2020 Inwonersbelevingsonderzoek Het Kenniscentrum Kusttoerisme heeft in opdracht van de gemeente Texel een onafhankelijk kwantitatief onderzoek uitgevoerd om de houding van de inwoners van Texel ten opzichte van Texel in beeld te brengen. In de periode juni-juli 2019 zijn 6.600 Texelse huisadressen aangeschreven om een vragenlijst in te vullen. Uiteindelijk zijn de gegevens van 1.508 respondenten van 18 jaar en ouder valide gevonden om daadwerkelijk te gebruiken. De belangrijkste conclusies uit dit onderzoek zijn: Ruim vijf van de tien Texelaars (53%) steunen toerisme op hun eiland en willen dat het belangrijk blijft. Per dorp zijn er wel verschillen. De steun is minder groot in dorpen als Den Hoorn, Oosterend en Oudeschild. Op de stelling “mijn gemeente moet een toeristische bestemming blijven” antwoordt 70% met ja. De steun is wel het grootst in De Cocksdorp en De Koog. Positieve economische effecten wordt door een meerderheid gezien, vooral in het aanbod van winkelen horecagelegenheden. Slechts 38% ervaart dat toerisme de leefbaarheid verbetert en 37% dat het helpt bij behoud van cultuur en historie. Opvallend laag zijn de scores dat toerisme bijdraagt aan een natuurlijke omgeving of zorgt voor meer groen op Texel.

Verkeer scoort het hoogst als gekeken wordt naar negatieve effecten (88% vindt dat er door toerisme meer verkeersproblemen zijn). 66% geeft aan dat het door toerisme te druk wordt op Texel. Dagtoerisme wordt vaak als oorzaak benoemd. Dorpenronden Bij de dorpenronden is per dorp opgehaald wat er op het gebied van toerisme speelt. Dit werd in elk dorp volgens een vaste opzet gedaan, namelijk: • Terugkoppeling inwonersbelevingsenquête • In groepjes inventarisatie op 4 thema’s: o Wat vindt u van de leefbaarheid (bijvoorbeeld de druk op wonen en voorzieningen)? o Wat vindt u van het aantal huidige toeristen? o Wat vindt u van de drukte op wegen en fietspaden? o Wat vindt u van de druk op parkeervoorzieningen? In totaal hebben ongeveer 357 inwoners deelgenomen aan de dorpenronden, verspreid over de zeven dorpen. De belangrijkste conclusies uit deze ronden zijn: Er zijn te veel tweede woningen gebruikt als vakantiewoningen en teveel recreatiewoningen. Daardoor verzwakt de verbondenheid in de dorpen. Er zijn genoeg toeristen. Angst dat meer groei de balans laat doorslaan. Vanuit bijna alle dorpen wordt genoemd dat het nodig is de regels voor logies en ontbijt te reguleren. Ook hier veel zorgen over het verkeer. Drukte op wegen wordt steeds groter. Vraag om de verkeersdrukte beter te reguleren en verbetering van het openbaar vervoer.

Zorg dat iedereen van het toerisme profiteert, dat vergroot het draagvlak Denk na over welke toeristen Texel wil trekken. Bijvoorbeeld toeristen die specifiek komen voor de kernwaarden De uitslagen uit het inwonersbelevingsonderzoek en de dorpenronden onderschrijven dat het van groot belang is dat de gemeente met inwoners, ondernemers en ander belanghebbenden gaat definiëren wat wordt verstaan onder ‘waardevol toerisme’. Een kantelpunt lijkt bereikt: de economische groei moet niet langer gezocht worden in kwantiteit, maar in kwaliteit en vernieuwing. Het toeristisch beleid moet daarom herijkt worden.

6

1.4 Participatietraject nieuwe omgevingsvisie – oktober 2019 t/m april 2020 Niet alleen voor het Toeristisch Toekomstplan zijn er diverse onderzoeken gehouden. Texel werkt ook aan een nieuwe omgevingsvisie. Via een participatietraject konden Texelaars van oktober 2019 t/m april 2020 laten weten wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van Texel. In het verslag van dit participatietraject Omgevingsvisie uit juli 2020 komen toerisme, economie en leefbaarheid ook uitvoerig aan bod. In zijn algemeenheid werd het volgende gezegd: Toerisme is belangrijk voor het eiland, maar toerisme mag niet leidend zijn voor alle keuzes die gemaakt worden. Leefbaarheid: zorg voor voldoende bankjes en groene ontmoetingsplekken in elk dorp. Zo komen we allemaal buiten! (dus: zorg dat de Texelaars ook kunnen genieten van de openbare ruimte/natuur) Specifiek voor recreatie en toerisme waren de opvallendst genoemde punten: Stop de verstening van het eiland voor toeristen. De meesten geven aan dat het te druk is of dat er voldoende toeristen zijn. Niet meer groeien. Niet te exclusief worden. Aandacht voor de budget toerist. Behoud van campings. Dagtoeristen meer laten betalen. Toeristen trekken specifiek op de kwaliteiten die Texel al heeft (denk aan de kernwaarden2, maar ook aan zee-verwante zaken). Seizoenverbreding belangrijk voor werkgelegenheid. Texel is in de zomer druk genoeg, niet meer bedden.

Binnen de toeristische tak is best veel diversiteit. Oproep om niet kunstmatig iets in het leven te roepen dat niet op natuurlijke wijze ontstaan is. Duurzaamheid voorop bij toerisme/ondernemen De uitkomsten uit het participatietraject worden meegenomen in het verdere proces van het opstellen van de omgevingsvisie, maar vormen ook zeker belangrijke input voor het opstellen van het Toeristisch Toekomstplan.

1.5 Marketing en ‘Identity Matching’ - 2020 In maart 2020 kreeg het bureau IMA (Identity Matching Academy) de opdracht om input te leveren voor het Toeristisch Toekomstplan. Eerder, in 2013, heeft IMA al een identificatie gedaan van Texel. Dit maakte onderdeel uit van een project en opdracht vanuit de provincie Noord-Holland. Alle kustgemeenten hebben intussen dit traject doorlopen. Die identificatie per plaats/bestemming is beschreven in de uitgave Keuze aan de Kust (2015): https://ima.amsterdam/wp-content/uploads/2017/08/Keuze-aan-de-kust.pdf Sinds het identiteitsonderzoek van Texel in 2013 heeft IMA haar methode doorontwikkeld. IMA heeft een index (CPWW) ontwikkeld voor de waardering van plaatsen in het Noord-Westen van Europa. De CPWW-index is een score waarbij de ‘Coolness’ van een plaats (Cool Place Score) wordt afgezet tegen de economische activiteiten die hiermee verband houden (Warm Welcome-score). Deze aanvulling heeft IMA nu meegenomen in haar opdracht van dit jaar en daarmee een update gedaan van haar onderzoek in 2013. De bedoeling was dat IMA de uitkomsten zou presenteren aan raadsleden en stakeholders op 12 en 13 oktober 2020. Helaas konden deze avonden vanwege de Corona ontwikkelingen niet plaatsvinden.