Bijlage 1 Toelichting scenario's wijze van heffen en innen toeristenbelasting

Toelichting Scenario’s m.b.t. wijze van heffen en innen toeristenbelasting d.d. 10 juni 2024 Hieronder geven we uitleg over de verschillende manieren om toeristenbelasting te heffen en te innen. 1. Huidige situatie (nulscenario): We beschrijven de voor- en nadelen en de risico’s van de huidige manier van belasting heffen. 2. Scenario 1: We leggen uit hoe een gepersonaliseerd heffingssysteem werkt. 3. Scenario 2 en 2b: We beschrijven hoe we de huidige manier van heffen kunnen actualiseren en digitaliseren. In de matrix hieronder vind je een overzicht van alle scenario's. Scenario 0: de huidige situatie Als het huidige heffingssysteem niet wordt aangepast, dan blijft alles zoals het nu is. In 2006 is de huidige manier van toeristenbelasting heffen ingevoerd. Ook is er toen een forfaitaire berekeningswijze van de maatstaf van heffing opgenomen in de verordening. Sindsdien zijn deze forfaitaire aantallen nauwelijks meer geactualiseerd. De inschatting is dat de huidige forfaits voor een aantal logiesvormen te laag is. Met dit scenario kunnen de forfaits geactualiseerd worden. In de matrix bij scenario 0 staan de voordelen, kansen, nadelen, risico’s en maatregelen duidelijk opgesomd. Kiezen we voor scenario 0, dan zijn er geen extra kosten voor het heffen en innen van de toeristenbelasting.

Mocht er gekozen worden voor het actualiseren van het forfait, dan is er aanvullend onderzoek nodig om te bepalen wat de daadwerkelijke overnachtingen. Pas daarna is duidelijk wat een realistisch forfait en wat het verschil in opbrengsten zou zijn.

Scenario 1: een gepersonaliseerd heffingssysteem Waarom een gepersonaliseerd heffingssysteem? De belangrijkste redenen zijn: • We ontzorgen ondernemers door deze taak en bijbehorende administratieve verplichtingen volledig over te nemen. • Een rechtstreekse heffing sluit aan op het profijtbeginsel. Bezoekers betalen hun belasting rechtstreeks aan de gemeente. • Het is een eerlijker systeem. Bezoekers betalen direct het juiste bedrag zonder dat ondernemers hun prijzen moeten aanpassen of extra inkomen krijgen. • Het huidige forfaitaire systeem is toe aan vernieuwing. • We verminderen financieel risico voor de gemeente, omdat geld niet langer lang (ongeveer 1,5 jaar) bij ondernemers blijft; • Tarieven aanpassen is makkelijker in een centraal digitaal systeem. • We krijgen beter en sneller inzicht in de daadwerkelijke opbrengsten van de toeristenbelasting.

In de matrix bij scenario 1 wordt benoemd wat de voordelen en kansen zijn, maar ookwat de nadelen, risico’s en maatregelen zijn. Hoe gaat een gepersonaliseerd heffingssysteem eruit zien? Tijdens de marktconsultatie hebben marktpartijen diverse maatwerkoplossingen aangedragen. Deze oplossingenhelpen bij het ontwikkelen van een gepersonaliseerd heffingssysteem volgens het programma van eisen (bijlage 3). De resultaten van de marktconsultatie zijn samengevat in bijlage 4. Deze bijlages waren onderdeel van het college- en raadsvoorstel in november 2023. Samengevat kan een gepersonaliseerd heffingssysteem er als volgt uitzien: • Softwarematige oplossingen De voorstellen vanuit de markt zijn vooral softwarematige oplossingen zonder hardware. Dit betekent dat er geen fysieke poortjes, zoals op Norderney, nodig zijn. Dit is goedkoper en vermindert de kans op technische problemen. Daarnaast wordt hiermee invulling gegeven aan de voorwaarde van Rederij Doeksen dat een nieuw systeem niet leidt tot verstoringen in de bedrijfsvoering of vertragingen in de terminal. Het systeem richt zich op zoveel mogelijk online betalingen, maar biedt ook de mogelijkheid om ter plekke te betalen. • Koppeling met het boekingssysteem van Rederij Doeksen Het systeem wordt gekoppeld aan het boekingsproces van Rederij Doeksen.

Wanneer een gast een bootticket boekt, wordt hij doorgestuurd naar een separaat systeem om de toeristenbelasting te betalen. Zo wordt de toeristenbelasting zoveel mogelijk voorafgaand aan het bezoek betaald. • Bevestiging en handhaving De gast krijgt een bevestiging van de betaling via een e-mail of een QR-code. Hiermee kan gecontroleerd worden of de toeristenbelasting is betaald, bijvoorbeeld door steekproeven op de kades. • Gastenstroom via Rederij Doeksen De voorgestelde oplossingen zijn vooral gericht op de gastenstroom via Rederij Doeksen. Daarnaast kunnen deze systemen ook worden uitgebreid met mogelijkheden voor gebruik in de (jacht)havens op de eilanden. Wat gaat het systeem kosten en opbrengen? In bijlage 2 staan de geschatte kosten en opbrengsten van een gepersonaliseerd heffingssysteem. In bijlage 5 worden de resultaten samengevat in een infographic . Het is erg belangrijk om te realiseren dat deze cijfers schattingen zijn en dat er voorbehouden gelden. Toch geeft de businesscase een goed beeld van de verwachte kosten en opbrengsten.

Forensenbelasting De belangrijkste voorwaarde heeft te maken met de forensenbelasting. Deze belasting brengt nu jaarlijks € 900.000,-- op voor de gemeente. De forensenbelasting zorgt voor stabiele inkomsten. Deze inkomsten zijn hoger dan de extra opbrengsten die we kunnen verwachten met gepersonaliseerd heffen. Daarom is de businesscase als de forensenbelasting volledig wordt afgeschaft. Als de forensenbelasting blijft, is de businesscase positief. Het nieuwe systeem zorgt er dan voor dat mensen die toeristenbelasting betalen, niet ook forensenbelasting betalen. Dit kan wel leiden tot een hogere belastingdruk voor sommige belastingplichtigen. Nu betalen toeristenbelasting voor het aantal overnachtingen plus de dag van aankomst. Met een gepersonaliseerd systeem betalen toeristen alleen voor de overnachtingen. Om hetzelfde bedrag op te halen, moet het tarief verhoogd worden. Scenario 2: Actualiseren huidige heffingswijze In plaats van een gepersonaliseerd heffingssysteem kunnen we er ook voor kiezen om het huidige heffingssysteem te actualiseren. • Aangiftes op daadwerkelijke overnachtingen We schaffen de huidige forfaitaire heffing af en baseren de belasting volledig op de aangifte van de daadwerkelijke overnachtingen in een jaar. • Controle van de gegevens De controle van de gegevens gebeurt door ze te vergelijken met voorgaande jaren.

Bij een bepaalde afwijking wordt extra informatie gevraagd van de ondernemer. Daarnaast zetten we een doorlopend controlemechanisme op, zoals een steekproef van bijvoorbeeld 30% van de aangiftes per jaar. In de matrix wordt bij scenario 2 benoemd wat de voordelen en kansen zijn en wat de nadelen, risico’s en maatregelen zijn. Kosten en opbrengsten • Kosten De kosten voor het inhuren van een controlebureau, dat jaarlijks een derde van de aangiftes controleert, liggen indicatief tussen € 20.000 en € 25.000 per jaar. • Opbrengsten De opbrengsten hangen af van de daadwerkelijke overnachtingen. Omdat we verwachten dat dit aantal hoger ligt dan bij het huidige, verouderde systeem, verwachten we hogere opbrengsten aan de toeristenbelasting.

Scenario 2b: Actualiseren huidige heffingswijze Bij de keuze voor scenario 2 kan ervoor gekozen worden om de wijze van aangifte zoveel mogelijk te digitaliseren. In de matrix bij scenario 2b staat benoemd wat de voordelen en kansen zijn en wat de nadelen, risico’s en maatregelen daarvan zijn. • Digitaliseren van de aangiftes. De aangifte wordt zoveel mogelijk gedigitaliseerd, zodat ondernemers zoveel mogelijk worden ontzorgd. Er is een bestaande applicatie beschikbaar, ontwikkeld en al jaren in gebruik bij de gemeente Texel, waarop wij kunnen aansluiten. • Het digitaal nachtregister Daarnaast wordt op provinciaal niveau gewerkt aan een dekkend netwerk voor een digitaal nachtregister (DNR). Provincie en gemeenten werken samen met onder andere MerkFryslân om dit te realiseren. De eerste gemeenten in Friesland experimenteren al met het innen van de toeristenbelasting via het DNR. In de toekomst kan het DNR mogelijk ook dienen als systeem voor het digitaliseren van de aangifte. Kosten De kosten voor het gebruik van een applicatie voor een digitale aangifte liggen tussen € 3.000 en € 6.000 per jaar.

Scenario 0. Huidige wijze van heffing blijft ongewijzigd

Toelichting Besloten wordt om geen wijzigingen aan te brengen in de huidige heffingswijze en alles blijft zoals het nu is. • In gebruik sinds 2006. • Forfaitaire berekening van heffen is sindsdien niet geactualiseerd .

1. Invoeren gepersonaliseer d heffingssysteem

Besloten wordt tot een wijziging van het huidige systeem naar een gepersonaliseerd systeem, waarbij bezoekers zelf verantwoordelijk zijn voor het betalen van de toeristenbelasting .

Voordelen & kansen • De werkwijze is bekend bij alle gebruikers, zowel ondernemers als gasten. • Landelijk is dit de werkwijze die andere gemeenten ook gebruiken. • Er is geen investering nodig.

• Ondernemer worden ontzorgd. • Iedere bezoeker betaalt het juiste bedrag aan belasting. • Dit sluit aan op het profijtbeginsel. • Het is een eerlijker systeem. • Het huidige systeem is toe aan vernieuwing.

Nadelen& risico’s • Ondernemers worden niet ontzorgd; alles blijft bij het oude. • Het is een verouderd systeem. • Huidige forfaits voor aantal logiesvormen zijn waarschijnlijk te laag.

• Onzekerheid over systeem: het bestaat nog niet en moet op maat “gebouwd” worden. • Daardoor mogelijke overschrijding beschikbare budgetten en planning. • Kan leiden tot minder opbrengsten dan huidige systeem van toeristen- en forensenbelasting. • Nader besluit nodig over forensenbelasting

Investering Er is geen investering nodig.

• Eenmalige ontwikkelkosten € 350.000. De investering wordt in een periode van vijf jaar afgeschreven en de jaarlijkse kapitaallasten (afschrijving en omslagrente) bedraagt € 75.000 per jaar. • Jaarlijkse exploitatiekosten: € 200.000 (1e 2 jaar,

• Liquide middelen zijn niet meer voor een lange tijd bij ondernemers. • Eenvoudig tariefwijzigingen doorvoeren. • Inzicht in de daadwerkelijke opbrengsten van de toeristenbelasting. • In de toekomst mogelijk toevoegen extra functionaliteiten zoals toeristische informatie of aanbiedingen. • Vroege contactmogelijkhede n met de toerist/badgast. 2. Actualiseren huidige heffingswijze

Besloten wordt tot het wijzigen van het huidige systeem naar een heffing die volledig wordt gebaseerd op de aangifte van de daadwerkelijke

• Opbrengsten op basis van daadwerkelijk aantal overnachtingen. • Het is een eerlijk systeem. • Het is snel te realiseren. • Toekomstige mogelijkheid om aan

(afschaffen of in stand laten). • Controle op betaling en assistentie bij vragen en problemen nodig. • Kans op negatieve ervaring voor toeristen. Maatregelen ter beperking risico’s: • Er wordt een ervaren aanbestedingsadviesburea u in de arm genomen. • Een scherp programma van eisen is noodzakelijk. • Communicatieadvies wordt ingewonnen t.b.v. een degelijke campagne richting de toerist.

• Voor 45% van de belastingplichtigen wijzigt de wijze van aangifte. • Medewerking van alle belastingplichtigen nodig voor slagen. • Ondernemers worden niet volledig ontzorgd. • Ondernemers moeten een reserveringsadministratie

daarna 100.000 per jaar). • Jaarlijkse transactiekosten zijn € 70.000,-. • Projectbudget voor inhuur projectleiding e.a. expertise €75.000,-. • Communicatiecampagn e kosten naar inschatting € 300.000,-.

• Controlebureau kost jaarlijks €20.000€25.000.

2b. en digitaliseren huidige heffingswijze

overnachtingen in een jaar.

te sluiten bij digitaal nachtregister systeem. • Mogelijke hogere opbrengsten.

De wijze waarop aangifte gedaan kan/moet worden wordt zoveel mogelijk gedigitaliseerd en daarmee proberen we de ondernemers zoveel mogelijk te ontzorgen.

• Digitalisering aangifte systeem zorgt deels voor het ontzorgen van ondernemers en verhuurders. • De applicatie is al beschikbaar en er is directe aansluiting mogelijk. • Er is een directe koppeling met zaaksysteem Mozard mogelijk. • Het betreft een kleinere investering in vergelijking tot een gepersonaliseerd systeem.

gaan bijhouden of op orde hebben voor steekproefsgewijze controles. • Boeteclausule indien men geen aangifte doet. • De digitale applicatie kost jaarlijks €3.000€6.000.