Advies - Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder

Advies

1

Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder Doelenboom Programma

2

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde

Maatschappelijk doel

2.5.

Texelse jeugd veilig en gezond op laten groeien

Beleidsdoel

2.5.2

Jongeren bij opgroeien ondersteunen

Collegevoorstel Het college besluit: 1. In te stemmen met bijgaand raadsvoorstel en de ‘Transformatievisie JeugdzorgPlus vanaf 2023’ ter vaststelling voor te leggen aan de gemeenteraad. 2. Kennis te nemen van het positieve advies van de cliëntadviesraad ten aanzien van de transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en ter informatie mee te sturen naar de gemeenteraad.

Raadsvoorstel Voorgesteld wordt te besluiten: 1. De ‘Transformatievisie JeugdzorgPlus vanaf 2023’ vast te stellen.

Toelichting De bovenregionale werkgroep Jeugdzorgplus heeft, in samenwerking met verschillende ketenpartners, een transformatievisie jeugdzorgplus geschreven, ten behoeve van de verwerving van jeugdzorgplus vanaf 2023. De beslissingsbevoegdheid voor het instemmen met de visie ligt bij de gemeenteraden van de afzonderlijke gemeenten. De jeugdwet bepaalt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het aanbieden van gesloten jeugdhulp en deze transformatievisie geeft daarvoor de kaders in Noord-Holland Noord. Het college stelt aan de gemeenteraad voor om in te stemmen met de transformatievisie JeugdzorgPlus.

Consequenties Financieel

Bijlagen  Ja  Nee

Personeel/Organisatie  Ja  Nee

Majeure risico’s

 Ja  Nee

Beheer

 Ja  Nee

Juridisch

 Ja  Nee

Belanghebbenden

 Ja  Nee

Beleid

 Ja  Nee

Structuurvisie

 Ja  Nee

Inkoop/Aanbesteding

 Ja  Nee

Regie

Deregulering

 Ja  Nee

Zaaknummer

3042870

1. Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder; 2. Reactie Adviesraad SD Texel.

Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder Samenvatting Vanaf februari 2023 loopt het huidige contract van de JeugdzorgPlus af en zijn de achttien Noord-HollandNoord (NHN) gemeenten het verwervingstraject gestart voor de inrichting van JeugdzorgPlus in de periode na 2023. In voorliggende transformatievisie stellen wij met elkaar vast hoe wij JeugdzorgPlus zien in NHN, dat een gecontroleerde afbouw nodig is omwille van de jeugdigen en dat er een gezamenlijke opdracht ligt voor gemeenten en andere betrokkenen om instroom in de JeugdzorgPlus te voorkomen. De gemeenteraad wordt gevraagd deze transformatievisie vast te stellen.

Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder Argumenten tot advies 1.1 De Jeugdwet bepaalt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het aanbieden van gesloten jeugdhulp. De Jeugdwet schrijft voor dat gemeenten de verantwoordelijkheid hebben om gesloten jeugdhulp aan te kunnen bieden aan jeugdigen die een machtiging gesloten jeugdhulp opgelegd hebben gekregen van de rechter. Dat betekent dat we nog steeds aanbod beschikbaar moeten hebben. 1.2 De gemeenteraden stellen met deze transformatievisie de kaders vast waarbinnen de colleges uitvoering kunnen geven aan de gesloten jeugdhulp. In de transformatievisie stellen wij, dat wij binnen de kaders van de wet de zorg zo open mogelijk willen organiseren omwille van de jeugdige. Tegelijkertijd zien wij de JeugdzorgPlus als een time-out-voorziening waar de jeugdige zo kort mogelijk verblijft. Bij het stapsgewijs afbouwen van JeugdzorgPlus hoort de ontwikkeling van passende alternatieven. Deze ontwikkeling moet zowel binnen de JeugdzorgPlus plaatsvinden als binnen de voorliggende vormen van jeugdhulp. De doelen uit de transformatievisie worden na vaststelling verder uitgewerkt in een inkoopvisie. Deze wordt door de colleges vastgesteld. 1.3 De transformatievisie JeugdzorgPlus sluit aan op de ambities uit het bovenregionaal plan ‘Thuis voor Noordje’.

Eerder hebben we op Noord-Holland-niveau geconcludeerd dat voor sommige zorgvormen de samenwerking op een breder niveau moet worden vormgegeven om voorzieningen beschikbaar te houden in onze provincie. Dit geldt voor de JeugdzorgPlus aangezien er een relatief klein aantal jeugdigen gebruik maakt van deze zorg en we de ambitie uitspreken om dit aantal verder te laten dalen. In het bovenregionaal plan ‘Thuis voor Noordje’ werken jeugdhulpregio’s, het onderwijs, gecertificeerde instellingen en zorgaanbieders met elkaar samen om alle jeugdigen die JeugdzorgPlus nodig hebben op te vangen binnen onze eigen provincie en voorzieningen te ontwikkelen voor de zeer specialistische doelgroep. We willen voorkomen dat deze jeugdigen ver buiten de provincie moeten worden geplaatst. De visie voor onze regio en de ambities vanuit het ‘Thuis voor Noordje’ sluiten op elkaar aan. Daarnaast worden landelijke ontwikkelingen nauwgezet gevolgd om aansluiting te behouden tussen regionaal beleid en landelijke ambities. 1.4 De transformatie van JeugdzorgPlus vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid en een sterkere regierol daarin voor de gemeente. De transformatie komt met randvoorwaarden.

Het gezamenlijk optrekken tussen het onderwijs, zorgaanbieders, gemeenten, gecertificeerde instellingen en de jeugdrechtketen is een noodzakelijke voorwaarde om toe te werken naar een toekomst waarin jeugdigen met complexe zorgvragen niet meer in geslotenheid hoeven te verblijven. We spreken van een gezamenlijke verantwoordelijkheid, omdat gemeenten zelf geen gesloten plaatsing kunnen opleggen, dat doet immers de rechter. Om instroom te beperken moeten we met elkaar onderzoeken welke alternatieven nodig zijn om inzet van een gesloten machtiging te voorkomen. Daarnaast kunnen gemeenten een grotere regierol pakken in het doorontwikkelen van passende alternatieven van lichtere vormen van jeugdhulp om JeugdzorgPlus te voorkomen én om uitstroom te bevorderen. De visie op JeugdzorgPlus is daarmee breder dan de geslotenheid zelf, daar het aan gemeenten de opdracht meegeeft om een passend voorliggend jeugdhulpveld te hebben wil deze afbouw verantwoord plaatsvinden.

Alternatieven 1. De gemeenteraad kan besluiten de voorliggende visie niet of niet op dit moment vast te stellen. Dit heeft consequenties voor de planning van de inkoop en het tijdig kunnen afsluiten van nieuwe contracten per 2023. 2. Bij het realiseren van een gecontroleerde afbouw zijn wij als gemeenten afhankelijk van de betrokkenheid en daadkracht van partners om ons heen. We kunnen daar als gemeente regie op voeren, maar het tempo van de organisaties kunnen wij niet altijd bepalen. De samenwerking moet tot doel hebben om geschikte duurzame alternatieven beschikbaar te maken in het voorveld om jeugdigen eerder op te vangen of na

geslotenheid te laten uitstromen. Het gaat hier bijvoorbeeld om specialistische ambulante alternatieven of gezinsvormen. Tevens is er nog een slag te slaan met betrekking tot de financiering van het onderwijs in en rondom JeugdzorgPlus. De financiering vanuit het ministerie is niet faciliterend aan de afbouwbeweging die wij met onze partners willen maken. Op dit moment loopt er op Noord-Holland niveau een lobby richting het Rijk voor een beter passende financieringssystematiek. Ten slotte vraagt het werken met zeer complexe jeugdigen beschikbaarheid en een bepaalde deskundigheid van zorg- en onderwijspersoneel. Gemeenten kunnen hierop sturen in het pakket van eisen bij de verwerving. Organisaties moeten hierin investeren. Denk aan training in het voorkomen van escalaties. Een meer open setting met minder vrijheidsbeperkende maatregelen betekent bijvoorbeeld ook dat de kans op weglopen groter wordt. Toch zeggen wij met elkaar dat we liever ons sterk maken voor het voorkomen van weglopen, dan het in stand houden van geslotenheid wat veelal als traumatiserend wordt ervaren door jeugdigen.

Consequenties van het advies Financiële consequenties Met dit voorstel wordt de transformatievisie ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Dit leidt niet tot aanpassingen in de begroting. We verwachten dat de gecontroleerde afbouw van JeugdzorgPlus een verschuiving in de kosten teweeg gaat brengen. We willen de inzet van deze (duurdere) zorgvorm voorkomen door passende alternatieve voorliggende zorgvormen door te ontwikkelen. We geven een impuls en opdracht aan de aanbieder om proactief te participeren in het voorkomen van instroom. We verwachten hiermee een dalende instroom in JeugdzorgPlus. Tegelijkertijd zullen de meest kwetsbare jeugdigen intensieve vervolghulp nodig hebben om een stabieler toekomstperspectief te krijgen. De beweging naar kleinschaligheid zal ook de nodige investeringen met zich meebrengen. Op termijn verwachten we dat de uitgaven van zwaardere jeugdhulp afnemen en dat uitgaven in andere vormen van jeugdhulp (en eventueel lokale, vrij toegankelijke jeugddomein) toenemen, omdat er een verschuiving plaatsvindt. De kosten nemen naar waarschijnlijkheid eerder af door een dalende instroom. Deze beweging wordt reeds duidelijk uit de cijfers van de JeugdzorgPlus: steeds minder jeugdigen komen in geslotenheid terecht.

Juridische consequenties Gemeenten zijn op grond van de Jeugdwet verplicht kwalitatief en kwantitatief toereikend jeugdhulp in te kopen. De wet schrijft (nog) voor dat gemeenten gesloten jeugdhulp moeten kunnen aanbieden aan hun inwoners.

Participatie Op 28 mei 2021 is de start van het verwervingstraject ingeluid met een verdiepende en informerende themabijeenkomst over JeugdzorgPlus voor raadsleden, adviesraadsleden en overige betrokkenen. Vervolgens zijn er meerdere individuele gesprekken gevoerd met gecertificeerde instellingen, ervaringsdeskundigen, zorgaanbieders, onderwijs en de wetenschap over de uitgangspunten van de visie. Uiteindelijk zijn deze uitgangspunten verder uitgewerkt in de concept transformatievisie die in raadsinformatiebijeenkomsten besproken is op 30 juni en 7 juli, en tevens is voorgelegd aan alle adviesraden om hen de gelegenheid te bieden een advies mee te geven aan het college. Voor de adviesraden zijn in de aparte regio’s momenten georganiseerd voor een nadere toelichting. Van de 15 adviesraden/participatieraden gericht op Jeugd hebben wij van 13 een advies ontvangen. Uit de reacties komt naar voren dat de adviesraden zich kunnen vinden in de transformatievisie op de JeugdzorgPlus. Nadrukkelijk wordt hierbij aandacht gevraagd voor het thuis nabij organiseren van hulp voor de jeugdigen en de noodzaak om de samenwerking te verstevigen tussen gemeenten, onderwijs en zorgaanbieders. Verder is een aantal termen naar aanleiding van vragen vanuit de adviesraden nader toegelicht in het visie document.

De adviesraad van Texel benadrukt dat kwaliteit en gekwalificeerde begeleiding gewaarborgd moeten worden om deze visie na te streven. Daarnaast onderschrijven zij de ambitie om in 2030 geen jongere meer gesloten geplaatst te hebben.

Daarnaast heeft er overleg plaatsgevonden met het onderwijs over de transformatievisie. In de regio Kop van Noord Holland heeft op 17 juni 2021 het Sociaal Domein PHO plaatsgevonden. Het advies van het onderwijs is reeds verwerkt in de visie.

Communicatie Na vaststelling van de transformatievisie door uw raad zullen de organisaties die betrokken zijn geweest bij de totstandkoming worden geïnformeerd.

Vervolg Op basis van de transformatievisie zal uw college een inkoopvisie en verwervingsstrategie opstellen.

Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie •

Jeugdwet

Aanleiding / Voorgeschiedenis / Eerdere besluiten In 2018 startten de achttien gemeenten in de regio Noord-Holland-Noord een transformatie in de JeugdzorgPlus. We sloten een contract af met jeugdhulpaanbieder Horizon die de locatie Antonius in Bakkum (gemeente Castricum) opende. Het contract loopt op 4 februari 2023 af en kan juridisch gezien niet verlengd worden. Dit stelt ons in de gelegenheid om een transformatievisie op te stellen en nieuwe afspraken te maken om gewenste veranderingen in de JeugdzorgPlus verder door te zetten. Dit kunnen gemeenten niet alleen. We hebben alle betrokkenen in de jeugdhulp, jeugdrechtketen en het onderwijs nodig om de zorg te verbeteren voor jeugdigen met zeer complexe problematiek. In dit visiedocument is vastgelegd hoe we de inhoudelijke doorontwikkeling van de JeugdzorgPlus zien in onze regio’s. Het biedt ons de komende jaren houvast bij deze opgave. We zien JeugdzorgPlus als een tijdelijke opname, die erop gericht is jeugdigen voor te bereiden op een voor hen geschikte plek in de maatschappij. Met specifieke aandacht voor betrokkenheid van het netwerk, onderwijs/werk, huisvesting en het opbouwen van een (in)formeel netwerk. De grootste opdracht ligt bij het gezamenlijk voorkomen van instroom in de JeugdzorgPlus.

Deze opdracht legt de afhankelijkheden bloot tussen verschillende betrokkenen: alleen in gezamenlijkheid kunnen we JeugdzorgPlus voorkomen en uitstroom bevorderen. Deze visie is daarmee breder dan sec de verwerving van gesloten jeugdhulp.

(Concept / Voorgenomen)

Raadsbesluit Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder Doelenboom Programma

2

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde

Maatschappelijk doel

2.5.

Texelse jeugd veilig en gezond op laten groeien

Beleidsdoel

2.5.2

Jongeren bij opgroeien ondersteunen

De raad van de gemeente Texel: gelezen het advies van burgemeester en wethouders; gehoord de raadscommissie; Gelet op •

Jeugdwet

Overwegende •

Gemeenten verantwoordelijk zijn volgens de jeugdwet om gesloten jeugdhulp beschikbaar te hebben voor complexe problematiek bij jeugdigen; Er een beweging ingezet is richting het voorkomen van gesloten jeugdhulp en deze transformatievisie daarin meegaat; Het vaststellen van de transformatievisie een voorwaarde is om verder te gaan in het verwervingsproces JeugdzorgPlus 2023 en verder.

• •

Besluit 1.

De ‘transformatievisie JeugdzorgPlus vanaf 2023’ vast te stellen.

Ondertekening

Bijlagen

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van ,

1. Transformatievisie JeugdzorgPlus

De griffier,

2. Reactie Adviesraad SD Texel.

2023 en verder; De voorzitter,

Zaaknummer 3042870