Agendabundel

Raadslid KOOT wil daar toch ter discussie stellen of ze wel in staat zijn voor dagtoerisme een zinvol kader te maken. Raadslid VAN DE WETERING leest in 1.2 de zin “het aantal geregistreerde slaapplaatsen is de laatste 20 jaar stabiel gebleven”. Ze vraagt hoe ze dit moet lezen, gezien de vele ontwikkelingen en verschuivingen. Wethouder HUISMAN antwoordt hier schriftelijk op. Raadslid VELTKAMP vindt toch dat ze, ook al is het een richtinggevende notitie, als ze daarin besluiten nemen, die dan in ieder geval wel in het toeristisch toekomstplan moeten opnemen. Hij legt voor of je dat dan stuk voor stuk doet, of beter in symbiose moet zien. Hij wil toch meegeven bij Hoofdstukken 1, 2, 3, dat die raadsbesluiten automatisch moeten worden opgenomen. De VOORZITTER legt uit dat ze discussie zeker gaan voeren. Dit is wellicht in maart of later, en moet voorbereid worden met de input die u nu inbrengt. De RAADSGRIFFIER vult aan dat de wethouder vraagt om kaders te schetsen opdat u meegeeft in welke richting u denkt. Met deze avond en mogelijk nog een avond, kan de raad die al dan niet geamendeerde kaders straks vaststellen, want is dat toch een belangrijke rol van de raad. Dit was precies wat wethouder HUISMAN bedoelt.

Raadslid VELTKAMP is wel een beetje gerustgesteld, maar hoopt wel op de toezegging dat de wethouder niet alleen sec naar kaders kijkt, maar ook het effect van het ene kader op het andere mee wil nemen. Dat is de symbiose waar hij op doelt. Wethouder HUISMAN hoort juist graag eerst de uitgangspunten. Ze kan die niet op voorhand koppelen, maar het gaat er volgens haar wel om dat ze vanuit de uitwerking van al die inbreng de samenhang in

Verslag raadscommissie

dinsdag 09-0213/18

toezegging

beeld gaan brengen, maar dat komt later. Commissielid HOUWING vraagt of bij het hoge percentage beleving dat het (te) druk is, is gekeken naar perspectief van een heel jaar rond, of dat is gekeken naar compensatie in rustiger delen van jaar. Wethouder HUISMAN antwoordt dat dit allemaal uitgekristalliseerd is in het belevingsonderzoek. Drukte is één van de kaders. Ze zegt het rapport toe. Raadslid HOOIJSCHUUR mist uit het coalitieprogramma de beddentelling, en ook bijv. het stolpenbeleid zou in de kaders meegenomen moeten worden. De VOORZITTER wijst erop dat hier al kaders zijn waar dit bij past, en ook zijn er al meerdere amendementen voor ingediend. Hij legt uit dat dit bespreekstuk uiteindelijk wordt uitgewerkt tot besluitstuk. De wethouder gaat de inbreng verwerken, en dan komt het in maart of later in de raad. Raadslid ZEGEREN worstelt er ook wat mee hoe ze nu kaders voor langere tijd moeten formuleren. Hij denkt dat bijna alle betrokkenen wel hun zegje hebben kunnen doen, maar hoort graag of de raad nu ook al kaders voor de uitvoering moet meegeven. Als het bijv. gaat om de perceptie van teveel auto’s op de weg, moeten we dan kaders meegeven om te realiseren dat men de auto’s zoveel mogelijk laat staan?. Overleg-optie is dan in zijn ogen een systeem te maken om alle vormen van vervoer met elkaar te verbinden.

En ten tweede kun je inzetten op vragen zo min mogelijk met eigen vervoer te komen. Moeten we dus al met ideeën komen voor uitvoering, of is het voldoende te zeggen dat we minder dagtoerisme willen, wil hij weten. Raadslid LELY sluit aan bij de heer Zegeren, dat er een heleboel ruimtelijke kaders zijn, maar dat ze zich ook zullen moeten uitspreken over zaken als duurzaamheid, groen, wat voor soort eiland willen we zijn, enz. Daar hoort en leest hij nog niets van terug, en dat zou er volgens hem wel in moeten. De VOORZITTER merkt op dat dit juist de vraag van het college is. Als u ergens een kader voor heeft, dient u dat in, zegt hij. Raadslid LELY legde daarom ook zijn gedachten hierover aan zijn collega’s voor. Raadslid WITTE vindt wel helder wat de heer Veltkamp net aangaf en ook de heer Lely en anderen. Als ze de vorm van amendementen kiezen gaat dat al richting besluitvorming, is het gevoel. Ook hij had misschien een wat bredere visie verwacht. Texels Belang is wel heel blij met de notitie, maar merkt ook bredere behoefte aan inbreng in meer sectoren. Wethouder HUISMAN stelt dat het er juist om gaat dat de raad kaders meegeeft, zodat zij die kunnen oppakken voor nadere uitwerking. Raadslid VAN DE WETERING denkt dat iedereen dit zo moeilijk vindt, omdat het nogal veelomvattend is.

Alle dingen die voorbij komen, zie je her en der wel in de kaders terug, dus laten we die gewoon stuk voor stuk gaan volgen en zo nodig amenderen, roept ze op. Staat er iets niet in of willen we het anders, dan werkt dit hetzelfde als bij normale besluitvorming. Het overvalt raadslid VELTKAMP toch dat ze nu al die kaders moeten verwoorden. Hij vraagt of het mogelijk is nog een aantal kaders schriftelijk in te dienen. De VOORZITTER merkt op dat er al 3 zijn ingediend, maar stelt de heer Veltkamp gerust dat daar nog alle tijd voor is. Wethouder HUISMAN bevestigt dit. Wat hierin staat hebben zij opgehaald uit alle gesprekken. Zij hebben hun best gedaan, en nu is de raad aan zet. Raadslid RAN begint zich te storen aan het feit dat de heer Veltkamp van visie naar vertrekpunt wil, terwijl dit een vertrekpunt naar visie is. Hij dringt aan nu de kaders te behandelen, net zoals ze ook over duurzaamheid e.d. visies hebben ontwikkeld. Raadslid SCHUIRINGA hoopt bij punt 1 wel contact wordt gelegd met alle achterbannen, met de vraag of die op- en aanmerkingen hebben, dat we weten waar we naar toe willen. Bij punt 2 merkt hij op dat hij het huidige plan prima vindt. Volgens hem is er niet eens zoveel te corrigeren.

De VOORZITTER legt nu de kaders van hoofdstuk 4 voor Kader 1 – aantal personen dat Texel bezoekt is voldoende Raadslid KIEFT vindt dit geen goed kader, want het gaat niet om aantal personen, maar om de effecten, onderscheiden naar locatie en tijd. Het moeten doelvoorschriften zijn. De VOORZITTER vraagt of hij een voorzet kan geven. Raadslid KIEFT kan dat nog niet nu. Hij ziet wel bepaalde logica in de opbouw van de kaders, maar is eens met de heer Veltkamp

Verslag raadscommissie

dinsdag 09-0214/18

dat er wel degelijk een visie onder zit, maar dat die niet expliciet gemaakt is. Hij wil wel -samen met de PvdA- hun best doen dat te formuleren, om te kijken hoe ze hier verder ‘kleur’ aan kunnen geven. Raadslid WITTE merkt op dat die discussie nog gaande was, maar Texels Belang kan zich hier wel bij neerleggen. Richting mevrouw Van de Wetering zegt hij de zorgen van de heer Veltkamp wel te begrijpen. Ook zij hadden verwacht dat het nog wat breder getrokken zou worden, om juist de stakeholders breed gedragen kaders te laten formuleren. Verder sluit hij zich aan bij de woorden van de heer Kieft. Raadslid KOOT ziet het ook zo als de heer Kieft. In feite gaat het eerste punt over de druktebeleving en hoe je daarmee omgaat. Daar zit een aantal kanten aan. Ze heeft bijv. nog vraagtekens bij dagtoerisme, hoe om te gaan met dagtoerisme, zo lang dat niet is uitgesplitst naar auto’s, fietsers, voetgangers. Raadslid ZEGEREN vindt jammer dat dit debat niet ‘live’ kan worden gevoerd. Zijn vragen gingen over het proces. Dit punt gaat over de vraag wanneer er genoeg zijn, of wanneer ze hinderlijk zijn. Zo heeft hij meer vraagtekens, dus daarom zijn vraag of hij al kaders op uitvoeringsniveau moet mee geven. Hij heeft besloten nu eerst te gaan luisteren. Raadslid LELY is met de heer Kieft eens dat de aantallen bezoekers niet zoveel aangeven.

Eigenlijk zou het veel sterkere kader 2.5 bovenaan moeten staan. Graag wil hij ook we met een aantal mensen buiten de vergadering meer kaders en amendementen gaan uitwerken. Hij begrijpt de drang om door te gaan wel, maar is bang dat het nu een soort ‘Poolse landdag’ zou worden. Raadslid VAN DE WETERING wijst erop dat de voorbereidingen al anderhalf jaar gaande zijn. Wat voorligt is juist de input die is opgehaald bij alle stakeholders. Dat komt juist uit het veld en daar kan de raad nu iets van vinden. Het komt niet uit de lucht vallen en is niet door het college verzonnen. Ze denkt dat de verwoording van de heer Kieft de juiste zijn, maar meent toch dat ze allemaal wel begrijpen wat het college bedoelt. Het gaat om de beleving, het gevoel, voor iedereen dat het eiland vol is. Misschien zou het taaltechnisch iets aangepast kunnen worden. Raadslid VELTKAMP lijkt het simpel, als ze elk kader los willen zien. Maar hij vraagt zich dan af hoe ze dat dan realiseren, bijv. spreiden over de seizoenen? Raadslid VAN DE WETERING interrumpeert met de opmerking dat de raad dat kader moet vaststellen, en dat in die visie dan wordt uitgewerkt hoe ze dat gaan doen. Raadslid VELTKAMP had het liever andersom gezien. Hij hoopt dat de wethouder daar een antwoord op heeft, maar legt zich erbij neer. Wethouder HUISMAN vindt wel heel interessant te horen wat de raad vindt.

Ze verwijst ook naar de klankbordgroep en het verslag daarvan. Daar kwam ook naar voren of dit misschien anders geformuleerd moet worden. Ze hoopt dat de raad daar wat aan heeft. Duidelijk is in ieder geval dat ze geen extra slaapplaatsen willen en het dagtoerisme willen beperken. In reactie op mevrouw Koot zegt ze dat dagtoeristen mensen zijn die geen verblijfsaccommodatie hebben. Juist die maken meer verkeersbewegingen over het eiland, en veroorzaken meer irritatie. Raadslid KOOT begrijpt dit goed, maar ziet in het rapport dat het college het zelf al tussen haakjes zet. Aan rijen fietsers ‘s zomers bij de boot kun je zien dat het dagtoeristen zijn, maar aan rondrijdende auto’s kun je dat niet zien. Ze ziet graag onderbouwing voordat het college hier te zwaar op inzet. Raadslid ZEGEREN constateert: het komt er in ieder geval op uit dat het toch te druk is. Raadslid SCHUIRINGA zegt tegen mevrouw Van de Wetering, over ‘als bedden overal op Texel verstrooid kunnen worden’, dat we ons toch allemaal aan het bestemmingsplan te houden hebben. Raadslid VAN DE WETERING denkt dat de heer Schuiringa wel weet dat ze het zo niet bedoelde, maar ze wilde toelichting, omdat het zo verwoord staat in 1.2. Raadslid HIN merkt n.a.v. de vraag van de wethouder op, dat het volgens haar niet om aantal personen, maar om het aantal bedden gaat.

Groei zit eigenlijk alleen nog in vooren najaar, meent ze. Die zin zou ze aanpassen. En over het weren van dagtoeristen lijkt het haar bijna discriminatie, alsof men hier niet meer een rondje mag fietsen. Daar is ze niet van gediend.

Verslag raadscommissie

dinsdag 09-0215/18

Kader 2 - Meer camperplekken binnen huidige aantal slaapplaatsen Raadslid KOOT snapt dit niet helemaal, want een camper is toch gewoon een kampeermiddel. Het is aan de sector zelf om op deze populaire vorm in te haken, denkt ze. Ze hoort ook dat kampeerboeren hier heel goed toe in staat zijn. Wethouder HUISMAN legt uit dat naar voren kwam uit de peilingen dat campers overal wildkamperen. Een van de oorzaken zou zijn dat er te weinig plekken voor zouden zijn (250 van de benodigde 500). Ook hier geeft de klankbordgroep deze mening aan, waar u wat aan kunt hebben. Raadslid VAN DE WETERING meent dat dit dan ook binnen de doelgroep van kampeerplekken opgevangen moet worden. Ze hoort dat ook groepsaccommodaties camperplekken zouden mogen realiseren. En ook dat in De Koog parkeerplaatsen zijn ingeleverd voor campers. Dat moet wel nader bekeken worden, vindt ze. Raadslid KIEFT denkt dat dit kader niet op z’n plaats lijkt in een beleidsstuk van de gemeente, tenzij je erop wilt gaan handhaven. Als de sector wil reageren op de vraag, dus wil je er een kader van maken, zeg dan dat je erop wilt handhaven, stelt hij. Raadslid VELTKAMP zegt over campers, als je die blijft zien als kampeermiddel, dan zouden die op de camping moeten blijven, wil hij dan toegevoegd zien. Want het gaat om overnachten, maar hoe maak je verschil met erin verblijven, en hoe handhaaf je draarop? niet.

En zijn er onvoldoende plaatsen, dan raak je weer aan noodcamping. De kortste klap is misschien wel dat we ze niet meer op het eiland willen, geeft hij mee. Raadslid WITTE vraagt hoe de wethouder aan die getallen is gekomen, ze zei dat er aan 500 plekken behoefte is, en maar 250 beschikbaar zijn. Wethouder HUISMAN heeft die cijfers via KADO Texel. Zij verzamelen die gegevens. Raadslid SCHUIRINGA weet dat ten noorden van De Cocksdorp een camping bezig is camperplekken te gaan inrichten. Die heeft daar nog bedden voor. Misschien kan het college daaraan medewerking verlenen, oppert hij. Raadslid HIN meent dat Loodsmansduin ook camperplekken heeft. Wethouder HUISMAN bevestigt dit. De VOORZITTER denkt van een stuk of 18. Raadslid HOOGERHEIDE zegt tegen de heer Veltkamp dat campers tegenhouden onzin is. Hij weet wel dat er soms camperplekken op de campings vrij zijn, terwijl camperaars het een hobby vinden overal gratis te gaan staan. Moeilijk te traceren of te handhaven, meent hij. Raadslid LELY vraagt of ze, als iets moeilijk handhaven is, het maar toe moeten laten. Kader3 – heldere en handhaafbare toetsingscriteria voor B&B’s Raadslid LELY ziet op dit gebied ontwikkelingen richting appartementengebouw. Dit zou zeker moeten worden voorkomen. Raadslid KOOT denkt dat juist met B&B draagvlak onder inwoners is te behouden, omdat men hiermee iets kan bijverdienen.

Dat kweekt veel goodwill, en groot effect is dat er niet voor bijgebouwd hoeft te worden. Ze ziet zeker dat iets aan de nadelen gedaan moet worden. Ten tweede denkt ze, als je het gaat vangen onder regelgeving, dat je dan een ‘kerstboom’ aan regels, administratie en handhaving gaat optuigen. Er zou een tussenoplossing te bedenken moeten zijn. Misschien is een redelijk alternatief het aantal bedden te beperken dat iemand mag verhuren, maar wel het recht te behouden. De VOORZITTER wijst op 2 aspecten. Nu is het maximum aantal aan de orde. Wethouder HUISMAN denkt dat doordoor vergroten van het draagvlak afhankelijk is van hoe je kijkt, vanuit degene die het aanvraagt, óf vanuit degene die overlast ondervindt. Ze zien verschuiving naar woonwijken, en keerzijde is dat door meer ergernis ontstaat, o.a. door parkeerproblematiek . Keerzijde is wel dat ze in de afweging moeten meenemen dat mensen hebben geïnvesteerd op basis van de huidige regeling. Daar kun je voor kiezen. Raadslid VAN DE WETERING denkt dat er wel degelijk een maximum moet zijn, maar zou eigenlijk eerst willen weten hoeveel plekken voor B&B er nu zijn, en hoe we er meer grip op kunnen krijgen. Verplichte registratie zou al wat zijn, meent ze, want zoals de heer Gregoire noemde is er nu potentieel recht op 36.000 bedden voor logies en ontbijt.

Raadslid HOOIJSCHUUR vindt ook dat er wel grenzen aan gesteld moeten worden, want het moet niet zo zijn dat iedereen logies en ontbijt gaat verhuren. Je hebt immers ook te Verslag raadscommissie

dinsdag 09-0216/18

maken met parkeren e.d. Registreren en aanpakken lijkt hem dus noodzakelijk. Raadslid KIEFT vindt de volgorde van kaders niet helemaal logisch, want als ze kader 5 hebben vastgesteld (maximaal 45.000 toeristische slaapplaatsen), dan moeten die voor B&B eronder vallen. Dan is een plan nodig om ruimte te maken om dit planologisch te regelen. Uiteraard is een maximum gewenst, maar hoeveel tijd neem je daarvoor, en in welke volgorde ga je dat reguleren. Wethouder HUISMAN geeft aan dat voor alle kaders geldt, dat de raad zegt wat ze belangrijk vindt. Daarna pakken ze op hoe ze de uitwerking zien, aan de hand van die verschillende opties. Raadslid HOOGERHEIDE vraagt wat de wettelijke, landelijke kaders zijn als je praat over registratieplicht of over een vergunningstelsel. Wethouder HUISMAN antwoordt dat ze hebben uitgezocht welke voorwaarden je voor B&B kunt stellen. Een vergunningstelsel invoeren is mogelijk. Daar kun je dan voorwaarden aan stellen, waarop beter is te handhaven. Bijv. parkeerplek voor een gast kun je nu nog niet afdwingen. Raadslid HOOGERHEIDE vraagt tevens hoe het is als een aanvrager er bedden bij krijgt. Dat kun je nu dus niet tegenhouden. Wethouder HUISMAN antwoordt dat dit zou samenhangen met bijv. eenzelfde systematiek als bij kamperen bij de boer. Zo kun je het reguleren, maar je kunt ook zeggen dat er geen vergunningen meer gegeven worden..

Raadslid HIN vindt het nogal logisch dat in de woonwijken B&B voorkomt. Bij veel huizen kun je niet parkeren, dus hoe wil je dat doen, vraagt ze zich af. En registratie is er nu al, dat kun je toch ‘nulmeting’ noemen. Ze wijst er ook nog op dat een huis met B&Bvergunning veel meer waard wordt. Wethouder HUISMAN antwoordt dat het ‘hoe’ nog uitgezocht moet worden. Wie nu vergunning heeft is zo te achterhalen, maar de vraag ligt voor of je het ook een halt toe wilt roepen. In het verleden begonnen mensen B&B’s in gebieden waar er ruimte voor was, maar nu zie je meer verschuiving naar de woonwijken, geeft ze aan. Hoe je dat uitwerkt is voor later. Raadslid RAN maakt een algemene interruptie. De stand van zaken is inmiddels goed uitgelegd. De raad maakt de kaders en stelt ze vast, het college gaat ermee aan de slag, en op basis daarvan krijgt de raad de uitwerking op een presenteerblaadje, vat hij samen. Raadslid HIN snapt dit wel, maar is bang dat de beleidsregels waar het college mee komt bij de uitwerking sterk zullen afwijken van wat de raad wil. Dat bleek in het voorjaar, dus nu is iedereen daarop extra gefocust. Raadslid VELTKAMP denkt dat ze zeker in het kader van B&B kunnen kijken naar een vergunningstelsel. Iedereen heeft recht op wonen, en op logies en ontbijt, dus dan zou je een voorrangsregeling kunnen maken, geeft hij mee.

Raadslid VAN DE WETERING wijst erop dat het kader is dat we het willen reguleren. Of dat via een vergunningstelsel of een andere manier gebeurt, is aan het college. Verplichting om aan de regels te voldoen ligt bij de klant zelf, maar in ieder geval zijn we het erover eens dat we hier kaders aan willen stellen. conclusie

4.

Gezien het late tijdstip wordt behandeling van dit onderwerp nu geschorst. De planningscommissie gaat nadenken over een plan hoe en wanneer het vervolgd is.

Rondvraag 4.1

Raadslid HIN las in Nieuwe Oogst van 6 februari dat Waddenagenda 2050 niet goedgekeurd is door 3 deelnemers, met name uit de agrarische sector, o.a. als het gaat om dijken doorbreken waardoor zout water ongehinderd wordt ingelaten. Het is belachelijk, waar we aan de andere kant juist verzilting tegen willen gaan. Ze hoort graag hoe de burgemeester hierin staat. Burgemeester UITDEHAAG is ervan op de hoogte. Hij meent dat dit vorig jaar september ook al met de raadscommissie is besproken. Toen heeft de raad wel ingestemd met de agenda. Hij is dus wat verbaasd dat er op dit moment nog bezwaren komen uit deze hoek. Hij begrijpt de zorgen wel, ook als het gaat over bijv. dijkverzwaring, en ook dat LTO landinwaarts niet meer zout wil. Voor Texel zal dit

Verslag raadscommissie

dinsdag 09-0217/18

overigens niet acuut spelen, want de dijkverzwaring is net klaar, en het is in ieder geval niet zo dat hier op Texel goede agrarische grond verloren gaat. Hij denkt dat ze met deze reactie op de Waddenagenda al een soort voorschot nemen voor de toekomst, want die kijkt nog helemaal niet naar nadeel voor wie dan ook. Een grote meerderheid heeft het al ondertekend, behalve Noordoost Friesland.

5.

Sluiting De VOORZITTER dankt allen voor hun inbreng. Hij sluit de vergadering om 23.06 uur.

Afkortingen rkc = rekenkamercommissie, SKT = stichting kernwaarden Texel, VTKB = vereniging Texelse kampeerboeren, Ondertekening Vastgesteld in de openbare raadscommissievergadering van 04-03-2021, De griffier,

Verslag raadscommissie

dinsdag 09-0218/18

2 Vaststelling agenda 1 Actuele agenda raadscommissie 9 februari 2021

Agenda Raadscommissie Datum Tijd Locatie Voorzitter Omschrijving

09-02-2021 19:30 – maximaal 23:00 Digitaal De heer H. Soyer Vanwege de Coronamaatregelen wordt de vergadering digitaal gehouden. U kunt deze daarom niet bijwonen. De vergadering kunt u wel LIVE volgen (of terugkijken) via www.texel.nl/uitzendingraad

1

Opening en mededelingen

2

Vaststelling agenda

3

Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel In het coalitieakkoord “Balans Brengen” van mei 2018 is in Programma 3 (Mooi en gastvrij Texel) aangegeven dat we graag het karakter van het eiland, de rust en de ruimte en de andere kernwaarden willen behouden en daarnaast optimaal willen profiteren van de economische mogelijkheden. Daarbij wordt de vraag gesteld: Wat is goed voor de toekomst van Texel? Om die vraag te kunnen beantwoorden is in het coalitieakkoord vastgelegd dat er een Toeristisch Toekomstplan opgesteld wordt met een visie op toerisme en de daarbij behorende infrastructuur. In de afgelopen periode is er al veel onderzocht en hebben vele gesprekken plaatsgevonden. Ook is door bureau IMA een zogeheten longread gemaakt waarin een profilering, het zogenaamde Marketing Landscape, voor Texel wordt voorgesteld. De uitkomsten uit de longread krijgen een plek in het Toeristisch Toekomstplan. In deze richtinggevende notitie worden de belangrijkste onderwerpen en kaders weergegeven welke als basis zullen dienen voor het op te stellen Toeristisch Toekomstplan. In deze notitie vraagt het college vooral uw aandacht over het proces en de genoemde kaders. U kunt bij de kaders zelf nog zaken toevoegen of wijzigen (via amendement). Als alles volgens planning verloopt kan het Toeristisch Toekomstplan rond de zomer van dit jaar afgerond worden.

Insprekers tot nu toe: • • • • • • •

Stichting Kernwaarden Texel (Kees Boon) Vereniging Texelse Kampeerboeren (Patricia Keijzer) LTO Texel (Arnold Langeveld) De werkgroep KADO (Wil Steenhof) TOP (Michel Gregoire) DC Eierland (Jos Witte) Ricardo de Graaf

Aangekondigde amendementen en een motie: Fractie Koot: Verstening verminderen Fractie Koot: Concentratiegebieden handhaven D66: Elk bed telt Motie Texel 2020: Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden 4

Rondvraag

5

Sluiting

3 Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel 1 Dossier 381 voorblad.pdf

Raadscommissie Dossiernummer

381

Extern Zaak ID

2912275

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

9 februari 2021

Agendapunt

3

Titel

Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Organisatieonderdeel

Beleid & Vergunningen

Portefeuillehouder

H. Huisman

Aanleiding

Coalitieprogramma

Bijlagen Amendement Fractie Koot Verstening verminderen Amendement Fractie Koot Concentratiegebieden handhaven Amendement D66 Elk bed telt Motie Texel 2010 Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden Bijlage 1. - Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel - versie 20 januari Advies - Toeristisch Toekomstplan Texel Aanvulling (2 feb. 2021) - Oplegger college bij rapport Thuis-Texel-Thuis Aanvulling (2 feb. 2021) - Rapport Thuis-Texel-Thuis van IMA Aanvulling (2 feb. 2021) - Verslag klankbordgroep - 26 januari 2021 Concept-raadsbesluit - Toeristisch Toekomstplan Texel Geagendeerd

Vergaderdatum

B&W

12 januari 2021

Raadscommissie

9 februari 2021

Raadscommissie

3 maart 2021

Raadscommissie

9 maart 2021

Raadsvergadering

18 maart 2021

Toelichting In het coalitieakkoord “Balans Brengen” van mei 2018 is in Programma 3 (Mooi en gastvrij Texel) aangegeven dat we graag het karakter van het eiland, de rust en de ruimte en de andere kernwaarden willen behouden en daarnaast optimaal willen profiteren van de economische mogelijkheden. Daarbij wordt de vraag gesteld: Wat is goed voor de toekomst van Texel? Om die vraag te kunnen beantwoorden is in het coalitieakkoord vastgelegd dat er

een Toeristisch Toekomstplan opgesteld wordt met een visie op toerisme en de daarbij behorende infrastructuur. In de afgelopen periode is er al veel onderzocht en hebben vele gesprekken plaatsgevonden. Ook is door bureau IMA een longread gemaakt waarin een profilering, het zogenaamde Marketing Landscape, voor Texel wordt voorgesteld. De uitkomsten uit de longread krijgen een plek in het Toeristisch Toekomstplan. Ter informatie is het concept van de longread toegevoegd. In deze richtinggevende notitie worden de belangrijkste onderwerpen en kaders weergegeven welke als basis zullen dienen voor het op te stellen Toeristisch Toekomstplan. In deze notitie vragen wij vooral uw aandacht over het proces en de genoemde kaders. U kunt bij de kaders zelf nog zaken toevoegen of wijzigen (via amendement). Als alles volgens planning verloopt kan het Toeristisch Toekomstplan rond de zomer van dit jaar afgerond worden. Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel; 2. In te stemmen met de volgende kaders die genoemd worden op pagina 11 in de richtinggevende notitie: 2.1 Het aantal personen dat Texel jaarlijks bezoekt is voldoende. Meer groei is niet wenselijk. 2.2 Texel moet in meer camperplekken, binnen het huidige aantal slaapplaatsen, voorzien om aan de vraag te kunnen voldoen.

2.3 Er wordt een maximum gesteld aan het aantal logies met ontbijtadressen. 2.4 Er komt regelgeving met heldere, en ook handhaafbare, toetsingscriteria voor logies met ontbijt. 2.5 Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst. 2.6 Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen (geen verdere verstening). 2.7 Wij continueren het initiatiefvoorstel van “Stop op verplaatsen spookslaapplaatsen”, aangenomen op 26 juni 2019, betreffende de verplaatsing van bestaande

recreatieve slaapplaatsen volgens het ‘ja, mits-principe’.

2.8 Aanvullend op kader 7: Wij gaan actief beleid voeren om de “spookslaapplaatsen” op het eiland op termijn uit het bestemmingsplan te verwijderen. 2.9 De regeling voor kamperen bij de boer wordt aangescherpt om meer recht te doen aan het oorspronkelijk doel, namelijk dat er sprake moet zijn van een nevenfunctie

bij een reëel agrarisch bedrijf.

2.10 Het dagtoerisme wordt niet verder gestimuleerd en wordt om deze reden niet extra

gepromoot. 2.11 Verblijfsgasten kunnen met de auto naar Texel komen; eenmaal op Texel aangekomen willen wij de verblijfsgast aanmoedigen om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame vormen van vervoer (bijvoorbeeld per fiets, te voet of via OV). 2.12 Marketing en promotie moet uitgaan van de Texelse kernkwaliteiten ofwel de kernwaarden. 2.13 Iedereen is welkom op Texel, en er moet voldoende ruimte blijven voor de toerist met de smallere beurs.

1 Amendement Fractie Koot Verstening verminderen

bij het voorstel: Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Amendement Raad

(nader te bepalen)

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

Tegengaan verstening In het Toeristisch Toekomstplan Texel en in het 2coalitieakkoord is het tegengaan

H. Huisman

van verstening in het buitengebied op Texel een belangrijke bouwsteen.

2912275

Toelichting

Of sprake is van ‘verstening’ wordt niet alleen bepaald door het aantal gebouwen, maar ook door de grootte van de gebouwen. Het ligt dan ook in de lijn der gedachten om daar in de toekomstvisie toerisme aandacht aan te besteden. In 2010 is (via de Nota van Uitgangspunten voor het BP Buitengebied; dit is later bekrachtigd in het Bestemmingsplan Buitengebied) besloten dat zomerhuizen max. 100m² mogen zijn (dat was 70). Dit heeft zeker zijn effect gehad op de verstening van het landschap: er zijn vaak vragen gesteld over het formaat van de vakantiewoningen en de impact daarvan op de ruimtelijke omgeving. Wij vinden dat in het Toeristisch Toekomstplan Texel bij het uitgangspunt ‘tegengaan verstening’ toegevoegd moet worden dat ook onderzocht wordt of de maximale bouwoppervlakte weer teruggebracht zou moeten worden naar 70 m2. Vandaar dit amendement.

Besluit Kader 6 als volgt aan te passen: 2.6 Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen en onderzoekt of de maximale bouwoppervlakte van een zomerhuis weer teruggebracht zou moeten worden naar 70 m2 (geen verdere verstening).

2 Coalitieakkoord. Verstening: We brengen in kaart welke stappen we als gemeente moeten en/of kunnen nemen om de verdere

Toeristische verstening van het eiland af te remmen. Zodat we dit goed op papier hebben bij gesprekken en besluiten over toerisme, ruimtelijk beleid, omgevingsvisie en omgevingsplannen.

1 Amendement Fractie Koot Concentratiegebieden handhaven

bij het voorstel Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

Amendement Raad

(nog nader te bepalen)

Concentratiegebieden handhaven

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder Zaaknummer

H. Huisman 2912275

Toelichting In het antwoord op de brief van 10 voor Texel geeft het college in het kader van de druktebeleving het volgende aan: in te zetten op spreiding in ruimte en tijd van de (dag)toerist. In de notitie zelf staat echter dat het verder ontwikkelen van de seizoen verbreding een toename van de druktebeleving geeft. Wij denken dat dat laatste klopt – dat de druktebeleving door spreiding in ruimte en tijd juist toe zal nemen: het is overal druk en het is nooit meer rustig. Ook geldt: De Oostkant van Texel wordt door de rust en natuurzoeker juist om de rust en de natuur zeer gewaardeerd. Concentratiegebieden & spreiding in ruimte en tijd van de toerist Al in het Recreatiebasisplan uit de jaren ’70 van de vorige eeuw, waarin ook het slaapplaatsenplafond is vastgesteld aan de hand van draagkracht van de natuurgebieden, is het concentratiebeleid vastgesteld. Dit betekent dat er een drietal gebieden is aangewezen aan de westzijde van het eiland (Nabij De Cocksdorp, Nabij De Koog en nabij Den Hoorn) waarin zich de verblijfsaccommodatie(parken) moesten vestigen. Wij vinden het belangrijk om deze concentratiegebieden voor toerisme te handhaven, juist om de druktebeleving (met name buiten de concentratiegebieden) niet verder te laten toenemen en leefbaarheid voor de inwoners te behouden.

Besluit Het volgende kader toe te voegen: 2.14 de concentratiegebieden blijven gehandhaafd en de oostkant van Texel wordt niet verder toeristisch ontwikkeld wordt.

1 Amendement D66 Elk bed telt

Amendement Raad

(nader te bepalen)

Portefeuillehouder Zaaknummer

Elk bed telt Als het gaat over de draagkracht van het eiland

3 Mooi en gastvrij Texel H. Huisman 2912275

Wij zijn het helemaal eens met de inbreng van de Klankbordgroep bij het kader ‘Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst.’, namelijk dat het belangrijk is om inzicht te hebben in alle slaapplaatsen, ook degenen die nu steeds niet worden meegeteld.

Toelichting De Klankbordgroep stelt het volgende: ‘ …. Wel zou men graag meer inzicht willen krijgen in de slaapplaatsen die nu nog niet worden meegeteld (logies en ontbijt, spookslaapplaatsen, logeeradressen in de havens enz.) en bij voorkeur deze ook mee willen tellen bij het totaal aantal slaapplaatsen. (…) Vanuit TOP vraagt men wel om eerst met een goede telling of capaciteitsmeting te komen (inzicht in het totaalbeeld) die beter aansluit op de realiteit. Zo kun je ook gefundeerd sturing aanbrengen.’ Voor ons is klip en klaar dat het pas zin heeft om te sturen op een maximaal aantal bedden, en dus een maximale toeristische belasting voor het eiland, als ook echt alle bedden worden geteld waarop toeristen slapen en dus op het eiland verblijven.

BESLUIT Het kader 2.5 als volgt aan te passen: 2.5 Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst, waarbij geldt dat ook de recreatieve bedden in de categorieën logies en ontbijt, de jachthaven en bruine vloot mee gaan tellen.

1 Motie Texel 2010 Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden

Motie Raad

17-02-2021

3 Mooi en gastvrij Texel Portefeuillehouder

H. Huisman

Zaaknummer

2912275

Huidige aantal slaapplaatsen camper, caravan, tent of blokhut behouden Op 4 maart 2020 is een motie als deze al aangekondigd door ons. De wethouder zei toen dit: “Voor het einde van 2020 komt er een uitgewerkt verhaal over dit onderwerp naar de raad, met daarbij de juiste cijfers en aantallen; op basis daarvan kan de raad dan bespreken of het nodig is om iets te regelen t.a.v. het behouden van het huidige aantal slaapplaatsen in het betreffende segment (van tent tot blokhut) of niet (er zijn nu bijvoorbeeld 20.000 kampeerplaatsen).” Dat was de reden dat deze motie toen is aangehouden. Deze planning is mede door corona niet gehaald, maar langer wachten willen we niet.

Toelichting In het Bestemmingsplan Buitengebied is geregeld dat gronden die zijn aangewezen als ‘Recreatie Verblijfsrecreatieve terreinen’ bestemd zijn voor: a. recreatief verblijf in de vorm van een terrein voor campers, stacaravans, caravans, blokhutten, tenten, zomerhuizen en familiehuizen; Naar keuze, dus. Bijvoorbeeld: Twee tenten (want: 3 recreatieve slaapplaatsen per camper, caravan, tent of blokhut) kunnen een zomerhuis worden (5 recreatieve slaapplaatsen). Zonder procedure. Natuurlijk gelden er nog meer voorwaarden, zoals maximale plaatsingsdichtheid. Maar in essentie zijn recreatieve slaapplaatsen uitwisselbaar qua ‘onderdak’. Wij vinden dat dat anders moet worden, kijkend naar de ontwikkelingen op Texel in de afgelopen jaren (o.a. steeds luxere en grotere zomerhuizen). Wij willen dat alles wat stacaravan, caravan, blokhut of tent is, dat ook blijft. Om te borgen dat het goedkopere segment niet kleiner wordt dan het nu is en om recreatieve verstening van dat soort bedden tegen te gaan. Dit sluit aan bij kader 2.6 zoals opgenomen in het Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel: Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen (geen verdere verstening).

Wij willen echter niet wachten op de vaststelling van het toeristisch toekomstplan maar nu al stappen zetten om te zorgen dat alles wat stacaravan, caravan, blokhut of tent is, dat ook blijft. Vandaar deze motie.

Roept het college op De gemeenteraad in het tweede kwartaal van 2021 een voorstel voor te leggen dat regelt dat op plaatsen waar nu stacaravans (inclusief chalets), caravans, blokhutten en tenten (kunnen) staan, geen zomerhuizen of familiehuizen kunnen verrijzen.

1 Bijlage 1. - Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel - versie 20 januari

Richtinggevende notitie Toeristisch Toekomstplan Texel

De Texelse maat Datum: Versie:

Januari 2021 Concept

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Proces tot nu toe 1.1 Startnotitie Toeristisch Toekomstplan – oktober 2018 1.2 Huidige situatie in kaart gebracht – 2019 – Actieplan 1.3 Inwonersbelevingsonderzoek en dorpenronden – 2019 en begin 2020 1.4 Participatietraject nieuwe omgevingsvisie - oktober 2019 t/m april 2020 1.5 Marketing en ‘Identity Matching’ – 2020

5 5 5 6

2. Longread Thuis – Texel – Thuis

8

3. Opdracht en scope 3.1 Belangrijkste onderwerpen 3.2 Aanverwante zaken

9 9 10

4. Kaders 4.1 Richtinggevende kaders 4.2 Toelichting op de kaders

11 11 12

5. Planning en proces

17

6. Stakeholders

19

7 7

2

Inleiding In deze notitie informeren wij u over de stand van zaken over het opstellen van Toeristisch Toekomstplan en koppelen wij ook de inbreng van het bureau IMA (Identity Matching Academy) aan u terug. Daarnaast leggen we uit hoe het verdere proces van het komen tot het Toeristisch Toekomstplan er uit ziet, welke onderwerpen daarin van belang zijn en wie wij daarbij betrekken. Tot slot leggen wij u ook een aantal richtinggevende kaders voor. U kunt als raad daarmee sturing geven aan het toeristisch beleid. Voor gemeente Texel is toerisme en recreatie een zeer belangrijke sector. Met circa 4,1 miljoen overnachtingen per jaar, en alle daaraan verbonden vrijetijdsactiviteiten op het eiland, ademt het eiland toerisme uit. Verder draagt het toeristisch/recreatief aanbod eraan bij dat de gemeente Texel ook aantrekkelijk is om in te wonen, werken of recreëren. Maar net als op andere populaire toeristische bestemmingen is niet iedereen blij met de toenemende drukte. In het coalitieakkoord “Balans Brengen” van mei 2018 is in Programma 3 (Mooi en gastvrij Texel) aangegeven dat we graag het karakter van het eiland, de rust en de ruimte en de andere kernwaarden willen behouden en daarnaast optimaal willen profiteren van de economische mogelijkheden.

Daarbij wordt de vraag gesteld: Wat is goed voor de toekomst van Texel? Om die vraag te kunnen beantwoorden is in het coalitieakkoord vastgelegd dat er een Toeristisch Toekomstplan opgesteld wordt met een visie op toerisme en de daarbij behorende infrastructuur. In het coalitieprogramma wordt gevraagd om in het plan aandacht te hebben voor dagtoeristen, mobiliteit (hoe bevorderen we dat toeristen andere vormen van vervoer dan de auto kiezen) en de toegankelijkheid van Texelse (buiten)gebieden. In het aanvullend addendum van de nieuwe coalitie, van oktober 2020 wordt hieraan toegevoegd: Verstening: We brengen in kaart welke stappen we als gemeente moeten en/of kunnen nemen om de verdere toeristische verstening van het eiland af te remmen. Zodat we dit goed op papier hebben bij gesprekken en besluiten over toerisme, ruimtelijk beleid, omgevingsvisie en omgevingsplannen.

Autonome ontwikkelingen Al vele jaren beschikt de gemeente Texel over een beddenlimiet. Er is een maximum gesteld aan het aantal slaapplaatsen, namelijk 45.000 in totaal. Uit inventarisatie (Actieplan Toeristisch Toekomstplan) blijkt dat het aantal recreatieve slaapplaatsen al een aantal jaren stabiel is. In de praktijk blijkt dat er het afgelopen decennium vooral een toename is waar te nemen in het aantal auto’s. Zie de grafiek van TESO op de volgende pagina.

3

Ontwikkeling personenauto's 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Jan

Febr

Mrt

April

Mei

Juni

Juli

Aug

Sept

Okt

Nov

Dec

2018

2019

Bron: TESO – 21 december 2020 – aantal personenauto’s Den Helder – Texel (x 1.000) Opvallend is dat in de maanden oktober tot en maart er zelfs een stijging van 31% is in het aantal auto’s in de afgelopen 10 jaar. In de maanden april t/m september is dat 27%. In het Actieplan Toeristisch Toekomstplan worden als oorzaken hiervoor genoemd de verbreding van het seizoen, meer auto’s per accommodatie en ook een toename van dagtoerisme. Dit heeft consequenties voor hoe de leefbaarheid1 op het eiland door de Texelaars wordt ervaren. De gemeente Texel en andere belanghebbenden (VVV, ondernemers) zijn zich bewust van deze toenemende aantallen auto’s. De toename van het autogebruik en het gevoel van drukte wat hierdoor ontstaat is dus zeker een aspect wat aandacht verdient in het Toeristisch Toekomstplan. Werken aan nieuwe visie op ‘waardevol toerisme’ Hoe brengen we de voor- en nadelen van toerisme in balans? De gemeente Texel wil graag een Toekomstplan realiseren om een goede gemeentelijke afweging in de toekomstige jaren te kunnen maken voor bestaande en nieuwe toeristisch/recreatieve initiatieven. De komende jaren draait het om de kwaliteit van toerisme, waardevol toerisme voor bezoekers, maar zeker ook voor inwoners. Ook het fenomeen ‘drukte’ hoort daar dus nadrukkelijk bij.

De gemeente heeft op een aantal terreinen zelf invloed, via bijvoorbeeld beleid of via de bestemmingsplannen, maar op vele vlakken is zij ook een faciliterende partij. Gemeente Texel is bijvoorbeeld geen vastgoedbeheerder en kan niet de verkoop van parken of campings aan investeerders of grote ketens tegengaan. In het Toeristisch Toekomstplan zal duidelijk weergegeven worden op welke ontwikkelingen geanticipeerd kan worden en waar via beleid of andere maatregelen invloed op kan worden uitgeoefend.

Algemene definitie van leefbaarheid (Van Dale, 1997): “Geschikt om erin of ermee te kunnen leven.” Met het begrip leefbaarheid wordt aangegeven hoe aantrekkelijk en/of geschikt een gebied of gemeenschap is om er te wonen of te werken. Het is een typisch containerbegrip, een verzamelwoord voor kwaliteitskenmerken van een woonomgeving en dus diffuus en multidimensioneel. Het is deels een subjectief begrip. Zo kan voor niet-economisch afhankelijke bewoners van een toeristenplaats een bepaalde situatie in het hoogseizoen onleefbaar zijn, maar voor de lokale toeristische ondernemer zal het oordeel daarover anders luiden (Uit Wikipedia). 1

4

1 Proces tot nu toe Sinds de start van de coalitie in 2018 is er al veel onderzocht. Ook in het verleden zijn er al veel rapporten verschenen waarbij toerisme en/of verblijfsrecreatie het hoofdonderwerp was. De insteek van dit Toeristisch Toekomstplan is om behalve verblijfsrecreatie ook onderwerpen als mobiliteit, wonen en werken mee te nemen, dus een brede visie waarin het beleid voor de komende jaren wordt vastgelegd. Hieronder leest u een samenvatting welke stappen er sinds 2018 zijn gezet.

1.1 Startnotitie Toeristisch Toekomstplan – oktober 2018 In oktober 2018 is de startnotitie Toeristisch Toekomstplan in de raad vastgesteld. Hierin is ook de doelstelling van het Toeristisch Toekomstplan geformuleerd: Texel moet haar geliefde karakter met haar eigen identiteit en uniciteit blijven behouden en als bestemming ‘Texel’ aantrekkelijk blijven voor bezoekers, inwoners en bedrijven. Als vakantiebestemming willen wij ons t.o.v. andere bestemmingen onderscheiden. Tegelijk moet er een balans zijn tussen de Texelse economie en ruimtelijke kernwaarden, zonder dat het unieke geheel van het eiland wordt aangetast. In de startnotitie is ook beschreven hoe we bovenstaand doel bereiken, namelijk via een Toeristisch Toekomstplan en Actieplannen. Onderwerpen die in ieder geval een plek krijgen in het Toeristisch Toekomstplan zijn: 1. Het slaapplaatsenbeleid (o.a. regeling rond kamperen bij de boer, logies met ontbijt en campers) 2. Het dagtoerisme 3. De beleving van drukte (wat mede aanleiding was voor de omschreven ambitie in het coalitieprogramma) 4. Integrale strategische keuzen op vijf thema’s: mobiliteit, infrastructuur, handhaving, economie en financieel (toeristenbelasting en parkeerbelasting). Ook de aspecten kwaliteit en duurzaamheid (denken en doen in de mogelijkheden van vandaag), kernwaarden en leefbaarheid worden hierin meegenomen.

1.2 Huidige situatie in kaart gebracht – 2019 - Actieplan In 2019 is er gestart met een interne inventarisatiefase: Het verzamelen van feiten en cijfers. Zo werd er gekeken wat mogelijke invloeden zijn van het gevoel van drukte op het eiland. Ter voorbereiding op de toekomst van Texel is het Actieplan Toeristisch Toekomstplan opgesteld. Aan de hand van de inventarisatie op de vijf thema’s werd duidelijk dat het aantal geregistreerde slaapplaatsen de laatste jaren stabiel is gebleven, maar dat het aantal overgezette auto’s, fietsers en voetgangers wel is gestegen. Zie ook de grafiek in de inleiding van deze notitie. Verschillende factoren liggen hieraan ten grondslag: verbreding van het seizoen, meer auto’s bij de huisjes (2 i.p.v. 1), maar ook stijging van het aantal dagtoeristen. Het Actieplan Toeristisch Toekomstplan is in de zomer van 2019 vastgesteld en is een spoorboekje van actiepunten. Een aantal van deze actiepunten is intussen opgepakt. Er is een mobiliteitsplan en het parkeeren verkeerscirculatieplan voor Den Burg is afgerond. Ook heeft er gerichte voorlichting plaatsgevonden (voor camperaars op Texel maar ook over recreatieve verhuur in de woningen) en is er gewerkt aan de uitleg van de regelgeving in begrijpelijke taal (op de website). De meeste punten dienen verder nog meegenomen te worden in het Toeristisch Toekomstplan of andere visies.

Hierbij gaat het om zaken zoals een sanering van slapende slaapplaatsen, het jaarlijks monitoren van logies met ontbijt en het opstellen van regelgeving voor diverse vormen van verblijfsrecreatie zoals kamperen bij de boer. 5

1.3 Inwonersbelevingsonderzoek en dorpenronden – 2019 en begin 2020 Inwonersbelevingsonderzoek Het Kenniscentrum Kusttoerisme heeft in opdracht van de gemeente Texel een onafhankelijk kwantitatief onderzoek uitgevoerd om de houding van de inwoners van Texel ten opzichte van Texel in beeld te brengen. In de periode juni-juli 2019 zijn 6.600 Texelse huisadressen aangeschreven om een vragenlijst in te vullen. Uiteindelijk zijn de gegevens van 1.508 respondenten van 18 jaar en ouder valide gevonden om daadwerkelijk te gebruiken. De belangrijkste conclusies uit dit onderzoek zijn: Ruim vijf van de tien Texelaars (53%) steunen toerisme op hun eiland en willen dat het belangrijk blijft. Per dorp zijn er wel verschillen. De steun is minder groot in dorpen als Den Hoorn, Oosterend en Oudeschild. Op de stelling “mijn gemeente moet een toeristische bestemming blijven” antwoordt 70% met ja. De steun is wel het grootst in De Cocksdorp en De Koog. Positieve economische effecten wordt door een meerderheid gezien, vooral in het aanbod van winkelen horecagelegenheden. Slechts 38% ervaart dat toerisme de leefbaarheid verbetert en 37% dat het helpt bij behoud van cultuur en historie. Opvallend laag zijn de scores dat toerisme bijdraagt aan een natuurlijke omgeving of zorgt voor meer groen op Texel.

Verkeer scoort het hoogst als gekeken wordt naar negatieve effecten (88% vindt dat er door toerisme meer verkeersproblemen zijn). 66% geeft aan dat het door toerisme te druk wordt op Texel. Dagtoerisme wordt vaak als oorzaak benoemd. Dorpenronden Bij de dorpenronden is per dorp opgehaald wat er op het gebied van toerisme speelt. Dit werd in elk dorp volgens een vaste opzet gedaan, namelijk:  Terugkoppeling inwonersbelevingsenquête  In groepjes inventarisatie op 4 thema’s: o Wat vindt u van de leefbaarheid (bijvoorbeeld de druk op wonen en voorzieningen)? o Wat vindt u van het aantal huidige toeristen? o Wat vindt u van de drukte op wegen en fietspaden? o Wat vindt u van de druk op parkeervoorzieningen? In totaal hebben ongeveer 357 inwoners deelgenomen aan de dorpenronden, verspreid over de zeven dorpen. De belangrijkste conclusies uit deze ronden zijn: Er zijn te veel tweede woningen gebruikt als vakantiewoningen en teveel recreatiewoningen. Daardoor verzwakt de verbondenheid in de dorpen. Er zijn genoeg toeristen. Angst dat meer groei de balans laat doorslaan. Vanuit bijna alle dorpen wordt genoemd dat het nodig is de regels voor logies en ontbijt te reguleren. Ook hier veel zorgen over het verkeer. Drukte op wegen wordt steeds groter. Vraag om de verkeersdrukte beter te reguleren en verbetering van het openbaar vervoer.

Zorg dat iedereen van het toerisme profiteert, dat vergroot het draagvlak Denk na over welke toeristen Texel wil trekken. Bijvoorbeeld toeristen die specifiek komen voor de kernwaarden De uitslagen uit het inwonersbelevingsonderzoek en de dorpenronden onderschrijven dat het van groot belang is dat de gemeente met inwoners, ondernemers en ander belanghebbenden gaat definiëren wat wordt verstaan onder ‘waardevol toerisme’. Een kantelpunt lijkt bereikt: de economische groei moet niet langer gezocht worden in kwantiteit, maar in kwaliteit en vernieuwing. Het toeristisch beleid moet daarom herijkt worden.

6

1.4 Participatietraject nieuwe omgevingsvisie – oktober 2019 t/m april 2020 Niet alleen voor het Toeristisch Toekomstplan zijn er diverse onderzoeken gehouden. Texel werkt ook aan een nieuwe omgevingsvisie. Via een participatietraject konden Texelaars van oktober 2019 t/m april 2020 laten weten wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van Texel. In het verslag van dit participatietraject Omgevingsvisie uit juli 2020 komen toerisme, economie en leefbaarheid ook uitvoerig aan bod. In zijn algemeenheid werd het volgende gezegd: Toerisme is belangrijk voor het eiland, maar toerisme mag niet leidend zijn voor alle keuzes die gemaakt worden. Leefbaarheid: zorg voor voldoende bankjes en groene ontmoetingsplekken in elk dorp. Zo komen we allemaal buiten! (dus: zorg dat de Texelaars ook kunnen genieten van de openbare ruimte/natuur) Specifiek voor recreatie en toerisme waren de opvallendst genoemde punten: Stop de verstening van het eiland voor toeristen. De meesten geven aan dat het te druk is of dat er voldoende toeristen zijn. Niet meer groeien. Niet te exclusief worden. Aandacht voor de budget toerist. Behoud van campings. Dagtoeristen meer laten betalen. Toeristen trekken specifiek op de kwaliteiten die Texel al heeft (denk aan de kernwaarden2, maar ook aan zee-verwante zaken). Seizoenverbreding belangrijk voor werkgelegenheid. Texel is in de zomer druk genoeg, niet meer bedden.

Binnen de toeristische tak is best veel diversiteit. Oproep om niet kunstmatig iets in het leven te roepen dat niet op natuurlijke wijze ontstaan is. Duurzaamheid voorop bij toerisme/ondernemen De uitkomsten uit het participatietraject worden meegenomen in het verdere proces van het opstellen van de omgevingsvisie, maar vormen ook zeker belangrijke input voor het opstellen van het Toeristisch Toekomstplan.

1.5 Marketing en ‘Identity Matching’ - 2020 In maart 2020 kreeg het bureau IMA (Identity Matching Academy) de opdracht om input te leveren voor het Toeristisch Toekomstplan. Eerder, in 2013, heeft IMA al een identificatie gedaan van Texel. Dit maakte onderdeel uit van een project en opdracht vanuit de provincie Noord-Holland. Alle kustgemeenten hebben intussen dit traject doorlopen. Die identificatie per plaats/bestemming is beschreven in de uitgave Keuze aan de Kust (2015): https://ima.amsterdam/wp-content/uploads/2017/08/Keuze-aan-de-kust.pdf Sinds het identiteitsonderzoek van Texel in 2013 heeft IMA haar methode doorontwikkeld. IMA heeft een index (CPWW) ontwikkeld voor de waardering van plaatsen in het Noord-Westen van Europa. De CPWW-index is een score waarbij de ‘Coolness’ van een plaats (Cool Place Score) wordt afgezet tegen de economische activiteiten die hiermee verband houden (Warm Welcome-score). Deze aanvulling heeft IMA nu meegenomen in haar opdracht van dit jaar en daarmee een update gedaan van haar onderzoek in 2013. De bedoeling was dat IMA de uitkomsten zou presenteren aan raadsleden en stakeholders op 12 en 13 oktober 2020. Helaas konden deze avonden vanwege de Corona ontwikkelingen niet plaatsvinden.

Daarom is er in overleg met de wethouder toerisme en het bureau IMA besloten om de opgehaalde resultaten te presenteren via een aansprekend boekwerk, een longread. Eind december 2020 heeft bureau IMA dit in concept opgeleverd waarin een profilering, het zogenaamde Marketing Landscape, voor Texel wordt voorgesteld. In het volgende hoofdstuk vindt u een samenvatting van deze longread en de uiteindelijke conclusie van het bureau. 2 Gemeente Texel gaat bij haar plannen uit van de Texelse kernkwaliteiten (later ook wel

kernwaarden genoemd): De rust en ruimte, de rijkdom aan natuur en cultuurlandschappen, de grote afwisseling in landschappen en landgebruiksvormen, de Texelse identiteit, het specifieke eilandkarakter, de nachtelijke duisternis en de maritieme monumenten (Bron: Structuurvisie Texel op Koers, maart 2009)

7

2 Longread Thuis – Texel – Thuis Vanuit haar opdracht heeft het bureau IMA het identiteitsonderzoek van Texel uit 2013 ‘ge-update’ met het waarderen van Texel volgens de CPWW-score. De index helpt bij het maken van keuzes rondom place branding: Wat zijn quick wins als het gaat om positionering? Welke landmarks zorgen voor waardering? Welke ambities van de stakeholders hebben invloed op ontwikkeling en promotie van de plaats? Het college heeft kennisgenomen van de conceptversie. Er zijn nog een aantal opmerkingen (zowel taalkundig als inhoudelijk) retour gegeven aan IMA met het verzoek hier naar te kijken. IMA is gevraagd het gehele rapport, de longread, met daarin ook de uitleg van de CPWW-score en de verschillende marketingtermen voor de raadscommissie van 9 februari 2021 toe te zenden. De conclusie van IMA is dat Texel een bijzonder eiland is en een hoge CPWW-score heeft op vier van de zeven beoordelingsschalen. Texel heeft veel te bieden op verschillende facetten. Volgens IMA is de naamsbekendheid en reputatie van het eiland prima, maar kan het eenduidige merk Texel nog verder doorontwikkeld worden. Er mist nu nog de urgentiefactor om het eiland echt per sé te willen bezoeken. Texel gaat nu ook nog veel uit van de traditionele en bekende associaties die mensen hebben met Texel, maar zou ook de kleine unieke pareltjes van het eiland meer kunnen inzetten.

Het merk Texel is nog geen Place Brand. Via brandmanagement kan dit verder ontwikkeld worden waarbij VVV Texel de aangewezen organisatie is om het bredere merk Texel te beheren. Vervolgens is bureau IMA in de tweede fase van haar onderzoek op zoek gegaan naar de unieke claim (een Marketing Landscape) voor het merk Texel. Zij heeft interviews gehouden met stakeholders op het eiland en daarnaast ook een vergelijkend onderzoek gehouden met andere kustplaatsen en Duitse en Deense (wadden)eilanden. Op basis hiervan komt men met de unieke claim: Thuis – Texel – Thuis. Thuis: de verwachting en voorpret om naar Texel te gaan Texel: de ervaring en de verrassingen Thuis: de herinnering mee naar huis nemen en vasthouden Voor elk van deze drie fasen kan volgens IMA beleid ontwikkeld worden dat in samenhang het juiste Texelverhaal vertelt: Bij Thuis Texel worden er al verrassende producten in de etalage gezet om mensen te verleiden naar het eiland te gaan. Vervolgens moet het aanbod op het eiland doorontwikkeld worden om ook herhalingsbezoekers te blijven verrassen. En door Texel thuis te (her)beleven met een mooi verhaal of product verleid je de mensen om Texel opnieuw op de agenda te zetten. IMA geeft in de longread een aantal voorbeelden van productontwikkeling.

Er wordt ook veel gesproken over foodtrends, weg zijn van de drukte (de natuur in, maar wel met een mooi stedelijk aanbod in de buurt). Opvallend is ook dat zij hier de inrichting van de openbare ruimte in meeneemt. Iets wat ook door inwoners wel wordt aangekaart: maak het aantrekkelijk om naar buiten te gaan. Gemeente Texel heeft kennis genomen van dit place branding verhaal. Het Marketing Landscape kan zeker helpen bij het denkkader voor het bepalen van de stip op de horizon van het Toeristisch Toekomstplan, maar het is geen doel op zich. Hierbij moeten wij toch de kritische kanttekening plaatsen dat dit verhaal slechts een onderdeel is van een groter geheel en veel meer gebaseerd is op marketing. Voor de positionering van Texel als toeristische bestemming en verbetering van het product aanbod zijn voornamelijk de VVV en de ondernemers aan zet.

8

3 Opdracht en scope Het realiseren van een Toeristisch Toekomstplan houdt meer in dan het schrijven van een rapport. Uitgangspunt is dat het een rapport wordt dat draagvlak heeft bij zowel de bezoeker, bewoner, ondernemer, als bij het bestuursorgaan van de gemeente Texel (raad en college) en omliggende gemeenten. Ook moet het een dynamisch rapport zijn dat via een uitvoeringsagenda (bijvoorbeeld een uitvoeringsagenda voor twee jaar) kan meebewegen met de ontwikkelingen binnen en buiten deze branche. Een pandemie als Covid-19 heeft laten zien dat de wereld er binnen enkele weken totaal anders uit kan zien en hier moet ook het toeristisch beleid op mee kunnen bewegen. Voor een stip op de horizon, een Toekomstplan, denken wij aan een periode van zo’n tien jaar. Voor de uitvoeringsagenda, eigenlijk een lijst met acties, denken we aan een periode van twee jaar. Elke twee jaar kan de uitvoeringsagenda dan worden aangepast naar een nieuwe agenda met acties voor de jaren daarna.

3.1 Belangrijkste onderwerpen Waar staan we nu? Op basis van het participatieproject en de eerdere notities (startnotitie en actieplan) komen de volgende onderwerpen steeds aan de orde die van belang zijn om verder uit te werken: 1.

Algemeen: Beleving van drukte Toekomst en draagvlak van toerisme: Welke richting wil Texel met het toerisme op om de beleving van drukte niet verder te laten toenemen?

2.

Verblijfsaccommodaties Het beleid en de regelgeving voor verblijfsaccommodaties moet helder zijn, ook handhaving op de regels is hierbij van belang om veiligheid te garanderen en ondermijning te voorkomen. Dit omvat onder andere: o Logies met ontbijt (regulering en monitoring) o Kamperen bij de boer o Het behouden van de campings o Inzicht in werkelijk aantal slaapplaatsen (inclusief slapende slaapplaatsen) en op basis daarvan richting bepalen (bijvoorbeeld: geen verdere groei, maximum quotum per categorie). o Voldoende capaciteit bij de afdelingen die met vergunningverlening, handhaving en bestrijding van ondermijning zijn belast.

3.

Dagtoerisme Veel mensen zien het dagtoerisme als één van de oorzaken van de toenemende beleving van drukte. Is dat ook zo? En welke instrumenten kunnen we inzetten om het dagtoerisme in goede banen te leiden?

4.

Mobiliteit en infrastructuur op het eiland Verkeer scoort het hoogst als gekeken wordt naar negatieve effecten. Dit heeft betrekking op meerdere zaken: tekort aan parkeerplaatsen, drukte op doorgaande wegen maar ook op de gehele infrastructuur, zoals bijvoorbeeld de kwaliteit van de fietspaden of andere inrichting van bepaalde wegen. Mogelijkheden als elektrisch vervoer of verbeterd OV zijn hier ook onderdeel van. Aandacht voor de natuur/meer rust kan hier ook aan gerelateerd worden.

5.

Marketing en promotie Marketing en promotie is een middel om de richting die Texel in wil slaan verder vorm te geven. Uit de ophaalrondes komt ook wel naar voren dat sommige inwoners willen dat er meer wordt ingezet op de kernwaarden van Texel en op zaken die betrekking hebben op de zee of het eiland. Dit komt ook terug in de longread van IMA. Er kan voor gekozen worden om bepaalde doelgroepen niet meer actief

9

te benaderen, bijvoorbeeld de dagtoeristen of ‘feestende jongeren’. Marketing en promotie komt echter aan de orde als de stip op de horizon helder is.

3.2 Aanverwante zaken Vraagzijde In voorgaande hoofdstukken is nog niet duidelijk aan bod gekomen wat de bezoeker nu van Texel vindt. Zijn er aandachtspunten die vanuit de bezoeker worden meegegeven? En wat zijn de trends en ontwikkelingen in de markt? Dit zal daarom ook worden meegenomen in het Toeristisch Toekomstplan. Zie ook hoofdstuk 5 en 6 voor de verdere aanpak en lijst met stakeholders. Regionale rapporten en kansen Daarnaast zullen relevante zaken uit rapporten zoals provinciale nota’s, eventuele beschikbare toeristische rapporten worden meegenomen bij de uitvoering. Ook worden alle opgestelde economische/toeristische visies uit buurgemeenten of andere gemeenten in de regio nader bestudeerd en met elkaar vergeleken. Verder wordt gekeken naar kansen qua aansluiting op andere programma’s zoals het Programma Waddeneilanden en het revitaliseringsfonds verblijfsrecreatie en aanverwante programma’s van De Kop Werkt!

10

4 Kaders Uit de gedane inventarisatie en eerder opgeleverde beleidsrapporten komen een aantal aanbevelingen tot actie zoals het monitoren van het aanbod logies en ontbijt en het promoten van minder autogebruik, maar ook het in discussie brengen van een aantal toeristische beslispunten zoals het maximum aantal slaapplaatsen, spookslaapplaatsen, en het gewenste toerismeprofiel. Op basis van de onderwerpen uit hoofdstuk drie en de bevindingen uit de gedane onderzoeken en rapporten uit het verleden kunnen de volgende kaders worden geformuleerd:

4.1

Richtinggevende kaders

Algemeen 1 Het aantal personen dat Texel jaarlijks bezoekt is voldoende. Meer groei is niet wenselijk. Verblijfsaccommodaties: 2 Texel moet in meer camperplekken, binnen het huidige aantal slaapplaatsen, voorzien om aan de vraag te kunnen voldoen. 3 Er wordt een maximum gesteld aan het aantal logies met ontbijtadressen. 4 Er komt regelgeving met heldere, en ook handhaafbare, toetsingscriteria voor logies met ontbijt. 5 Het (planologisch) maximum aantal slaapplaatsen van 45.000 blijft het uitgangspunt voor de toekomst. 6 Gemeente Texel werkt niet meer mee aan het omzetten van slaapplaatsen (geen verdere verstening). 7 Wij continueren het initiatiefvoorstel van “Stop op verplaatsen spookslaapplaatsen”, aangenomen op 26 juni 2019, betreffende de verplaatsing van bestaande recreatieve slaapplaatsen volgens het ‘ja, mits-principe’. 8 Aanvullend op kader 7: Wij gaan actief beleid voeren om de “spookslaapplaatsen” op het eiland op termijn uit het bestemmingsplan te verwijderen. 9 De regeling voor kamperen bij de boer wordt aangescherpt om meer recht te doen aan het oorspronkelijk doel, namelijk dat er sprake moet zijn van een nevenfunctie bij een reëel agrarisch bedrijf. Dagtoerisme 10 Het dagtoerisme wordt niet verder gestimuleerd en wordt om deze reden niet extra gepromoot.

Mobiliteit en infrastructuur op het eiland 11 Verblijfsgasten kunnen met de auto naar Texel komen; eenmaal op Texel aangekomen willen wij de verblijfsgast aanmoedigen om zoveel mogelijk gebruik te maken van duurzame vormen van vervoer (bijvoorbeeld per fiets, te voet of via OV). Marketing en promotie 12 Marketing en promotie moet uitgaan van de Texelse kernkwaliteiten ofwel de kernwaarden. 13 Iedereen is welkom op Texel, en er moet voldoende ruimte blijven voor de toerist met de smallere beurs.