Agendabundel
Tekst van het document
Advies
1
Mandaat voor budget starterslening Doelenboom Programma
8
Goed wonen, goede bereikbaarheid
Maatschappelijk doel
8.3
Voor voldoende goede woningen zorgen
Beleidsdoel
8.3.2
Meer perspectief op de woningmarkt creëren
Operationeel doel
8.3.2.1
Mogelijkheden voor starters op de woningmarkt creëren
Voorgesteld wordt te besluiten: 1. 2. 3.
de starterslening aan te vullen. het college te mandateren om extra budget vrij te maken voor de starterslening tot een maximum van totaal € 2.000.000,-. het college te verzoeken verantwoording af te leggen via de jaarrekening.
Toelichting De Startersregeling is een groot succes geweest de afgelopen jaren en zoals verwacht is deze veel aangevraagd voor de nieuwgebouwde woningen in de buitendorpen. Hierdoor is het in 2023 beschikbaar gestelde budget bijna uitgegeven. Om aan de nieuwe aanvragen voor starterslening te kunnen voldoen, wordt de raad gevraagd het college te mandateren om extra budget vrij te maken voor de starterslening tot een maximum van totaal € 2.000.000,-. De kosten die gepaard gaan met extra budget kunnen meegenomen worden in de tussenrapportage 2025.
Consequenties Financieel
Bijlagen Ja Nee
Personeel/Organisatie Ja Nee
Majeure risico’s
Ja Nee
Beheer
Ja Nee
Juridisch
Ja Nee
Belanghebbenden
Ja Nee
Beleid
Ja Nee
Structuurvisie
Ja Nee
Inkoop/Aanbesteding
Ja Nee
Regie
Deregulering
Ja Nee
Zaaknummer
3560741
Geen bijlagen.
Mandaat voor budget starterslening Samenvatting Het college besluit de raad voor te stellen om het college mandaat te geven om extra budget voor de starterslening beschikbaar te stellen. Sinds 2023 zijn er veel nieuwbouwwoningen op de markt gekomen. Voor deze woningen is, zoals verwacht, dankbaar gebruik gemaakt van de starterslening. Voor de komende jaren staan er nog een aantal woningbouwprojecten in de planning. Zowel in de koop als huur categorie. Dit kan voor doorstroming zorgen, waardoor starterswoningen beschikbaar kunnen komen. Om snel te kunnen handelen wanneer het budget bij SVn op dreigt te raken vraagt het college mandaat aan de raad om extra budget beschikbaar te stellen tot een maximum van totaal € 2.000.000,De raad zal periodiek middels een RIB geïnformeerd worden over het beschikbare budget. Sinds september 2013 zijn er 162 woningen met behulp van een starterslening aangekocht. Inmiddels zijn er van deze leningen al 55 afgelost. De starterslening voorziet duidelijk in een behoefte bij de start op de woningmarkt.
Mandaat voor budget starterslening Argumenten tot advies De starterslening, bedoeld voor starters op de woningmarkt, is een succes! Inmiddels heeft de raad zeven keer budget vrij gemaakt voor de starterslening. In totaal een bedrag van € 4.200.000,-. Vier keer een bedrag van € 300.000,- (exclusief beheerskosten SVn) bijgedragen voor het verstrekken van de Starterslening, te weten in september 2013, september 2014, mei 2016 en in november 2016. In maart 2021 heeft de raad een bedrag van € 400.000,- (exclusief beheerkosten SVn) bijgedragen en in juni 2022 € 600.000,- (exclusief beheerkosten SVn). De laatste keer in juni 2023 heeft de raad € 2.000.000,- (exclusief beheerkosten SVn) vrijgemaakt. Dit budget is ondergebracht in een revolverend fonds bij SVn. Sinds september 2013 zijn er 162 woningen met behulp van een starterslening aangekocht. Inmiddels zijn er van deze leningen al 55 afgelost. De starterslening voorziet duidelijk in een behoefte bij de start op de woningmarkt. Onderstaande tabellen geven een overzicht hoeveel leningen er per jaar worden aangevraagd en wat er jaarlijks aan rente en aflossing wordt betaald en in het fonds terugkomt. Jaartal
Aantal leningen
Jaartal
Ontvangen aflossingen
Jaartal
Ontvangen rente
2013
1
2016
€ 20,56
2016
€ 67,50
2014
16
2017
€ 1.821,91
2017
€ 10.629,71
2015
9
2018
€ 4.205,90
2018
€ 20.757,40
2016
11
2019
€ 15.355,03
2019
€ 15.689,29
2017
11
2020
€ 22.596,50
2020
€ 12.249,56
2018
10
2021
€ 25.992,78
2021
€ 11.024,26
2019
10
2022
€ 35.999,90
2022
€ 14.544,41
2020
4
2023
€ 45.780,76
2023
€ 18.189,48
2021
15
2024
€ 59.965,22
2024
€ 21.513,22
2022
14
2025
€ 18.855,31
2025
€ 6.349,58
2023
13
Eindtotaal
2024
37
2025
11
Eindtotaal
162
€ 230.593,87
Eindtotaal
€ 131.014,41
In juni 2023 is er voor het laatst budget aangevraagd en afgesproken dat wanneer er nog ca. € 300.000,- in het fonds zit er een aanvullende advisering zal plaatsvinden. Dit om te voorkomen dat de starterslening (tijdelijk) stopgezet moet worden. Ten tijde van het schrijven van dit advies is er nog een budget van ca. € 150.000,- bij de gemeente en € 250.000,- bij SVn. Mandaat Het budget dat aangevraagd is in 2023 is, zoals verwacht, vrij snel opgegaan aan de betaalbare koopwoningen in de buitendorpen. Daarnaast worden er nog steeds woningen bijgebouwd, zowel koop als huurwoningen. Dit kan voor doorstroming gaan zorgen en hierdoor kunnen starterswoningen vrijkomen. Ook is Woontij voornemens om woningen te verkopen. Het extra budget wordt in delen, van € 300.000,- overgemaakt naar het fonds met een maximum van € 2.000.000,-. De raad wordt periodiek op de hoogte gehouden van het beschikbare budget middels een RIB. Het voordeel hiervan is dat het college snel kan handelen wanneer het budget bij SVn op dreigt te raken. Op het moment dat het nu ter beschikking te stellen extra budget van € 2.000.000,- weer richting de € 300.000,gaat zal er weer advisering plaatsvinden.
Alternatieven Mandaat 1.
2.
Geen extra budget meer beschikbaar stellen. Op dit moment zit er nog voldoende budget in het fonds voor ca. 7 startersleningen. Wanneer dit budget op is kunnen er weer startersleningen worden gegeven op het moment dat er voldoende bestaande leningen zijn afgelost. Of periodiek blijven aanvragen, bijvoorbeeld opnieuw € 600.000. Wanneer er nog € 200.000,- budget is, opnieuw budget aanvragen. Hierbij bestaat eerder de kans dat er soms (tijdelijk) geen leningen uitgegeven kunnen worden.
Consequenties van het advies • Financieel Dekking Geen dekking *
Begroting
Beheerskosten SVN,
€ 10.000 structureel extra in
meenemen met de
de begroting vanaf 2026.
Halfjaarrapportage
Jaarrekening
tussenrapportage 2024
* Toelichting De gemeente Texel heeft een revolverend fonds geopend bij SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting). Het uit te geven bedrag wordt geboekt als ‘vordering’, zodat geen beslag op de Algemene Reserve gelegd hoeft te worden. Wel heeft het gevolgen voor onze liquiditeitspositie. De structurele lasten zijn 0,5% van de uitstaande hoofdsom (aan startersleningen) te betalen aan de SVN. Dus als alle startersleningen zijn verstrekt, betaalt de gemeente 0,5% van € 6.200.000,- = 31.000,- per jaar. In de begroting 2025 is al voor beheerskosten een structureel bedrag opgenomen van € 21.000,-, dit moet in 2026 worden verhoogd tot € 31.000,-. De leningen zijn op basis van hypothecaire zekerheid met NHG, dus er is geen financieel risico voor de gemeente.
Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie •
Verordening Starterslening.
(Concept / Voorgenomen)
Raadsbesluit Mandaat voor budget Starterslening Doelenboom Programma
8
Goed wonen, goede bereikbaarheid
Maatschappelijk doel
8.3
Voor voldoende goede woningen zorgen
Beleidsdoel
8.3.2
Meer perspectief op de woningmarkt creëren
Operationeel doel
8.3.2.1
Mogelijkheden voor starters op de woningmarkt creëren
De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie;
Besluit 1. 2. 3.
de starterslening aan te vullen. het college te mandateren om extra budget vrij te maken voor de starterslening tot een maximum van totaal € 2.000.000,-. het college te verzoeken verantwoording af te leggen via de jaarrekening.
Ondertekening
Bijlagen
Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 21 mei 2025, De griffier,
De voorzitter,
Zaaknummer 3560741
Geen bijlagen.
(Concept / Voorgenomen)
Raadsbesluit Mandaat voor budget Starterslening Doelenboom Programma
8
Goed wonen, goede bereikbaarheid
Maatschappelijk doel
8.3
Voor voldoende goede woningen zorgen
Beleidsdoel
8.3.2
Meer perspectief op de woningmarkt creëren
Operationeel doel
8.3.2.1
Mogelijkheden voor starters op de woningmarkt creëren
De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie;
Besluit 1. de starterslening aan te vullen; 2. het college te mandateren om extra budget vrij te maken voor de starterslening tot een maximum van totaal € 2.000.000,-; 3. het college te verzoeken verantwoording af te leggen via de jaarrekening.
Ondertekening
Bijlagen
Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 21 mei 2025, De griffier,
De voorzitter,
Zaaknummer 3560741
Geen bijlagen.
MOTIE
Aandacht voor bewustwording en weerbaarheid rond grensoverschrijdend seksueel gedrag Raad 21-05-2025 Portefeuillehouder R. van de Belt Programma 6 Zorg voor elkaar Toelichting Naar aanleiding van de berichtgeving en discussie over (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in en rond het uitgaansleven en strandrecreatie op Texel, denken wij dat het zinvol en nodig is om (meer) aandacht te besteden aan grensoverschrijdend (seksueel) gedrag. Young4ever zet in haar werkzaamheden al in op weerbaarheid en bewustwording bij de Texelse jeugd. Wij denken dat het nut heeft om daarnaast het onderwerp breder onder de aandacht te brengen. Met name bij de strandwachten, de medewerkers van de gemeente die met de strandwachten te maken hebben, horecaondernemers en portiers in het uitgaansleven. Het doel dat wij willen bereiken, is helpen om medewerkers en omstanders handvatten te geven om gedrag te herkennen en bespreekbaar te maken. Door bewustwording willen we bereiken dat er een cultuur ontstaat waarbinnen sociale normstelling en het bespreekbaar maken van grensoverschrijdend (seksueel) gedrag centraal staan. We beseffen dat we ondernemers en andere betrokkenen niet kunnen verplichten mee te doen. We weten ook dat juist herhaalde aandacht en brede betrokkenheid nodig zijn om effect te sorteren. Er is dus meerjarig inzet op dit onderwerp nodig.
Rutgers heeft bijvoorbeeld een aantal campagnes en trainingen die hiervoor ingezet zouden kunnen worden, zoals deze (of zie hier). Maar we laten de concrete invulling en keuzes in de wijzen waarop doelgroepen bereikt worden aan het college. Vandaar deze motie.
Roept het college op 1.
2. 3.
In de Programmabegroting 2026 een budget op te nemen voor trainingen en een campagne, met als doel de bewustwording en weerbaarheid rond grensoverschrijdend (seksueel) gedrag bij de Texelse jeugd, strandwachten, betrokken medewerkers van de gemeente, horeca en portiers te vergroten. Jaarlijks in de Programmarekening de voortgang en effecten te rapporteren en de gemeenteraad bij de Perspectiefnota 2029 te adviseren over voortzetting, wel of niet, van deze inzet. Roept het college op vooruitlopend op structurele inzet vanaf 2026 te bezien wat er tijdens het komende strandseizoen kan worden gedaan. Bijvoorbeeld door een mobiel steunpunt van het centrum tegen seksueel geweld of stickers met telefoonnummer/whatsapp waar je een onveilige situatie kunt melden te verspreiden (Bijvoorbeeld op deze wijze).
“Er is bij verenigingen veel behoefte om de cultuur te veranderen” Het nieuwe collegejaar gaat bijna van start! Groepjes eerstejaars studenten leren vanaf vandaag hun stad, de studentenorganisaties én elkaar kennen tijdens de introductieperiode. Rutgers grijpt samen met 8 studentenverenigingen dit moment aan om aandacht te vragen voor de vernieuwde Ben je oké? – campagne. Met deze campagne speciaal gericht op alle studenten, kunnen studentenorganisaties grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar maken. Campagneleider Maartje Puts is aan het woord. Onderzoeken tonen aan dat jongeren in de leeftijd 16-24 het vaakst te maken krijgen met grensoverschrijdend gedrag. Onderzoek van Amnesty laat zien dat ruim 1 op de 10 vrouwelijke studenten tijdens hun studententijd seksuele penetratie heeft meegemaakt zonder hiermee in te stemmen. Hoe komt dit? “Het is een groep die risico loopt. Jongeren van deze leeftijd ontmoeten nieuwe mensen en beginnen vaak met seks. Zij gaan veel uit en willen graag bij de groep horen. Hierdoor gaan ze soms over hun eigen en andermans grenzen. Daarnaast bestaan op veel verenigingen nog traditionele opvattingen over mannen en vrouwen ‘en zijn er machtsverschillen tussen leden onderling. Bijvoorbeeld tussen ouderejaars en eerstejaars, of wanneer mensen een positie hebben in het bestuur.
Deze factoren dragen bij aan een cultuur die grensoverschrijdend gedrag in de hand werkt. Bovendien weten we uit onderzoek dat alcohol en andere verdovende middelen het risico op grensoverschrijdend gedrag aanzienlijk vergroten. We zijn blij dat studentenverenigingen zelf initiatief nemen om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en ondersteunen ze daar graag in.” Met de Ben je oké?-campagne zijn uitspraken over sperma-emmers dus verleden tijd? “Met deze campagne maken studentenorganisaties grensoverschrijdend gedrag op hun vereniging allereerst bespreekbaar. Zij dragen op deze manier actief bij aan een cultuurverandering waarin iedereen zich fijn en veilig voelt. We zien dat besturen aan de slag willen met preventief beleid en meldingsstructuren , maar ze weten niet altijd hoe ze dat moeten doen. Deze campagne helpt hen daarbij allereerst door de gewenste omgangsnormen binnen de vereniging bespreekbaar te maken met boegbeelden van de verenigingen zelf. Zij dragen de campagneboodschap actief uit: ‘Zie je ongewenst seksueel gedrag? Vraag dan aan degene die het overkomt: ‘Ben je oké?’.
En voor wat betreft de vrouwonvriendelijke uitspraken: als je hoort dat een jaarclub of dispuut zulke uitspraken doet, dan ben je als vereniging met behulp van de campagne beter toegerust om dit bespreekbaar te maken.” Wat is er nieuw aan de campagne? “De campagne is speciaal voor studenten in een nieuw jasje gestoken. De nieuwe campagne sluit qua stijl en tone of voice beter aan op de cultuur en de belevingswereld van studenten. Centraal in de campagne staan boegbeelden van 8 verenigingen uit het hele land. Zij dragen actief uit welke omgangsnormen op hun vereniging gewenst zijn. Hiermee laten de verenigingen zien: Bij ons is het heel oké om elkaars grenzen te checken, iedereen kan zich hier veilig voelen. Verenigingen die meedoen zijn: Augustinus uit Leiden, BOW uit Nijmegen, DSB uit Delft, D.E.R.M. en L.A.N.X. uit Amsterdam, Atlas uit Utrecht, Unitas uit Wageningen en Complex uit Tilburg.
MOTIE
Aandacht voor bewustwording en weerbaarheid rond grensoverschrijdend seksueel gedrag Raad 21-05-2025 Portefeuillehouder R. van de Belt Programma 6 Zorg voor elkaar Toelichting Naar aanleiding van de berichtgeving en discussie over (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in en rond het uitgaansleven en strandrecreatie op Texel, denken wij dat het zinvol en nodig is om (meer) aandacht te besteden aan grensoverschrijdend (seksueel) gedrag. Young4ever zet in haar werkzaamheden al in op weerbaarheid en bewustwording bij de Texelse jeugd. Wij denken dat het nut heeft om daarnaast het onderwerp breder onder de aandacht te brengen. Met name bij de badmeesters, de medewerkers van de gemeente die met de badmeesters te maken hebben, horecaondernemers en portiers in het uitgaansleven. Het doel dat wij willen bereiken, is helpen om medewerkers en omstanders handvatten te geven om gedrag te herkennen en bespreekbaar te maken. Door bewustwording willen we bereiken dat er een cultuur ontstaat waarbinnen sociale normstelling en het bespreekbaar maken van grensoverschrijdend (seksueel) gedrag centraal staan. We beseffen dat we ondernemers en andere betrokkenen niet kunnen verplichten mee te doen. We weten ook dat juist herhaalde aandacht en brede betrokkenheid nodig zijn om effect te sorteren. Er is dus meerjarig inzet op dit onderwerp nodig.
Rutgers heeft bijvoorbeeld een aantal campagnes en trainingen die hiervoor ingezet zouden kunnen worden, zoals deze (of zie hier). Maar we laten de concrete invulling en keuzes in de wijzen waarop doelgroepen bereikt worden aan het college. Vandaar deze motie.
Roept het college op 1.
2. 3.
In de Programmabegroting 2026 een budget op te nemen voor trainingen en een campagne, met als doel de bewustwording en weerbaarheid rond grensoverschrijdend (seksueel) gedrag bij de Texelse jeugd, strandwachten, betrokken medewerkers van de gemeente, horeca en portiers te vergroten. Jaarlijks in de Programmarekening de voortgang en effecten te rapporteren en de gemeenteraad bij de Perspectiefnota 2029 te adviseren over voortzetting, wel of niet, van deze inzet. Roept het college op vooruitlopend op structurele inzet vanaf 2026 te bezien wat er tijdens het komende strandseizoen kan worden gedaan. Bijvoorbeeld door een mobiel steunpunt van het centrum tegen seksueel geweld of stickers met telefoonnummer/whatsapp waar je een onveilige situatie kunt melden te verspreiden (Bijvoorbeeld op deze wijze).
“Er is bij verenigingen veel behoefte om de cultuur te veranderen” Het nieuwe collegejaar gaat bijna van start! Groepjes eerstejaars studenten leren vanaf vandaag hun stad, de studentenorganisaties én elkaar kennen tijdens de introductieperiode. Rutgers grijpt samen met 8 studentenverenigingen dit moment aan om aandacht te vragen voor de vernieuwde Ben je oké? – campagne. Met deze campagne speciaal gericht op alle studenten, kunnen studentenorganisaties grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar maken. Campagneleider Maartje Puts is aan het woord. Onderzoeken tonen aan dat jongeren in de leeftijd 16-24 het vaakst te maken krijgen met grensoverschrijdend gedrag. Onderzoek van Amnesty laat zien dat ruim 1 op de 10 vrouwelijke studenten tijdens hun studententijd seksuele penetratie heeft meegemaakt zonder hiermee in te stemmen. Hoe komt dit? “Het is een groep die risico loopt. Jongeren van deze leeftijd ontmoeten nieuwe mensen en beginnen vaak met seks. Zij gaan veel uit en willen graag bij de groep horen. Hierdoor gaan ze soms over hun eigen en andermans grenzen. Daarnaast bestaan op veel verenigingen nog traditionele opvattingen over mannen en vrouwen ‘en zijn er machtsverschillen tussen leden onderling. Bijvoorbeeld tussen ouderejaars en eerstejaars, of wanneer mensen een positie hebben in het bestuur.
Deze factoren dragen bij aan een cultuur die grensoverschrijdend gedrag in de hand werkt. Bovendien weten we uit onderzoek dat alcohol en andere verdovende middelen het risico op grensoverschrijdend gedrag aanzienlijk vergroten. We zijn blij dat studentenverenigingen zelf initiatief nemen om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en ondersteunen ze daar graag in.” Met de Ben je oké?-campagne zijn uitspraken over sperma-emmers dus verleden tijd? “Met deze campagne maken studentenorganisaties grensoverschrijdend gedrag op hun vereniging allereerst bespreekbaar. Zij dragen op deze manier actief bij aan een cultuurverandering waarin iedereen zich fijn en veilig voelt. We zien dat besturen aan de slag willen met preventief beleid en meldingsstructuren , maar ze weten niet altijd hoe ze dat moeten doen. Deze campagne helpt hen daarbij allereerst door de gewenste omgangsnormen binnen de vereniging bespreekbaar te maken met boegbeelden van de verenigingen zelf. Zij dragen de campagneboodschap actief uit: ‘Zie je ongewenst seksueel gedrag? Vraag dan aan degene die het overkomt: ‘Ben je oké?’.
En voor wat betreft de vrouwonvriendelijke uitspraken: als je hoort dat een jaarclub of dispuut zulke uitspraken doet, dan ben je als vereniging met behulp van de campagne beter toegerust om dit bespreekbaar te maken.” Wat is er nieuw aan de campagne? “De campagne is speciaal voor studenten in een nieuw jasje gestoken. De nieuwe campagne sluit qua stijl en tone of voice beter aan op de cultuur en de belevingswereld van studenten. Centraal in de campagne staan boegbeelden van 8 verenigingen uit het hele land. Zij dragen actief uit welke omgangsnormen op hun vereniging gewenst zijn. Hiermee laten de verenigingen zien: Bij ons is het heel oké om elkaars grenzen te checken, iedereen kan zich hier veilig voelen. Verenigingen die meedoen zijn: Augustinus uit Leiden, BOW uit Nijmegen, DSB uit Delft, D.E.R.M. en L.A.N.X. uit Amsterdam, Atlas uit Utrecht, Unitas uit Wageningen en Complex uit Tilburg.
Motie
Behoud authenticiteit van de Texelse dorpen! Raad 21-05-2025 Portefeuillehouder C. Hooijschuur Programma 3 Mooi en gastvrij Texel/ Texel werkt Toelichting Texel staat bekend om zijn unieke dorpsgezichten, karakteristieke straatjes en historische gevels. Deze authentieke elementen dragen niet alleen bij aan de identiteit en charme van ons eiland, maar vormen ook een belangrijke trekpleister voor bewoners en bezoekers. Helaas zien wij steeds vaker dat oude gevels en klinkerstraatjes in onze Texelse dorpen worden ingeruild voor moderne, minder karakteristieke bebouwing en bestrating. Hierdoor verdwijnt stukje bij beetje de sfeer die Texel zo bijzonder maakt. Dit baart ons zorgen. Wij willen daarom meer in zetten op het behoud van de authentieke straten en gevels in de dorpskernen. Het hergebruiken van oude materialen kan al bijdragen aan het terugbrengen van sfeer in de straatjes, door het gebruik van oude klinkers. Daarnaast zien wij ook een rol voor de Commissie Omgevingskwaliteit om ook bij de herinrichting van straten in de dorpskernen gevraagd en ongevraagd advies te geven. Ook willen wij het college vragen om met de Commissie Omgevingskwaliteit in gesprek te gaan over het behoud van de authentieke straatjes en gevels in de dorpskernen. Deze uitkomsten kunnen meegenomen worden bij het welstandsbeleid, welke volgend jaar in 2026 geactualiseerd zal worden.
Wij vinden dat de gemeente het goede voorbeeld moet geven in het behoud van onze kernwaarden. Vandaar deze motie.
Roept het college op: • • •
om bij de herinrichting van straten in de dorpskernen zoveel mogelijk oude materialen her te gebruiken en deze kosten mee te nemen bij de investeringsaanvraag; de rol van de Commissie Omgevingskwaliteit te versterken door hen altijd advies te laten geven over reconstructies en rehabilitaties van wegen, straten en pleinen; samen met de Commissie Omgevingskwaliteit in kaart te brengen welke karakteristieke straatjes en gevels behouden dienen te worden en aan te geven hoe geborgd kan worden dat karakteristieke straatjes hun uitstraling kunnen behouden, en de resultaten daarvan te verwerken in de nota Welstandsbeleid, die in 2026 geactualiseerd wordt.
MOTIE
Aansluiting gemeente Texel bij de Berichtenbox van MijnOverheid Raad 21-05-2025 Portefeuillehouder R. van de Belt Programma 0 Voor en door bewoners Toelichting Veel Nederlanders geven aan dat zij hun correspondentie met de overheid liever digitaal ontvangen dan op papier. Digitale communicatie is duurzamer, efficiënter en vaak toegankelijker voor inwoners, waardoor zij belangrijke informatie sneller en makkelijker kunnen ontvangen en terugvinden. De Berichtenbox van MijnOverheid biedt een betrouwbare en veilige manier voor gemeenten om digitaal met inwoners te communiceren. Een groot aantal Nederlandse gemeenten is inmiddels aangesloten bij deze Berichtenbox, waarmee zij inwoners beter kunnen bedienen en tegelijkertijd kosten kunnen besparen op print en post. Op dit moment is de gemeente Texel nog niet aangesloten bij de Berichtenbox van MijnOverheid. Onze fractie vindt het belangrijk om te investeren in een moderne dienstverlening en de toegankelijkheid van gemeentelijke communicatie voor inwoners te verbeteren. Vandaar deze motie.
Roept het college op 1. Zo spoedig mogelijk stappen te zetten om als gemeente Texel aan te sluiten bij de Berichtenbox van MijnOverheid, zodat inwoners van Texel, die dat willen, de mogelijkheid krijgen om gemeentelijke post digitaal te ontvangen; 2. Bij de Programmabegroting 2026 een voorstel te doen waarin concreet staat omschreven hoe deze aansluiting gerealiseerd kan worden, welke financiële middelen daarvoor benodigd zijn, en binnen welke termijn aansluiting gerealiseerd kan worden.
MOTIE
Aansluiting gemeente Texel bij de Berichtenbox van MijnOverheid Raad 21-05-2025 Portefeuillehouder R. van de Belt Programma 0 Voor en door bewoners Toelichting Veel Nederlanders geven aan dat zij hun correspondentie met de overheid liever digitaal ontvangen dan op papier. Digitale communicatie is duurzamer, efficiënter en vaak toegankelijker voor inwoners, waardoor zij belangrijke informatie sneller en makkelijker kunnen ontvangen en terugvinden. De Berichtenbox van MijnOverheid biedt een betrouwbare en veilige manier voor gemeenten om digitaal met inwoners te communiceren. Een groot aantal Nederlandse gemeenten is inmiddels aangesloten bij deze Berichtenbox, waarmee zij inwoners beter kunnen bedienen en tegelijkertijd kosten kunnen besparen op print en post. Op dit moment is de gemeente Texel nog niet aangesloten bij de Berichtenbox van MijnOverheid. Onze fractie vindt het belangrijk om te investeren in een moderne dienstverlening en de toegankelijkheid van gemeentelijke communicatie voor inwoners te verbeteren. Vandaar deze motie.
Roept het college op 1. Zo spoedig mogelijk stappen te zetten om als gemeente Texel aan te sluiten bij de Berichtenbox van MijnOverheid, zodat inwoners van Texel, die dat willen, de mogelijkheid krijgen om gemeentelijke post digitaal te ontvangen; 2. Bij de Programmabegroting 2026 een voorstel te doen waarin concreet staat omschreven hoe deze aansluiting gerealiseerd kan worden, welke financiële middelen daarvoor benodigd zijn, en binnen welke termijn aansluiting gerealiseerd kan worden.
Motie
Verzoek tot verplaatsing nieuw Georgiërsmonument Raad 21-05-2025 Portefeuillehouder Burgemeester Programma 0 Voor en door bewoners Aanleiding en situatie
Recent is een nieuw monument geplaatst ter nagedachtenis aan de Georgische militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Hoewel het monument is gevestigd op grond van Defensie, heeft de gemeente de vergunning verleend voor deze locatie. Door deze plaatsing raakt het bestaande (Sovjet)monument echter grotendeels uit het zicht. Bovendien leidt de aard en de gekozen locatie van het nieuwe monument bij sommige inwoners tot onrust, mede omdat het als een politiek statement wordt gezien. Historische context en respect Volgens ons moeten monumenten bijdragen aan historisch bewustzijn, respect voor de complexiteit van het verleden en het bevorderen van verbinding in de samenleving. De huidige situatie veroorzaakt echter eerder verdeeldheid en gaat ten koste van de zichtbaarheid van het oorspronkelijke monument. Voorbeeldfunctie en oplossingen Uit voorbeelden in andere gemeenten blijkt dat omstreden of gevoelige historische objecten niet hoeven te worden verwijderd of verhuld, mits er voldoende duiding en context worden geboden. Een verplaatsing van het Georgiërsmonument, kan de ontstane onrust verminderen en de samenhang met het al bestaande monument herstellen. Vandaar deze motie.
Verzoekt het college 1. bij de Minister van Defensie aan te dringen op een verplaatsing van het recent geplaatste Georgiërsmonument naar een alternatieve locatie, zodanig dat de wens tot herdenking recht wordt gedaan en het oorspronkelijke monument weer goed zichtbaar wordt. 2. in de communicatie rondom dit verzoek te benadrukken dat verplaatsing géén verwijdering of veroordeling is, maar juist een zorgvuldige en respectvolle benadering van de gedeelde geschiedenis; te onderstrepen dat het gaat om het waarborgen van een respectvol herdenkingsklimaat, waarin zowel het oude als het nieuwe monument een passende plek krijgen. 3. de gemeenteraad binnen drie maanden te informeren over de voortgang en de uitkomsten van het overleg met Defensie.
Overzicht brieven aan de raad Klik hier voor het overzicht.
Raadsvergadering Dossiernummer Extern Zaak ID Vertrouwelijk Vergaderdatum Agendapunt Titel Portefeuillehouder
2223 3548845 Nee 7 mei 2025 20 Advies inwonersberaad 'Voldoende energie' H. Kieft
Geagendeerd
Vergaderdatum
B&W
11 maart 2025
Raadscommissie
9 april 2025
Raadsvergadering
16 april 2025
Raadsvergadering
7 mei 2025
Toelichting Het inwonersberaad is vorig jaar op initiatief van de gemeenteraad opgezet om oplossingen te bedenken voor het Texelse energievraagstuk. In dit advies wordt nader ingegaan op de voorgestelde acties van het inwonersberaad en op welke wijze hier een vervolg aan te geven. Uiterlijk december 2025 wordt de raad middels een raadsinformatiebrief geinformeerd over de voortgang van het programma Duurzaamheid, waarin de adviezen van het inwonersberaad zijn opgenomen.
Advies Zaaknummer
3548845 1
Advies Inwonersberaad 'Voldoende energie' Programma 7 Volksgezondheid, duurzaam en schoon 7.4 Milieubeheer Advies Voorgesteld wordt te besluiten: 1. Het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de voorgestelde acties zoals opgenomen onder de kopjes ‘besparen’, ‘opwekken’, ‘opslaan, gebruiken & (ver)delen’ en ‘beheren’; 2. € 55.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de periode 2026 t/m 2029 voor de uitvoering van de voorgestelde acties, zoals kosten voor onderzoek, externe advisering en het lokaal energie-expertteam en dat mee te nemen in de begrotingscyclus van 2026; 3. De restant middelen uit het krediet van het raadsbesluit ‘Zonnepanelen projecten’ à € 173.612 uit 2024 mee te nemen en in te zetten voor investeringen in eigendom van de gemeente als gevolg van de adviezen van het inwonersberaad.
Toelichting Het inwonersberaad is vorig jaar op initiatief van de gemeenteraad opgezet om oplossingen te bedenken voor het Texelse energievraagstuk. In dit advies wordt nader ingegaan op de voorgestelde acties van het inwonersberaad en op welke wijze hier een vervolg aan te geven. Uiterlijk december 2025 wordt de raad middels een raadsinformatiebrief geinformeerd over de voortgang van het programma Duurzaamheid, waarin de adviezen van het inwonersberaad zijn opgenomen.
Bijlagen 1. 2.
Het adviesrapport van het Texels Inwonersberaad Gemeentelijke reactie op het inwonersberaad
Consequenties
Personeel/Organisatie Juridisch Beleid Financieel
Inkoop/Aanbesteding Deregulering Majeure risico’s Beheer
Belanghebbenden Structuurvisie
Advies Inwonersberaad 'Voldoende energie' Samenvatting Vorig jaar is op initiatief van de gemeenteraad een inwonersberaad opgezet om oplossingen te bedenken voor het Texels energievraagstuk: ‘Hoe blijft Texel voorzien van voldoende energie?’. Deze groep inwoners - die op basis van een gewogen loting een afspiegeling vormen van de Texelse samenleving - heeft zich in 6 bijeenkomsten in het najaar van 2024 verdiept in het onderwerp om te komen tot een set adviezen. Basis: adviezen met ondergrens 70% stemmen De gemeente is de groep inwoners dankbaar voor hun inzet en voor de opbrengst. Ondanks dat er in de staart van het proces ruis is ontstaan, ligt er een waardevolle set met adviezen waar Texel op door kan bouwen. De oorspronkelijke adviezen met een ondergrens van 70% van de stemmen zoals die zaterdag 14 december 2024 in stemming zijn gebracht, zijn meegenomen in dit raadsvoorstel. Alle overige adviezen zijn als bijlage van het raadsvoorstel inzichtelijk. Aansluiting duurzaamheidprogramma en duidelijke focus Het inwonersberaad heeft een samenhangend geheel van maatregelen op het gebied van besparing, lokale duurzame opwek, opslag en gebruik voorgesteld. De adviezen sluiten goed aan bij de ontwikkelingen van het nieuwe gemeentelijk programma duurzaamheid waarvoor momenteel nieuwe medewerkers worden geworven.
Bovendien bieden de adviezen een duidelijke focus waarbij een van de eerste concrete acties zal zijn om te komen tot een realistische planning. Twee adviezen: pas op de plaats Slechts 2 adviezen van het inwonersberaad hebben de toets op praktische, juridische en financiële haalbaarheid niet doorstaan. Dat betreffen de adviezen over blue-energy en de aardwarmtewinning middels een waterbel in het noorden van Texel. De gemeente volgt deze vormen van opwek al geruime tijd. Tot op heden hebben uitkomsten van eerdere onderzoeken nog niet geleid tot marktconforme oplossingen met leveringsbetrouwbaarheid. Bovendien zijn het erg dure investeringen. Volgens het college is het verstandiger om hierin samen op te (blijven) trekken met regionale en provinciale partijen en lopende onderzoeken af te wachten. Wel houdt de gemeente haar blik scherp op de nieuwste ontwikkelingen op deze gebieden. Dat blijft ze ook doen in samenwerking met het op te richten lokale energie-expertteam op de middellange en lange termijn. Budget uitvoering Om uitvoering te geven aan de aangenomen acties volgend uit de adviezen van het inwonersberaad vraagt het college van B&W de gemeenteraad aanvullend op de beschikbare middelen structureel € 55.000 beschikbaar te stellen bij de begroting 2026.
Advies Inwonersberaad 'Voldoende energie' Bestuurlijke waardering Voordat we ingaan op de inhoud van de adviezen, is het van belang om een paar dingen vast te stellen. De vraag die is gesteld aan het Texels InwonersBeraad (TIB) was een complexe en ingewikkelde vraag: ‘Hoe blijft Texel voorzien van voldoende energie?’ De vraag heeft veel technische en ook ruimtelijke aspecten. Geen gemakkelijke vraag. Was de vraag te ingewikkeld en te complex voor een inwonersberaad, zoals hier en daar werd opgemerkt? Als college zijn we expliciet positief over de uitkomst van het TIB, laat dat duidelijk zijn. Zowel technisch als ruimtelijk heeft het TIB op een representatieve basis richtingen gegeven waar we als gemeente mee verder kunnen en willen. Moeten er nog zaken verder worden uitgewerkt? Jazeker, en dat gaan we ook doen met groot respect voor de inzet van het TIB. Ruimtelijk heeft het TIB de politieke uitgangssituatie bevestigd dat grote windmolens en grote zonneparken zich lastig laten combineren met de Texelse landschappelijke kernwaarden. Daarom adviseert het TIB tegen dergelijke oplossingen. Dat is een duidelijk signaal van een representatieve groep inwoners en dat signaal respecteren we. Technisch heeft het TIB ook richting gegeven.
In de adviezen ligt veel nadruk op lokale samenwerking, energiebesparing en ontzorging van inwoners daarbij, minder of geen drempels voor microwindopwek, slimme oplossingen en opslag. De adviezen zijn in een eerste ronde getoetst op de criteria die de Raad meegaf: praktische, juridische en financiële haalbaarheid. Op twee na hebben de adviezen deze eerste toetst doorstaan. We nemen deze adviezen daarom mee bij de verdere invulling van het Programma Duurzaamheid. Zie Document Texel - RIB 24-109 Programma Duurzaamheid 2025 - iBabs Publieksportaal. We zijn bij deze verdere invulling afhankelijk van de bemensing van het team Duurzaamheid, gelukkig begint daar vorm in te komen. Daarmee zijn de adviezen input voor een Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Wij verwachten uiterlijk in het vierde kwartaal de Raad te kunnen informeren over een dergelijk uitvoeringsprogramma, en ondertussen pakken we met de beschikbare capaciteit al zaken op.
Argumenten tot advies Het Texels Inwonersberaad is vorig jaar op initiatief van de gemeenteraad opgezet om oplossingen te bedenken voor het Texelse energievraagstuk. De groep inwoners heeft zich in 6 bijeenkomsten gebogen over het vraagstuk: ‘Hoe blijft Texel voorzien van voldoende energie op de korte en op de lange termijn?’ In de bijeenkomsten hebben de deelnemers zich verdiept in de materie, werd gesproken met verschillende experts, zijn meningen en ideeën uitgewisseld en zijn adviezen opgesteld waarop uiteindelijk werd gestemd. Het inwonersberaad is van tevoren overeengekomen om de adviezen ‘met een ruime meerderheid’ aan te nemen. De drempel stelden zij hierbij op 70%. Adviezen die de drempel niet hebben gehaald, zijn wel in het adviesrapport van het inwonersberaad opgenomen, maar niet meegenomen bij de gemeentelijk reactie van dit voorstel. Hier is voor gekozen uit respect voor het democratische proces van het inwonersberaad. Hieronder leest u de samenvatting met de voorgestelde acties van de gemeentelijke reactie op het adviesrapport van het inwonersberaad. De nummering komt overeen met de nummering van de adviezen uit het rapport van het inwonersberaad. In het blauw staan samenvattende teksten van de adviezen van het inwonersberaad.
Voor een nadere onderbouwing op de voorgestelde acties en de aansluiting met het gemeentelijk programma Texel Duurzaam, zie RIB Programma Texel (zelfvoorzienend en) duurzaam d.d. 12 december 2024, verwijzen wij u naar de bijlage ‘Gemeentelijke reactie op advies inwonersberaad’.
Besparen Advies 1. Energie besparen Zet meer in op energie besparen! ‘Wat je niet verbruikt, hoef je niet op te wekken’, aldus het inwonersberaad. Ontwikkel besparingsprogramma’s gericht op huishoudens, bedrijven & vakantiewoningen en focus op isolatie, energiezuinige apparatuur & slimme thermostaten, zijn de adviezen. Acties besparen: Uit de bijlage ‘Gemeentelijke reactie op advies inwonersberaad’ blijkt dat er door de gemeente al veel acties zijn uitgevoerd of op de planning staan. De gemeente ziet ook meerwaarde in een brede samenwerking, onder andere door het oprichten van een lokaal energie-expertteam. Hierbij is ook aandacht voor bestaande samenwerkingen, welke wellicht samengebracht kunnen worden met het lokaal energie-expertteam. Het advies van het inwonersberaad en het gemeentelijk programma samenbrengend wordt voorgesteld aan de volgende acties uitvoering te geven.
•
•
• •
We richten samen met TexelEnergie en het Texels Ondernemersplatform een lokaal energieexpertteam op met een proactieve houding en de volgende taken: - Dienen als centraal aanspreekpunt en informeren en ondersteunen bij alle energiebesparingsvragen van inwoners en bedrijven. - Stimuleren van het gebruik van slimme thermostaten en energiebeheer-systemen. Het expertteam gaat na op welke wijze dit vorm gegeven kan worden. Subsidieregeling slimme thermostaat kan wellicht voor huurders via het restant budget gemeentelijk subsidiefonds i.p.v. kleine maatregelen. - Aanbieden en uitvoeren van gratis energiescans voor huishoudens, vakantiewoningen & bedrijven en het geven van een advies op maat. - Stimuleren van isolatiemaatregelen en energiezuinige apparatuur. - Ontwikkelen en uitvoeren van een bewustwordingscampagne van energiebesparing voor inwoners en bedrijven. - Collectief inkopen van energiebesparende materialen. - Monitoren en evalueren van energiebesparende maatregelen en terugkoppeling naar de gemeente. - Proactief communiceren naar VVE’s van vakantiewoningen om energieverbruik te verlagen en stimuleren hun energielabel naar tenminste A op te trekken. - Ondersteunen en (proactief) adviseren van de gemeente bij (nieuwe) ontwikkelingen van energiebesparende maatregelen en het anticiperen daarop met aangepaste regelgeving en/of voorzieningen.
We richten een overzichtspagina in op de website van de gemeente Texel met links naar allerhande informatie over energiebesparing, -opwekking, -opslag en -beheer. Of we maken een duidelijke en directe link over en weer naar www.texelgeeftenergie.nl en regelen het vanuit daar. Te denken valt aan onder andere de opgestelde beleidsregels, subsidieregelingen, verwijzingen naar andere platformen en/of regionale, provinciale of landelijke regelingen. We genereren regelmatig aandacht voor het onderwerp in de lokale media en via de socials met een (reclame)campagne (meer naar 1 platform, media/sociale media/dorpsloketten). We richten samen met het lokaal energie-expertteam en eventuele andere lokale stakeholders ook een platform á la ‘duurzaam bouwloket’ voor Texelse ondernemers op.
Opwekken Advies 2. Windenergie Het inwonersberaad geeft aan geen voorstander te zijn van grote windmolens, maar wel van windwokkels, micro windmolens en vrijwel onzichtbare windturbines (maximale (tip)hoogte 3 m). Advies 3. Zonne-energie Met betrekking tot zonne-energie geeft het inwonersberaad aan geen voorstander te zijn van grote zonneweides, maar wel voor het opwekken van zonne-energie via bestaande (overheids)infrastructuur, zoals fietspaden en carports en zonnepanelen op daken, muren en andere oppervlakken van gebouwen (woningen en bedrijfsgebouwen). Ook raadt het inwonersberaad aan via een coöperatie zonnepanelen collectief te bezitten en te beheren. Advies 4. Energie uit water Voor energie uit water stemde het inwonersberaad met meerderheid van stemmen (74%) voor het opwekken van zogenaamde blue energy (energie uit verschil tussen zout- en zoetwater). Advies 5. Aardwarmte Het inwonersberaad adviseert om in te zetten op de ontwikkeling van aardwarmtewinning uit de aanwezige aardwarmte (waterreservoir op ca 2800 meter diepte) nabij de Hoofdweg. Deze manier van elektriciteitswinning is constant (onafhankelijk van weersomstandigheden), volledig CO2-vrij, opschaalbaar (1 unit levert 15-20% van de Texelse energiebehoefte), hoog subsidiabel en kan budgetneutraal gerealiseerd worden, aldus het inwonersberaad.
Acties opwekken: Ook op het gebied van opwekken zijn al veel acties uitgevoerd of lopende. Het gemeentelijk advies bij ‘4. Energie uit water’ en ‘5. Aardwarmte’ wijkt af van het advies van het inwonersberaad. We volgen deze vormen van opwek al geruime tijd. Tot op heden hebben uitkomsten van eerdere onderzoeken nog niet geleid tot marktconforme oplossingen met leveringsbetrouwbaarheid. Met betrekking tot deze adviezen wordt voorgesteld uitkomsten van lopende onderzoeken af te wachten alvorens te investeren. Beide adviezen van het inwonersberaad worden door de gemeentelijke organisatie op dit moment als niet financieel uitvoerbaar aangemerkt. Het advies van het inwonersberaad en het gemeentelijk programma samenbrengend wordt voorgesteld aan de volgende acties uitvoering te geven. •
• • •
We stellen nadere (beleids)regels (of een uitnodigingskader) op voor ‘vrijwel onzichtbare’ windturbines, windwokkels en micro windmolens met een (tip)hoogte van maximaal 3 meter, geluidsnormen en gebiedsaanwijzingen. We stellen stimuleringsregelingen op, zoals bijvoorbeeld een subsidieregeling voor micro windturbines, -wokkels en molens en een subsidieregeling voor zonnepanelen. We gaan de samenwerking aan met het lokale energie-expertteam en eventuele andere lokale partijen voor collectief bezit en beheer van zonnepanelen. We onderzoeken of een pro-actieve benadering van specifieke doelgroepen toegepast kan worden.
Opslaan, gebruiken & (ver)delen Advies 6. Lokaal opwekken en opslaan Het advies van het inwonersberaad is om energyhubs te introduceren. Binnen deze eigen stroomnetten kunnen aansluitingen (organisaties & particulieren) gezamenlijk energie opwekken, opslaan, verbruiken & (ver)delen. Te denken valt aan collectieven zoals een bedrijventerrein, een nieuwbouwproject en/of cluster van Sporthal, Skool, OSG, gemeentehuis, zwembad etc. Daarnaast zegt het inwonersberaad; stimuleer TESO om door middel van innovatie zelfvoorzienend te worden in hun energiebehoefte. Advies 7. Energieopslag Met betrekking tot energieopslag is het inwonersberaad voorstander van het stimuleren en bevorderen van de installatie van lithium of zout batterijen, zowel voor de thuissituatie, buurt als het hele eiland. Dit vooral om de WadKabel te ontlasten en het elektriciteitsnet op Texel te stabiliseren. Acties opslaan, gebruiken & (ver)delen: Ook op het gebied van opslaan, gebruiken & (ver)delen hebben we de adviezen van het inwonersberaad naast het gemeentelijk programma gelegd en wordt voorgesteld aan onderstaande acties uitvoering te geven. •
•
• • •
•
We inventariseren samen met Taskforce Netcongestie en het lokaal energie-expertteam in welke gebieden er netcongestieproblemen zijn om vervolgens samen met de netbeheerder te kunnen bepalen welke oplossingen kunnen bijdragen. We onderzoeken samen met TaskForce Netcongestie en het lokaal energie-expertteam de bestaande mogelijkheden/regelingen binnen de regio, provincie en het rijk voor energiehubs en bieden zonodig ondersteuning bij het doen van (subsidie)aanvragen. We zetten de zelfvoorzienendheid van TESO vast op de agenda van de structurele overleggen met TESO en bieden ondersteuning/hulp waar dit nodig is. We onderzoeken samen met (lokale) stakeholders gebiedsgerichte oplossingen voor energieopslag in de vorm van batterijen. We onderzoeken de mogelijkheden van slimme sturing en gebruik van diverse (thuis)batterijen binnen het netwerk en stellen daar dan gebruiks-/spelregels voor op. Daarna kan gekeken worden naar eventuele stimuleringsregelingen (rentevrije leningen, subsidie). We continueren het structurele gesprek met de netbeheerder over de aanleg van een 3e wadkabel en we zoeken samen met de netbeheerder naar financiering voor de voorbereiding (onderzoeken) die nodig is voor de aanleg van deze wadkabel. Dit om het proces te versnellen en om stroomuitval in de toekomst te voorkomen.
Beheren Advies 8. Organisatie en regelgeving Bij het onderwerp organisatie en regelgeving werden 3 adviezen met meer dan 70% van de stemmen aangenomen. Het ging om het creëren van ruimte in het omgevingsplan om verduurzaming en innovatieve energieoplossingen mogelijk te maken via een binnenplanse vrijstelling, het aanstellen van een energie-ambassadeur en het leren van lessen uit het verleden. Advies 9. Algemeen De voorstellen onder dit kopje hebben de grens van 70% niet gehaald en worden hier niet verder behandeld. Acties beheren Op het gebied van beheren heeft het inwonersberaad bij verschillende onderwerpen iets gezegd over het stellen van algemene regels, vergunningplichten en/of het vergunningsvrij maken van bepaalde activiteiten. Nader moet worden uitgewerkt welke regelgeving van toepassing is, wie daarvoor het bevoegd gezag is, en – wanneer dat de gemeente is – welke keuzes dan gemaakt worden. Benadrukt wordt dat het niet alleen en niet altijd de gemeente is die regels stelt of kan stellen. Hierover wordt nader ingegaan in de bijlage ‘Gemeentelijke reactie’. Samenbrengend het adviesrapport van het inwonersberaad en de gemeentelijke reactie wordt voorgesteld aan onderstaande acties uitvoering te geven. • • • •
•
We creëren ruimte in het omgevingsplan om verduurzaming en innovatieve energieoplossingen mogelijk te maken via een binnenplanse vrijstelling. We onderzoeken de mogelijkheden om het vergunningenproces voor energiebesparing, opwekking, -opslag en -distributiesystemen te vereenvoudigen. We ontwikkelen een integraal energiestrategie/programma met een looptijd van 6 jaar of langer en maken hierbij gebruik van een plan-do-check-act-cyclus. We leren van eerdere onderzoeken en rapporten zoals het rapport van Royal HaskoningDHV uit 2023 met de titel ‘Systeemstudie Texel’ (zie link vanaf pagina 19). Aanbevelingen uit dit rapport zijn: - Blijf klimaatneutraliteit nastreven; - Energieneutraliteit overwegen in samenhang met de kaders voor grootschalige opwek; - Laat zelfvoorzienendheid los; - Werk de verduurzaming van de gebouwde omgeving verder uit en inventariseer de behoefte aan groen gas; - Faciliteer de elektrificatie van mobiliteit; - Geef prioriteit aan de uitbreiding van de WadKabel; - Stel een gemeentelijk meerjarenprogramma op voor netcongestie (prio Den Burg); - Onderzoek en werk samen met TESO en Liander aan de mogelijkheden voor verduurzaming en flexibiliteit van het net; - Onderzoek met inwoners en bedrijven de mogelijkheden voor flexibiliteit van het net. We verzoeken de Omgevingsdienst om meer te handhaven op de energiebesparingsplicht.
Alternatieven Bij de kaderstellende notitie Texels Inwonersberaad heeft de raad aangegeven: “De adviezen van het inwonersberaad worden als zwaarwegend beschouwd en worden in principe overgenomen als deze aan de gestelde randvoorwaarden voldoen. De gemeenteraad behoudt zijn beslisrecht”. Een alternatief is om geen aanvullende middelen via de begroting 2026 à € 55.000 per jaar op te laten nemen. Er dient dan een keuze gemaakt te worden aan welke acties geen uitvoering wordt gegeven. Dit druist in tegen het geluid en verwachtingen die de gemeente aan het inwonersberaad en de Texelse gemeenschap heeft uitgedragen.
Consequenties van het advies •
Financieel Kosten Structureel _______m.i.v. 2026 ___ ________________________€ 170.000 Dekking € 115.000 structureel te dekken via grootboek 6740014 (duurzaam Texel). Geen dekking (beslispunt 2) € 55.000 per jaar voor de periode 2026 t/m 2029, conform het Plan van Aanpak Texels Inwonersberaad 2024 (1.3 Toetsing op praktische, financiële en juridische uitvoerbaarheid), via de normale begrotingscyclus van 2026. Toelichting: Daar waar overlap zit met de acties uit het programma Texel duurzaam maken we gebruik van de reeds beschikbare middelen zoals gelden uit de SPUK Lokale Aanpak Isolatie en SPUK Energiearmoede, aangevuld met de gemeentelijke middelen welke beschikbaar zijn gesteld bij de collegeuitvoeringsprogramma voor duurzame investeringen in woningen (4 x € 500.000) en de restant middelen à € 173.612 uit het krediet (7126098 zonnecarports) van het raadsbesluit ‘Zonnepanelen projecten’. De inzet van de benodigde 3,5 fte is al gedekt uit de CDOKE gelden vanuit het Rijk (collegebesluit 252 Programma Texel (zelfvoorzienend en) Duurzaam d.d. 10 december 2024). Na 2025 zullen de CDOKE-gelden door het rijk doorlopen. Onduidelijk is op welke wijze maar Minister de Jonge heeft alle gemeenten per brief toegezegd dat de bijdrage structureel is. In 2025 zal een weegmoment worden ingebouwd om te beoordelen of nieuwe CDOKE-middelen vanaf 2026 beschikbaar komen.
•
Personele/Organisatorische consequenties Recent zijn vacatures opengesteld om uitvoering te geven aan het programma duurzaamheid. Er is veel overlap met de adviezen van het inwonersberaad en het programma duurzaamheid. Er is daarom ruimte om de voorgestelde acties door de medewerkers duurzaamheid uit te laten voeren. Er is hiervoor 3,5 fte geraamd.
•
Beleidsmatige consequenties De adviezen van het inwonersberaad komen op het perfecte moment, ze sluiten goed aan bij de ontwikkelingen van het nieuwe gemeentelijk programma duurzaamheid. Dit geeft een gerichte focus aan de nieuwe medewerkers duurzaamheid die op dit moment geworven worden. Waarbij één van de eerste acties zal zijn om te komen tot een goede planning van de voorgestelde acties.
•
Juridische consequenties De gemeente heeft een aantal knoppen om aan te draaien, waarbij het omgevingsplan in dit geval het belangrijkste instrument is (bevoegdheid raad). Het college is bevoegd om te besluiten op een aanvraag omgevingsvergunning voor: - een omgevingsplanactiviteit (artikel 5.1, lid 1, sub a); - een (technische) bouwactiviteit (artikel 5.1, lid 2, sub a). Voor andere soorten (omgevings)vergunningen is de gemeente niet het bevoegde gezag. Dan gaat het bijvoorbeeld om natuurvergunningen. De procedure voor behandeling van omgevingsvergunningen is wettelijk bepaald. Die kan de gemeente niet veranderen. In een omgevingsplan heeft de gemeente de mogelijkheid om regels te stellen over activiteiten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, voor zover de wet niet een andere overheid als bevoegd gezag heeft aangewezen. Het kan gaan om algemene regels voor activiteiten, regels waarbij activiteiten onder voorwaarden vergunningsvrij zijn of activiteiten waarvoor een vergunning nodig is (dat zijn dan omgevingsplanactiviteiten). Op dit moment heeft de gemeente een tijdelijk omgevingsplan. Dat bestaat uit de (voormalige) bestemmingsplannen, de Welstandsnota en de zogenaamde bruidsschat. Tot 2032 geldt er een overgangstermijn. Uiterlijk in 2032 moet de gemeente één nieuw omgevingsplan hebben. Het is waarschijnlijk dat in stappen daar naartoe wordt gewerkt.
Tevens wordt er nu gewerkt aan een omgevingsvisie. Die visie bevat doelstellingen voor de fysieke leefomgeving inclusief de sociale gezondheids- en leefbaarheidseffecten. Om doelstellingen uit de visie te bereiken kunnen programma’s (bijvoorbeeld op thema duurzaamheid) worden vastgesteld. Daarnaast bevat de visie belangrijke bouwstenen voor het omgevingsplan. Voor het realiseren van concrete initiatieven die voortkomen uit het inwonersberaad gelden de regels zoals die nu gelden. Past een dergelijk initiatief niet binnen de huidige regels van het omgevingsplan, dan is realisatie wellicht mogelijk met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Het betreft hier een bevoegdheid van het college, met een bindend adviesrecht door de raad als de beoogde activiteit strijdig is met vastgesteld beleid. Het kan ook via een wijziging van het omgevingsplan. Dat is een bevoegdheid van de raad.
Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie • •
• •
Omgevingswet met bijbehorende Algemene Maatregelen van Bestuur; Provinciale Omgevingsverordening (meer specifiek paragraaf 6.2.3 Duurzame energie en energie-infrastructuur: hierin staan de provinciale instructieregels op dit thema, die ook gelden voor Texel); (tijdelijk) Omgevingsplan; Omgevingsverordening NH2022 | Lokale wet- en regelgeving.
Communicatie Op 12 maart wordt een persbriefing georganiseerd waarin de verantwoordelijke wethouder een toelichting geeft op het raadsvoorstel aan de lokale media en hun vragen beantwoordt. Dat is ook het moment dat het raadsvoorstel middels een persbericht breder onder de aandacht gebracht wordt. Dit alles vindt plaats onder embargo, tot het moment dat de stukken ook aan de gemeenteraad worden aangeboden.
Aanleiding / Voorgeschiedenis / Eerdere besluiten Bij het voorstel ‘Texelse aanpak voor burgerparticipatie’ in 2022 nam de gemeenteraad een motie aan met de titel ‘Nieuwe democratische vormen – Bewoners betrekken op z’n best’. Hiermee vroeg de raad aan het college om de mogelijkheden van een burgerberaad te onderzoeken. Dit leidde uiteindelijk tot een kadernotitie Texels Inwonersberaad, welke eind 2023 door de raad werd vastgesteld. Parallel aan dit alles ontstond een steeds dringender behoefte om meer grip en duidelijkheid te krijgen om stappen te zetten op het gebied van de Texelse energievoorziening. De twee kwamen samen. Waarna in april 2024 het plan van aanpak voor het eerste Texelse Inwonersberaad omtrent het energievraagstuk werd vastgesteld met als motto ‘Doe het goed of doe het niet’. De adviezen van het inwonersberaad worden nu met dit voorstel volgens de richtlijnen van het plan van aanpak voorzien van een gemeentelijke reactie, waarbij gekeken is naar de praktische, juridische en financiële uitvoerbaarheid met een ‘ja, mits-houding’.
(Concept / Voorgenomen)
Raadsbesluit Zaaknummer
3548845
Advies Inwonersberaad 'Voldoende energie' Doelenboom Programma 7 Volksgezondheid, duurzaam en schoon 7.4 Milieubeheer De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op • De adviezen van het inwonersberaad. Overwegende •
Dat het Texels Inwonersberaad vorig jaar op initiatief van de gemeenteraad opgezet is om oplossingen te bedenken voor het Texelse energievraagstuk; Dat de adviezen recent aan de raad zijn gepresenteerd.
•
Besluit 1.
Het college opdracht te geven om uitvoering te geven aan de voorgestelde acties zoals opgenomen onder de kopjes ‘besparen’, ‘opwekken’, ‘opslaan, gebruiken & (ver)delen’ en ‘beheren’; € 55.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de periode 2026 t/m 2029 voor de uitvoering van de voorgestelde acties, zoals kosten voor onderzoek, externe advisering en het lokaal energieexpertteam en dat mee te nemen in de begrotingscyclus van 2026; De restant middelen uit het krediet van het raadsbesluit ‘Zonnepanelen projecten’ à € 173.612 uit 2024 mee te nemen en in te zetten voor investeringen in eigendom van de gemeente als gevolg van de adviezen van het inwonersberaad.
2.
3.
Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 16-04-2025, De griffier, De voorzitter,
Bijlagen 1. 2.
Het adviesrapport van het Texels Inwonersberaad Gemeentelijke reactie op advies inwonersberaad
Adviesrapport voor Gemeente Texel Opgemaakt door het eerste Texels Inwonersberaad maandag 20 januari 2025
Voorwoord Hoe blijft Texel voorzien van voldoende energie; op de korte (tot 2028), op de middellange (tot 2035) en op de langere termijn (na 2035)? Texel staat aan de vooravond van een transformatie. De urgente noodzaak om onze energiebehoefte te verduurzamen is niet langer een verre toekomst, maar een directe uitdaging van vandaag. De energiecrisis, klimaatverandering en de druk op onze energienetwerken dwingen ons om snel, en doordacht te handelen. Tegelijkertijd biedt deze situatie een unieke kans om als gemeenschap gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen en een voorbeeld te worden voor andere regio’s. Dit adviesrapport, opgesteld door het inwonersberaad, biedt een visie op het zorgen voor voldoende energie op Texel. Zon, wind en water – onze natuurlijke energiebronnen – bieden ons alles wat nodig is om deze transitie mogelijk te maken. Het benutten van deze bronnen is niet alleen logisch, maar essentieel met behoud van de kernwaarden: rust, ruimte, natuur, cultuur en het eilandkarakter. We willen doorgaan met zonnepanelen op daken en ruimte geven aan kleine windmolens op gebouwen, waarmee we onafhankelijkheid van netbeheerders vergroten. Grote windmolens en grote zonneweides vinden we niet passen in het eilandkarakter en onze kernwaarden.
Tegelijkertijd wordt aangeraden te investeren in innovaties zoals waterstofopslag en waterenergie-opwek, die op de lange termijn kunnen bijdragen aan onze energievoorziening. Maar technische innovaties alleen zijn niet genoeg. Zoals een onderzoeker van de Universiteit Utrecht treffend stelde: “De energietransitie vraagt niet alleen om technische innovaties, maar vooral om sociale innovatie. Het succes ervan ligt in de betrokkenheid van mensen en de keuzes die zij vandaag maken voor de wereld van morgen.” Dit rapport roept daarom alle Texelaars op om samen te werken en gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen. Texel heeft alles in huis om deze stap te zetten. Door draagvlak te creëren en concrete, betaalbare oplossingen te realiseren – met een nadruk op "Voor en Door Texel" – kunnen we een duurzaam, toekomstbestendig eiland bouwen waar iedereen zich thuis voelt. Wij danken iedereen die dit proces heeft mogelijk gemaakt. Laten we samen deze visie omzetten in actie en zorgen dat Texel niet alleen op papier, maar in de praktijk een voorbeeld wordt van vooruitstrevend energiebeleid. Texels Inwonersberaad
2