Document · PDF

6.c. Kadernota - 1 juni 2021.pdf

Raadsvergadering 7 juli 2021, gemeente TerschellingBij agendapunt: Kadernota 2022- 202515.837 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota 2022-2025

Gemeente Terschelling 1-6-2021

Kadernota 2020-2025

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................. 5 Algemeen .............................................................................................................................. 7 Totaaloverzicht baten en lasten 2022-2025 ..........................................................................14 Toelichting op de verschillende programma’s .......................................................................15 Programma 0 – Burger en ondersteuning .............................................................................16 Programma 1 – Veiligheid ....................................................................................................20 Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................21 Programma 3 – Economie ....................................................................................................24 Programma 4 – Onderwijs ....................................................................................................27 Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie ...........................................................................29 Programma 6 – Sociaal Domein ...........................................................................................33 Programma 7

– Volksgezondheid en milieu ..........................................................................37 Programma 8 – Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing ..............40 Conclusie .............................................................................................................................44

Kadernota 2020-2025

Aan de leden van de Raad van de gemeente Terschelling

Terschelling, 25 mei 2021

Geachte leden van de Raad, Bijgaand treft u aan de Kadernota 2022-2025 van de gemeente Terschelling. De Kadernota wordt op 16 juni 2021 behandeld in de vergadering van de raadscommissie en zal op 7 juli 2021 in de vergadering van de gemeenteraad worden vastgesteld. De audit-commissie is gepland op 7 juni 2021. Technische vragen over de Kadernota 2022-2025 kunt u tot en met 4 juni 2021 mailen aan: financien@terschelling.nl. Uw vragen zullen dan op 7 juni tijdens de audit-commissie worden beantwoord. In deze Kadernota schetsen we de nieuwe ontwikkelingen en noemen we de belangrijkste speerpunten per programma. Daarnaast bevat elk programma een overzicht van de totale baten en lasten per taakveld vanaf 2022 tot en met 2025. In deze Kadernota presenteren we u weinig beleidsbijstellingen. Het beleid voor de komende jaren is immers vastgelegd in het Eilandakkoord en heeft een vertaling gekregen in de daarop volgende (meerjaren)begrotingen. Daarnaast is 2022 het jaar van nieuwe verkiezingen voor de gemeenteraad. Het college is van mening dat na de verkiezingen de nieuwe raad en het nieuwe college aan zet zijn om nieuwe accenten te leggen in de beleidsvoornemens voor de jaren 2022 en verder. Een belangrijke reden om nu geen grote beleidsvoorstellen aan u voor te leggen en vooralsnog door te borduren op het ingezette beleid.

Deze Kadernota bevat dan ook voornamelijk een aantal voorstellen die voortvloeien uit wettelijke wijzigingen of andere, in onze optiek noodzakelijke aanpassingen. Daarnaast bestaat er een sterke samenhang met de Bestuursrapportage 2021, welke in dezelfde vergadering van de raad wordt behandeld. Omdat sommige ontwikkelingen ook betrekking hebben op 2021, zijn deze voor de volledigheid in beide rapportages opgenomen.

Met vriendelijke groet, Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Terschelling,

H.M. de Jong, Secretaris

Kadernota 2020-2025

C.M. van de Pol, Burgemeester

Inleiding De Kadernota is het instrument waarmee het college uw raad een overzicht geeft van de verwachte ontwikkelingen en onze beleidsvoornemens in de komende jaren. De Kadernota is daarmee de opmaat naar de begroting 2022. Tevens geeft het een beeld van het financiële meerjarenperspectief voor de drie jaar na het komende begrotingsjaar (20232025).

Uitgangspunten Wij hebben geprobeerd deze Kadernota kort en bondig te houden en deze beperkt zich daarom ook tot de echte kaders en nieuwe ontwikkelingen. In de Kadernota wordt niet beoogd om een wensenlijstje te presenteren, maar er wordt wel een beeld gegeven hoe we in de toekomst weloverwogen met onze middelen in relatie tot voorliggende opgaven om gaan. De focus in deze Kadernota blijft waar deze hoort: op hoofdlijnen worden ontwikkelingen in beeld gebracht voor de komende jaren. Een stand van zaken over de eerste maanden van 2021 en mogelijke consequenties daarvan voor latere jaren kunt u terug vinden in de 1e bestuursrapportage 2021. Financiële uitgangspunten In deze Kadernota worden de door de raad genoemde financiële uitgangspunten in het Eilandakkoord als leidraad gebruikt om de meerjarenraming op te stellen. Letterlijk schrijft het Eilandakkoord daarover: “De financiële toekomst van de gemeente Terschelling is op dit moment onzeker. Met name door de ontwikkelingen in het Sociaal Domein. Toch wordt er voortdurend gestreefd naar meerjarig financieel evenwicht. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn: • Rioolrecht en afvalstoffen zijn kostendekkend; • Op OZB en toeristenbelasting vindt indexering plaats; • Er wordt niet meer geld uitgegeven dan strikt noodzakelijk; • Het weerstandsvermogen blijft op peil, zodat tegenvallers goed kunnen worden opgevangen.

Mocht de financiële situatie van de gemeente Terschelling verslechteren dan is dat het moment om gezamenlijk te bepalen wat nodig is om de begroting gezond te houden. Daarbij wordt in eerste instantie gekeken naar de mogelijkheid om uitgaven te verminderen en daarna de vraag of de tarieven van de belastingen moeten worden aangepast.” Deze manier van werken is al toegepast tijdens het opstellen van de documenten die de afgelopen periode zijn gepresenteerd en zal ook in deze Kadernota worden doorgezet. Naast de genoemde punten uit het Eilandakkoord, zijn er ook nog een aantal algemene uitgangspunten gehanteerd in deze Kadernota. • Er is rekening gehouden met een loonstijging van 2%; • Overige kosten: eventuele veranderingen conform extern aangeleverde ramingen; • De uitkomsten van de mei-circulaire van het Gemeentefonds zijn verwerkt in deze Kadernota.

Kadernota 2020-2025

Programma’s en ontwikkelingen In deze Kadernota schetsen we de nieuwe ontwikkelingen en speerpunten per programma. Deze nieuwe ontwikkelingen kunnen het gevolg zijn van nieuw ingesteld beleid, maar kunnen ook betrekking hebben op nieuwe wet en regelgeving. Van elke ontwikkeling worden de financiële gevolgen weergeven. Bij veel van de ontwikkelingen zijn we afhankelijk van meerdere partijen. Het Rijk kan bovendien met wetten of wetswijzigingen komen die invloed uitoefenen op de taken en met name de financiën van de gemeente. Deze zaken worden per programma aangegeven, in een aparte risicoparagraaf. Daarnaast worden in deze risicoparagraaf zaken genoemd die nog niet te kwantificeren zijn, maar wel onder de aandacht moeten komen. Een voorbeeld hiervan zijn de mogelijke lasten die nog voortvloeien uit de huisvesting voor het onderwijs. Deze Kadernota verschijnt in het laatste jaar van deze raads- en collegeperiode. De in deze Kadernota opgenomen ontwikkelingen betreffen dus grotendeels een periode van een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college. Dit heeft ertoe geleid dat wij terughoudend zijn geweest met het opnemen van nieuwe wensen en ambities. Dat is aan een nieuwe raad en een nieuw college en zal in 2022 tot uitdrukking komen in een nieuw coalitieakkoord. De Kadernota die wij u aanbieden is structureel sluitend. In het jaar 2022 staan wij echter nog wel voor een opgave.

Vanaf 2023 lijkt er een positieve lijn te zitten in het verwachte resultaat. Uiteraard moeten de te verwachten cijfers voor de latere jaren wel met de nodige omzichtigheid worden bekeken. In de komende jaren kunnen er nog significante financiële ontwikkelingen op ons afkomen binnen het Sociaal Domein en zijn wij sterk afhankelijk van de ontwikkeling van de Algemene Uitkering. Ook staat nog een herverdeling van de Algemene Uitkering op stapel, waarvan de effecten voor onze gemeente nog niet in te schatten zijn. De eerste berichten hierover lijken aan te geven dat voor onze gemeente deze herverdeling positieve effecten zal hebben, maar wij vinden het nog te prematuur om hier nu al op voor te sorteren. Het college presenteert deze Kadernota en legt deze voor aan de gemeenteraad. De gemeenteraad spreekt over deze kaders en kan, waar zij dat wenst, met aanpassingen komen. Het college werkt het nieuwe beleid of de aanpassingen vervolgens verder uit. Deze voorstellen komen vervolgens aan de orde bij de begroting van 2022 die in het najaar van 2021 aan de gemeenteraad ter vaststelling wordt aangeboden.

Kadernota 2020-2025

Algemeen Bestemming rekeningresultaat 2020 De jaarstukken 2020 zijn nog niet door de raad vastgesteld. Het resultaat van 2020 (€ 534.000) en de budgetoverheveling 2020 naar 2021 (€ 925.000) zijn vooruitlopend op de vaststelling door de gemeenteraad in deze Kadernota 2022 conform het voorstel van het college verwerkt. Indien uw raad anders mocht besluiten, zal dit in de eerstvolgende bestuursrapportage en begrotingswijziging alsnog worden verwerkt. Voorstel bestemming resultaat jaarrekening 2020 in € Dotatie aan algemene reserve

534.000

Verwacht verloop resultaten 2021-2025 en het effect op het weerstandsvermogen In de onderstaande tabel is het verloop van het resultaat vanaf 2022 tot en met 2025 te zien. Opbouw resultaat Kadernota 2022 in €

2022

2023

2024

2025

Resultaat primitieve (meerjaren) begroting 2021

-19.000

224.000

354.000

Voorgestelde wijzigingen Kadernota 2022

-264.000

68.000

96.000

215.000

Geraamd resultaat na Kadernota 2022

-283.000

292.000

450.000

569.000

De uitwerking van deze resultaten op de Algemene reserve en het weerstandsvermogen zijn te zien in onderstaande tabellen. Algemene reserve in € Stand per 1 januari

2021

2022

2023

2024

2025

4.381.000

3.995.000

3.712.000

4.004.000

4.454.000

292.000

450.000

569.000

4.004.000

4.454.000

5.023.000

toevoeging resultaat boekjaar Onttrek k ing resultaat boekjaar

-386.000

-283.000

stand per 31 december

3.995.000

3.712.000

2021

2022

2023

2024

2025

Algemene reserve

3.995.000

3.712.000

4.004.000

4.454.000

5.023.000

Minimaal benodigde weerstandscapaciteit

3.446.000

3.498.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

Overschot/tekort van het weerstandsvermogen

549.000

214.000

454.000

851.000

1.366.000

Weerstandsvermogen in €

Weerstandsvermogen in € Stand van de algemene reserve per 31 december

2021

2022

2023

2024

2025

3.995.000

3.712.000

4.004.000

4.454.000

5.023.000

Stand van de reserve recreatie per 31 december

303.000

278.000

Totaal stand reserves per 31 december

4.298.000

3.990.000

4.282.000

4.732.000

5.301.000

Minimaal benodigde weerstandscapaciteit

3.446.000

3.498.000

3.550.000

3.603.000

3.657.000

Overschot/tekort van het weerstandsvermogen

852.000

492.000

732.000

1.129.000

1.644.000

Kadernota 2020-2025

Doorkijk 2022-2025 Op dit moment is een aantal ontwikkelingen bekend die invloed hebben op het resultaat tot en met 2025. In onderstaande tabel worden deze ontwikkelingen zichtbaar. De ontwikkelingen worden hierna per item toegelicht. Overzicht wijzigingen Kadernota 2022 in €

GRB

KLP

2022

2023

2024

2025

Resultaat primitieve begroting 2021

471000

620121

-19.000

224.000

354.000

a. Septembercirculaire 2020

843100

620301

-62.000

-107.000

-101.000

159.000

0.8

b. Meicirculaire 2021

843100

620301

167.000

109.000

81.000

76.000

0.8

2. Bijdragen regionale samenwerkingen

443300

611801

-10.000

-5.000

-10.000

0.1

3. Herverdeling gemeentefonds

435100

611301

0.4

4. Uitvoering omgevingswet vanaf 2022

438400

612032

-75.000

0.4

5. Prijscompensaties

divers

100.000

150.000

200.000

267.000

divers

6. Compensatie Jeugdzorg

843100

620301

0.8

7. Afschrijving

474000

divers

-14.000

divers

8. Rente op investeringen

473000

divers

-4.000

divers

9. Renteherziening lopende leningen

474000

612001

129.000

120.000

111.000

0.5

10. Extra vergoeding raadsleden i.v.m. ontbreken overlijdensrisicoverzekering

411100

611011

-14.000

0.1

11. Meerkosten Sociaal Domein - Jeugd en WMO

divers

-30.000

-38.000

-47.000

-87.000

12. Meerkosten Sociaal Domein - Dienst

divers

13.000

-19.000

-23.000

-34.000

13. Vroegsignalering

411700

674645

-17.000

-14.000

-10.000

-8.000

6.1

Taakveld

Algemene ontwikkelingen 1. Wijzigingen algemene uitkering

Onvermijdelijke ontwikkelingen

14. Wijziging cao - Thuiswerkvergoeding

611300

-47.000

0.4

15. Diverse mutaties

divers

-9.000

12.000

13.000

11.000

divers

16. Wijzigingen reserves tgv exploitatie

871000

620141

33.000

28.000

50.000

-107.000

0.10

442409

649541

-12.000

5.3

18. Verhogen budget opleidingen en trainingen

411031

611300

-57.000

0.4

19. (verdere) Digitalisering van de organisatie

438950

612021

-20.000

-15.000

0.4

20. Opstellen en uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs

438400

640201

-75.000

4.2

21. Opstellen nota omgevingskwaliteit

438400

617301

-60.000

3.1

22. Ontwikkeling van het winkelgebied

438950

618401

-25.000

3.1

23. Onttrekking uit reserve recreatie

871000

620141

25.000

0.10

24. Versterking t.b.v. uitvoeringstaken

411500

611301

-200.000

0.4

25. Nieuw groenbeheerplan

411300

611301

5.7

26. Mogelijk efficiency voordeel vergunningverlening (FUMO)

443800

617011

8.3

27. Digitalisering Cultureel erfgoed

divers

5.4

-283.000

292.000

450.000

569.000

Reeds genomen besluiten 17. Subsidie logeervoorziening MCL Voorgenomen besluiten

Resultaat Kadernota 2022

Hieronder worden de voorgestelde wijzigingen kort toegelicht. Een uitgebreide omschrijving van nieuw beleid, wensen en de financiële gevolgen hiervan is te vinden in de individuele programma’s.

Algemene ontwikkelingen 1. Wijzigingen algemene uitkering Septembercirculaire Bij het opstellen van de begroting 2021 waren de uitkomsten van de septembercirculaire nog niet bekend. Deze uitkomsten zijn nu alsnog verwerkt in de meerjarenraming 2022-2025 en leiden in de eerste jaren tot negatieve effecten in ons financieel perspectief.

Kadernota 2020-2025

Meicirculaire Op 31 mei 2021 is de meicirculaire gepresenteerd. Voor de gemeente Terschelling heeft deze circulaire een positief, meerjarig, effect. Het positieve effect wordt veroorzaakt door een stijging van de uitkeringsfaktor in alle jaren. 2. Bijdragen regionale samenwerkingen Conform de meerjarenbegroting 2022 van de gemeenschappelijke regeling de Waddeneilanden is deze post aangepast. De stijging van kosten wordt veroorzaakt door reguliere loon- en prijscompensaties. 3. Herverdeling gemeentefonds Het Rijk werkt op dit moment aan een herverdeling van het gemeentefonds. Eerste voorzichtige berekeningen laten zien dat wij een voordeelgemeente lijken te zijn, maar gezien het stadium waarin het proces zich bevindt is het veel te prematuur hier al op voor te sorteren. Definitieve besluitvorming laat naar verwachting nog even op zich wachten. Daarom hebben wij de mogelijke effecten van deze herverdeling wel alvast in bovenstaande tabel vermeld, maar vooralsnog als PM-post opgenomen. 4. Uitvoering omgevingswet vanaf 2022 De invoering van de omgevingswet pakken we tot 1 januari aan via het project Invoering Omgevingswet. Alle onderdelen zoals hiernaast genoemd zijn als aparte opdrachten belegd in projectteams.

Aan het eind van dit jaar bepalen we via een plan van aanpak wat er volgend jaar nog opgeleverd moet worden en hoe: of dit nog via een project moet gaan of in de lijnorganisatie opgepakt kan worden. Ook maken we dan een kostenraming per onderdeel. 5. Prijscompensaties In het licht van de voorschriften van de provincie nemen wij jaarlijks een algemene post op ter compensatie van mogelijke prijsstijgingen. In deze kadernota nemen wij de verschillende ramingen zoveel mogelijk op inclusief de te verwachten prijsstijgingen. Dit geldt voor de salariskosten, de kosten sociaal domein, de kosten van de gemeenschappelijke regelingen en dergelijke. Daarom kan in deze kadernota en de komende begroting 2022 en latere jaren een deel van deze reservering vrijvallen. 6. Compensatie Jeugdzorg Afgelopen maart heeft de VNG met een brede delegatie van het kabinet gesproken over de tekorten in de Jeugdzorg. Tijdens dit overleg zou het kabinet een aanbod doen om de huidige financiële nood te ledigen en perspectief bieden voor de structurele oplossing op de lange termijn. Helaas heeft dit overleg tot onvoldoende resultaat geleid en heeft de VNG besloten arbitrage in te roepen. Deze arbitragecommissie heeft bepaald dat het Rijk gemeenten moet compenseren. In het oordeel staat dat het in 2022 gaat het om een compensatiebedrag van 1,9 miljard en 1,6 miljard in 2023 en 2024.

Daarna zal het bedrag geleidelijk afnemen tot 800 miljoen in 2028. Het is nu echter nog niet in te schatten wat de hoogte van deze compensatie zal zijn voor onze gemeente, daarom is hier vooralsnog een PM-post voor opgenomen. Het Rijk heeft toegezegd dat zij voor 1 juli 2021 meer informatie verstrekt over de verdeling van deze gelden over de individuele gemeenten. Zodra deze informatie bekend is zullen wij deze in een aparte memo met u delen.

Onvermijdelijke ontwikkelingen 7. Afschrijving Aan de investeringsbegroting zijn een aantal relatief kleinschalige nieuwe investeringen toegevoegd. Deels zijn dit vervangingsinvesteringen. Op basis hiervan zijn de

Kadernota 2020-2025

afschrijvingslasten die zijn opgenomen in de activastaat geactualiseerd. Dit leidt tot hogere afschrijvingslasten van € 14.000 per jaar. 8. Rente op investeringen De actuele rentelasten op investeringen zijn aangepast naar aanleiding van de aangepaste investeringsbegroting. Dit leidt tot een extra last van € 4.000 per jaar. 9. Renteherziening lopende leningen Begin 2021 zijn de rentes van een tweetal lopende leningen herzien. Dit leidt tot een aanzienlijke besparing op de rentelasten van ruim € 100.000. 10. Extra vergoeding raadsleden in verband met het ontbreken van een overlijdensrisicoverzekering In 2020 is besloten dat de raadsleden van de gemeente Terschelling structureel een aanvullende uitkering ontvangen in verband met het ontbreken van een overlijdensrisicovoorziening. De meerkosten hiervan bedragen € 14.000 per jaar en zijn vanaf nu structureel opgenomen in de meerjarenramingen. 11. Meerkosten sociaal domein – Jeugd en WMO Vanaf 2021 zijn de taken voor Jeugd, participatie en WMO weer gemandateerd aan de Dienst en zitten de kosten weer in de gemeentelijke begroting. De ramingen hiervoor worden gebaseerd op datgene wat wordt besloten in de beleidspool en worden financieel uitgewerkt door de bedrijfsvoeringsorganisatie de Dienst. De extra lasten die zijn verwerkt in deze meerjarenraming zijn als volgt opgebouwd: Ramingen Jeugd, participatie en WMO in €

2022

2023

2024

2025

Jeugd

50.000

44.000

38.000

27.000

Wmo

-80.000

-82.000

-85.000

-114.000

Totaal

-30.000

-38.000

-47.000

-87.000

In de tabel is te zien dat de lasten voor Jeugd afnemen en de lasten van WMO toenemen. Dit wordt veroorzaakt door een nieuwe manier van ramen. Een verdere toelichting hierop wordt gegeven in paragraaf 6.2. 12. Meerkosten sociaal domein – Dienst Een aantal lasten in de begroting zijn per 2021 gedelegeerd aan de bedrijfsvoeringsorganisatie de Dienst. Voor deze lasten heeft de Dienst een meerjarenraming aangeleverd welke is overgenomen in onze meerjarenbegroting. De veranderingen in de budgetten hebben te maken met diverse loon- en prijscompensaties. De extra lasten opgenomen in de meerjarenraming zijn als volgt opgebouwd: Ramingen Dienst in €

2022

2023

2024

2025

Inkomen

10.000

-16.000

-19.000

-24.000 3.000

Participatie

5.000

3.000

Armoedebestrijding

5.000

4.000

3.000

Bedrijfsvoering

-7.000

-10.000

-11.000

-16.000

Totaal

13.000

-19.000

-23.000

-34.000

13. Vroegsignalering De gemeente is verantwoordelijk voor het armoedebeleid en schuldhulpverlening. Met ingang van 01-01-2021 is de nieuwe Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening(WGS) van kracht. Hierin is vroegsignalering van beginnende schulden een verplichte wettelijke taak voor gemeenten. Om deze taken goed uit te kunnen voeren is een extra budget nodig van € 16.000 per jaar. De extra kosten worden voornamelijk veroorzaakt door de inzet van extra

Kadernota 2020-2025

personeel. Op den duur moeten deze kosten worden terugverdiend door de realisering van een besparing op andere gebieden binnen het sociaal domein, deze verwachte besparing is in mindering gebracht op de jaarlijkse kosten in de meerjarenraming. Vooruitlopend op de besluitvorming zijn de budgetten opgenomen in de kadernota. 14. Wijziging Cao – Thuiswerkvergoeding Een van de ontwikkelingen die waarschijnlijk voortkomt uit de nieuwe cao gemeenten 2021 is het instellen van een thuiswerkvergoeding. Als de thuiswerkvergoeding wordt vastgesteld zal de werkgever deze vergoeding gaan verstrekken aan de werknemers die thuiswerken. De structurele kosten voor het invoeren van deze thuiswerkvergoeding worden geschat op € 47.000. 15. Overige mutaties Dit betreft een beperkt aantal technische aanpassingen van de begroting. Veelal betreft dit de loon- en prijsstijgingen van diensten van derden en verbonden partijen waartegenover een vrijval staat van de verplichte reserveringspost voor loon- en prijsstijgingen die op advies van het Provinciaal Toezicht jaarlijks wordt gevormd. In de afgelopen jaren hebben wij een aantal budgetten, met name die van gemeenschappelijke regelingen en andere verbonden partijen, niet aangepast aan de loonen prijsstijgingen en deze stijgingen via een verzamelpost ten laste van de verschillende jaarresultaten gebracht.

Op advies van de provinciale worden deze aanpassingen nu jaarlijks in de begroting verwerkt en op de betreffende posten gemuteerd. 16. Wijzigingen reserves t.g.v. exploitatie Naar aanleiding van een aantal wijzigingen in de exploitatiekosten van de haven wijzigen ook de onttrekkingen uit de reserve haven. In de eerste jaren leidt dit tot een extra bate. In 2025 bleek de dotatie te laag opgenomen en leiden beide mutaties per saldo tot een last.

Reeds genomen besluiten 17. Subsidie logeervoorziening MCL In 2020 is besloten dat de gemeente een logeervoorziening gaat faciliteren d.m.v. een jaarlijkse exploitatiesubsidie. Hierop is een stichting opgericht en is er inmiddels een woning gevonden. De gemeente heeft een jaarlijkse exploitatiesubsidie voor een bedrag van € 11.900 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is nu structureel opgenomen in de meerjarenramingen.

Voorgenomen besluiten 18. Verhogen budget opleidingen en trainingen Het huidige opleidingsbudget in combinatie met de huidige formatie is niet toereikend gebleken om te kunnen voldoen aan de opleidingsvraag. In de loop van de jaren is de formatie gegroeid, maar stond het opleidingsbudget stil. Daarnaast is de verwachting dat veel ouder personeel uitstroomt door het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Deze personen moeten worden opgevolgd door nieuwe medewerkers, welke ook weer moeten worden opgeleid. Voorstel is daarom om het opleidingsbudget structureel te verhogen naar € 150.000, zodat ook in de toekomst personeel goed opgeleid kan worden. 19.(verdere) Digitalisering van de organisatie Binnen de gemeente zal meer dienstverlening gedigitaliseerd moeten worden nu we veel thuiswerken. (nieuwe) Mensen moet ook op afstand verbonden worden aan en geboeid worden door de organisatie. De vraag naar digitaal onboarden neemt sinds de Corona-crisis sterk toe. Die trend was al gaande, maar komt ook door Corona-crisis in een stroomversnelling. Kadernota 2020-2025

Naar verwachting bedragen de kosten voor realisatie van deze digitalisering € 75.000 verdeeld over 4 jaar. Een concreet plan hiervoor wordt nog opgesteld. 20. Opstellen en uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs Vanaf 2023 wordt het opstellen van een IHP verplicht gesteld door de Rijksoverheid. In 2021-2022 wordt er daarom samen met onderwijspartners en kinderopvang een duurzaam Integraal Huisvestingsplan (IHP) ontwikkeld. Uit de manier waarop het onderwijs wordt vormgegeven, volgt wat belangrijk is ten aanzien van de gebouwen. De kosten voor de inhuur van een bureau voor het opstellen van het IHP worden ingeschat op € 75.000. Dit bedrag is incidenteel opgenomen in het jaar 2022. 21. Opstellen nota omgevingskwaliteit Ter vervanging van de Welstandsnota moet een nota omgevingskwaliteit worden opgesteld. De kosten voor het opstellen van een dergelijke nota worden geschat op € 60.000. Dit bedrag is incidenteel opgenomen in 2022. 22 & 23. Ontwikkeling van de winkelgebieden In 2019 heeft het college in overleg met TOV besloten deel te nemen aan de Friese Retail aanpak. In dat kader is door de provincie via het bureau Broekhuis Rijs op Terschelling een SWOT-analyse uitgevoerd van de Terschellinger winkelgebieden (West-Terschelling, Midsland en Oost Terschelling). De provinciale bijdrage bedraagt maximaal 50% van de kosten tot een maximum van € 24.999 per winkelgebied.

Dit betekent dat er lokaal (door gemeente en ondernemers) ook minimaal € 24.999 per winkelgebied beschikbaar moet worden gesteld. Uitgaande van een bijdrage vanuit ondernemend Terschelling van € 25.000 is de gemeentelijke bijdrage € 50.000. Onderzocht gaat worden of hier reeds op de rol staande investeringen en budgetten in kunnen worden meegenomen. Vooruitlopend hierop verzoeken wij u voor 2021 en 2022 een budget van € 25.000 per jaar beschikbaar te stellen en te onttrekken aan de reserve Recreatie. 24. Versterking ten behoeve van uitvoeringstaken Terschelling, en daarin verschilt ze niet van andere gemeenten, krijgt steeds meer taken van het Rijk overgeheveld, dan wel nieuwe taken die voortkomen uit veranderende wetgeving. Decentralisaties, veranderende wetgeving, nieuwe taken. Dat heeft onvermijdelijk impact op de organisatie. Daarnaast wordt de organisatie geconfronteerd met uitstroom (40% op organisatieniveau en op teamniveau zelfs tot 70-80%) zowel op de korte als de middellange termijn (5 jaar) van medewerkers waarmee kennis en kunde verdwijnt.(“De bakens verzetten” 2019) Hierdoor staat de uitvoering van werkzaamheden continue onder druk. Zoals we als gemeente zorgdragen voor bijv. ons milieu is het van belang oog te houden voor de organisatie, oftewel degenen die het werk moeten uitvoeren.

Dit maakt het noodzakelijk om daar waar nodig te kunnen versterken op onderwerpen zoals de uitvoering van de omgevingswet (nieuwe wetgeving) en te anticiperen op de vervanging bij publieksdienstverlening en techniek. Investeren in zowel het up to date houden van kennis en kunde maar ook zorgdragen voor voldoende capaciteit om de taken te kunnen uitvoeren zijn hierin kernbegrippen. De mogelijkheid om flexibel taken uit te kunnen voeren maar ook om de dagelijkse werkzaamheden uit te blijven voeren. Ingezet wordt dan op het zelf blijven uitvoeren van de taken en in te huren bij specialistische taken en daar ook ruimte voor te creëren in de vorm van flexibele formatie. Voor de komende bestuursperiode zal nader uitgewerkt moeten worden of dit structureel is in het licht van het nieuwe coalitieakkoord.

Kadernota 2020-2025

25. Nieuw groenbeheerplan Het huidige groenbeheerplan liep van 2015 tot 2020 en wordt op dit moment geactualiseerd. Het is op dit moment nog niet duidelijk welke kosten er exact gemoeid zijn met het actualiseren van het groenbeheerplan en eventuele gevolgen voor de meerjarenraming. Wij verwachten dat de kosten beperkt zullen zijn en komen hier bij de begroting 2022 op terug. 26. Mogelijk efficiency voordeel vergunningverlening (FUMO) De gemeente Terschelling heeft per 1-1-2022 formeel de uitvoering van de BRIKS-taken bij de FUMO opgezegd en overgebracht naar de gemeente Harlingen. Door deze beslissing kunnen de werkzaamheden efficiënter worden uitgevoerd, wat zal leiden tot een voordeel op vergunningsverlening. Omdat op dit moment nog niet aan te geven is wat het voordeel zal zijn, wordt de post meegenomen op PM. 27. Digitalisering Cultureel erfgoed Op Terschelling vind je een schat aan erfgoed; foto’s, documenten, film, geluidsfragmenten en dergelijke. Oude documenten en boeken liggen goed bewaard in een klimaatkast en zijn niet makkelijk in te zien voor iedereen. Hier willen we verandering in brengen; we gaan ons erfgoed toegankelijk maken voor iedereen. Een website waarop je kunt zoeken door alle archieven die er beschikbaar zijn.

Het archief van het Historisch centrum en Behouden Huys, het gemeentearchief maar ook de archieven van aanhakende partijen als bijvoorbeeld Stichting Bunkerbehoud, de scholen, kerken en andere verenigingen/stichtingen. Ook is het van belang dat we ons erfgoed goed bewaren. Niet alleen voor deze generatie maar ook voor alle toekomstige generaties. Op onze geschiedenis moeten we zuinig zijn. Daarom investeren we in een goed programma waarin we alles op een uniforme, toekomstbestendige manier kunnen bewaren. Omdat het van belang is dat we in Nederland ons erfgoed allemaal op dezelfde manier bewaren en ook op de andere Waddeneilanden deze behoefde speelt zijn we van plan om tijdens dit project met de Friese Waddeneilanden en de Friese museumfederatie op te trekken. We doen het allemaal op onze eigen manier maar gebruiken ‘hetzelfde gereedschap’. Er loopt een subsidieaanvraag bij onder andere het Iepen Mienskipsfuns en Streekwurk. Hier horen we de komende maanden meer over. Vooralsnog hebben wij hiervoor een PM-post opgenomen en wij komen op deze ontwikkeling in de komende tijd bij u terug.

Kadernota 2020-2025

Totaaloverzicht baten en lasten 2022-2025 Begroting 2022-2025 Taakveld

L/B

0 BURGER EN ONDERSTEUNING

1 VEILIGHEID

2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

3 ECONOMIE

4 ONDERWIJS

5 SPORT

6 SOCIAAL DOMEIN

7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

2022

2023

2024

2025

Baten

12.260.000

12.368.000

12.624.000

12.879.000

Lasten

-7.882.000

-7.720.000

-7.858.000

-8.007.000

4.378.000

4.648.000

4.766.000

4.872.000

Baten

39.000

Lasten

-958.000

-976.000

-995.000

-995.000 -956.000

-919.000

-937.000

-956.000

Baten

892.000

873.000

877.000

875.000

Lasten

-2.597.000

-2.441.000

-2.587.000

-2.440.000

-1.705.000

-1.568.000

-1.710.000

-1.565.000

Baten

4.067.000

4.158.000

4.245.000

4.333.000

Lasten

-222.000

-187.000

-197.000

3.845.000

3.971.000

4.048.000

4.136.000

Baten

3.613.000

Lasten

-4.196.000

-4.112.000

-4.107.000

-4.107.000 -494.000

-583.000

-499.000

-494.000

Baten

348.000

341.000

334.000

Lasten

-1.739.000

-1.814.000

-1.822.000

-1.827.000 -1.493.000

-1.391.000

-1.473.000

-1.488.000

Baten

489.000

496.000

503.000

504.000

Lasten

-3.473.500

-3.553.500

-3.606.500

-3.665.500 -3.161.500

-2.984.500

-3.057.500

-3.103.500

Baten

1.787.000

1.804.000

1.822.000

Lasten

-2.434.500

-2.253.500

-2.249.500

-647.500

-449.500

-427.500

670.000

663.000

671.000

672.000

-1.052.000

-910.000

-918.000

-919.000

-382.000

-247.000

-389.000

388.000

664.000

Baten

441.000

249.000

417.000

270.000

Lasten

-335.000

-345.000

-355.000

-365.000

8 VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJK ORDENING EN STEDELIJKE Baten VERNIEUWING Lasten TOTAAL PROGRAMMA 0 VOOR RESULTAATBESTEMMING MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROGRAMMA 0 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

106.000

-96.000

62.000

-95.000

-283.000

292.000

450.000

569.000

2022

2023

2024

2025

Baten

24.606.000

24.604.000

25.145.000

25.341.000

Lasten

-24.889.000

-24.312.000

-24.695.000

-24.772.000

-283.000

292.000

450.000

569.000

Kadernota 2020-2025

Toelichting op de verschillende programma’s In de komende paragrafen zal nader worden ingegaan op de ontwikkelingen binnen de verschillende programma’s. De hierin gekozen werkwijze is als volgt: In paragraaf x.1 zal worden aangegeven wat we binnen dit programma in het komende jaar zullen gaan doen en wat de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren zullen zijn. In paragraaf x.2 zal worden aangegeven hoe we dat gaan aanpakken en wat de eventuele te verwachten lasten zullen zijn. In paragraaf x.3 zullen we eventuele risico’s beschrijven die het programma kent.

Kadernota 2020-2025

Programma 0 – Burger en ondersteuning 0.1 Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Burgerzaken De gemeente wil open en bereikbaar zijn voor inwoners, ondernemers en organisaties. In de afgelopen periode zijn er bij de gemeente specifieke loketten voor ondernemers, zorg en duurzaamheid gerealiseerd. De komende periode wordt ingezet op verbetering van de uitvoering van deze loketten en doorontwikkeling van het klantencontactcentrum. Gemeentelijk vastgoed In 2021 – 2022 wordt het beheerplan Gemeentelijk Vastgoed geactualiseerd. Voor de actualisatie vormen het vastgoedbeleid en het verduurzamingsplan van de Gemeente Terschelling de leidraden. Naast onderhoud zal ook uitvoering worden gegeven aan de verduurzaming van het vastgoed. Aan de hand van het verduurzamingsplan uit 2020 zal per gebouw een plan voor de verduurzaming worden gemaakt. Personeel en organisatie De onderhandelingen voor een nieuwe cao zijn nog steeds gaande, het is op dit moment nog niet aan te geven wat de uitkomsten hiervan zullen zijn. Door de Corona maatregelen zijn we meer vanuit huis gaan werken, de verwachting is dat dit gedeeltelijk zo zal blijven wanneer de corona maatregelen zullen worden afgeschaft. Binnen de gemeente zal meer dienstverlening gedigitaliseerd moeten worden nu we meer blijven thuiswerken.

Mensen moeten ook op afstand verbonden worden aan de organisatie. Het is belangrijk om aan een toekomstbestendige organisatie met bijbehorende arbeidsvoorwaarden te blijven werken. De focus moet daarbij liggen op samenwerking, regie, versterking en verbinding. Op basis hiervan geven we vorm aan arbeidsvoorwaarden van nu, die passen bij de gemeente en medewerkers. De krapte op de arbeidsmarkt brengt met zich mee dat steeds vaker geen ‘kant-en-klare’ kandidaten beschikbaar zijn. Iedere 4 jaar biedt de werkgever een preventief medisch onderzoek aan de medewerkers. Medewerkers kunnen hier op vrijwillige basis aan deelnemen. Juridisch control Per 1 januari 2022 treed de Omgevingswet in werking, deze wet treft voor de uitvoering de gehele organisatie. Voor Juridisch Control betekent dit dat de medewerkers en de leden van de bezwaarschiftencommissie in 2021 bijgeschoold moeten worden. Ook dient de Omgevingswet in 2022 verder binnen de organisatie ingevoerd te worden. Door de Corona-pandemie gaan meer zaken nu digitaal en burgerparticipatie zal in de toekomst ook meer digitaal gaan plaatsvinden.

0.2 Hoe gaan we dit doen? Burgerzaken Naar de verbetering en doorontwikkeling van het klantencontactcentrum wordt op dit moment onderzoek gedaan. De uitkomst van het onderzoek kan leiden tot extra kosten voor opleidingen, om het Klantencontactcentrum toekomstbestendig te houden. De kosten voor het onderzoek worden geschat op € 20.000, de kosten voor het daadwerkelijk doorontwikkelen van het klantcontactcentrum zijn op dit moment nog niet in te schatten.

Kadernota 2020-2025

Gemeentelijk vastgoed Voor de actualisatie van het beheerplan Gemeentelijk Vastgoed wordt een opname van de onderhoudstoestand van de panden gemaakt. De opname wordt uitgevoerd door een externe specialist en de uitkomsten zullen worden verwerkt in een geactualiseerd meerjaren onderhoudsplan per gebouw. De inspectie maakt deel uit van de reguliere onderhoudscyclus van het gemeentelijk vastgoed en worden betaald uit de onderhoudsgelden voor de verschillende panden. Voor de verduurzaming wordt gewerkt aan de hand van het in 2020 opgestelde verduurzamingsplan. Grotere onderhoudswerkzaamheden die worden voorzien bij de actualisatie van het beheerplan, worden zoveel mogelijk gecombineerd met de verduurzamingswerkzaamheden. Natuurlijke momenten voor groot onderhoud en renovatie of nieuwbouw doen zicht bij gebouwen voor tussen 20-25 jaar en 40-50 jaar. De actualisatie van het beheerplan geeft inzicht in wanneer we welke kosten kunnen gaan verwachten, hierbij worden geen extra kosten verwacht. Personeel en organisatie Op dit moment vinden onderhandelingen plaats voor de cao 2021. Eén van de onderwerken hierin is de thuiswerkvergoeding, dit is een gevolg van de coronamaatregelen waardoor thuiswerken een vereiste is. Als de thuiswerkvergoeding wordt vastgesteld zal de werkgever deze vergoeding gaan verstrekken aan de werknemers die thuiswerken.

Het betreft een vergoeding voor onder andere elektra en stookkosten, dit staat los van de kosten voor de werkgever voor bijvoorbeeld computers en telefoonkosten. De structurele kosten voor het invoeren van deze thuiswerkvergoeding worden geschat op € 47.000. Na aanleiding van de evaluatie van de reorganisatie is besloten om de organisatieontwikkeling extern te laten begeleiden. Dit omdat het accent moet komen te liggen op gedragsverandering binnen de organisatie. De directe leidinggevenden worden door de begeleiding op een coachende en lerende manier in de gelegenheid gesteld om te werken aan hun doelen. De directie blijft de organisatieontwikkeling zelf leiden. De externe hulp bestaat uit coaching, advies en begeleiding. Hiervoor is structureel € 25.000 beschikbaar binnen de bestaande begroting. Onder organisatieontwikkeling wordt eveneens begrepen de inzet van personeel van derden. Gestreefd wordt naar een bedrijfsvoering die de taken van de toekomst aan kan op een kwalitatief goede en efficiënte manier, waarbij waar nodig en wenselijk op onderdelen wordt samengewerkt met derden. Een organisatie is in beweging en moet flexibel zijn om slagvaardig en daadkrachtig te kunnen opereren. Op basis van de strategische personeelsplanning worden een aantal scenario’s uitgewerkt zodat sprake is van een toekomstbestendige organisatie.

Het kan zijn dat er op grond van de uitkomsten extra formatie nodig of dat functies anders ingericht gaan worden waaruit mogelijk salarisconsequenties voort vloeien. Ook kan het een keuze zijn taken uit te besteden of in samenwerking op te pakken. De kosten hiervan zijn niet op voorhand aan te geven Er wordt geworven op basis van competenties en gekeken wordt of kandidaten geschikt te maken zijn voor de vervulling van functies. Dit brengt hogere investeringskosten met zich mee, vaak op het vlak van opleidingen en coaching. Daarbij was het opleidingsbudget al enige jaren niet meer voldoende en stellen wij voor dit budget structureel te verhogen van € 93.000 naar € 150.000 per jaar. In de ramingen zorgt dit voor een structurele extra last van € 57.000. Binnen de gemeente zal meer dienstverlening gedigitaliseerd moeten worden nu we veel thuiswerken. (nieuwe) Mensen moet ook op afstand verbonden worden aan en geboeid

Kadernota 2020-2025

worden door de organisatie. De vraag naar digitaal onboarden neemt sinds de Corona-crisis sterk toe. Die trend was al gaande, maar komt ook door Corona-crisis in een stroomversnelling. We werken thuis, werving van nieuw personeel gaat digitaal en er is sprake van remote onboarding. Gelukkig staat afstand niet gelijk aan ‘afstandelijk’ en willen we dit oplossen door het onboarding beleid te digitaliseren in een app of website. Daarnaast heeft de corona-crisis de manier van werken gewijzigd. Meer mensen werken thuis, kantoren staan leeg en werkplekken thuis en op kantoor vragen een andere inrichting. Naar verwachting bedragen de kosten voor realisatie hiervan € 75.000 verdeeld over 4 jaar. Een concreet plan hiervoor wordt nog opgesteld. . In 2022 zal er ook weer een periodiek medisch onderzoek (PMO) worden aangeboden aan de werknemers van de gemeente Terschelling. De kosten voor een dergelijk onderzoek worden geschat op € 25.000 en kan naar verwachting worden gedekt uit de bestaande begroting. Juridisch control De gemeente moet zich goed voorbereiden op de in werking treden van de Omgevingswet. Dat betekent dat de medewerkers binnen de organisatie en de leden van de bezwaarschriftencommissie in 2021 zullen worden bijgeschoold over de Omgevingswet. De kosten hiervan zullen gedekt worden vanuit het opleidingsbudget.

Om digitaal mee te gaan zal een platform moeten worden ingericht om te voldoen aan de online burgerparticipatie. Daarnaast wordt in samenwerking met de andere Waddeneilanden gekeken naar een nieuwe website. Op dit moment is nog geen indicatie te geven welke kosten dit met zich meebrengt.

0.3 Risico’s Meer werknemers in vaste dienst Medewerkers die de maximale proeftijd doorlopen hebben krijgen, bij een beoordeling die goed tot uitstekend is, een vaste aanstelling bij de gemeente Terschelling. De gemeente Terschelling is eigen risicodrager in het geval van ziekte en het (van rechtswege) aflopen van contracten. De hiermee gepaard gaande risico’s zijn niet in de begroting opgenomen en zullen jaarlijks incidenteel moeten worden gedekt. Algemene uitkering De huidige ramingen zijn gebaseerd op de uitkomsten van de septembercirculaire 2020. De uitkomsten van de meicirculaire 2021 zijn bij het opstellen van deze Kadernota nog niet bekend. Daarnaast geldt voor het B.T.W.-compensatiefonds een plafond. Als alle gemeenten tezamen meer of minder gaan declareren dan dit plafond, komt het verschil ten laste of ten gunste van het gemeentefonds.

Kadernota 2020-2025

0.4 Financieel overzicht programma 0 PROGRAMMA 0 BURGER EN ONDERSTEUNING Taakveld

L/B

0.1 BESTUUR

0.2 BURGERZAKEN

0.4 OVERHEAD

0.5 TREASURY

0.61 OZB WONINGEN

0.64 OVERIGE BELASTINGEN

0.7 ALGEMENE UITKERING

2023

2024

2025

Baten

14.000

Lasten

-921.000

-930.000

-951.000

-963.000 -949.000

-907.000

-916.000

-937.000

Baten

150.000

Lasten

-108.000

-109.000

42.000

41.000

Baten

263.000

201.000

178.000

Lasten

-7.023.000

-6.792.000

-6.850.000

-6.937.000

-6.760.000

-6.591.000

-6.672.000

-6.759.000

Baten

13.000

Lasten

390.000

381.000

372.000

403.000

394.000

385.000

Baten

1.244.000

1.302.000

1.363.000

Lasten 0.62 OZB NIET-WONINGEN

2022

-72.000

1.172.000

1.230.000

1.291.000

Baten

894.000

936.000

980.000

Lasten

894.000

936.000

980.000

Baten

95.000

Lasten

95.000

9.457.000

9.527.000

9.701.000

9.956.000

Baten Lasten

9.457.000

9.527.000

9.701.000

9.956.000

Baten

130.000

Lasten

130.000

-148.000

-198.000

-248.000

-298.000

-148.000

-198.000

-248.000

-298.000

4.378.000

4.648.000

4.766.000

4.872.000

-1.000

4.377.000

4.647.000

4.765.000

4.871.000

2022

2023

2024

2025

Baten

12.260.000

12.368.000

12.624.000

12.879.000

Lasten

-7.883.000

-7.721.000

-7.859.000

-8.008.000

4.377.000

4.647.000

4.765.000

4.871.000

0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN

0.11 ONVOORZIEN

Baten Lasten

TOTAAL PROGRAMMA 0 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

Baten Lasten

TOTAAL PROGRAMMA 0 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

Kadernota 2020-2025

Programma 1 – Veiligheid 1.1 Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Openbare orde en veiligheid, coronamaatregelen Vooralsnog verwachten wij geen majeure ontwikkelingen in de jaren na 2021. Uiteraard zullen wij nog in een groot deel van 2021 worden geconfronteerd met de effecten van de coronapandemie.

1.2 Hoe gaan we dit doen? Openbare orde en veiligheid, coronamaatregelen Ook in 2021 zullen wij dus worden geconfronteerd met extra kosten in verband met de handhaving van de coronamaatregelen en extra kosten als gevolg van maatregelen in de openbare ruimte die de coronamaatregelen moeten ondersteunen. Vooralsnog nemen wij hiervoor een kostenpost op van € 100.000. Vanaf 2022 hebben wij vooralsnog geen extra lasten opgenomen.

1.3 Risico’s Openbare orde en veiligheid, coronamaatregelen Het is op dit moment moeilijk in te schatten of het gevraagde budget van € 100.000 voor coronamaatregelen en handhaving voldoende is. Dat zal sterk afhankelijk zijn van de ontwikkeling van de coronapandemie.

1.4 Financieel overzicht programma 1 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID Taakveld

L/B

1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER

1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

TOTAAL PROG 1 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 1 NA RESULTAATBESTEMMING L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

Lasten

-619.000

-636.000

-654.000

-654.000 -654.000

-619.000

-636.000

-654.000

Baten

39.000

Lasten

-339.000

-340.000

-341.000

-300.000

-301.000

-302.000

-919.000

-937.000

-956.000

Baten

Lasten

-919.000

-937.000

-956.000

2022

2023

2024

2025

Baten

39.000

Lasten

-958.000

-976.000

-995.000

-919.000

-937.000

-956.000

Kadernota 2020-2025

Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Wegenbeheer In 2020 is het wegenbeheerplan geactualiseerd. Dit beheerplan geeft aan hoe de gemeente de (half)verhardingen beheert en welke financiële middelen beschikbaar zijn voor de periode 2021-2025. Het wegenbeheerplan wordt in het tweede kwartaal van 2021 ter goedkeuring aan de raad voorgelegd. In het wegenbeheerplan is een investeringsbudget van € 173.000 beschikbaar voor de herinrichting van de parkeerplaats nabij het VMBO, maar dit is naar verwachting niet toereikend. Bij de uitwerking van de plannen moet ook gekeken worden naar de staat van de riolering ter plekke aangezien deze riolering het einde van haar levensduur nadert. In de tweede helft van 2021 worden de plannen verder uitgewerkt en kan er een betere inschatting worden gemaakt over de hoogte van de benodigde aanvullende investering. We streven ernaar om het werk in 2022 uit te voeren. Openbare verlichting Voor de jaren 2021-2025 heeft het college de ‘Uitgangspunten Beheer Openbare Verlichting’ opgesteld. In dit plan is aangegeven dat de komende jaar een inhaalslag wordt gemaakt met de vervanging van verouderde armaturen en met de verduurzaming van de Openbare Verlichting. Daarnaast wordt het gewone onderhoud en beheer eveneens volgens dit plan uitgevoerd.

Waterwegen en kunstwerken De verlenging van het hekkelbestek loopt tot en met 2021 en zal dit jaar opnieuw moeten worden aanbesteed. Daarnaast is er is een onderhoudsbehoefte voor een aantal kunstwerken (duikers, gemalen, etc) in verschillende watergangen. Haven In september 2020 is het Uitvoeringsprogramma Havenfront Terschelling opgesteld. Naar aanleiding van dit programma is een projectorganisatie opgebouwd om de planfase te starten en eerdere plannen en ideeën verder uit te werken in ontwerpen en een concreet plan van aanpak voor uitvoering. In 2021 zal een plan van aanpak ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

2.2 Hoe gaan we dit doen? Wegen Voor 2022 en verder zal het wegenbeheer worden uitgevoerd conform het vast te stellen wegenbeheerplan. Voorstellen voor het ophogen van het benodigde investeringsbudget voor de herinrichting van de parkeerplaats nabij het VMBO en het uitvoeringsplan hiervan worden bij de begroting 2022 voorgelegd. Openbare verlichting Werkend vanuit de Uitgangspunten Beheer Openbare Verlichting zullen veelal in kleinere deelprojecten per gebied de vervanging en verduurzaming worden uitgevoerd. Ook zal bij onderhoud van wegen en straten de Openbare Verlichting worden vervangen. Zowel het gewone beheer als de extra middelen voor de inhaalslag en de verduurzaming zijn reeds opgenomen in de begrotingen voor de komende jaren.

Kadernota 2020-2025

Waterwegen en kunstwerken De planning is om de aanbesteding van het hekkelbestek in het najaar van 2021 af te ronden. Het is op dit moment niet inzichtelijk wat de financiële consequenties van de nieuwe aanbesteding zullen zijn. Dit jaar wordt de onderhoudsbehoefte van de duikers, gemalen, etc. in kaart gebracht door middel van inspecties. Het is de verwachting dat er voor de komende jaren (vanaf 2023 en verder) extra financiële middelen nodig zijn voor vervanging en onderhoud. Haven Het plan van aanpak inzake Masterplan haven behelst de uitvoering van de (deel)projecten en de concrete stappen om extra financiering te verwerken in de vorm van fondsen/subsidies en/of cofinanciering. Na besluitvorming kan gestart worden met de voorbereiding, het opstarten van de vergunningsprocedure en het gebied gereed maken voor uitvoering. Daarbij wordt er gewerkt aan contractvoorbereiding zodat het werk in de markt uitgezet kan worden. Naar verwachting zal eind 2022 gestart worden met de eerste uitvoeringswerkzaamheden. De gemeente heeft circa 7 miljoen euro beschikbaar voor de uitvoering van het programma Havenfront. De komende periode wordt duidelijk welke deelprojecten daarvan kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast wordt gekeken of dit bedrag inééns wordt besteed aan de uitvoering of dat een deel wordt gereserveerd als multiplier voor externe financiering.

Na verwachting komt hier medio 2021 meer duidelijkheid over.

2.3 Risico’s Waterwegen en kunstwerken Door het inzetten van inspecties zal de onderhoudsbehoefte van de duikers, gemalen, etc in kaart gebracht worden. Wanneer de financiële consequenties bekend zijn, zullen deze worden gecommuniceerd.

Kadernota 2020-2025

2.4 Financieel overzicht programma 2 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Taakveld

L/B

2.1 VERKEER EN VERVOER

2.3 RECREATIEVE HAVENS

2.4 ECONOMISCHE HAVENS EN WATERWEGEN

TOTAAL PROG 2 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 2 NA RESULTAATBESTEMMING

L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

515.000

Lasten

-1.499.000

-1.506.000

-1.479.000

-1.479.000 -964.000

-984.000

-991.000

-964.000

Baten

100.000

76.000

75.000

73.000

Lasten

-49.000

-48.000

51.000

27.000

25.000

Baten

277.000

282.000

287.000

Lasten

-1.049.000

-886.000

-1.060.000

-913.000

-772.000

-604.000

-773.000

-626.000

-1.705.000

-1.568.000

-1.710.000

-1.565.000

Baten

416.000

249.000

417.000

270.000

Lasten

-334.000

-344.000

-354.000

-364.000

82.000

-95.000

63.000

-94.000

-1.623.000

-1.663.000

-1.647.000

-1.659.000

2022

2023

2024

2025

Baten

1.308.000

1.122.000

1.294.000

1.145.000

Lasten

-2.931.000

-2.785.000

-2.941.000

-2.804.000

-1.623.000

-1.663.000

-1.647.000

-1.659.000

Kadernota 2020-2025

Programma 3 – Economie 3.1 Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Toeristenbelasting Op dit moment worden samen met de gemeente Vlieland de nodige stappen gezet om te komen tot een herziening van het systeem van heffing en inning van de toeristenbelasting. Doelstelling is de heffing en inning te verleggen van de logiesverstrekker naar de gast. Een fiscale, juridische en privacytoets is onlangs uitgevoerd en zal binnenkort worden besproken met Rederij Doeksen. Doelstelling is nog steeds om het systeem per 1 januari 2022 in te voeren. Binnenkort zullen wij uw raad verder informeren over de voortgang. Ondernemersfonds Vanwege de coronacrisis heeft het college in 2020 besloten de evaluatie van het Ondernemersfonds een jaar uit te stellen tot 2021. Om goed zicht te krijgen op het functioneren van het fonds worden op het eiland diverse gesprekken met direct betrokkenen gevoerd. De resultaten van de evaluatie vormen de basis voor besluitvorming over de toekomst van het fonds.

Waddenprogramma Om de eilander samenwerking te verstevigen en uitdagingen die op de eilanden afkomen het hoofd te bieden, heeft het Dagelijks Bestuur van GR de Waddeneilanden opdracht gegeven een programma op te zetten: Een plan voor een programma om de leefbaarheid op de Waddeneilanden te behouden en te werken aan een duurzaam en vitaal toekomstperspectief voor de Waddeneilanden. Een werkdocument van dit programma wordt/is in de maanden april en mei 2021 aan de gemeenteraden voorgelegd. In deze periode wordt het programma ook besproken in GS van de provincie Friesland en ambtelijk gedeeld en besproken met onze convenantspartner BZK. Optimaliseren winkelgebieden en detailhandel In 2019 heeft het college in overleg met TOV besloten deel te nemen aan de Friese Retail aanpak. In dat kader is door de provincie via het bureau Broekhuis Rijs op Terschelling een SWOTanalyse uitgevoerd van de Terschellinger winkelgebieden (West-Terschelling, Midsland en oost Terschelling). De provincie heeft een subsidieregeling opengesteld om de aanpak van de verbeterpunten uit de SWOT-analyse voor de onderzochte winkelgebieden te ondersteunen. Subsidie kan worden verstrekt voor activiteiten in een winkelgebied die betrekking hebben op: a. Verbetering van de inrichting van de openbare ruimte; b. Presentatie, promotie of profilering van het winkelgebied; c.

Het vormgeven of verbeteren van samenwerking tussen ondernemingen die fysiek gevestigd zijn in het winkelgebied; d. Bevordering van deskundigheid bij fysiek in het winkelgebied gevestigde ondernemingen en werknemers op het gebied van ondernemerschap, innovatie, strategie en bedrijfsvoering, via deelname aan een door een externe deskundige aangeboden opleidings-, begeleidings- of adviestraject.

Kadernota 2020-2025

Bovenstaande opwaardering van de winkelgebieden past binnen de in TS25 voor detailhandel beschreven gemeentelijke rol: ‘’Het is aan ‘de markt’ om te ondernemen, om consumenten te verleiden hun aankopen op Terschelling te doen. De gemeente heeft vooral een faciliterende rol. Deze krijgt onder meer vorm door het bij elkaar brengen van partijen, het stimuleren van overleg, deelname in overleggen organisatiestructuren en aan de introductie van een ondernemersfonds. Daarnaast faciliteert de gemeente op het vlak van het schoon, veilig en toegankelijk maken van winkelgebieden.

3.2 Hoe gaan we dit doen? Toeristenbelasting Vooralsnog gaan wij ervan uit dat het door uw raad beschikbaar gestelde invoeringsbudget voor de herziening van de toeristenbelasting voldoende is. Ondernemersfonds Een voorstel over de toekomst van het ondernemersfonds en de gemeentelijke inzet daar in zal na de evaluatie ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden aangeboden. Waddenprogramma Het moment van de definitieve besluitvorming omtrent het plan om de leefbaarheid op de Waddeneilanden te behouden bij het Rijk is op dit moment niet in te schatten. Dit hangt af van de snelheid van de kabinetsformatie. Binnen de Gemeenschappelijke regeling de Waddeneilanden is budget gereserveerd voor het uitwerken van de plannen. Optimaliseren winkelgebieden en detailhandel De provinciale bijdrage bedraagt maximaal 50% van de kosten tot een maximum van € 24.999,- per winkelgebied. Dit betekent dat er lokaal (door gemeente en ondernemers) ook minimaal € 24.999,- per winkelgebied beschikbaar moet worden gesteld. Hiermee kan voor € 150.000,- in onze winkelgebieden worden geïnvesteerd. Uitgaande van een bijdrage vanuit ondernemend Terschelling van € 25.000,- is de gemeentelijke bijdrage € 50.000,-. Een multiplier van 3 dus. Onderzocht gaat worden of hier reeds op de rol staande investeringen en budgetten in kunnen worden meegenomen.

Vooruitlopend hierop verzoeken wij u voor 2020 en 2021 een budget van € 25.000,- per jaar beschikbaar te stellen en te onttrekken aan de reserve Recreatie.

Kadernota 2020-2025

3.3 Risico’s Behouden leefbaarheid de Waddeneilanden Het is op dit moment niet duidelijk of de financiële ambitie van het programma haalbaar is. De gemeentelijke bijdragen (totaal 25%) worden bepaald door de totale financiële omvang van het programma. In deze kadernota is hiervoor geen budgetverruiming opgenomen, wanneer hier meer bekend over wordt zal dit aan de raad worden voorgelegd.

3.4 Financieel overzicht programma 3 PROGRAMMA 3 ECONOMIE Taakveld

L/B

3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING

3.4 PROMOTIE EN BELASTINGEN

TOTAAL PROG 3 NA RESULTAATBESTEMMING

2023

2024

2025

Baten

Lasten

-1.000

Baten

4.067.000

4.158.000

4.245.000

4.333.000

Lasten TOTAAL PROG 3 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

2022

-221.000

-186.000

-196.000

3.846.000

3.972.000

4.049.000

4.137.000

3.845.000

3.971.000

4.048.000

4.136.000

Baten

25.000

Lasten

25.000

3.870.000

3.971.000

4.048.000

4.136.000

2022

2023

2024

2025

Baten

4.092.000

4.158.000

4.245.000

4.333.000

Lasten

-222.000

-187.000

-197.000

3.870.000

3.971.000

4.048.000

4.136.000

L/B

Kadernota 2020-2025

Programma 4 – Onderwijs 4.1 Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Integraal Huisvestingsplan Onderwijs In het Eilandakkoord is opgenomen dat er een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onderwijshuisvesting op het eiland moet worden opgesteld. Vanaf 2023 wordt een IHP ook verplicht gesteld door de Rijksoverheid. Daarbij dient ook rekening gehouden worden met het speerpunt duurzaamheid, welke voorschrijft dat alles wat verbouwd en/of nieuw gebouwd wordt op het eiland energieneutraal moet zijn. In 2021-2022 wordt er daarom samen met onderwijspartners en kinderopvang een duurzaam Integraal Huisvestingsplan (IHP) ontwikkeld. Uit de manier waarop het onderwijs wordt vormgegeven, volgt wat belangrijk is ten aanzien van de gebouwen. De ICT-infrastructuur wordt hier ook in meegenomen.

4.2 Hoe gaan we dit doen? Integraal Huisvestingsplan Onderwijs In 2021 wordt er een startnotitie opgesteld, hierin worden de uitgangspunten vastgelegd. Daarna wordt een externe partij geselecteerd die de opdracht krijgt om het IHP, samen met de gemeente en de onderwijsbesturen op te stellen. Een heldere financiële paragraaf maakt onderdeel uit van het IHP. Het is nog te vroeg om al in dit stadium hiervoor kosten in de meerjarenoverzichten mee te nemen.

4.3 Risico’s Integraal Huisvestingsplan Onderwijs De kosten voor de inhuur van een bureau voor het opstellen van het IHP worden ingeschat op € 75.000. De kosten voor renovatie en/of nieuwbouw van de onderwijslocaties (incl. sportvoorzieningen) zijn afhankelijk van de uitkomsten van het IHP. Pas als dit inzichtelijk is kan een en ander worden verwerkt in de meerjarenbegroting.

Kadernota 2020-2025

4.4 Financieel overzicht programma 4 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS Taakveld

L/B

4.1 OPENBAAR BASISONDERWIJS

4.2 ONDERWIJSHUISVESTING

4.3 ONDERWIJSBELEID EN LEERLINGZAKEN

TOTAAL PROG 4 VOOR RESULTAATBESTEMMING 0.10 MUTATIES RESERVES

TOTAAL PROG 4 NA RESULTAATBESTEMMING

L/B

2022

2023

2024

2025

Baten

1.735.000

Lasten

-1.737.000

-2.000

Baten

76.000

Lasten

-414.000

-332.000

-327.000

-338.000

-256.000

-251.000

Baten

1.802.000

Lasten

-2.045.000

-2.043.000

-243.000

-241.000

-583.000

-499.000

-494.000

Baten

Lasten

-583.000

-499.000

-494.000

2022

2023

2024

2025

Baten

3.613.000

Lasten

-4.196.000

-4.112.000

-4.107.000

-583.000

-499.000

-494.000

Kadernota 2020-2025

Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie 5.1 Wat gaan we doen en wat zijn de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren? Sport Er wordt gewerkt met een Lokaal Sportakkoord. Na verschillende bijeenkomsten met de stakeholders die iets met sport te maken hebben, zijn hierin de volgende ambities/speerpunten opgenomen: • De motoriek van kinderen verbeteren • Meer samenwerken en kennis delen met beweegaanbieders en maatschappelijke organisaties op het gebied van beweegaanbod, doelgroepen en de demografie • Het verbeteren van de sportlocaties en openbare ruimte om meer uit te nodigen tot bewegen • Het stimuleren van bewegen onder mensen die niet vanzelfsprekend (kunnen) sporten Buiten het Lokaal Sportakkoord om worden en werden er ook diverse beweegactiviteiten georganiseerd door zowel de gemeente als daarbuiten. Het is belangrijk dat deze activiteiten toegejuicht blijven worden. Musea Naast de reguliere museale taken heeft ‘t Behouden Huys zich volgens het meerjarenplan in 2022 drie speerpunten als doel gesteld: • Voortzetting cultuur-historisch onderwijs op de Terschellinger scholen In de afgelopen jaren is gebleken dat er behoefte is om een structureel programma in te plannen in de jaarkalender van de eilander scholen om zo de eilander cultuur-historie te borgen in het onderwijs.

Het idee is een doorgaande lijn te creëren van groep 1 van het primair onderwijs tot en met de 4e klas van het secundair onderwijs. Je eigen directe omgeving leren kennen en dat kunnen relateren aan jouw plek in de wereld (heemkunde/omgevingsonderwijs en wereldoriëntatie). • Digitalisering project Erfgoed Terschelling eiland-breed In 2020 zijn de eerste stappen gezet voor een Digitaliseringsprogramma Erfgoed Terschelling: het digitaal raadpleegbaar maken en de koppeling van de eilander maatschappelijke, culturele en historisch archieven, te beginnen met het gemeentearchief en het archief van het Historisch Centrum ‘t Behouden Huys. Het programma Atlantis is december 2020 aangeschaft, na uitgebreide advisering van de Friese Museumfederatie, musea en archieven. Met andere woorden; de ‘fundering’ staat. • De nieuwe expositie over de ‘Lutine’ en de actualisering Rampen & Reddingen rond Terschelling Zoals in het meerjarenplan vastgelegd is, zal in ’t Behouden Huys het ene jaar een grote tentoonstelling ontwikkeld worden en het andere jaar een kleine. De gemeentelijke activiteiten op het gebied van natuureducatie zullen worden ondergebracht in het Tonnenloods-concept. Aan dit concept is de afgelopen maanden hard gewerkt in nauwe samenwerking met de beoogde partners Staatsbosbeheer, Oerol en VVV.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Terschelling&id=70d5dab6-f94c-44d6-9d4c-94daa69693e8