Document · PDF

6c. Jaarrekening 2021 - 24-5-2022 (incl. Verklaring en Sisa).pdf

Raadsvergadering 24 mei 2022, gemeente TerschellingBij agendapunt: (B) Jaarrekening 202128.616 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Gemeente Terschelling Jaarstukken 2021

Jaarstukken 2021

Leeswijzer Afkorting

Verklaring

Een positief bedrag moet gelezen worden als baat en als voordeel

Een negatief bedrag moet gelezen worden als last en als nadeel

APV

Algemene Plaatselijke Verordening

BAG

Basisregistratie Adressen en Gebouwen

Boa

Bijzonder Opsporingsambtenaar

BRP

Basis Registratie Personen

CNL

Centrum voor Natuur en Landschap

Terschelling Energie

Dagelijks Bestuur

DHW

Drank- en Horeca Wet

FUMO

Fryske Utfieringsjinst Miljeu en Omjouwing

Gemeenschappelijke Regeling

ICT

Informatie- en communicatietechnologie

JPPM

Jong Proef Preventiemethodiek

KCC

Klantencontactcentrum

MIWB

Maritiem Instituut Willem Barentsz

MOP

Meerjaren Onderhoudsplanning

NUP

Nationaal Uitvoerings Programma

Ondernemingsraad

OZB

Onroerende Zaak Belasting

PAS

Programmatische Aanpak Stikstof

Ruimtelijke Ordening

RWS

Rijkswaterstaat

SBB

Staatsbosbeheer

SJT

Stichting Jeugdwerk Terschelling

SZW

Sociale Zaken en Werkgelegenheid

TROM

Toeristisch Recreatieve Ontwikkelings Monitor

TS25

Toekomstvisie Terschelling

vGRP

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten

VTH

Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving

WABO

Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht

Wet FIDO

Financiering Decentrale Overheden

WGR

Wet Gemeenschappelijke Regelingen

Wkpb

Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen

WMO

Wet Maatschappelijke Ondersteuning

WNT

Wet Normering Topinkomens

WOBOF WOZ

Woningbehoefte onderzoek Fryslân Waardering Onroerende Zaken

Jaarstukken 2021

West-Terschelling, 14 april 2022

Aan de leden van de raad van de gemeente Terschelling, Bijgaand treft u aan de jaarstukken 2021 van de gemeente Terschelling. Behandeling van de jaarstukken 2021 zal plaatsvinden in de vergadering van raadscommissie op 11 mei 2022 en in de raadsvergadering van 25 mei 2022. De audit-commissie is gepland op 25 april 2022. Technische vragen over de jaarstukken 2021 kunt u tot en met 20 april 2022 mailen aan: financien@terschelling.nl. Uw vragen zullen dan uiterlijk tijdens de vergadering van de auditcommissie worden beantwoord.

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Terschelling,

Jaarstukken 2021

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 – Algemeen ....................................................................................................... 7 1.1 De gemeente Terschelling in het kort ........................................................................... 7 1.2 Planning en control cyclus ..........................................................................................10 1.3 Bestuur van de gemeente Terschelling .......................................................................11 1.4 Bericht van het college ................................................................................................13 1.5 Financiële resultaten ...................................................................................................19 Hoofdstuk 2 – Jaarrekening ..................................................................................................29 2.1 Balans.........................................................................................................................30 2.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening (Programmarekening) ....................46 2.3 Paragrafen ..................................................................................................................49 2.4 Programmarekening en toelichting ..............................................................................91 Hoofdstuk 3 – Controleverklaring

van de accountant ..........................................................131 Bijlagen ..............................................................................................................................137 Bijlage 1 – Staat van reserves en voorzieningen.............................................................138 Bijlage 2 – Staat van langlopende leningen ....................................................................140 Bijlage 3 – Staat van gewaarborgde leningen .................................................................141 Bijlage 4 – Opbrengst en verdeling toeristenbelasting.....................................................143 Bijlage 5 – Jaarprogramma sociaal en maatschappelijk werk .........................................144 Bijlage 6 – Verantwoording budget cofinanciering 2021 ..................................................145 Bijlage 7 – Jaarverslag 2021 van de klachtenbehandelaar .............................................146 Bijlage 8 – Single Information Single Audit ......................................................................147 Bijlage 9 – Overzicht baten en lasten per taakveld ..........................................................157

Jaarstukken 2021

Hoofdstuk 1 – Algemeen 1.1 De gemeente Terschelling in het kort 1.1.1 Algemeen Terschelling is het middelste van de Nederlandse Waddeneilanden. Het eiland wordt aan de noordzijde begrensd door de Noordzee en aan de zuidzijde door de Waddenzee. De dichtstbijzijnde haven aan de vaste wal is Harlingen. Deze havenplaats ligt hemelsbreed ongeveer 25 km van Terschelling en via de vaargeulen circa 35 km. De oppervlakte van de gemeente Terschelling bedraagt in totaal 67.400 ha (8.935 ha land en binnenwater en 58.465 ha zee). Het grootste gedeelte hiervan is uiteraard de Waddenzee. Terschelling met zijn unieke sfeer, natuur en landschap is erg in trek bij toeristen. Daarmee zijn drie belangrijke pijlers van het eiland genoemd: de zee, het toerisme en de natuur. Het vogeleiland Griend maakt deel uit van de gemeente Terschelling. Kengetallen Aantal inwoners per dorp 1 januari 2022

1 januari 2021

1 januari 2020

West-Terschelling

2.581

2.524

2.573

Midsland

1.038

1.036

1.029

Hoorn

480

470

469

Formerum

246

236

231

Lies

150

148

Oosterend

150

141

Baaiduinen

130

124

119

Landerum

Kinnum

Hee

Striep

Kaard

Totaal

4.961

4.866

4.890

1.1.2 Eilandakkoord 2018-2022 Op 28 mei 2018 heeft de gemeenteraad het Eilandakkoord 2018-2022 vastgesteld, onder de werknaam “Krachtig Terschelling”. Uit dit akkoord citeren wij enkele belangrijke uitgangspunten: • “De eilander gemeenschap is een prachtige gemeenschap. Betrokken, krachtig en sociaal. Een gemeenschap die we met ons allen vormgeven. Daarom willen wij, de PvdA en de VVD, deze bestuursperiode met de raad, eilanders, ondernemers en belangenorganisaties verder bouwen aan een krachtig, leefbaar en mooi Terschelling.” • “Bijzondere aandacht vragen de volgende speerpunten: o Wonen: het zorgen voor betaalbare en passende woonruimte is één van de belangrijkste taken van de gemeente. In het eilandakkoord wordt ingezet op snelle bouw van 135 extra woningen en de invulling van een aantal locaties. Daarnaast is een goed plan voor de oude campus voor de huisvesting van specifieke groepen belangrijk en gaan raad en college zich goed voorbereiden op het maken van afspraken met een nieuwe woningbouwcorporatie. o Duurzaamheid: dit vormt de basis van het handelen van de gemeente in de komende periode. Op het gebied van mensen, omgeving en economie. Alles wordt uit de kast gehaald om het ambitiemanifest Duurzaam 2020 te halen. We wisselen kennis en ervaring uit met andere gemeenten, sluiten ons aan bij Circulair Fryslân en Terschelling wordt een proeftuin voor nieuwe

Jaarstukken 2021

•

ontwikkelingen in energieopwekking, in samenwerking met technische opleidingen zoals TU-Delft en Universiteit Twente. o Toerisme en recreatie zijn een grote pijler van de werkgelegenheid op Terschelling. Aanvullend aan het doorlopend gastenonderzoek, wordt een onderzoek gehouden onder de eilanders, zodat helder wordt wat ideeën zijn over toerisme en hoe dit wordt ervaren. Dit vormt de basis voor een goed toeristisch beleid. Het bevorderen van diversiteit van werkgelegenheid houdt de aandacht van de gemeente. Het landschap en de natuur van Terschelling zijn de drager van het toerisme en daar zijn we zuinig op.“ “Met het Eilandakkoord gaan we aan het werk. Op een nieuwe manier; helder, open en inzichtelijk. Heldere informatie over regelingen, duidelijkheid over wat wel en niet kan, en een aanspreekpunt voor Buren en buurtverenigingen. Betrokken en bereikbaar, met een duidelijke verantwoordelijkheid. Met professionele bestuurders. En als raad zetten we voort wat in de aanloop naar het eilandakkoord toe is gestart; structureel in gesprek gaan en blijven met de eilanders. De uitvoering van alle ambities kost natuurlijk geld. We geven aan hoe we de gemeentelijke begroting gezond willen houden, onder meer door uitgaven goed in de gaten te houden. Met open vizier en vertrouwen treden we de komende bestuursperiode tegemoet.”

In deze jaarrekening 2021 is bij de toelichting op de verschillende programma’s de voortgang van het eilandakkoord in 2021 weergegeven.

Jaarstukken 2021

1.1.3 Organogram De organisatiestructuur is een hulpmiddel dat ervoor moet zorgen dat de gemeente Terschelling haar doelen bereikt. Bij de inrichting van de organisatie is nagedacht over zaken als taakverdeling, verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden en, daarmee samenhangend, het coördineren van die taken en verantwoordelijkheden. Hieronder is de organisatiestructuur van de gemeente Terschelling weergegeven.

Raad Griffie College van B&W

Directie Team Ondersteuning

Staf

Team Publiek/VTH

Jaarstukken 2021

Team Techniek

Team Beleid en Regie

Musea

Scholen

1.2 Planning en control cyclus Planning- en controlcyclus 2021

De planning- en controlcyclus was in 2021 als volgt:

Programmabegroting 2021

De raad heeft op 13 oktober 2020 het beleid en de bijbehorende middelen voor het begrotingsjaar 2021 vastgesteld

▼

1-ste begrotingswijziging 2021 (= 1-ste Bestuursrapportage 2021)

De raad heeft op 15 september 2021 de 1-ste begrotingswijziging van 2021 (= 1e Bestuursrapportage 2021) vastgesteld.

▼

2-de begrotingswijziging 2021 ( = 2-de Bestuursrapportage 2021)

De raad heeft op 15 december 2021 de 2-de begrotingswijziging van 2021 (= 2e Bestuursrapportage 2021) vastgesteld.

▼

Jaarrekening 2021

Het college legt op 25 mei 2022 verantwoording af aan de raad over het begrotingsjaar 2021

Jaarstukken 2021

1.3 Bestuur van de gemeente Terschelling 1.3.1 Gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan in een gemeente. De gemeenteraad bepaalt (de hoofdlijnen van) het beleid en ziet toe op de uitvoering daarvan door het college van burgemeester en wethouders, rekening houdend met signalen en informatie uit de samenleving. De gemeenteraad stelt de begroting en jaarrekening vast en benoemt en ontslaat wethouders. Op 14, 15 en 16 maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen geweest. Op het moment van schrijven is er nog geen nieuwe coalitie samengesteld. De nieuwe gemeenteraad van Terschelling zal de jaarrekening van 2021 gaan vaststellen. 1.3.2. Raadsgriffier De raadsgriffier is de eerste adviseur van de raad. Vanaf 1 januari 2022 heeft de Gemeente Terschelling een nieuwe raadsgriffier.

Jaarstukken 2021

1.4 Bericht van het college In dit bericht van het college loodsen wij u door een aantal belangrijke onderwerpen en programma’s die in 2021 voor een belangrijk deel onze agenda hebben bepaald. COVID-19 (Corona) In maart 2020 werd de wereld geconfronteerd met de zeer ingrijpende effecten van het COVID-19 (Corona) virus. En vanuit het coronajaar 2020 rolden wij zo in het coronajaar 2021. Wel startten wij het jaar 2021 met perspectief: rond de jaarwisseling 2020/2021 konden de eerste vaccinaties worden toegepast en leek er licht aan het eind van de coronatunnel te gloren. In nauw overleg met GGD en andere eilanden kon specifiek maatwerk voor de vaccinaties worden gerealiseerd en hoefden eilanders niet voor een vaccinatie naar de vaste wal. Begin juli 2021 hadden alle eilanders die dat wilden hun tweede vaccinatie gehad. Ondanks de vaccinaties bleven we ook in 2021 nog geconfronteerd met beperkende maatregelen als gevolg van de Corona-pandemie, zoals beperkte toegang tot horeca en winkels, de mondkapjesplicht, thuiswerken, testen voor toegang en tegen het einde van het jaar 2021 weer met een grootschalige lockdown van winkels en horeca. Op het moment van schrijven van deze teksten zitten we gelukkig in een fase dat nagenoeg alle beperkende maatregelen door het Kabinet kunnen worden afgeschaft. Het lijkt alsof weer in een vorm van “normaal” terecht kunnen komen.

Uiteindelijk is ons eiland deze pandemie redelijk goed doorgekomen en lijkt de economische schade mee te vallen. De pandemie en alles wat daaruit voortvloeide vereiste ook in 2021 veel inzet vanuit de gemeente, zowel vanuit het bestuur als ook vanuit de gemeentelijke organisatie. Uitvoeringsprogramma Woonvisie Handhaving Het woonprogramma voorziet in het toevoegen van nieuwe woningen voor de doelgroep van de Woonvisie (starters en doorstromers met een krappe beurs). Wanneer aan de ‘achterkant’ woningen verdwijnen doordat zij niet (meer) gebruikt worden voor permanente bewoning is het toevoegen van nieuwe woningen ‘dweilen met de kraan open’. Daarom is in 2021 handhaving van permanent bestemde woningen verder opgepakt. Daarnaast is ook gekeken naar andere juridische instrumenten om de bestaande woningvoorraad te beschermen. Zo is de werking van de huisvestingsverordening onder de loep genomen (en is bijvoorbeeld de koopprijsgrens opgerekt naar € 600.000). Daarnaast is onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor een Leegstandsverordening en is onderzoek gestart naar de wenselijkheid van het invoeren van een bewoningsplicht door eigenaren. De handhaving heeft tot en met 2021 opgeleverd dat er 37 woningen weer permanent bewoond worden. Herijking beleid Gedurende de uitvoering van beleid blijkt soms dat dit een efficiënte en doelmatige werkwijze in de weg staat.

Begin 2021 is er daarom een evaluatieronde gedaan (steekproefsgewijs) onder de particuliere initiatiefnemers van het woonprogramma. Het doel was om te achterhalen of beleidsstukken nog aangepast moesten worden om de uitvoering van het woonprogramma verder te vergemakkelijken voor de deelnemers. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een tweede herziening van de Beleidsregels Nieuwe Woningen en nog een aanpassing van het Uitvoeringsprogramma.

Jaarstukken 2021

Sociale huurwoningen door WoonFriesland In de prestatieafspraken heeft WoonFriesland toegezegd 50 nieuwe sociale huurwoningen te realiseren. Het vinden van geschikte locaties daarvoor blijkt geen sinecure. In 2021 is daarom een versnellingsteam ingesteld. Het leidde er in ieder geval toe dat WoonFriesland de vergunningaanvraag voor 19 woningen op de KLu-locatie in 2021 heeft ingediend. Voor 4 woningen op de oude noodslachtplaats zijn onze uitgangspunten nader op papier gezet aan WoonFriesland voorgelegd. Voor 12 woningen in Midsland West (Zuidermiedenweg) wordt een bestemmingsplan voorbereid. De resterende investeringsruimte van WoonFriesland reserveren wij (nog) voor circa 15 woningen in Hoorn. Vanuit de Waddensamenwerking is een zgn. ‘Quick Win’ aanvraag gedaan voor financiële steun in het kader van een mogelijk project De Stoek in combinatie met ‘t Jok. Indien er geen ruimte ‘Om Oost’ blijkt zal dit op West moeten worden ingevuld. Door ons zijn alvast voor de verdere toekomst twee nieuwe locaties voor nog eens circa 50 woningen verkend te weten West-Aletalaan (fase 3) en de CNL-locatie. WoonFriesland doet een behoefteonderzoek. Huisvesting (tijdelijk) personeel Er is een grote roep om extra mogelijkheden voor de huisvesting van tijdelijk personeel vanuit de ondernemers op Terschelling. Om dit concreet te maken is samen met de TOV onderzoek verricht.

Daaruit is wel de noodzaak gebleken, maar nog niet de omvang en de invulling. Een plan voor de ver/nieuwbouw van het Gebouw op Palen NHL samen met Schellinger Ree voor huisvesting van MSTC studenten en gemeente-/onderwijs/zorgpersoneel is in 2021 voorbereid. NHL presenteerde in 2021 een strategisch voor het eiland zeer interessant plan voor hoger onderwijs en short-stay voorzieningen in Victoria op de Oude Campus. Op ons uitdrukkelijk verzoek neemt NHL hierin de verhuur van circa 50 logiesruimtes voor zomerseizoenpersoneel. Mee en is daarover in gesprek gegaan met TOV. De gemeente sprak met TOV en enkele ondernemers om met locatievoorstellen te komen en heeft ook zelf een locatiestudie verricht. Dit gaf weinig respons. In 2021 is opdracht gegeven een ruimtelijke verkenning te maken voor circa 15 personeelswoningen bij Halfweg. Daarnaast zijn ook in 2021 de individuele initiatiefnemers voor realisatie van huisvesting van tijdelijk personeel in de bedrijfsbebouwing verder gefaciliteerd en begeleid door het woonteam. Lytse huskes Bij het toevoegen van reguliere woningen komt ook de vraag naar tiny houses (oftewel lytse huskes) aan de orde. De provincie heeft aangegeven dat zij buiten de woningbouwruimte van 135 woningen hiervoor (beperkte) mogelijkheden zien op Terschelling. Daarom is in 2021 de mogelijkheid voor realisatie van Lytse huskes nader verkend.

Dit is op twee sporen gedaan, te weten het opstellen van concept-beleid en het starten van een pilot. Deze kansrijke locatie maakt deel uit van het woonprogramma. Particuliere initiatieven Toevoeging van nieuwe woningen op Terschelling kan niet zonder particulier initiatief. Alleen dan komt grond beschikbaar voor de bouw van nieuwe woningen; grond die schaars is op ons eiland. Het woonteam heeft in 2021 de particuliere initiatiefnemers uit de eerste en tweede tranche verder op weg geholpen naar hun vergunningaanvraag. Eind 2021 heeft dit circa 50 afgeronde trajecten naar een te verlenen vergunning opgeleverd. Met ruim10 initiatiefnemers werden eind 2021 nog gesprekken gevoerd ook is voor het einde van het jaar een nieuwe groep geselecteerd voor nog eens ruim 10 particuliere initiatieven in de derde tranche van het woonprogramma. Grotere woningen Er is nieuw beleid gemaakt voor grotere woningen dan 100 m2. Dit op nadrukkelijk verzoek van de Raad. Eind december 2021 heeft de Raad de regels voor de 130m2-woningen vastgesteld. Dit betekent dat onder voorwaarden woningen groter gebouwd mogen worden

Jaarstukken 2021

dan 100 m2 (tot een maximum van 130 m2). Voor deze categorie woningen (12 in totaal) wordt begin 2022 een afzonderlijke tender uitgeschreven. Hiermee zijn eind 2021 vrijwel alle beschikbare 135 plaatsen planologisch voorzien van een concreet initiatief dat uiteindelijk leidt tot de vergunning en bouw van een nieuwe woning. Bouwleges De bouwleges op Terschelling zijn hoog, het college is zich daarvan bewust. Het college is bezig met onderzoek naar mogelijkheden om deze leges te verlagen. Over- en onderschrijving van budgetten Het Woonprogramma is (mede door corona) minder snel gevorderd dan gewild en gedacht. Het maken van regels en de discussie daarover duurde langer, initiatieven kwamen langzaam op gang en de begeleiding en vergunningsverlening was door beperkingen en soms ingewikkelde regels ook moeilijker. Daardoor is tot nog toe ieder jaar sprake geweest van een onderschrijding van het budget. Zo ook in 2021. Voor 2022 is er vrijwel geen budget opgenomen voor het woonprogramma. Het resterende budget uit 2021 (de onderschrijding) is daarvoor zeker nodig. Daarnaast is in 2021 de actualisatie van de welstandsnota doorgeschoven. Het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is hier mede debet aan. Immers: er moeten nog keuzes worden gemaakt over de plek waarin het welstandsbeleid wordt opgenomen.

Het budget voor de actualisatie van de welstandsnota is daarom nog niet uitgegeven. Voortgang van het programma Duurzaamheid Vanuit het programma Duurzaamheid willen we met ons uitvoeringsprogramma (2018-2022), duurzaamheid stimuleren binnen de gemeente en werken we aan concrete projecten die de CO2-uitstoot moeten (gaan) verminderen. Een groot deel hiervan valt onder het thema ‘Energie bij eilanders’. Bedrijven, particulieren en recreatie zorgen samen voor een groot gedeelte van deze CO2-uitstoot. Onze rol zit hem er vooral in om eilanders te helpen om te verduurzamen. Dit kan op verschillende manieren en het streven is dan ook dat wie wil verduurzamen, moet kunnen verduurzamen. Met inzet van onze energiecoaches zetten we ons in om dicht bij de eilanders te komen en hun te helpen. Deze zijn zowel bij particulieren als bedrijven actief en geven advies richting verduurzaming. Ook zijn we bezig om grotere schaal het eiland te kunnen te verduurzamen met innovatieve projecten als zonnecarports en een warmtenet op West. Deze trajecten zijn onderzocht en worden getoetst op haalbaarheid. Hopelijk kunnen we deze de komende jaren ontwikkelen tot projecten met grote CO2-besparing. Eén van de laagdrempeligste en bekendste methode is een subsidieregeling voor verduurzaming.

Het afgelopen jaar hebben we naast onze subsidieregeling isolatiemaatregelen ook twee voucheracties georganiseerd voor particuliere woningeigenaren en huurders voor kleine maatregelen. Deze zijn succesvol verlopen, zowel qua belangstelling als in de uitvoering. Daarnaast hebben we op diverse manieren gezamenlijke inkoopacties van o.a. spouwmuurisolatie ondersteund. Een andere grote doelgroep zijn de eigenaren van recreatiewoningen, hier hebben we een Waddenbreed onderzoek naar laten doen, om te kijken waar deze doelgroep behoefte aan heeft als het gaat om verduurzaming. Om succesvol te blijven in de acties die we doen hebben het Samen Duurzaam platform en merk verder uitgebreid. Dit is een samenwerking tussen de gemeente en o.a. Terschelling Energie en partners om samen uit te stralen dat we bezig zijn met duurzaamheid. Dit jaar zijn we er in geslaagd een gedragen website en social media kanalen te lanceren met gezamenlijk nieuws en informatie over duurzame initiatieven op Terschelling. Vanwege corona waren er te weinig interactieve sessies, maar o.a. het duurzame scholenproject kon

Jaarstukken 2021

gelukkig wel georganiseerd worden. Daarnaast hebben we gewerkt aan de oprichting van een klimaatfonds vanuit Doeksen voor duurzame burgerinitiatieven op Terschelling en Vlieland. Deze zal in 2022 officieel worden opgericht. Landelijk zijn er ook doelstellingen die behaald moesten worden. Zo zijn de Transitievisie warmte en de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) vastgesteld door de Raad. Hierin staat beschreven wat onze doelstellingen zijn en welk tijdspad er is om onze buurten te verduurzamen. Gezamenlijk met andere eilanden en gemeenten hebben we dit in goede samenwerking afgerond. In 2021 hebben we daarnaast ook op het thema duurzaamheid gewerkt aan een gezamenlijk Waddenprogramma. Dit zal in 2022 verder uitgewerkt worden. Met de provincie wordt gesproken over de concrete voorbereiding en realisatie van een project voor Aquathermie. Hiermee kunnen grote bedrijven en wellicht ook woningen in Nieuw West in de toekomst van warm water worden voorzien voor een veel zuinigere energievoorziening. Op de lange termijn zijn ook voor Oud West en andere dorpen soortgelijke oplossingen denkbaar. Het onderzoek hiernaar wordt met steun van de provincie voortgezet. Begin 2022 is een afzonderlijke programma-verantwoording over de uitvoering tot en met 2021aan de Raad gestuurd en openbaar gemaakt.

Hieruit blijkt dat de doelstelling om ten opzichte van 2016 in 2023 tenminste 15% CO2 vermindering te realiseren ruimschoots is gehaald. In 2021 was al sprake van realisatie van maatregelen met een effect van 25% reductie. Wij vertrouwen dat de doelstelling om in 2030 tenminste 50% minder CO2 te produceren zal worden gehaald. De uiteindelijke ambitie om als eiland maximaal zelfvoorzienend te zijn voor water, energie en grondstoffen kan versterkt worden doorgezet. Voortgang uitvoering Havenfront Terschelling Het jaar 2021 heeft met name in het teken gestaan van het opstellen van het Kaderplan Havenfront Terschelling. In haar vergadering van 15 december 2021 heeft de gemeenteraad het Kaderplan Havenfront Terschelling vastgesteld. Samenvattend betekent dit dat de Startnotitie “Masterplan Havenfront Terschelling” en het Uitvoeringprogramma zijn vastgesteld door de Raad en dat deze de basis vormen voor het vervolg van het project “Havenfront Terschelling”. De uitvoering is gericht op groot onderhoud, herinrichting van het plangebied en het nemen van klimaat-adaptieve maatregelen. Met de Startnotitie was gedefinieerd in welke richting gedacht moest worden. Na de definitiefase volgt de ontwerpfase met richtinggevende ontwerpen.

De richtinggevende ontwerpen zijn uitgewerkt in een Kaderplan dat de basis is voor verdere uitwerking van de definitieve planschetsen voor herinrichting van het Havenfront Terschelling in deelplannen. Het Kaderplan is nodig om als leidraad te dienen voor de verdere financiële uitwerking en voor de aanbesteding. Het Masterplan en het Uitvoeringsprogramma zijn daarvoor te globaal en te omvangrijk. Met het Kaderplan wordt het programma opgesplitst in verschillende deelprojecten en kan verdere uitwerking plaatsvinden. In 2022 zal deze uitwerking in een nader vast te stellen projectstructuur plaatsvinden. Daarbij zal in eerste instantie alle aandacht uitgaan naar de situatie rond de Willem Barentszkade en de renovatie van de veerhaveninrichtingen. Uiteraard heeft Rijkswaterstaat daarbij het initiatief maar bij deze renovatie is het toekomstig projectteam intensief betrokken om vanuit gemeentelijk perspectief vinger aan de pols te houden en de gemeentelijke plannen hierop zoveel mogelijk te laten aansluiten. Tonnenloods en CNL De Tonnenloods blijft een uitdagend project. De complexiteit van de samenwerking met vele partijen, elk met verschillende belangen, vraagt zorgvuldige afstemming en kost tijd. De samenwerkingspartijen zijn Rijkswaterstaat (RWS), Staatsbosbeheer (SBB) en de gemeente

Jaarstukken 2021

Terschelling. Het RijksVastgoedBedrijf (RVB) fungeert als verhuurder van het pand. Afgelopen jaar is de wettelijke procedure 'openbare bekendmaking tot het voornemen tot overeenkomst' met succes afgerond. Voor de exploitatie van het beleef- en bezoekerscentrum zijn in 2021 Oerol en de VVV benaderd. Zij leggen de samenwerking vast via de op te richten Stichting Tonnenloods. De noodzakelijke bestemmingsplanwijziging is in uitvoering: de reactienota op de ingediende zienswijzen is in 2021 afgerond en kan begin 2022 in de raad vastgesteld worden. In 2021 zijn tevens alle voorbereidingen getroffen om bij de eerste tender in 2022 subsidie aanvragen in te dienen bij Waddenfonds en provincie Fryslân. De afronding van de financiële verdeelsleutel tussen partijen is vooralsnog de start voor de uitvoeringsfase in 2022. Dellewal Het jaar 2021 heeft voor een groot deel in het teken gestaan van het opstellen van de “Deelnamevoorwaarden behorende bij de Ontwikkelcompetitie voormalig dancing Dellewal Terschelling” en het opstellen van een herziene grondexploitatie. De raad heeft hier op 16 februari 2022 mee ingestemd. Op de Dellewal-locatie is een mogelijkheid tot de ontwikkeling van maximaal 13 appartementen voor permanente bewoning. De toekomstige bewoners moeten sociaal en/of economisch gebonden zijn aan Terschelling.

Een andere belangrijke voorwaarde is dat de boekwaarde van de onderliggende grond met de ontwikkeling wordt terugverdiend. Het college gaat de locatie niet zelf ontwikkelen maar laat dit doen door een ontwikkelaar. De selectie gebeurt via het uitschrijven van een prijsvraag. Voor de prijsvraag is een selectieleidraad opgesteld en zijn de uitgangspunten van de grondexploitatie herzien. De keuze voor een ontwerp zal zich richten op de fraaiste ruimtelijke inpassing en het niet aantasten van zichtlijnen en karakter van de baai. Nu deze zaken door de raad zijn vastgesteld kan er worden gewerkt aan de verdere concretisering van het postzegelbestemmingsplan en kan daarna de prijsvraag concreet worden uitgeschreven. Wij verwachten in 2022 tot een definitieve overeenkomst met de gekozen ontwikkelaar te kunnen komen. Oude campus Begin 2020 kregen wij het bericht van de NHL dat dit instituut met de gemeente verder in overleg wilde over een mogelijke herbestemming van de gebouwen van de voormalige campus. Nadat WoonFriesland had aangegeven geen (tijdelijke) woningen te willen realiseren in het complex waren wij op dat moment net zover om tot een aanbieding van opstalrechten van het complex over te gaan via een openbare inschrijving.

Dit verzoek van de NHL is voor het college aanleiding geweest de verkoop via een openbare inschrijving tijdelijk stil te zetten en met de NHL in overleg te gaan. De NHL is voornemens in de gebouwen studenten van hun gehele hogeschool en van andere scholen en universiteit waar zij mee samenwerken onder te brengen en daar werkruimtes te creëren voor studie, onderzoek en ontwikkeling. Inmiddels was ook het bestuur van de Stichting Zeevaartschoolbelangen/Schellinger Ree bezig met specifieke planvorming voor het gebouw op palen, waarbij dit gebouw dan in de toekomst zou kunnen dienen voor de adequate huisvesting van MSTC-studenten en voor huisvesting van personeel van maatschappelijke organisaties op het eiland, zoals gemeente, onderwijs en De Stilen.

Jaarstukken 2021

In 2021 heeft het bestuur van de Stichting Schellinger Ree intensief overleg met ons gehad om te komen tot grootschalige renovatie van het gebouw op palen. Daarbij heeft de gemeente voortdurend aandacht gevraagd voor de aspecten duurzaamheid en uitstraling. Eind 2021 is de casus van het gebouw op palen nog eens specifiek voorgelegd aan een externe deskundige om de investering en toekomstige exploitatie nog eens door te rekenen. Daarnaast heeft de NHL aangegeven haar plannen voor het voormalige hotel Victoria door te willen zetten en heeft de planvorming daarvoor verder opgepakt. De landelijke en lokale eisen en wensen van duurzaamheid en uitstraling resulteren wellicht in ver/nieuwbouw van gebouwen. Wij verwachten u nog voor de zomer van 2022 verder hierover te kunnen informeren waarbij ook duidelijk zal worden wat de rol en bijdrage van de gemeente daarin zullen zijn. Project Herziening toeristenbelasting De gemeente Terschelling heeft in het ‘Eilandakkoord 2018-2022 Krachtig Terschelling’ het voornemen opgenomen om een herziening van het heffen en innen van toeristenbelasting te realiseren. Daarbij is bij het uitwerken van deze omslag als uitgangspunt genomen dat sprake zal zijn van een omslag van heffen bij logiesverstrekkers naar een gepersonaliseerd systeem, waarbij bezoekers in principe zelf verantwoordelijk zijn voor het betalen van de toeristenbelasting.

In de afgelopen jaren is onderzocht hoe de omslag naar een systeem zoals dat in het Eilandakkoord is verwoord, plaats kan vinden. In de jaren 2020 en 2021 is wel aan het voorstel gewerkt maar door de Coronapandemie heeft het project wel vertraging opgelopen. Zo moest onder andere een bezoek aan Norderney om het daar fungerende systeem te gaan bekijken een aantal malen worden uitgesteld en uiteindelijk geannuleerd. Eind 2021 is de voortgang van het onderzoek in een fase gekomen waarbij concreet van de raad een besluit kan worden gevraagd om te komen tot de ontwikkeling met als doel invoering van een systeem van een gepersonaliseerd systeem van heffing en inning van de toeristenbelasting en over te gaan tot daadwerkelijke aanbesteding van de opdracht om een dergelijk systeem te realiseren. Doelstelling is om na een positief besluit van de gemeenteraad de realisatie van een gepersonaliseerd systeem in 2022 op te pakken en het systeem vervolgens daadwerkelijk in te voeren. FUMO/WABO De kosten voor de BRIKS-taken liepen elk jaar omhoog. Daarom is in 2020 een onderzoek gestart waar de BRIKS-taken het beste uitgevoerd zouden kunnen worden, bij de FUMO of in samenwerking met een andere gemeente of bij een commercieel bedrijf. Een van de conclusies in dit onderzoek is dat het op termijn voordeliger is om deze taken samen met een andere gemeente uit te voeren.

Hierover zijn al in 2020 gesprekken met de gemeente Harlingen gestart. In 2021 is het besluit genomen om de taken gezamenlijk op te pakken met de gemeente Harlingen met ingang van 1 januari 2022. Met de FUMO zijn in 2021 definitieve afspraken gemaakt voor een aanzienlijke beperking van de verschuldigde frictiekosten. Deze worden later afgerekend. Nadat de frictiekosten en de kosten van overgang zijn gedekt is te verwachten dat de onderliggende kosten voor de berekening van bouwleges aanmerkelijk lager uitvallen.

Jaarstukken 2021

1.5 Financiële resultaten 1.5.1 Resultaat en voorstel bestemming van het resultaat van de jaarrekening De gemeente Terschelling heeft over 2021 een positief resultaat behaald van € 481.000 alle bedragen af op € 1.000. Resultaat jaarrekening 2021 in € Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

173.000

Reeds bestemd resultaat (mutaties in reserves)

308.000

Gerealiseerd resultaat

481.000 481.831

Het reeds bestemde resultaat bestaat uit toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die bij de vaststelling van de begroting 2021 en gedurende het jaar via begrotingswijzigingen door de raad zijn goedgekeurd. Voor details met betrekking tot deze mutaties, verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 Jaarrekening, onderdeel 2.4 Programmarekening en toelichting. Onderstaande tabel geeft aan dat het jaarrekeningsaldo van de gemeente Terschelling een structureel evenwicht kent. Dit houdt in dat de structurele lasten gedekt kunnen worden door de structurele baten. Een toelichting op de incidentele baten en lasten wordt gegeven in hoofdstuk 1.5.7. Structureel jaarrekeningsaldo In €

2019

2020

2021

Saldo van baten en lasten

455.000

798.000

173.000

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

-188.000

-264.000

308.000

Begrotingssaldo na bestemming

267.000

534.000

481.000

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-132.000

-202.000

-68.000

Structureel jaarrekeningsaldo

399.000

736.000

549.000

De compensatie vanuit het Rijk in verband met de coronacrisis wordt via de algemene uitkering in ons rekeningresultaat opgenomen en daarmee per saldo in de algemene reserve verwerkt. Daarmee worden alle baten en lasten als gevolg van de Coronacrisis op een consistente wijze in de algemene reserve verwerkt. Opbouw weerstandscapaciteit in €

31-12-2021 Stand algemene reserve

Jaarstukken 2021

4.156.000

Toevoeging aan de algemene reserve

481.000

Beschikbare weerstandscapaciteit

4.637.000

Minimale weerstandscapaciteit

3.498.000

Overschot minimale weerstandscapaciteit per 1 januari 2022

1.139.000

Wanneer de reserve recreatie ook wordt meegenomen in deze berekening, dan ziet het er als volgt uit: Opbouw weerstandscapaciteit in €

31-12-2021 Stand algemene reserve

4.156.000

Reserve recreatie

328.000

Gerealiseerd resultaat 2021

481.000

Beschikbare weerstandscapaciteit

4.965.000

Minimale weerstandscapaciteit

3.498.000

1.5.2 Analyse resultaat jaarrekening In het volgende overzicht geven wij u een cijfermatige analyse per programma van het resultaat. Analyse van het rekeningresultaat

PROG 0 - Burger en ondersteuning

4.973.000

-1.000

4.972.000

Werkelijk rekening Afwijking saldo (incl. (- = nadelig) mutaties reserves) 5.221.000 249.000

PROG 1 - Veiligheid

-1.020.000

20.000

-1.000.000

-1.051.000

-51.000

PROG 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat

-1.682.000

113.000

-1.569.000

-1.460.000

109.000

PROG 3 - Economie

3.477.000

120.000

3.597.000

3.864.000

267.000

PROG 4 - Onderwijs

-515.000

-486.000

29.000

PROG 5 - Sport, cultuur en recreatie

-1.486.000

22.000

-1.464.000

-1.401.000

63.000

PROG 6 - Sociaal domein

-3.209.000

-3.036.500

172.500

PROG 7 - Volksgezondheid en milieu

-827.000

323.000

-504.000

-535.500

-31.500

PROG 8 - VHROSV

-1.154.000

276.000

-878.000

-532.000

346.000

-1.443.000

873.000

-570.000

583.000

1.153.000

in € Saldo begroting exploitatie

Saldo begroting reserves

Totaal saldo begroting

In het begrotingsjaar 2021 is de primitieve begroting twee keer aangepast middels een vastgestelde begrotingswijziging. Deze begrotingswijziging bracht het verwachte resultaat verder naar beneden naar € - 570.000. Hieronder is de opbouw van het begrotingssaldo schematisch weergegeven: Opbouw van het begrotingssaldo in €

Saldo begroting exploitatie

Saldo begroting reserves

Totaal saldo begroting -377.000

Primaire begroting

-256.000

-121.000

1-ste begrotingswijziging 2021

-1.036.000

994.000

-42.000

2e begrotingswijziging 2021

-151.000

Begrotingssaldo 2020 per 19 november 2020

-1.443.000

873.000

-570.000

Het college constateert een verschuiving van een negatief resultaat in de begroting naar een positief resultaat in de jaarrekening. Door verdere optimalisatie van interne processen wil het college dit soort verschillen in de toekomst voorkomen. In hoofdstuk 2.4. de programmarekening en toelichting wordt per programma en product een uitgebreidere toelichting gegeven van afwijkingen ≥ € 25.000.

Jaarstukken 2021

1.5.3 Mutaties in reserves In de begroting voor het jaar 2021 is door de Raad vastgesteld welke dekkingen vanuit de reserves plaats vinden. In onderstaande tabel worden de werkelijke mutaties in de reserves weergegeven. Mutaties in reserves in €

Begroot

Realisatie

Toevoeging reserves

-325.000

-963.000

Onttrekking reserves

1.198.000

1.271.000

873.000

308.000

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden altijd als incidentele baten en lasten beschouwd, tenzij het (onder voorwaarde) om financierings- en dekkingsreserves gaat of onttrekkingen uit de daartoe toereikende (bestemmings)reserves voor minimaal 3 jaar met als doel structurele kosten te dekken. Toelichting op de belangrijkste afwijkingen in de mutaties in reserves Onderstaand worden de belangrijkste afwijkingen in de mutaties van de reserves toegelicht. De tabel met mutaties wordt weergeven op de volgende pagina. Reserve havenbedrijf De werkelijke onttrekking uit de reserve havenbedrijf viel in werkelijkheid hoger uit dan begroot, omdat het negatieve resultaat van het havenbedrijf in 2021 hoger was dan verwacht. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door een lagere opbrengst havengelden als gevolg van de coronacrisis. Reserve recreatie In 2021 zou gestart worden met een SWOT-analyse van de Terschellinger winkelgebieden. Omdat deze analyse nog niet is uitgevoerd is deze onttrekking ook niet tot stand gekomen. Reserve Exploitatie Behouden Huys Museum het Behouden Huys heeft in 2021 eenmalig meer gelden uitgegeven dan er beschikbaar waren in het toegekende exploitatiebudget. Het tekort hierop wordt aangevuld door een onttrekking uit de exploitatiereserve van het Behouden Huys. Reserve J.W.

van Dierenfonds In 2021 wordt enkel rente toegevoegd aan deze reserve, conform de nota reserves en voorzieningen. Reserve budgetoverheveling In 2021 wordt voorgesteld een bedrag van € 638.000 diverse niet-bestede budgetten over te hevelen naar 2022. In alle gevallen zijn de genoemde budgetten niet benut in 2021 en blijven door deze budgetoverheveling alsnog beschikbaar in 2022. De toevoeging aan de reserve wordt middels instemming met deze jaarrekening bekrachtigd.

Jaarstukken 2021

Voorstel mutaties in reserves in € (toevoeging is -)

PROG

Begroot

Realisatie

Afwijking

Reserve haven Dotatie uit exploitatie

-324.000

Bijdrage exploitatie

215.000

304.000

89.000

-109.000

-20.000

89.000

25.000

-25.000

25.000

-25.000

9.000

-1.000

-180.000

Reserve recreatie Ontwikkeling winkelgebied

Reserve Exploitatie Behouden Huys Aanvulling exploitatietekort

Reserve Dr JW van Dierenfonds Rentetoevoeging Reserve budgetoverheveling Restant budget Masterplan 2021

Uitvoering project herziening toeristenbelasting Duurzaamheid

-64.000

-144.000

Omgevingswet

-108.000

Woonprogramma 135+

-142.000

Onderzoek Trimbos instituut

20.000

Restant budget Masterplan 2020

222.000

Uitvoering project herziening toeristenbelasting

95.000

Project Tonnenloods

22.000

Overhevelen restant budget Duurzaamheid

323.000

Invoering omgevingswet

60.000

Woonprogramma 135+

216.000

958.000

320.000

-638.000

873.000

308.000

-565.000

Totaal mutaties reserves

Jaarstukken 2021

1.5.4 Ontwikkeling van de eigenvermogenspositie, bij het volgen van het voorstel van de resultaatbestemming Eigen vermogenspositie In €

2019

2020

2021

Algemene reserve

3.654.000

3.847.000

4.157.000

Bestemmingsreserves

5.106.000

5.444.000

5.360.000

Resultaat

267.000

534.000

481.000

Totaal eigen vermogen

9.027.000

9.825.000

9.998.000

Totaal vermogen

30.423.000

31.276.000

29.981.000

Verhouding eigen vermogen / totaal vermogen

29,7%

31,4%

33,3%

Minimale weerstandscapaciteit per 31 december

3.395.000

3.446.000

3.498.000

Ten aanzien van de eigen vermogenspositie willen wij een aantal specifieke risico’s benoemen ten aanzien van een tweetal specifieke activa van onze gemeente: • Dellewal • Voormalige campusgebouwen In de risicoparagraaf zullen wij hier verder op ingaan. 1.5.5 Begrotingsrechtmatigheid exploitatie Begrotingsrechtmatigheid exploitatie In €

Begrote lasten exploitatie

Begrote lasten reserves

Totaal begrote lasten

Werkelijke lasten

Afwijking (- = nadelig)

PROG 0 - Burger en ondersteuning

-7.325.000

-1.000

-7.326.000

-7.355.000

-29.000

PROG 1 - Veiligheid

-1.059.000

-1.111.000

-52.000

PROG 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat

-2.577.000

-2.901.000

-2.824.000

77.000

PROG 3 - Economie

-502.000

-432.000

70.000

PROG 4 - Onderwijs

-4.141.000

-4.512.000

-371.000

PROG 5 - Sport, cultuur en recreatie

-1.815.000

-1.770.000

45.000

PROG 6 - Sociaal Domein

-3.664.500

-3.515.500

149.000

PROG 7 - Volksgezondheid en milieu

-2.595.500

-2.681.500

-86.000

PROG 8 - VHROSV

-1.920.000

-1.911.000

9.000

-25.924.000

-26.112.000

-188.000

-25.599.000

-324.000

-325.000

Uitgaven die de begroting overschrijden of die gedaan zijn buiten de vastgestelde programma’s zijn formeel gezien onrechtmatig. Op basis van het Besluit Accountantscontrole Decentrale overheden (BADO) behoeven dergelijk begrotingsoverschrijdingen door de accountant niet te worden meegenomen bij de oordeelsvorming inzake rechtmatigheid indien en voor zover deze overschrijdingen passen binnen het beleid van de Raad. Hieronder wordt een korte toelichting van de overschrijdingen per programma gegeven. Het college is van mening dat de overschrijdingen passen binnen het beleid van de Gemeente Terschelling, zoals vastgesteld door de Raad. Bij goedkeuring van de jaarstukken door de Raad worden deze overschrijdingen dan alsnog rechtmatig. Een uitgebreide toelichting op de afwijkingen per programma is terug te vinden in de programmarekening in hoofdstuk 2.4.

Jaarstukken 2021

Programma 1 – Veiligheid Het verschil dat is ontstaan op het product veiligheid wordt veroorzaakt door de extra kosten die gemaakt zijn in het kader van corona. Een nadere toelichting hierop is te vinden in paragraaf 2.3.9 Corona-crisis. Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat Het programma verkeer en vervoer laat een positief saldo zien, waarbij het grootste overschot is gerealiseerd op het product straatreiniging. Op dit product is € 71.000 niet besteed. Dit wordt veroorzaakt door het wegvallen van de overhead vanuit de sociale werkvoorziening. Verwacht werd dat deze kosten op een andere manier zouden terug komen, maar dit bleek niet zo te zijn. Bij de eerst volgende begrotingswijziging zal het budget worden gewijzigd. In deze jaarrekening valt het overschot vrij ten gunste van de algemene middelen. Programma 3 – Economie Er is budget overgebleven op het product inning toeristenbelasting en bevordering toerisme. Het niet bestede budget voor het project “Herziening inning toeristenbelasting” van € 64.000 wordt overgeheveld naar 2022 ten gunste van het project ‘’Inning toeristenbelasting’’. Programma 4 – Onderwijs De personeelslasten van het onderwijs zijn hoger uitgevallen dan begroot, deze extra lasten worden gedekt door extra opbrengsten van het rijk. Programma 6 – Sociaal Domein De lasten op het taakveld begeleide participatie zijn € 74.000 lager dan geraamd.

Dit wordt veroorzaakt door enerzijds lagere lasten op de uitvoering van de sociale werkvoorziening. Daarnaast zijn de kosten voor huishoudelijke hulp circa € 48.000 lager dan begroot. Dit is opvallend want het aantal indicaties voor huishoudelijke hulp is gedurende 2021 toegenomen. De toename van de kosten bleef echter uit door een lagere zorgconsumptie dan eerder aangenomen. Oorzaak hiervan is dat zorgaanbieders hebben aangegeven dat zij moeite hebben met het vinden van voldoende personeel op Terschelling. Programma 7 – Volksgezondheid en milieu De lasten op het taakveld afval zijn € 51.000 hoger dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt door dat er meer afval is aangeboden bij de milieustraat dan begroot.

Jaarstukken 2021

1.5.6 Begrotingsrechtmatigheid investeringen Begrotingsrechtmatigheid investeringen (boven € 50.000) In € Krediet

Investering Mutatie 2021 per 1-1-2021

Totaal investering 31-12-2021

Realisatie 2021

Riolering: vGRP2021

150.000

nee

Kolkenzuiger

205.000

203.000

Aanpassen openbaar vervoer

151.000

nee

Verkeersveiligheid hoofdweg

300.000

nee

Wegen:

Gebouwen: Tonnenloods

1.000.000

nee

Grond Tonnenloods

485.000

nee

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed - gemeentehuis

150.000

nee

Verduurzaming gemeentelijke vastgoed - driemaster

50.000

nee

2.491.000

203.000

Riolering De Kolkenzuiger is in 2021 geleverd en in gebruik genomen.

Jaarstukken 2021

1.5.7 Incidentele baten en lasten Artikel 189 van de Gemeentewet schrijft voor dat de raad erop toeziet dat de financiële huishouding structureel en reëel in evenwicht is. Daarmee wordt bedoeld dat in de begroting de structurele lasten gedekt moeten worden door de structurele baten. Om vast te kunnen stellen dat sprake is van structureel evenwicht is het belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en welk deel structureel. In de onderstaande tabellen is aangegeven wat de incidentele baten en lasten in deze jaarrekening zijn. Het onderscheid tussen incidenteel en structureel is niet altijd even duidelijk. Om meer duidelijkheid te geven heeft de commissie BBV een notitie opgesteld. De richtlijn is dat, als de tijdelijke baten en/of lasten zogenaamd ‘’eindig’’ zijn, zij een incidenteel karakter hebben. Onttrekkingen en toevoegingen van en aan reserves kunnen altijd als incidenteel worden aangemerkt. Het overzicht van baten en lasten dient niet alleen voor het horizontale toezicht door de raad, maar is voor de financiële toezichthouder, de provincie Fryslân, een belangrijk overzicht bij de bepaling of de gemeente in aanmerking komt voor het gewenste repressieve toezicht. Specificatie incidentele baten In € Eenmalige vrijval voorziening verplichtingen voormalig bestuurders

Taakveld 0.1

2021 75.000

Onttrekkingen aan de reserves

0.10

1.271.000

Vordering BCF

0.4

124.000

Meeropbrengst toeristen- en forensenbelasting

3.4

222.000

8.3 diversen

315.000

Verkoop gemeentelijke woning Corona gerelateerde baten (§ 9 Corona crisis) Totaal incidentele baten

248.000 1.932.000

Deze posten worden hieronder toegelicht. Eenmalige vrijval uit voorziening verplichtingen voormalig bestuurders Naar aanleiding van een actualisatie van de actuariële berekeningen van de pensioenen van onze voormalige bestuurders bleek deze voorziening te hoop opgenomen te zijn. Er valt eenmalig een bedrag vrij van € 75.000. Onttrekkingen aan de reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden altijd als incidenteel beschouwd, tenzij het (onder voorwaarde) om financieringsreserves en dekkingsreserves gaat of onttrekkingen uit de daartoe toereikende (bestemmings)reserves voor minimaal 3 jaar met als doel structurele kosten te dekken. Een uitgebreid overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, met toelichting, is terug te vinden in hoofdstuk 1.5.3. Vordering BCF In opdracht van het college heeft SpendLab Performance Improvement het project dubbele betalingen uitgevoerd. Naast het onderzoek naar dubbele c.q. onverschuldigde betalingen is tevens een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijk onterechte kostenverhogend geboekte BTW. Het uitgevoerde onderzoek heeft als resultaat dat voor een bedrag van € 124.000 met terugwerkende kracht een recht op compensatie van BTW kan worden verkregen. Deze is in de jaarrekening verwerkt als incidentele bate.

Jaarstukken 2021

Meeropbrengst toeristen- en forensenbelasting Afgelopen seizoen was het aanzienlijk drukker met toeristen op het eiland. Dit heeft geresulteerd in een meeropbrengst toeristen- en forensenbelasting. Deze meeropbrengst is eenmalig en heeft daarom een incidenteel karakter. Verkoop gemeentelijke woning Westerdam 15 In 2021 is een gemeentelijke woning verkocht voor een bedrag van € 315.000. Deze verkoop levert een incidentele bate op in de jaarrekening. Corona gerelateerde baten Voor een uitgebreide toelichting op deze extra baten verwijzen wij u naar paragraaf 9 – Corona crisis. Deze baten kennen een incidenteel karakter. Specificatie incidentele lasten In € Toevoegingen aan de reserves

0.10

Taakveld

2021 -963.000

Project dubbele betalingen (SpendLab Performance)

0.4

-48.000

Implementatiekosten Omgevingswet

8.1

-93.000

Boekverlies gemeentelijk gebouw

8.3

-50.000

Kosten overgang pool Harlingen

8.3

-300.000

Uitvoeringsbudget Woonprogramma 135+

8.3

-321.000

Corona gerelateerde lasten (§ 9 Corona crisis)

diversen

Totaal incidentele lasten

-225.000 -2.000.000

Deze posten worden hieronder toegelicht. Toevoegingen aan de reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden altijd als incidenteel beschouwd, tenzij het (onder voorwaarde) om financieringsreserves en dekkingsreserves gaat of onttrekkingen uit de daartoe toereikende (bestemmings)reserves voor minimaal 3 jaar met als doel structurele kosten te dekken. Een uitgebreid overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, met toelichting, is terug te vinden in hoofdstuk 1.5.3. Project dubbele betalingen (SpendLab Performance) In opdracht van het college heeft SpendLab Performance Improvement het project dubbele betalingen uitgevoerd. Naast het onderzoek naar dubbele c.q. onverschuldigde betalingen is tevens een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijk onterechte kostenverhogend geboekte BTW. De kosten voor dit onderzoek zijn eenmalig en worden daarom als incidenteel aangemerkt. Implementatiekosten Omgevingswet Per 1 januari 2023 treedt (naar verwachting) de omgevingswet in werking. Om als gemeente te voldoen aan de minimale eisen op datum van de inwerkingtreding van wet is er een implementatiebudget beschikbaar gesteld. De werkelijke lasten in 2021 hebben € 92.000 bedragen. Het overgebleven implementatiebudget zal worden overgeheveld naar 2022.

Omdat het hier gaat om lasten die gemaakt worden ter voorbereiding op een nieuwe of gewijzigde taak worden deze als incidenteel aangemerkt. Boekverlies verkoop gemeentelijk gebouw De Vosserschool is verkocht in 2021 aan CVPO Terschelling. In het verleden is er in het vastgestelde bouwbudget rekening gehouden met € 50.000 sloopkosten. De gemeente Terschelling heeft bij de verkoop van de Vossersschool de sloopkosten verrekend met de boekwaarde. Op grond van afspraken met het bestuur van het CVPO Terschelling is dit Jaarstukken 2021

bedrag alsnog aan dit bestuur overgemaakt en zal dit bestuur dit bedrag dan ten goede laten komen aan de brede school, c.q. het onderwijs, de kinderen in de Brede School. Kosten overgang pool Harlingen In 2021 is het besluit genomen om de taken gezamenlijk op te pakken met de gemeente Harlingen met ingang van 1 januari 2022. Met de samenwerking met de gemeente Harlingen zijn eenmalige kosten gemoeid. Deze bestaan uit kosten voor het aanstellen van een kwartiermaker om te zorgen voor een goede overgang enerzijds en opzetten pool en anderzijds eventuele frictiekosten voor de opzegging bij de FUMO. Uitvoeringsbudget Wooprogramma 135+ Aan het begin van deze collegeperiode heeft uw raad budgetten beschikbaar gesteld voor specifieke projecten. Een daarvan is het budget voor uitvoering van de Woonvisie. In de periode 2018 tot en met 2022 moeten er 135+ nieuwe woningen worden gerealiseerd op Terschelling. Voor de uitvoering hiervan was in 2021 een incidenteel budget beschikbaar van € 321.000. Corona gerelateerde lasten Voor een uitgebreide toelichting op deze extra lasten verwijzen wij u naar paragraaf 9 – Corona crisis. Deze lasten kennen een incidenteel karakter.

Jaarstukken 2021

Hoofdstuk 2 – Jaarrekening

Jaarstukken 2021

2.1 Balans Balans per 31 december 2021 vóór voorgestelde resultaatsbestemming Activa

31-12-2021

31-12-2020

Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen in: - een economisch nut - een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven - investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Financiële vaste activa Kapitaalvertrekkingen aan: - gemeenschappelijke regelingen Leningen aan: - woningbouwcorporaties Overige langlopende leningen u/g Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

18.554.000

19.466.000

9.785.000

10.666.000

3.787.000

4.007.000

4.982.000

4.793.000 846.000

872.000

71.000

238.000 440.000

253.000 451.000

97.000

Totaal vaste activa

19.400.000

20.338.000

Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, gronden in exploitatie Onderhanden werk, panden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen

2.483.000 2.949.000 5.000

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen

1.902.000 706.000

Liquide middelen Bank- en girosaldi

5.437.000

5.437.000 2.483.000 2.949.000 5.000

2.608.000

2.636.000 1.897.000 739.000

748.000 748.000

369.000 369.000

Overlopende activa

2.846.000

2.496.000

Totaal vlottende activa

11.639.000

10.938.000

Totaal generaal

31.039.000

31.276.000

Jaarstukken 2021

Passiva

31-12-2021

31-12-2020

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves: - bestemmingsreserves met een door de raad bepaalde bestemming - bestemmingsreserves met een door derden bepaalde bestemming Nog te bestemmen resultaat Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Onderhoudsvoorzieningen Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen van: - binnenlandse banken en overige financiële instellingen - overige binnenlandse sectoren

9.997.000

9.825.000

4.157.000

3.847.000

5.339.000

5.425.000

20.000 481.000

19.000 534.000 4.961.000

4.900.000

1.621.000 2.073.000

1.758.000 1.892.000

1.267.000

1.250.000

11.533.000

11.533.000 0

Totaal vaste passiva

12.489.000

12.489.000 0 26.491.000

27.214.000

1.903.000

1.734.000

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Bank en girosaldi - Overige schulden

1.000.000 903.000

1.078.000 656.000

Overlopende passiva

2.645.000

2.328.000

Totaal vlottende passiva

4.548.000

4.062.000

Totaal generaal 31.039.000 31.276.000 Het totaal van de niet uit de balans blijkende garantstellingen bedraagt per 31-12-2021 (zie bijlage 3) € 9.336.000

Jaarstukken 2021

2.1.1 Waarderingsgrondslagen Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten”. De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders wordt vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Consolidatie Met ingang van het jaar 2006 wordt zowel door het Openbaar Primair Onderwijs Terschelling als het Openbaar Voortgezet Onderwijs Terschelling, een separate jaarrekening opgesteld. Daar de gemeente Terschelling het bestuur vormt van beide vormen van onderwijs en deze derhalve een integraal onderdeel uitmaken van de gemeentelijke organisatie, worden de activa en passiva en de baten en lasten van het onderwijs, in de jaarrekening van de gemeente Terschelling geconsolideerd.

Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs, in voorkomende gevallen verminderd met ontvangen subsidies of ten behoeve van bepaalde investeringen gevormde reserves. De jaarlijkse afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met eventuele residuwaarde. Voor een beperkt aantal oudere investeringen geldt een afschrijving volgens de annuïtaire afschrijvingsmethode. De afschrijvingstermijnen van de materiële vaste activa zijn als volgt: - gronden en terreinen geen afschrijving - woonruimten tussen de 10 en 50 jaar - bedrijfsgebouwen tussen de 7 en 50 jaar - grond-, weg- en waterbouwkundige werken tussen de 10 en 25 jaar - vervoermiddelen tussen de 5 en 20 jaar - computers (automatisering) tussen de 4 en 5 jaar - machines, apparaten, installaties tussen de 5 en 25 jaar - overige materiële vaste activa tussen de 5 en 30 jaar Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet geactiveerd. Financiële vaste activa Deelnemingen waarin geen invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs. Bij de waardering van deelnemingen wordt rekening gehouden met waardedalingen, indien deze duurzaam zijn.

De leningen aan deelnemingen worden opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen. De overige vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen. Voorraden Voorraden grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijzen of lagere (directe) opbrengstwaarde/marktwaarde onder aftrek van een eventuele voorziening wegens incourantheid. Deze voorziening wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden. De gronden welke geen onderdeel uitmaken van een te ontwikkelen plangebied zijn gewaardeerd op verkrijgingsprijs vermeerderd met de toe te rekenen kosten en

Jaarstukken 2021

verminderd met de opbrengsten wegens verkoop en overige opbrengsten, dan wel tegen een lagere marktwaarde. De onderhanden zijnde werken worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs vermeerderd met de jaarlijkse lasten (rentebijschrijving, verwerving, bouwrijp maken e.d.) en verminderd met de jaarlijkse baten (verkopen, bijdragen e.d.). Indien de marktwaarde lager is, wordt gewaardeerd tegen deze lagere marktwaarde. Resultaten op grondexploitaties worden verantwoord naar rato van de voortgang van de exploitatie van een project en indien zekerheid bestaat omtrent het resultaat. Vorderingen De vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling. Eigen vermogen Binnen het eigen vermogen wordt een splitsing aangebracht in de bestemmingsreserves. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de bestemmingsreserves met een door de gemeenteraad bepaalde bestemming en bestemmingsreserves die worden aangehouden in verband met verplichtingen ten aanzien van de bestemming die door derden is opgelegd. De eerste categorie kan door de gemeenteraad worden aangewend, de tweede categorie kent geen aanwendingsvrijheid van de gemeenteraad. Voorzieningen Per gevormde voorziening wordt het doel waarvoor de voorziening is gevormd uiteengezet.

Met ingang van het jaar 2003 wordt een onderscheid gemaakt tussen onderhoudsvoorzieningen, voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's en voorzieningen met een door derden beklemde, specifieke aanwendingsrichting. De onderhoudsvoorzieningen voor gemeentelijke wegen en paden en de gemeentelijke gebouwen worden bepaald op basis van een meerjarig onderhoudsgemiddelde. Onderhoudslasten worden uit de voorzieningen onttrokken, terwijl jaarlijks een dotatie plaatsvindt aan de voorziening op basis van een meerjarig gemiddelde. De overige voorzieningen worden bepaald op basis van de daadwerkelijke geschatte verplichtingen aan het einde van het boekjaar, waarbij de voorzieningen voor personele verplichtingen, zijn berekend op basis van actuariële uitgangspunten. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer De schulden zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=61aa6185-c481-4782-9994-622c0dedf96a