Advies - Kadernota Veiligheidsregio NHN

Advies

1

Kadernota 2022 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Doelenboom Programma

2

Maatschappelijk doel

2.1.

Zorg voor elkaar, veiligheid op orde Een veilige gemeente behouden

Beleidsdoel

2.1.1

Openbare orde en veiligheid garanderen

Operationeel doel

2.1.1.1

Met de partners in de veiligheidsketen samenwerken

Raadsvoorstel Voorgesteld wordt te besluiten: de volgende (gezamenlijke) zienswijze af te geven ten aanzien van de kadernota 2022, het voorstel Omgevingswet en het (voorgenomen) besluit om deel te nemen aan de landelijke WVSV, van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN). deze zienswijze door middel van bijgevoegde brief aan het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio NoordHolland Noord kenbaar te maken.

Toelichting De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord biedt u de kadernota 2022, het voorstel Omgevingswet en het (voorgenomen) besluit om deel te nemen aan de landelijke Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV). U kunt over deze stukken een zienswijze geven. Een voorstel voor deze zienswijzen wordt u voorgelegd door de Regionale Raadscommissie Noordkop.

Consequenties Financieel

Bijlagen  Ja  Nee

Personeel/Organisatie  Ja  Nee

Majeure risico’s

 Ja  Nee

Beheer

 Ja  Nee

Juridisch

 Ja  Nee

Belanghebbenden

 Ja  Nee

Beleid

 Ja  Nee

Structuurvisie

 Ja  Nee

Inkoop/Aanbesteding

 Ja  Nee

Regie

Deregulering

 Ja  Nee

Zaaknummer

1.

Aanbiedingsbrief Kadernota 2022 en

2.

Kadernota 2022

3.

Voorgenomen AB besluit deelname

4.

Toelichting voorgenomen besluit

5.

Kadernota Omgevingswet

6.

Bijlage 1 Kadernota Omgevingswet

7.

Bijlage 2 Kadernota Omgevingswet

8.

Bijlage 3 Brief Provincie

9.

Zienswijze Noordkop op Kadernota

voorgenomen besluit deelname WVSV

WVSV deelname WVSV

2916033

(Financiering Basispakket) (Uitwerking Taken Basispakket)

VRNHN 2022

Kadernota 2022 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Samenvatting De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) heeft op 15 december 2020 de kadernota 2022, het voorstel Omgevingswet en het (voorgenomen) besluit om deel te nemen aan de landelijke Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV), van de VRNHN aangeboden aan de gemeenteraden in Noord-Holland Noord. De mogelijkheid om een zienswijze af te geven op de kadernota is bedoeld om gemeenteraden meer grip te geven op Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en). Het stelt de gemeenteraden in de gelegenheid te sturen op de beleidsmatige en financiële uitgangspunten voor in de begroting van de GR, die later in het jaar door de GR voor zienswijzen aan de gemeenteraden wordt aangeboden. Het algemeen bestuur stelt de aangeboden stukken vast. In de Noordkop wordt er vanuit de Regionale Raadscommissie Noordkop een advies gegeven voor zienswijzen op de stukken. Hierin zijn 6 zienwijzen opgenomen met betrekking tot de volgende onderwerpen: 1. Algemene vraag 2. Kadernota 2022 VR NHN 3. Kadernota 2022 VRNHN – Zorg en veiligheid 4. Kadernota 2022 VRNHN – Omgevingswet 5. Voorstel Omgevingswet 6. Het voorgenomen besluit om deel te nemen aan de landelijke Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV)

Kadernota 2022 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Argumenten tot advies De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) heeft op 15 december 2020 de kadernota 2022, het voorstel Omgevingswet en het (voorgenomen) besluit om deel te nemen aan de landelijke Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV), van de VRNHN aangeboden aan de gemeenteraden in Noord-Holland Noord. De mogelijkheid om een zienswijze af te geven op de kadernota is bedoeld om gemeenteraden meer grip te geven op Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en). Het stelt de gemeenteraden in de gelegenheid te sturen op de beleidsmatige en financiële uitgangspunten voor in de begroting van de GR, die later in het jaar door de GR voor zienswijzen aan de gemeenteraden wordt aangeboden. Het algemeen bestuur stelt de aangeboden stukken vast. Het vaststellen van de stukken staat gepland voor het AB van 5 maart 2021. De gemeenteraden hebben de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de genoemde stukken. De veiligheidsregio hoort graag of de gemeenteraden zich kunnen vinden in de inhoud van de kadernota en het voorstel Omgevingswet. Tevens vraagt de veiligheidsregio om een reactie op het voorgenomen besluit om deel te nemen aan de WVSV.

De zienswijze ziet de veiligheidsregio graag voor 1 maart 2021 tegemoet, zodat zij deze tijdig met een reactie kunnen agenderen voor de algemeen bestuursvergadering van 5 maart 2021. Zienswijze 1: Algemene vraag Bij het opstellen van deze zienswijze werd duidelijk dat signalen die, door ambtenaren Openbare orde en Veiligheid (AOV’ers) en de financieel adviseurs, zijn afgegeven bij de veiligheidsregio niet op de juiste plek belanden en/of hier onvoldoende mee wordt gedaan. Dit zijn signalen over het ontbreken van informatie en communicatie richting gemeenten over keuzes die door de veiligheidsregio gemaakt worden bij de totstandkoming van deze kadernota. De AOV’ers van de Noordkop willen bij de totstandkoming van de kadernota en andere financiële stukken betrokken worden om dit in de toekomst te voorkomen. Ambtenaren van gemeenten hebben meer achtergrond informatie nodig om tot een goed advies te kunnen komen. Op onderdelen ontbreekt deze informatie in de voorliggende kadernota, vandaar dat op dit moment deze zienswijze wordt geadviseerd. Daarnaast wordt geconstateerd dat de afstemming op cruciale onderwerpen, zoals de Omgevingswet, niet goed verloopt tussen gemeenten en veiligheidsregio. Een goede samenwerking is steeds meer van belang door de ontwikkelingen die gaande zijn, waarbij de processen van de veiligheidsregio dichter bij de processen van de gemeenten komen te liggen.

De wens is om structureel en tijdig overleg plaats te laten vinden in de regio met de veiligheidsregio. Waarbij direct en tijdig wordt teruggekoppeld op gestelde vragen en wensen van gemeenten en dat de veiligheidsregio voor zover mogelijk de wensen van gemeenten meeneemt in de lopende processen en projecten. Wij horen graag wat het dagelijks bestuur (DB) van de veiligheidsregio gaat doen om deze samenwerking tussen alle gemeenten en de veiligheidsregio te verbeteren, met name het delen van meer informatie en betere terugkoppeling op gestelde vragen zoals hierboven weergegeven. Zienswijze 2: Kadernota 2022 VRNHN Deze kadernota gaat niet specifiek over 2022, maar over de periode 2020-2024. Het ontbreken van specifieke informatie maakt het lastig voor gemeenten om een goed beeld te krijgen over de financiële verwachtingen voor gemeenten in 2022. Het ontbreken van de verdeelsleutel draagt daar niet aan bij. Het is goed om te zien dat de veiligheidsregio zichzelf het doel stelt om te bezuinigen. De haalbaarheid hiervan is niet verder uitgewerkt. Er zijn verschillende financiële risico’s die de haalbaarheid van de bezuiniging in de weg kan staan. Zoals de kadernota aangeeft zijn de kosten voor de Omgevingswet nog niet bekend. Verder wordt er niets gezegd over het financiële risico van 4-6,5 miljoen euro dat nodig kan zijn voor de komende taakdifferentiatie binnen de brandweer.

Wij gaan ervan uit dat deze door de Rijksoverheid betaald wordt en dit niet wordt doorberekend aan de gemeenten. Het ontbreken van een duidelijke financiële paragraaf maakt het lastig voor de gemeenteraad om haar rol op een goede manier in te vullen. De wettelijke ontwikkelingen en ambitie in de kadernota 2022 past niet bij de

huidige (financiële) situatie. Wij verzoeken de veiligheidsregio voor de behandeling in het AB duidelijkheid te verschaffen in de financiële consequenties van de kadernota en/of duidelijkheid over hoe er met de risico’s omgegaan wordt als deze niet direct vertaald kunnen worden in cijfers. Zodat het voor de gemeenten duidelijk is hoe, wanneer en met welke consequenties rekening gehouden moet worden. Daarnaast constateren we dat de vergadering van het algemeen bestuur van de veiligheidsregio steeds meer gebruikt wordt om ook op andere onderwerpen, niet zijnde taken van de veiligheidsregio, afstemming te zoeken tussen burgemeesters. Dit is op zich geen ongewenste ontwikkeling, zolang duidelijk is dat het hier gaat om het zoeken van afstemming en niet om nieuw beleid. Er moeten bewuste keuzes gemaakt worden wat wel ondergebracht wordt bij de veiligheidsregio en wat bij de gemeenten blijft liggen. We verzoeken de veiligheidsregio om een duidelijke scheiding aan te brengen in de beleidsstukken, en in de verantwoording van de financiële stukken, tussen de taken van de veiligheidsregio en de onderwerpen die ter sprake komen waarbij het AB als burgemeestersoverleg gebruikt wordt. Zienswijze 3: Kadernota 2022 VRNHN – Zorg en veiligheid De kadernota geeft aan dat het programma Zorg en Veiligheid in 2023-2025 naar verwachting een vast thema wordt.

De rol van de veiligheidsregio is faciliterend doordat de commissie Zorg en Veiligheid gebruik maakt van de bestaande infrastructuur van de veiligheidsregio. Dat de commissie gebruik maakt van de veiligheidsregio als vehicle, betekent niet dat dit ook taken zijn van de veiligheidsregio. Zoals onder zienswijze 2 weergegeven moet er een duidelijke scheiding aangebracht worden tussen taken van de veiligheidsregio en taken waarbij de veiligheidsregio alleen een faciliterende rol heeft. Het moet een politieke keuze zijn of dit wel een vast thema wordt of niet. Vooralsnog is het de insteek van de gemeenteraden in de Kop van Noord-Holland om de zorg(-veiligheid) dichtbij de burgers te organiseren. Het is daarom erg belangrijk om steeds scheiding te maken tussen de afstemmingsorganisatie, het opstellen van beleid en de uitvoering van beleid en daarover tot goede samenwerkingsafspraken te komen. Hierbij moet scherp benoemd worden wat de gemeentelijke verantwoordelijkheid is en wat in de sub regio kan/moet worden georganiseerd en wat bovenregionaal georganiseerd kan worden. Zoals eerder aangegeven in de zienswijze op het Regionaal Beleidsplan 2020-2023, gaat de gemeenteraad er vanuit dat zij worden meegenomen in de ontwikkelingen voordat het beleid definitief wordt en financiën voor niet-wettelijke taken doorberekend worden.

Het is nog niet duidelijk gemaakt welke positie en rol de veiligheidsregio inneemt als het een vast thema wordt en of deze rol niet door een andere organisatie kan, moet of hoort te worden uitgevoerd. Zienswijze 4: Kadernota 2022 VRNHN – Omgevingswet Het voorstel Omgevingswet wordt hieronder in een aparte zienswijze besproken. Zoals ook daar duidelijk wordt gemaakt staat de €400.000 ter discussie. Dit bedrag is wel opgenomen in de algemene kadernota 2022. De achtergrond en onderbouwing ontbreekt hoe tot dit bedrag is gekomen. Het is nog niet duidelijk welke taken de veiligheidsregio voor de gemeenten gaat doen. Het enige besluit dat in december 2018 genomen is, dat de veiligheidsregio onderzoek zou doen naar een vereenvoudiging van de financiering van het pakket risicobeheersing. De financiering van dit pakket wordt nu opgenomen in het nieuwe pakket voor de Omgevingswet. Het uitgangspunt blijft dat gemeenten betalen voor de diensten die zij afnemen. Zoals in de zienswijze op de begroting 2021 aangegeven wordt, is de veiligheidsregio verzocht om de financiële consequenties van de Omgevingswet in beeld te brengen en, naast het voorleggen aan het algemeen bestuur (AB) van VRNHN, ter goedkeuring te sturen naar de gemeenteraden.

Daarnaast verzoeken wij de veiligheidsregio om de financiële consequenties van de Omgevingswet te vertalen in de komende begroting en apart uitleg te geven over hoe het bedrag van €400.000 tot stand is gekomen. Zienswijze 5: Voorstel Omgevingswet Een eerste constatering is dat de datum van dit voorstel foutief is en moet zijn: 5 maart 2021. Er is nog geen besluit genomen op dit voorstel. Deze omissie is al eerder ambtelijk aangegeven, maar nog niet in de stukken aangepast. Dit voorstel voor het AB van 5 maart 2021 is inhoudelijk niet afgestemd met de gemeenten. Het is te prematuur om er op 5 maart 2021 een besluit over te nemen. Wij verzoeken de veiligheidsregio om eerst zorg te dragen dat alle gemeenten inhoudelijk op één lijn zitten en dit besluit, waarin onder andere het minimale niveau voor het basispakket wordt vastgesteld, uit te stellen.

Twee inhoudelijke opmerkingen die al gemaakt kunnen worden:  De wettelijke taken die genoemd worden in bijlage 2 - de uitwerking van het basispakket, zijn niet automatisch de wettelijke taken van de veiligheidsregio. Het gaat hier om wettelijke taken van de gemeenten. Het is onduidelijk welke taken bij de veiligheidsregio komen te liggen per 2022. Hierin moet ook een politieke keuze gemaakt worden door gemeenten wat ze wel en niet door de veiligheidsregio willen laten uitvoeren. Op dit moment wordt deze mogelijkheid alleen aan gemeente Alkmaar en Den Helder geboden wat ook financiële gevolgen kan hebben voor de andere gemeenten. Taken die niet wettelijk zijn, kunnen niet in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) opgenomen worden, tenzij gemeenten deze taken bij de veiligheidsregio neerleggen. Wanneer nodig moet de Gemeenschappelijk Regeling via de juiste procedure gewijzigd worden. Daarna kunnen er financiën aan gekoppeld worden.  De bijdrage genoemd in bijlage 1 onder inkomsten rijk, zijn geen inkomsten die de veiligheidsregio één op één kan toe-eigenen. De Omgevingsdienst (OD) zal hier ook uit betaald worden, omdat zij ook externe veiligheidsadviezen geven aan gemeenten. Er loopt al een project dat is opgezet door de GGD, OD en VRNHN. Ook via dat kanaal moeten de inhoudelijke gesprekken gevoerd worden, zodat niet meerdere organisaties hetzelfde bedrag claimen.

Er zijn meer inhoudelijke punten die ter discussie staan. Wij verzoeken het DB van de veiligheidsregio om voor 5 maart helderheid te geven over hoe de veiligheidsregio dit traject gaat inzetten. Daarnaast vragen wij de veiligheidsregio voor 5 maart afstemming te organiseren tussen de verschillende GR’en, zodat er eenzelfde (financieel, procedureel en inhoudelijk) aanpak is in de regio over de Omgevingswet. Zienswijze 6: Het voorgenomen besluit om deel te nemen aan de landelijke Werkgeversvereniging Samenwerkende Veiligheidsregio’s (WVSV) Het financiële risico van dit besluit wordt bepaald door de hoogte van de kans dat de loon-prijsindexatie die afgesproken wordt in de WVSV niet overeenkomt met de CAO van gemeenten. Als het percentage van de indexatie die door de WVSV wordt gehanteerd hoger is dan de huidige afspraken met gemeenten kan het zijn dat de veiligheidsregio meer moet betalen dan zij ontvangen van gemeenten. Wij gaan ervan uit dat de huidige indexatie afspraken gehandhaafd blijven en dit geen financiële gevolgen gaat hebben voor de gemeenten.

Alternatieven U heeft uiteraard de mogelijkheid om te kiezen voor een andere zienswijze dan die de RRN voorstelt. Dit zou echter de kracht van het gezamenlijk optrekken onderuit halen.

Consequenties van het advies 

Financieel Kosten Structureel

M.i.v. 1 januari 2022

€ zie bijlages

Dekking Geen dekking *

 Begroting

 Halfjaarrapportage

 Jaarrekening

* Toelichting Dit wordt conform reguliere procedure opgepakt.

Relevante wet- en regelgeving of jurisprudentie    

Financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen 2019 (FUGR 2019) artikel 4 Gemeenschappelijke regeling Notitie ‘Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen’ uit 2018 Wet Gemeenschappelijke Regelingen, artikel 34b en artikel 35, derde lid.