Advies - Uitvoeringsprogramma 2021 – 2026 Waddengebied

Advies

1

Uitvoeringsprogramma 2021–2026 Waddengebied Doelenboom Programma

1

Voor en door bewoners

Maatschappelijk doel

1.1.

Dienstverlening optimaliseren

Beleidsdoel

1.1.3

Op taakvelden met andere instellingen samenwerken

Operationeel doel

1.1.3.2

In regioverband samenwerken

Raadsvoorstel Voorgesteld wordt: De volgende wensen namens de gemeente Texel in te brengen ten behoeve van het Concept Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021–2026: a. Inzake de ontwikkeling van de Waddenbaai aandacht voor de bevaarbaarheid van het gebied voor veerboten, visserijschepen en recreatievaart. b. Op het gebied van samenwerking op zoetwaterbeleid een duidelijke versnelling aangezien Texel te maken heeft met grote verdroging en met waterschap en agrariërs al druk doende is met zoetwaterbeleid. c. De wens om de kosten van de 0,6 fte die de recreatie in het waddengebied moet gaan versterken, wordt betaald door de aan dit project deelnemende waddenkustgemeenten. d. Het integraal beoordelen van de 11 deelprogramma’s in alle situaties, zodat kansen om zaken te koppelen worden benut en eventuele negatieve effecten worden voorkomen.

Toelichting Het Concept Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021–2026 (Uitvoeringsprogramma) is een uitwerking van de Agenda voor het Waddengebied 2050, waarvoor de Waddeneilanden op 3 februari 2021 een instemmingsverklaring hebben ondertekend. Het Programma Waddeneilanden is integraal opgenomen in zowel het Uitvoeringsprogramma als het Doelendocument. Dat betekent dat door de afspraken tussen en de betrokkenheid van de diverse overheden en marktpartijen (vissers, agrariërs, recreatie etc.) een uitvoeringsprogramma voorligt waar Texel van kan profiteren, in geld, vernieuwing, pilots, ontwikkelingen en kennis. Zo biedt de betrokkenheid van twee ministeries kans op het deelnemen aan programma’s waarvoor financiering beschikbaar komt, al dan niet via het Programma Waddeneilanden. De behandeling van de stukken heeft op diverse momenten plaatsgevonden in het Dagelijks Bestuur van het Samenwerkingsverband De Waddeneilanden, het Omgevingsberaad Waddengebied en het Bestuurlijk Overleg Waddengebied. De gemeenteraden zijn ook geïnformeerd over het Uitvoeringsprogramma tijdens een digitale raadsbijeenkomst op 14 december 2021.

Consequenties Financieel

Bijlagen  Ja  Nee

Personeel/Organisatie  Ja  Nee Juridisch

 Ja  Nee

Majeure risico’s

 Ja  Nee

Beheer

 Ja  Nee

Belanghebbenden

 Ja  Nee

Beleid

 Ja  Nee

Structuurvisie

Inkoop/Aanbesteding

 Ja  Nee

Regie

Deregulering

 Ja  Nee

Zaaknummer

 Ja  Nee

3103372

1.

Notitie Uitvoeringsprogramma

2.

Brief Omgevingsberaad inzake advies

3.

Concept Uitvoeringsprogramma

4.

Concept werkdocument

Waddengebied 2021-2026 Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026 Doelendocument

Uitvoeringsprogramma 2021 – 2026 Waddengebied Samenvatting Het college legt het Concept Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021 – 2026 (Uitvoeringsprogramma) voor wensen en bedenkingen voor aan de gemeenteraad. Het Uitvoeringsprogramma is een uitwerking van de Agenda voor het Waddengebied 2050, waarvoor de Waddeneilanden op 3 februari 2021 een instemmingsverklaring hebben ondertekend. Het Programma Waddeneilanden (over de samenwerking tussen de eilanden) is integraal opgenomen in zowel het Uitvoeringsprogramma als het Doelendocument. Dat betekent dat door de afspraken tussen en de betrokkenheid van de diverse overheden en marktpartijen (vissers, agrariërs, recreatie etc.) een uitvoeringsprogramma voorligt waar Texel van kan profiteren, in geld, vernieuwing, pilots, ontwikkelingen en kennis. Zo biedt de betrokkenheid van twee ministeries kans op het deelnemen aan programma’s waarvoor financiering beschikbaar komt, al dan niet via het Programma Waddeneilanden. De behandeling van de stukken heeft op diverse momenten plaatsgevonden in het Dagelijks Bestuur van het Samenwerkingsverband De Waddeneilanden, het Omgevingsberaad Waddengebied en het Bestuurlijk Overleg Waddengebied. De gemeenteraden zijn ook geïnformeerd over het Uitvoeringsprogramma tijdens een digitale raadsbijeenkomst op 14 december 2021.

Het college stelt voor de volgende wensen namens de gemeente Texel in te brengen ten behoeve van het Concept Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021–2026: a. Inzake de ontwikkeling van de Waddenbaai aandacht voor de bevaarbaarheid van het gebied voor veerboten, visserijschepen en recreatievaart. b. Op het gebied van samenwerking op zoetwaterbeleid een duidelijke versnelling aangezien Texel te maken heeft met grote verdroging en met waterschap en agrariërs al druk doende is met zoetwaterbeleid. c. De wens om de kosten van de 0,6 fte die de recreatie in het waddengebied moet gaan versterken, wordt betaald door de aan dit project deelnemende waddenkustgemeenten. d. Het integraal beoordelen van de 11 deelprogramma’s in alle situaties, zodat kansen om zaken te koppelen worden benut en eventuele negatieve effecten worden voorkomen.

Uitvoeringsprogramma 2021 – 2026 Waddengebied Argumenten tot advies Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026 Het Uitvoeringsprogramma bevat een bundeling van initiatieven die (mede) bijdragen aan het behalen van de doelstellingen voor de Waddenzee en het Waddengebied en waar partijen in de periode 2021-2026 mee aan de slag willen. De in de Agenda voor het Waddengebied 2050 (Agenda) beschreven uitvoeringstrategieën vormen de basis voor het Uitvoeringsprogramma. De doelen, principes en vertrekpunten uit de Agenda zijn hierbij leidend. Opzet Uitvoeringsprogramma Het Uitvoeringsprogramma is opgezet aan de hand van 11 deelprogramma’s. Per deelprogramma wordt inzichtelijk gemaakt hoe vanuit het desbetreffende deelprogramma wordt bijgedragen aan het realiseren van de hoofddoelstellingen voor de Waddenzee en het Waddengebied. Hoofddoelstelling voor de Waddenzee: ‘een duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee als natuurgebied en het behoud van het unieke open landschap’, Doelstelling voor het Waddengebied: ‘veilig, vitaal en veerkrachtig in 2050’. De uitvoeringsstrategieën zijn de afgelopen periode per deelprogramma vertaald in zogeheten veranderdoelen (ER-doelen) en SMART doelen. Vervolgens is gekeken welke nieuwe dan wel lopende initiatieven bijdragen aan het behalen van deze doelen. De doelen zijn neergelegd in een separaat Doelendocument.

Het Uitvoeringsprogramma, met daarin de initiatieven voor de programmaperiode 2021-2026, is daarop gebaseerd. De onderwerpen of dilemma’s waar partijen verder over in gesprek gaan zijn eveneens opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. De afgelopen periode zijn ook de meer overkoepelend aspecten van het Uitvoeringsprogramma uitgewerkt. Het gaat hierbij om de organisatie van het Uitvoeringsprogramma, kennisontwikkeling, monitoring en evaluatie, de programma-risico’s, communicatie en de financiering van de organisatie van het Uitvoeringsprogramma. Initiatieven Het Uitvoeringsprogramma bundelt diverse (lopende en te starten) initiatieven waar de betrokken partijen op korte termijn (2021-2026) mee aan de slag willen dan wel al mee aan de slag zijn. Vertrekpunt voor de in het Uitvoeringsprogramma opgenomen initiatieven vormen de initiatieven zoals opgenomen in de ‘Doorkijk naar het Uitvoeringsprogramma’ uit de Agenda. De betrokken partijen zijn sinds de vaststelling van de Agenda (verder) aan de slag gegaan met deze initiatieven. In sommige gevallen betekent dit dat de opzet van het initiatief is aangescherpt dan wel dat het initiatief is afgerond. Daarnaast zijn er naar aanleiding van de consultatie op de ontwerp-Agenda en het concretiseren van de hierboven genoemde veranderdoelen aanvullende initiatieven opgenomen. De initiatieven zijn gekoppeld aan één of meerdere deelprogramma’s.

In hoofdstuk 4 van het Uitvoeringsprogramma wordt per initiatief beschreven wat het doel is van het initiatief, op welke wijze het initiatief bijdraagt aan het behalen van de doelen, wie verantwoordelijk is, de planning, de kosten en wat is er qua inzet van partijen nodig om het desbetreffende initiatief uit te voeren. Dit is nog niet voor alle initiatieven volledig uitgewerkt, omdat het desbetreffende initiatief nog (nader) moet worden uitgewerkt, nog (verder) moet worden besproken met (beoogde) betrokken partijen, dan wel dat er op onderdelen nog discussie is, bijvoorbeeld over de financiering. Er is voor gekozen om wel alle initiatieven op te nemen in het concept Uitvoeringsprogramma omdat hiermee inzicht wordt gegeven welke initiatieven de partijen de lopende periode 2022-2026 (willen) oppakken. Doelendocument Zoals hiervoor aangegeven zijn de afgelopen periode de uitvoeringsstrategieën uit de Agenda per deelprogramma vertaald in zogeheten veranderdoelen (ER-doelen) en SMART doelen. Er is voor gekozen om de uitwerking van de doelen als bijlage toe te voegen aan het concept Uitvoeringsprogramma. De omzetting van de doelen in concrete initiatieven voor individuele partijen en de consequenties daarvan zijn op dit moment nog onvoldoende in beeld. Dit betekent dat het doelendocument de ambitie beschrijft

die de partijen wensen te bereiken, maar nog niet overal de manier waarop. Dit betekent dat geen van de betrokken partijen op dit moment aanspreekbaar is op hun –financiële en/of personele - inzet om de doelen daadwerkelijk te bereiken. De vraag is of Texel voor deze lokaal relevante programma’s (zoals leefbaarheid, landbouw, visserij, recreatie & toerisme, klimaatverandering, energietransitie, landschap en erfgoed), andere kaders zou willen hanteren. Met dit Uitvoeringsprogramma staan de neuzen van alle partners in en rondom de Waddenzee, de Noordzeekust en de Waddeneilanden, dezelfde kant op. Afspraken zijn ook gemaakt om elkaar als partners te consulteren voor activiteiten in de wateren rondom Texel (zoals mijnbouw of windmolens). Ook in de overige deelprogramma’s zitten er voor Texel geen echt schurende zaken. Integraal beoordelen Bij het aanbieden van de stukken aan de raad is ten behoeve van de definitieve vaststelling van het Uitvoeringsprogramma gevraagd om eventuele wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken. In eerdere fases is vanuit de gemeente al gereageerd op concepten van het Uitvoeringsprogramma. Dit heeft al tot meerdere aanpassingen geleid. Er ligt nu een stuk waartegen wij in beginsel geen bedenkingen hebben. Wel wordt voorgesteld nog een aantal wensen mee te geven.

De Agenda voor het Waddengebied 2050 vloeit voort uit de Nationale Omgevingsvisie die weer is gebaseerd op de Omgevingswet. Toverwoord in de Omgevingswet is het integraal bij elkaar brengen van alle facetten van de fysieke leefomgeving. In de principes van de Agenda is dat verwoord en samengebracht. In het Uitvoeringsprogramma worden nu elementen van de fysieke leefomgeving uit elkaar gehaald en in 11 deelprogramma’s ondergebracht. Die deelprogramma’s worden los van elkaar uitgevoerd. Ondanks dat gesteld wordt dat er aandacht is voor de integraliteit, houdt deze afscheiding toch het gevaar in dat sectoraal elementen worden aangelopen. Juist de integrale benadering biedt kansen om zaken aan elkaar te koppelen en de wederzijdse belangen en bedreigingen goed in beeld te hebben. Texelse aandachtspunten Aandachtspunten vanuit Texels perspectief betreffen:  Inzake de ontwikkeling van de Waddenbaai vraagt Texel aandacht over de bevaarbaarheid van het gebied voor veerboten, visserijschepen en recreatievaart.  Samenwerking op zoetwaterbeleid met andere partijen moet wel tot een duidelijke versnelling leiden. Texel heeft te maken met grote verdroging en is al druk doende met zoetwaterbeleid, onder meer met waterschap en agrariërs.  De waddenkustgemeenten werken aan verstevigen van recreatie. Concreet staat benoemd dat zij 0,6 fte leveren.

Texel gaat er vanuit dat die gemeenten de genoemde en benodigde €170.000 financieren.  Het integraal beoordelen van de 11 deelprogramma’s in alle situaties, zodat kansen om zaken te koppelen worden benut en eventuele negatieve effecten worden voorkomen. Ondanks dat we e.e.a. al eerder hebben ingebracht, willen wij voorstellen om vanuit de gemeente Texel deze vier wensen te uiten en het signaal af te geven dat niet te gemakkelijk over de uitvoering moet worden gedacht.

Alternatieven Al is het Programma Waddeneilanden integraal opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2021-2026, al is het programma Leefbaarheid op verzoek van de Waddeneilanden opgenomen en al is het tijd om tot uitvoering over te gaan, van belang zijnde thema’s kunnen onvoldoende of onjuist zijn beschreven. Het staat de raad daarom vrij om over te gaan tot het opstellen en indienen van 'wensen en bedenkingen'.

Consequenties van het advies Financieel Omdat de financiële en/of personele consequenties nog niet op alle onderdelen voldoende zijn uitgewerkt en/of besproken, zijn de bij het Uitvoeringsprogramma betrokken partijen op dit moment niet aanspreekbaar voor de inzet om de doelen daadwerkelijk te bereiken. Daar waar mogelijk en aan de orde wordt dit opgepakt als onderdeel van het traject om te komen tot het definitieve Uitvoeringsprogramma. De raad zal daarvoor een apart projectvoorstel ontvangen.

Personele/Organisatorische consequenties Voor de Texelse proces- en projectbegeleiding van de uitvoering zal naar verwachting 0,8 fte nodig zijn gedurende de periode 2022-2026. Zodra meer duidelijkheid over deze rol en financiering ervan bestaat, zal een voorstel aan de raad worden voorgelegd. Beleidsmatige consequenties Het betreft vooral het door de samenwerking op Waddengebied niveau versterken van al gemaakte keuzes en ingezette trajecten. Bundeling van krachten zal tot een passender, effectievere, en/of efficiëntere uitvoering leiden.

Aanleiding / Voorgeschiedenis / Eerdere besluiten Instemmingsverklaring op 3 Feb. 2021 tijdens de Toogdag over de ambities van de Agenda Waddengebied 2050. Met de ondertekening geven de partijen aan de doelen en ambities van de Agenda te onderschrijven en mee te willen werken aan een verdere uitwerking en doorwerking in de eigen visies en plannen. De partijen dragen vanuit eigen kracht en mogelijkheden bij aan de uitvoering van de Agenda en de doorwerking daarvan binnen het eigen beleid. Hiermee wordt uiting gegeven aan het ‘zelfbindend karakter’ van de Agenda.

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Uitvoeringsprogramma 2021 – 2026 Waddengebied Doelenboom Programma

1

Voor en door bewoners

Maatschappelijk doel

1.1.

Dienstverlening optimaliseren

Beleidsdoel

1.1.3

Op taakvelden met andere instellingen samenwerken

Operationeel doel

1.1.3.2

In regioverband samenwerken

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Overwegende • • •

In het Concept Uitvoeringsprogramma het Programma Waddeneilanden integraal is overgenomen (zie Deelprogramma 3.6. Leefbaar Waddengebied) De andere belangrijk thema’s voor de Waddeneilanden, zoals Bereikbaarheid, Klimaatverandering, Energietransitie, Recreatie en toerisme etc. goed zijn beschreven in het Uitvoeringsprogramma Ook anderszins er geen direct schurende zaken voor de Waddeneilanden zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma of daar waar nodig het gesprek hier nader over wordt voortgezet (procesafspraak).

Besluit De volgende wensen namens de gemeente Texel in te brengen ten behoeve van het Concept Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021–2026: a. Inzake de ontwikkeling van de Waddenbaai aandacht voor de bevaarbaarheid van het gebied voor veerboten, visserijschepen en recreatievaart. b. Op het gebied van samenwerking op zoetwaterbeleid een duidelijke versnelling aangezien Texel te maken heeft met grote verdroging en met waterschap en agrariërs al druk doende is met zoetwaterbeleid. c. De wens om de kosten van de 0,6 fte die de recreatie in het waddengebied moet gaan versterken, wordt betaald door de aan dit project deelnemende waddenkustgemeenten. d. Het integraal beoordelen van de 11 deelprogramma’s in alle situaties, zodat kansen om zaken te koppelen worden benut en eventuele negatieve effecten worden voorkomen.

Ondertekening

Bijlagen

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van ,

1.

Notitie Uitvoeringsprogramma

De griffier,

2.

Brief Omgevingsberaad inzake advies

3.

Concept Uitvoeringsprogramma

4.

Concept werkdocument

Waddengebied 2021-2026 De voorzitter,

Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026 Zaaknummer 3103372

Doelendocument