a. Raadsvoorstel wijziging statuten stichting Passanten haven

Raadsvoorstel Onderwerp:

Jaar/nummer: In behandeling bij:

Statutenwijziging Stichting Passantenhaven Terschelling en Beheersovereenkomst exploitatie nieuw havenbedrijf

2024/202-O Wethouder B. Wassink

Voorstel De raad wordt gevraagd: 1. De raad in de gelegenheid te stellen zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen met betrekking tot de wijziging van de statuten van de Stichting Passantenhaven Terschelling en indien er geen wensen en bedenkingen zijn in te stemmen met de wijziging van deze statuten. 2. In te stemmen met de gewijzigde beheersovereenkomst voor de Stichting Passantenhaven Terschelling; 3. In te stemmen met de rolverdeling Raad, College B&W en Bestuur Stichting Passantenhaven Terschelling m.b.t. de inrichting van de governance; 4. In te stemmen met het voorstel het huidige bestuur per 01-01-2025 voor een periode van 6 maanden te benoemen als (interim) bestuur, met een optie tot verlenging met 3 maanden.

Samenvatting Terschelling kent twee onafhankelijk van elkaar opererende havenorganisaties, de gemeentelijke havendienst en de Stichting Passantenhaven. Deze situatie is ontstaan toen de huidige gemeentehaven nog eigendom van het Rijk was en de gemeente behoefte had aan een ‘eigen’ haven voor de recreatievaart. Die situatie is intussen veranderd. De gemeente heeft het eigendom van de haven overgenomen van Rijkswaterstaat en een eigen havendienst ingesteld. Om een goed bestuur te voeren, besloot het college op 20 juli 2021 na overleg met het bestuur van de stichting Passantenhaven om de twee havens samen te voegen tot één nieuwe havenorganisatie. Op 02-10-2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de overheveling van de gemeentelijke haven naar de bestaande stichting Passantenhaven Terschelling om tot een gezamenlijke havenbeheersorganisatie te komen. De huidige statuten en de gedateerde beheersovereenkomst dienen daartoe te worden aangepast. Voor een goede governance zal ook de rolverdeling tussen het Bestuur van de Stichting Passantenhaven, de Gemeenteraad en het College B&W worden aangepast. De raad wordt gevraagd in te stemmen met de uitwerkingen van bovengenoemde.

Toelichting In de vergadering van 2 oktober 2024 is al gesproken over het samen gaan van de 2 verschillende havenorganisaties in 1 stichting en heeft de raad besloten in te

2

stemmen met de verdere uitwerking hiervan. Daarom liggen nu de gewijzigde statuten, gewijzigde beheersovereenkomst en governance voor.

Historie Besluit O-138 van 20 juli 2021: ons college heeft besloten tot consolidatie van de gemeentehaven en de passantenhaven langs de weg van het oprichten van een nieuwe entiteit en daarbij de raad te consulteren. Daarnaast kent ook het coalitieakkoord de opdracht van de raad aan ons college de consolidatie van het havenbedrijf naar één organisatie voortvarend aan te pakken. Op 07 mei 2024 hebben wij een besluit genomen over de keuze voor de entiteit Stichting met de optie voor de keuze voor de bestaande stichting Passantenhaven of de oprichting/installatie van een nieuwe stichting. De behandeling hiervan in de raad, is in de raadscommissie van 5 juni 2024 aangehouden en op 2 oktober 2024 is de raad met een geamendeerd voorstel akkoord gegaan. Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan de noodzakelijke statutenwijziging van de Stichting en het vaststellen van een hernieuwde Beheersovereenkomst. De raad wordt gevraagd zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen met betrekking tot de akte van statutenwijziging en in te stemmen de hernieuwde Beheersovereenkomst.

Juridische gevolgen/fatale termijnen/handhaving - De aanpassing van de statuten betreft onder andere: a) naamswijziging b) samenstelling bestuur (3 of 5 leden) c) mandatering bestuur en verantwoording (goedkeuring meerjaren begroting/beleid goedkeuring jaarrekeningen etc.) d) rolverdeling taken College en Gemeenteraad e) Mogelijkheid vaststellen beloning bestuurders f) vervallen goedkeuring statutenwijziging Gedeputeerde Staten Friesland - De overdracht van bestaande gemeentehaven organisatie naar de Stichting Passantenhaven Terschelling d.m.v. een activa/passiva overeenkomst; - Het formeel beëindigen van de beheersovereenkomst (de huidige overeenkomst is reeds verlopen in 2018) voor gronden en infrastructuur van de Stichting Passantenhaven Terschelling; - Het aangaan van een nieuwe Beheersovereenkomst en Huur/pachtovereenkomst voor het beheer en gebruiksrecht van grond en infrastructuur met Stichting Passantenhaven Terschelling; - Overdracht bevoegdheden (nautisch, openbare orde, veiligheid en milieu); - De keuze voor de nieuwe havenorganisatie vraagt aanpassing van de bestaande stichting Passantenhaven en aanpassing van de verantwoordelijkheid van de teamleider Techniek. Voor de volledige argumentatie wijzen wij naar de volgende adviezen/rapporten: - Advies ‘keuze entiteit van geconsolideerde havens’ t.b.v.

de stuurgroep Consolidatie havens (versie 13-02-2024) - Raadsvoorstel ‘Op te richten privaatrechtelijk entiteit voor het consolideren van de bestaande passantenhaven en de gemeentehaven’ (raadsvergadering 05-06-2024) - Advies ‘inrichting Stichting geconsolideerde havens’ t.b.v. het College B&W (versie 02-07-2024)

3

Belang voor toerisme/samenleving/economie -

Een betere capaciteitsplanning (benutting van meerdere bassins en één kadeplanning voor de gehele haven) faciliteert passenten en klanten van de gemeentehaven; Betere zichtbaarheid en herkenbaarheid van de havenexploitant verhoogt de aantrekkelijkheid van de haven; Een geconsolideerd havenbedrijf geniet schaalvoordelen en heeft daarmee betere mogelijkheden om zich te richten op haar kerntaken alsmede het streven naar een aanvullend dienstenpakket; Harmonisering van exploitatie en administratie kan tot besparingen leiden hetgeen de aantrekkelijkheid van de haven voor het toerisme en daarmee de lokale economie ten goede komt.

Financiële/personele/organisatorische gevolgen Financiële gevolgen Met een grotere algehele capaciteit in de haven, die bedoeld is voor recreanten (bruine vloot, eilanders of recreatievaartuigen), ontstaan er meer mogelijkheden om de vraag uit de markt te accommoderen, om het gebruik over de verschillende bassins te optimaliseren en zodoende het totale gebruik te intensiveren. Een bewuster meten van en sturen op kostendekking en winstgevendheid van havengebruikers creëert meer opbrengst capaciteit in de haven. Het accommoderen van groei (hoe beperkt ook) wordt dan ook mogelijk. Bij verder intensiveren wordt het gebruik van alle bassins betrokken. De spin-off zit ook achter de haven bij de middenstand. Intensiveren van infrastructuur (kades en steigers) is één aspect, intensiveren van het gebruik (kadeplanning, evenementen etc.) vraagt voortdurend om een integrale benadering en dus een consolidatie. Op basis van de huidige inzichten t.a.v. de activiteiten van de geconsolideerde haven, is er geen sprake van ongeoorloofd staatsteun ingeval van een structurele aanvulling van tekorten bij de Stichting Passantenhaven Terschelling. Ten behoeve van het (nieuwe) geconsolideerde havenbedrijf is voor het jaar 2025 een begroting opgesteld. Daarbij is dankbaar gebruik gemaakt van de inbreng van de accountant van de Stichting Passantenhaven en onze eigen teamleider Financiën.

De begroting is vooral gebaseerd op gerealiseerde exploitatiecijfers over het jaar 2023. De opgestelde begroting geeft als indicatie dat in 2025 sprake kan zijn van een sluitende begroting die budgettair neutraal verloopt voor zowel de stichting als de gemeente. Daarbij zijn verschillende in 2025 te realiseren efficiency-maatregelen ingecalculeerd. Eén van de uitgangspunten is het niet doorbelasten van de tweejaarlijkse baggerkosten die worden beschouwd als behorend bij de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de totale infrastructuur. Omdat sprake is van een geheel nieuwe situatie zijn er voor wat betreft de begroting onzekerheden te benoemen. De financiële gegevens van de stichting Passantenhaven zijn volledig te herleiden tot de huidige activiteiten van de stichting. Dat ligt anders als het om de gemeentelijke havenorganisatie gaat. Die is onderdeel van een groter geheel en in de gemeentelijke financiële administratie is gewerkt met het toerekenen van kosten aan het gemeentelijk havenbedrijf. Het is niet uit te sluiten dat bij het opstellen van de begroting enkele onjuiste aannames zijn gedaan. Daarbij kan het gaan om relatief grote posten (zoals de kosten van energie). Het is niet redelijk om de Stichting Passantenhaven verantwoordelijk te maken voor negatieve resultaten, waarvan in de loop van het jaar 2025 of na

4

afloop van dat jaar blijkt, dat die het gevolg zijn van verkeerd gekozen uitgangspunten en/of verkeerde aannames. We gaan er van uit, dat de opgestelde begroting voor 2025 wel degelijk geldt als een betrouwbare inschatting van inkomsten en uitgaven. Mocht onverhoopt toch sprake blijken te zijn van verkeerde inschattingen van inkomsten en/of uitgaven die direct aan de gemeentelijke havenorganisatie zijn toe te rekenen dan zullen wij die meerkosten na afloop van het jaar 2025 compenseren. Financiële gevolgen implementatie - Het nader uitwerken/vaststellen van een meerjaren beleid/begroting voor het gezamenlijk havenbedrijf (de Stichting Passantenhaven Terschelling); - Het nader inzichtelijk maken van de bestemming/financiering van toekomstige exploitatie overschotten/tekorten en de aanwending van de huidige (bestemmings-) reserves; - Kosteninschatting van het gehele consolidatie/implementatietraject bedragen totaal € 125.000, -. Personele gevolgen - De personele organisatie van de gemeentelijke haven wordt overgedragen naar de Stichting Passantenhaven Terschelling.

De bestaande dienstverbanden en de daarvoor resterende termijnen worden daarbij gerespecteerd; - Arbeidsvoorwaarden dienen ten minste vergelijkbaar te zijn aan de huidige situatie; - De overdracht van de twee havenmeesters wordt gerealiseerd in de vorm van een detacheringsovereenkomst tussen de gemeente Terschelling en de Stichting Passantenhaven Terschelling voor de resterende duur van hun dienstverband (pensionering) bij de gemeente.

Communicatie/interactiviteit Betrokken partijen en personen worden betrokken bij de inrichting van de gekozen entiteit in een adviserende rol en deelname in werkgroepen, projectgroep en stuurgroep. De gemeente leidt dit proces en is verantwoordelijk voor verdere besluitvorming en communicatie.

Ter inzage liggende stukken 1. Collegebesluit van 20 juli 2021 O-137 inzake Consolidatie havens 2. Advies ‘keuze entiteit van geconsolideerde havens’ t.b.v. de stuurgroep Consolidatie havens (versie 26-04-2024) 3. Concept Beheersovereenkomst Stichting Passantenhaven Terschelling versie 23-10-2024 4. Concept Huur-/Pachtovereenkomst Stichting Passantenhaven Terschelling versie 23-10-2024 5. Concept Akte wijziging Statuten Stichting Passantenhaven Terschelling versie 23-10-2024 6. Rolverdeling governance Bestuur Passantenhaven Terschelling, Gemeenteraad en College B&W Terschelling versie 23-10-204 7. Concept Activa_passiva overeenkomst versie 23-10-2024

Datum behandeling in B&W + ondertekening Terschelling, 5 november 2024 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling,

5

H.M. de Jong, Secretaris/directeur

mr. R.S. Cazemier, wnd. burgemeester