8.c. 2e bestuursrapportage 2023

2023 2e Bestuursrapportage

Gemeente Terschelling 31-10-2023

Inhoudsopgave Inleiding ....................................................................................................................................2 1. Overzicht (meerjaren)resultaat 2023 tot en met 2027 ..........................................................3 1.1 Autonome ontwikkelingen ...............................................................................................3 1.2. Raadsbesluiten ..............................................................................................................5 1.3. Overige voorstellen en ontwikkelingen...........................................................................5 1.4. Specifieke uitkeringen ....................................................................................................7 2. Ontwikkeling van de weerstandscapaciteit ...........................................................................8 3. Conclusie ..............................................................................................................................9 Bijlage 1: ontwikkeling personele lasten .................................................................................10

2e Bestuursrapportage 2023

1

Inleiding Deze 2e bestuursrapportage heeft tot doel een beeld te schetsen van de financiële situatie per 30 september 2023 en geeft tevens een doorkijk op de invloed hiervan op de meerjarenbegroting 20242027. Uitgangspunt zijn de uitkomsten van de 1e bestuursrapportage 2023 en de begroting 2024. De 2e bestuursrapportage 2023 heeft de volgende opbouw, te weten: • De ontwikkelingen van het (meerjaren)resultaat in de jaren 2023 tot en met 2027. • De ontwikkeling van het weerstandsvermogen in de jaren 2023 tot en met 2027 na verwerking van de resultaten van de 2e bestuursrapportage 2023 • Een rapportage van de ontwikkeling van de personele lasten (bijlage 1). Deze bestuursrapportage is op 7 november 2023 door het college vastgesteld en wordt op 29 november 2023 in de raadscommissie en op 13 december 2023 door de raad besproken. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling, H.M. de Jong,

C.M. van de Pol,

Secretaris-directeur

Burgemeester

2e Bestuursrapportage 2023

2

1. Overzicht (meerjaren)resultaat 2023 tot en met 2027 Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de verwachte ontwikkeling van het meerjarenresultaat over de jaren 2023 tot en met 2027, waarbij aansluiting is gezocht bij de financiële ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden. Overzicht wijzigingen ten opzichte van primitieve begroting 2023 In € Resultaat primitieve begroting 2023 Wijzigingen 2e bestuursrapportage 2022 Wijzigingen 1e bestuursrapportage 2023 // Kadernota 2024-2027 Effecten concept-meerjarenbegroting 2024-2027 Startsaldo 2e Burap 2023 Autonome ontwikkelingen Ontwikkeling algemene uitkering, indexatie budgetten en kosten personeel en bestuur Reeds genomen raadsbesluiten Verwerking aangenomen raadsbesluiten van de diverse taakvelden Overige voorstellen en ontwikkelingen Verwerking van gesignaleerde ontwikkelingen en overige voorstellen Resultaat 2e Burap 2023

2023 2024 2025 2026 -83.000 694.000 1.288.000 482.000 42.000 60.000 46.000 381.000 -940.000 -1.307.000 -1.282.000 -1.394.000 399.000 1.124.000 210.000 -981.000 -154.000 1.176.000 -321.000

2027 482.000 333.000 -843.000 337.000 309.000

119.000

72.000

42.000

29.000

239.000

-100.000

-10.000

-

-

-

-180.000

-

-

-

-

-1.142.000

-92.000

-292.000

548.000

1.218.000

Bovenstaande tabel laat de ontwikkelingen zien vanaf de primitieve begroting tot heden. Per licht blauwe regel is aangegeven in welk P&C product de wijzigingen zijn behandeld in de Raad. In de volgende paragrafen zullen wij op de verschillende mutaties uit de 2e bestuursrapportage nader ingaan.

1.1 Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die op de gemeente afkomen en waar de gemeente zelf geen invloed op kan uitoefenen. Hieronder de specificatie van de autonome ontwikkelingen en een korte toelichting. Autonome ontwikkelingen In € a. Meicirculaire 2023 b. Septembercirculaire 2023 c. Lagere lasten sociaal domein 2023 d. Nagekomen last sociaal domein jaarrekening 2022 e. Saldo overige mutaties < € 25.000

2023 94.000 -52.000 115.000 -16.000 -22.000 119.000

2024 72.000 72.000

2025 42.000 42.000

2026 29.000 29.000

2027 239.000 239.000

a & b) Algemene Uitkering De ontwikkelingen uit de meicirculaire hebben een positief effect voor de gemeente Terschelling. De uitkomsten van de septembercirculaire laten daarentegen een negatief effect zien. Per saldo is het effect op het resultaat € 42.000 positief voor het jaar 2023. c) Prognose sociaal domein op basis van 2e bestuursrapportage van de Dienst Eind september 2023 heeft de Dienst haar 2e bestuursrapportage aangeleverd bij de gemeente Terschelling. Hierin is een prognose opgenomen voor het verloop van begroting 2023. Volgens de prognose op basis van de gegevens tot en met juni 2023 zijn de lasten voor de gemeente Terschelling € 115.000 lager dan opgenomen in de huidige begroting.

2e Bestuursrapportage 2023

3

De opbouw hiervan is als volgt: Sociaal Domein - Kosten De Dienst Noard West Fryslân In € WMO Armoedebestrijding Inkomen Werk en Participatie Jeugd Bedrijfsvoering Totaal

Huidige begroting -827.000 -191.000 -272.000 -19.000 -1.409.000 -481.000 -3.199.000

Prognose 2023 -798.000 -385.000 -245.000 -14.000 -1.191.000 -451.000 -3.084.000

Verschil 29.000 -194.000 27.000 5.000 218.000 30.000 115.000

Korte toelichting op onderdelen: Wmo De lagere lasten voor Wmo worden veroorzaakt door een lagere prognose voor collectief vervoer. Dit is een gevolg van de nasleep van corona. In de begroting 2023 is uitgegaan van structureel herstel naar niveaus van voor de crisis, maar uit de werkelijke cijfers blijkt dat inwoners blijvend minder gebruik maken van de voorziening. Armoedebestrijding Het negatieve verschil op armoedebestrijding ontstaat doordat de lasten voor uitbetaling van de energietoeslag hoger liggen dan begroot. In februari 2023 is een voorschot uitbetaald aan huishoudens van € 500. Op 3 oktober 2023 hebben de Eerste en Tweede kamer ingestemd met het wetsvoorstel waarmee gemeenten ook het restant van € 800 kunnen uitkeren. In totaal zijn de verwachte lasten voor uitbetaling van de volledige Energietoeslag 2023 € 339.000. Hier tegenover staat een compensatie vanuit het Rijk. Tot nu toe is er een bedrag van € 80.000 opgenomen voor compensatie in de 1e burap. Verdere compensatie is nog niet bekend en wordt naar verwachting in de decembercirculaire bekend gemaakt. Het Rijk heeft wel bekend gemaakt dat er nog € 900 miljoen beschikbaar is voor compensatie, echter de verdeling van deze gelden is nog onduidelijk. Voor alsnog is geen rekening gehouden met verdere compensatie en worden de lasten volledig verwerkt in de begroting 2023.

Inkomen Het voordeel op inkomen ontstaat door een lagere prognose van de BUIG. Werk en participatie Het positieve verschil op werk en participatie komt doordat het aantal inwoners met een bijstandsuitkering in 2023 is gedaald. Er is door complexere problematiek bij de groep die overblijft minder gebruik gemaakt van externe re-integratie bureaus. Dit resulteert in een onderuitnutting van € 5.000. Jeugd De lasten voor Jeugd vallen lager uit dan verwacht. Dit wordt met name veroorzaakt door een daling van de gemiddelde kostprijs van trajecten bij Jeugdhulp. d) Nagekomen last sociaal domein op basis van de jaarrekening 2022 In juli heeft de Dienst haar definitieve jaarrekening opgeleverd. De voorlopige jaarstukken 2022 van de Dienst Sociale Zaken Noardwest Fryslân zijn reeds verwerkt in de jaarstukken van de gemeente Terschelling. Voor de definitieve jaarafrekening was verwerking in onze jaarrekening te laat. Het nagekomen nadeel wordt nu alsnog verwerkt.

2e Bestuursrapportage 2023

4

e) Overige mutaties Deze post betreft een samenvatting van de door de Directie genomen besluiten in de afgelopen periode met een positief of negatief effect onder de € 25.000. Het saldo van deze besluiten is opgenomen om het effect op het resultaat te laten zien.

1.2. Raadsbesluiten In de afgelopen periode zijn er meerdere raadsbesluiten genomen die consequenties hebben voor het financieel perspectief. Deze besluiten zijn verwerkt in de begrotingswijziging en de meerjarenraming. Het saldo van deze raadsbesluiten is voor 2023 € 100.000 nadelig. Reeds genomen raadsbesluiten In € a. Pilot terrassen 2023 (ten laste van reserve recreatie) b. Onttrekking reserve recreatie t.b.v. Pilot terrassen c. Verbeteren verhoudingen (vertrouwen college/raad) d. Begrotingswijziging FUMO

2023 -51.000 51.000 -100.000 -100.000

2024 -10.000 -10.000

2025 -

2026 -

2027 -

2023 150.000 -170.000 -30.000 30.000 -160.000 -180.000

2024 -30.000 30.000 -

2025 -30.000 30.000 -

2026 -30.000 30.000 -

2027 -30.000 30.000 -

1.3. Overige voorstellen en ontwikkelingen Overige voorstellen / ontwikkelingen In € a. Vrijval onvoorzien 2023 b. Extra kosten uitvoering Wabo-taken c. Lasten welstandsadvisering Hus & Hiem d. Baten welstandsadvisering (wabo-leges) d. Extra kosten communicatie

a) Vrijval onvoorzien 2023 In de begroting 2023 is een post onvoorzien opgenomen van € 150.000. Voorgesteld wordt om deze post vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen. b) Extra kosten uitvoering Wabo-taken Met de start van de VTH pool Harlingen Terschelling is uitvoering gegeven aan het raadsbesluit uit 2021. De raad heeft toen besloten voor frictie- en transitiekosten een bedrag van € 300.000 beschikbaar te stellen. Eind 2022 was hiervan, na verrekening van transitiekosten, nog € 244.000 beschikbaar. Begin 2023 is de eindafrekening voor de frictiekosten met betrekking tot wegnemen van de BRIKS-taken bij de FUMO ontvangen. Uit deze afrekening blijkt dat de totale kosten gemoeid met de uittreding nog € 50.000 bedroegen, inzicht in de kosten van de VTH pool lieten op dat moment geen overschrijdingen zien. Gezien hiervoor nog een bedrag gereserveerd was in 2022, is in overleg met de accountant de gebeurtenis verwerkt in de jaarrekening 2022 en viel uiteindelijk een bedrag vrij van € 194.000.

Inmiddels is dit inzicht ingehaald door de werkelijkheid: mede als gevolg van de arbeidsmarktontwikkelingen, ziekte en wisselingen in de personele bezetting zijn hogere kosten als gevolg van de inhuur van personeel, uitbesteding van werk (Bureau Wyzer) en vervanging en extra benodigde capaciteit door inzet van onervaren medewerkers in totaal naar verwachting circa € 170.000 meer besteed worden. Op dit moment vindt er een evaluatie plaats op de uitvoering van de Wabo-taken. De uitkomsten van deze evaluatie worden naar verwachting begin 2024 aan de raad gepresenteerd.

2e Bestuursrapportage 2023

5

c & d) Welstandsadvisering Hus & Hiem Er is er geconstateerd dat de lasten van Hus en Hiem (én bijbehorende baten) nooit apart zijn opgenomen in de begroting. Omdat er nu gekeken wordt naar het totale plaatje van baten en lasten valt dit op. Voorgesteld wordt om de lasten en bijbehorende baten alsnog structureel apart op te nemen in de begroting 2023. De lasten voor welstandsadvisering van Hus en Hiem bedragen € 30.000 hiertegenover staan ook € 30.000 extra opbrengsten welke worden geïnd (indien van toepassing op aanvraag) via de Wabo-leges (onderdeel welstandsadvisering). e) Extra kosten communicatie Mede op verzoek van de raad is voor de uitvoering van het eilandakkoord (vorige bestuursperiode) en het coalitieakkoord (deze bestuursperiode) ingezet op extra communicatie met inzet van een breed scala aan communicatie instrumenten. Hierbij is een grote kwaliteits- en kwantiteitsimpuls gegeven aan communicatie.

Dit is onder te verdelen in verschillende onderdelen zoals: ▪ teksten (schrijven teksten voor (digitale) nieuwsbrieven en nieuwskranten, persberichten, flyers, sociale media artikelen, website (webredactie) blogs, video’s, animaties); ▪ communicatie adviezen (Redigeren adviezen, training, klare taal, communicatie strategie, arbeidsmarkt communicatie); ▪ sociale media (introductie, beheer, communicatie en ontwerp sociale media zoals Facebook, Instragram, X, internet en intranet, content analyses); ▪ grafische vormgeving (flyers, posters, folders, brochures, visitekaartjes, boeken, tijdschriften, (raam)bestickering); ▪ project- en crisiscommunicatie (publieksdienstverlening, duurzaamheid, arbeidsmarktcommunicatie, Wonen +135+, project havenfront, plannen & control, communicatie bij crisissituaties); ▪ vervanging bij ziekte. Gezocht is naar een bureau dat de nodige expertise in huis heeft en de benodigde capaciteit. Gekozen is voor een klein regionaal communicatiebureau dat al deze facetten onder een dak heeft, die korte lijnen heeft met de organisatie en die inmiddels goede kennis heeft van de lokale situatie. De verwachting is dat medio 2024 naar alle waarschijnlijkheid een Europese aanbesteding zal volgen aangezien de gevraagde kwaliteit, kwantiteit en diversiteit aan communicatiefacetten niet meer in de vorm van 1 medewerker op te vangen is.

In totaal zijn de kosten voor communicatie in 2023 naar verwachting € 160.000 hoger dan begroot.

2e Bestuursrapportage 2023

6

1.4. Specifieke uitkeringen Er heeft tevens een wijziging plaats gevonden in de specifieke uitkeringen (SPUK). Er wordt een extra uitkering uit de bekostigingsregeling Oekraïne van € 1.060.000 ontvangen. Deze zijn per saldo budgetneutraal maar de baten en lasten verhogen wel met dit bedrag. Hieronder het (vernieuwde) totaaloverzicht van specifieke uitkeringen: Specifieke uitkeringen In € a. Brede SPUK b. Besteding Brede SPUK Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid c. (CDOKE) d. Besteding CDOKE e. Nationaal Isolatieprogramma f. Besteding Nationaal Isolatieprogramma g. Preventieakkoord h. Besteding preventieakkoord i. Informatiepunten Digitale Overheid j. Besteding Informatiepunten Digitale Overheid k. Bekostigingregeling Oekraïne l. Besteding bekostigingsregeling Oekraïne

2e Bestuursrapportage 2023

2023 75.000 -75.000

2024 74.000 -74.000

2025 74.000 -74.000

2026 59.000 -59.000

2027 -

194.000

195.000

197.000

-

-194.000 60.000 -60.000 10.000 -10.000 5.000 -5.000 1.060.000 -1.060.000 -

-195.000 35.000 -35.000 -

-197.000 -

-

-

-

-

-

-

7

2. Ontwikkeling van de weerstandscapaciteit De volgende tabel geeft nog eens de opbouw van het meerjarig resultaat 2023-2027 weer: Opbouw resultaat na 2e bestuursrapportage 2023 In €

2023 2024 2025 2026 Resultaat primitieve (meerjaren) begroting 2023 -83.000 694.000 1.288.000 482.000 Wijzigingen 2e bestuursrapportage 2022 42.000 60.000 46.000 381.000 wijzigingen 1e bestuursrapportage 2023 // Kadernota 2024-2027 -940.000 -1.307.000 -1.282.000 -1.394.000 Effecten concept-meerjarenbegroting 2024-2027 399.000 1.124.000 210.000 Wijzigingen 2e bestuursrapportage 2023 -161.000 62.000 42.000 29.000 Geraamd resultaat na 2e Burap 2023 -1.142.000 -92.000 1.218.000 -292.000

2027 482.000 333.000 -843.000 337.000 239.000 548.000

Op grond van bovenstaand overzicht ontstaat het volgende beeld van de ontwikkeling van de Algemene reserve en de weerstandscapaciteit in de jaren 2023 tot en met 2027: Algemene reserve In €

2023* Stand per 1 januari 4.489.000 toevoeging: resultaat boekjaar 1.067.000 onttrekking: vorming bestemmingsreserve Waddenprogramma -2.250.000 onttrekking: resultaat boekjaar -1.142.000 Stand per 31 december 2.164.000 * toevoeging resultaat boekjaar 2023 betreft resultaat boekjaar 2022.

2024 2.164.000

2025 2.072.000 1.218.000

2026 3.290.000

2027 2.998.000 548.000

-92.000 2.072.000

3.290.000

-292.000 2.998.000

3.546.000

2024 2.072.000 661.000 2.733.000 3.603.000 -870.000

2025 3.290.000 661.000 3.951.000 3.657.000 294.000

2026 2.998.000 661.000 3.659.000 3.712.000 -53.000

2027 3.546.000 661.000 4.207.000 3.768.000 439.000

Weerstandscapaciteit In €

2023 Stand van de algemene reserve per 31 december 2.164.000 Stand van reserve recreatie per 31 december 661.000 Totaal stand reserves per 31 december 2.825.000 Minimaal benodigde weerstandscapaciteit 3.550.000 Overschot/tekort van de weerstandscapaciteit -725.000

De verslechterde prognose voor 2023 zorgt samen met het geprognosticeerde tekort voor 2024 en 2026 voor een verslechtering van de Algemene Reserve. Dit heeft ook zijn effect op de weerstandscapaciteit. Een verbetering van de weerstandscapaciteit ten opzichte van de begroting 2024 vindt pas weer plaats per 2027.

2e Bestuursrapportage 2023

8

3. Conclusie Deze 2e bestuursrapportage geeft een gewijzigd beeld van de financiële ontwikkelingen over de eerste negen maanden van 2023. De bestuursrapportage laat op dit moment een negatief resultaat zien voor het begrotingsjaar 2023 van ruwweg afgerond € 1,1 miljoen. De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit is in 2023 negatief. Het meerjarenperspectief 2024-2027 is behandeld in de begroting 2024. De financiële effecten van de meicirculaire en de septembercirculaire zijn volledig meegenomen in de bestuursrapportage.

2e Bestuursrapportage 2023

9

Bijlage 1: ontwikkeling personele lasten Met betrekking tot de personele lasten van de gemeente Terschelling, laten wij u de resultaten zien over de eerste negen maanden van 2023. Salariskosten 2023 tot en met september

Raadsleden totaal

Totaal loonbegroting 190.000

Budget 9 maanden 142.500

B&W totaal

365.000

273.800

191.700

192.000

Team

Uitputting 9 Uitputting 9 maanden maanden afgerond 131.627 132.000

Verschil 10.500 81.800

Babs totaal

10.000

7.500

4.399

4.000

3.500

Loondifferentiatie

40.000

30.000

3.279

3.000

27.000

Staf totaal

1.225.000

918.800

947.900

948.000

-29.200

Staf ondernemingsraad

20.000

15.000

3.260

3.000

12.000

Directie totaal

279.000

209.300

99.317

99.000

110.300

Griffie totaal

171.000

128.300

130.847

131.000

-2.700

Teamleiders totaal

311.000

233.300

258.294

258.000

-24.700

Ondersteuning totaal

468.000

351.000

444.807

445.000

-94.000

Beleid totaal

843.000

632.300

747.031

747.000

-114.700

Publiek totaal

744.000

558.000

539.644

540.000

18.000

Eilandteam totaal

316.000

237.000

294.183

294.000

-57.000

Techniek totaal

321.000

240.800

283.266

283.000

-42.200

Buitendienst totaal

647.000

485.300

451.363

451.000

34.300

Haven totaal

197.000

147.800

192.620

193.000

-45.200

Behouden Huys totaal

227.000

170.300

146.834

147.000

23.300

CNL totaal

164.000

123.000

110.351

110.000

13.000

Overig totaal

278.000

208.500

13.237

13.000

195.500

Reservering ziekte en WW-rechten

225.000

168.800

-

-

168.800

260.000

260.000

-260.000

Uitgeleend personeel

-120.000

-90.000

-17.113

-17.000

-73.000

Totaal

6.921.000

5.191.300

5.236.847

5.236.000

-44.700

Reservering IKB

2e Bestuursrapportage 2023

-

-

10