a. raadsvoorstel groenbeheerplan 2025-2029 (2)

Raadsvoorstel Onderwerp: Jaar/nummer: In behandeling bij:

Groenbeheerplan Terschelling 2025-2029 2025 Wethouder Wassink

Voorstel Aan de raad wordt gevraagd om het Groenbeheerplan voor de periode van 20252029 met de bijbehorende financiële paragraaf vast te stellen en benodigde aanvullende financiële middelen voor de transitiefase voor 2025 en 2026 te dekken uit de algemene reserve.

Samenvatting In 2015 is het Groenbeleidsplan vastgesteld door de raad. De nadruk in dit Groenbeleidsplan ligt op biodiversiteit, duurzaamheid en veiligheid. Het voorliggende Groenbeheerplan bouwt voort op het beleid uit dit plan en biedt concrete handvatten voor de inrichting en het beheer van een duurzame, gezonde, toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier. De focus ligt daarom op de uitrol van ecologisch beheer. Het beheerplan geeft ook handvatten om over te gaan tot implementatie en uitvoering van het benodigde beheer per groentype. Het beheerplan beschrijft het groenareaal, de groentypen die in beheer zijn van de gemeente en geeft middels beheerpaspoorten inzicht in de beheermaatregelen en de kosten daarvan die nodig zijn om de ambities die voortkomen uit het Groenbeleidsplan te realiseren. Op deze wijze denken wij effectiever te kunnen sturen op beheermaatregelen die zowel ecologisch en economisch duurzaam zijn.

Toelichting De gemeente heeft een groot deel van het groenareaal in de openbare ruimte in haar beheer. Hieraan ligt momenteel geen actueel groenbeheerplan ten grondslag waardoor het onderhoud van ons groen niet gestructureerd en onvoldoende planmatig plaatsvindt. Om over te kunnen gaan tot implementatie van de in het Groenbeleidsplan vastgestelde uitgangspunten moet helder zijn welk type groen we op welke plek willen inrichten en op welke manier we ze willen beheren/onderhouden: ‘ecologisch waar mogelijk, functioneel waar nodig’. Doordat dit nu inzichtelijk is gemaakt wordt tevens duidelijk welke financiële consequenties hieraan zijn verbonden. Ten opzichte van de huidige situatie willen we effectiever en meer planmatig sturen op beheermaatregelen die zowel economisch als ecologisch duurzaam zijn. Er gaat meer aandacht uit naar biodiversiteit (soortenrijkdom) en biomassa (aantal individuen per soort) en derhalve is er aandacht voor een meer kleurrijke, gezonde, toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier. Het groenareaal van de begraafplaatsen maakt financieel deel uit van het groenbeheerplan, maar we komen hier op korte termijn via een integraal plan voor

2

het beheer van de begraafplaatsen op terug. Daarbij zal het met name gaan om het onderhoud van de graven en grafmonumenten zelf.

Historie In 2015 is het Groenbeleidsplan vastgesteld door de raad.

Juridische gevolgen/fatale termijnen/handhaving Alleen voor onderhoud van bomen bestaat een zorgplicht die gemeenten verplicht om haar bomenbestand periodiek te controleren op veiligheid (VTA-controle) en de hieruit volgende onderhoudsadviezen op te volgen. Zodoende worden onveilige situaties (en eventuele aansprakelijkheid in geval van nalatig onderhoud) in de openbare ruimte voorkomen.

Belang voor toerisme/samenleving/economie Planmatig onderhoud, dat gebaseerd is op goed gefundeerde beleidskeuzen, resulteert in een fraaie beeldkwaliteit van ons groenareaal. Aandacht voor biodiversiteit en biomassa en aandacht voor veranderende klimatologische omstandigheden zijn van essentieel belang voor een kleurrijke, gezonde, toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier op Terschelling. Eén van de drie pijlers uit de Toekomstvisie van Terschelling (TS25) betreft: de belevingswaarde van Terschelling is voor bewoners en bezoekers hoog. We willen daarom onze waardevolle omgeving zoveel mogelijk in stand houden voor de toekomst, dit zowel voor mens, plant en dier. Middels implementatie van dit beheerplan kan aan deze visie gevolg worden gegeven.

Financiële/personele/organisatorische gevolgen Wanneer wij als gemeente niet inzichtelijk hebben gemaakt welke kosten precies gemoeid zijn met de benodigde uitvoering van onderhoud van ons groenareaal is sprake van een hiaat. Als gemeente hebben we namelijk de verplichting om financieel transparant te zijn ten aanzien van de kosten en uitgaven die wij hebben voor in dit geval het onderhoud van ons groen. Daarom is in het Groenbeheerplan een financiële paragraaf opgenomen waarin de vertaalslag van uitgangspunten voor het beheer naar de benodigde kosten is gemaakt. In het plan is een onderscheid gemaakt tussen de uren die door de eigen buitendienst worden ingezet en kosten die daarnaast worden gemaakt voor groenbeheer door uit te besteden werk en andere uitgaven. Bij de huidige ontwikkeling van de eigen buitendienst wordt gestreefd naar het bijna volledig in eigen beheer uitvoeren van het groenonderhoud. Bepaalde werkzaamheden worden momenteel (nog) niet door de eigen buitendienst uitgevoerd, maar worden uitbesteed. Ten dele ook omdat de kennis en kunde voor het juiste onderhoud (nog) niet in huis is. Er wordt komende jaren ingezet op scholing van het eigen personeel. De verwachting is dat het een aantal jaar zal duren voor de noodzakelijke werkzaamheden (bijna) volledig door de eigen dienst kunnen worden uitgevoerd. Deze periode noemen we de transitiefase.

In de volgende tabel zijn vier kolommen opgenomen waarin de kosten per onderdeel per jaar staan vermeld. Dit is gedaan om een schatting te maken van de kosten tijdens de transitiefase.

3

4

Het huidige beheerbudget bedraagt (incl. begraafplaatsen) ca. €190.000 euro per jaar. (uitgezonderd € 2.000,- per jaar voor eiland Griend) Voorgesteld wordt om de aanvullende beheerkosten voor 2025 en 2026 van de transitiefase te dekken uit de algemene reserve. Dit betekent: 2025

2026

Begroting in euro’s

194.000

186.000

GroenBeheerPlan

258.108

216.397

Onttrekking uit algemene middelen

64.108

30.397

•

Vanaf 2027 is het beschikbare beheerbudget uit de begroting voldoende en is voor zover nu kan worden beoordeeld geen extra onttrekking uit de algemene reserve noodzakelijk. Bij het opstellen van de begroting voor het jaar 2027 zullen we de expliciete afweging maken of een structurele verlaging van het beschikbare budget verantwoord is.

Kolom 1 t/m 3: Transitiefase In deze fasen vallen de kosten elk opvolgend jaar lager uit. Dit komt doordat bepaalde werkzaamheden, zoals kleine zaagwerkzaamheden, snoeien van lindes, maaiwerkzaamheden, snoeien van hagen, het overige groenonderhoud en het onderhoud aan perken meer door de

5

eigen dienst kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast wordt verwacht dat er minder zieke iepen hoeven te worden gerooid. Kolom 4: Toekomst Deze kolom bevat een inschatting van de kosten die in de toekomst gemaakt moeten worden voor het beheer van groen. De kosten betreffen voornamelijk zaken die niet door de eigen dienst kunnen worden uitgevoerd, zoals:• Afvoer van groenafval.• Inenten van iepen.• Nader onderzoek naar bomen. • Aanschaf van gereedschap. • Aanschaf van (plant)materiaal. • Aanschaf of inhuur van machines. • Transportkosten. De kosten voor omvorming zijn als jaarlijkse kosten opgenomen. Dit betreft alleen de kosten voor het plantmateriaal, omdat de aanplant door de eigen dienst kan worden uitgevoerd. De huidige kostenraming voor omvorming is uitgesmeerd over een periode van vijf jaar. Ook na die vijf jaar zal budget nodig blijven voor het kunnen ontwikkelen en omvormen van openbaar groen.

Communicatie/interactiviteit We willen in samenspraak met inwoners invulling geven aan het groenbeheer. Inwoners, een vertegenwoordiging van LTO en een vertegenwoordiging van Agrarisch Belang Terschelling zijn dan ook betrokken geweest bij een participatieproject. Daarbij zijn werkafspraken gemaakt en is bijvoorbeeld besloten een ‘kennisclub Groen (app)’ in het leven te roepen. De inhoud van het voorliggende Groenbeheerplan is ook afgestemd met de andere gebiedsbeheerders: Staatsbosbeheer en Waterschap. Het beheerplan is vanzelfsprekend niet ‘in beton gegoten’. Indien de komende jaren blijkt, dat (verdere) verbeteringen zijn te realiseren zullen we daarvan in de planning- en controlcyclus melding van doen aan uw raad.

Ter inzage liggende stukken Groenbeheerplan

Datum behandeling in B&W + ondertekening Terschelling, 9 april 2025 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling,

H.M. de Jong, secretaris/directeur

mr. R.S. Cazemier, wnd. Burgemeester

6

Bijlage 1 Begroting 2025- Openbaar groen

7

Bijlage 2 Groenbeheerplan